Azərbaycanın tarixi və mədəni irsində Qarabağ bölgəsinin xüsusi yeri vardır. Qarabağ yalnız zəngin təbiəti və mədəniyyəti ilə deyil, həm də tarixində baş verən hadisələrlə yadda qalmışdır. Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri bu bölgənin inkişafında mühüm rol oynayır. Bu şəhərlərin azad edilməsi, xalqımız üçün böyük qürur mənbəyidir və bu hadisələrin xatirəsinə “Qarabağ şəhərləri günü” qeyd olunur.
Xankəndi Qarabağın mərkəzi şəhərlərindən biridir. Sovet dövründə Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin inzibati mərkəzi olmuşdur. 2023-cü ilin sentyabrında keçirilən antiterror tədbirlərindən sonra şəhər tam olaraq Azərbaycanın nəzarətinə keçmişdir. Hazırda Xankəndidə genişmiqyaslı quruculuq işləri aparılır, şəhər yenidən Qarabağın iqtisadi və mədəni mərkəzinə çevrilir.
Xocalı Qarabağın ən qədim yaşayış məskənlərindən biri kimi tanınır. Burada tarix boyu mühüm mədəniyyət nümunələri yaranmışdır. Lakin 1992-ci ilin 25-dən 26-na keçən gecə Xocalı soyqırımı baş verərək yüzlərlə dinc sakin amansızlıqla qətlə yetirildi. Bu hadisə xalqımızın yaddaşında əbədi olaraq qalacaqdır. Xocalının azad edilməsi həm şəhidlərin ruhuna ehtiram, həm də ədalətin bərpası deməkdir.
Xocavənd Qarabağın gözəl təbiəti ilə seçilən rayonudur. Tarixən burada kənd təsərrüfatı inkişaf etmiş, xüsusilə üzümçülük və taxılçılıq geniş yayılmışdır. 2020-ci il Vətən müharibəsində Xocavənd rayonunun böyük hissəsi azad edildi. Bu hadisə Azərbaycan tarixində mühüm bir mərhəllə oldu. .
Ağdərə Qarabağın şimalında yerləşir və strateji mövqeyə malikdir. Tarixən Qarabağ xanlığının mühüm mərkəzlərindən biri olmuşdur. Müharibələr zamanı dəfələrlə əldən-ələ keçən bu şəhər, 2023-cü ildə keçirilən antiterror tədbirləri nəticəsində tam olaraq Azərbaycanın suverenliyi altına qayıtdı.
“Qarabağ şəhərləri günü” bu tarixi şəhərlərin azadlığını və xalqımızın birliyini simvolizə edir. Bu gün hər bir azərbaycanlı üçün qürur və şərəf günüdür, həm də gələcək nəsillərə azad Qarabağın dəyərini anlatmaq üçün mühüm bir tarixdir.
Məryəm Süleymanova
Suraxanı rayonu, 76 nömrəli tam orta məktəbin Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi
