Asiya İnkişaf Bankının (AİB) “Buzlaqlardan fermalara kimi: iqlim risklərinin və potensialın qiymətləndirilməsi və tövsiyələr” adlı hesabatına görə, Kür çayı hövzəsində iqlim dəyişiklikləri yaxın onilliklərdə temperaturun yüksəlməsi və mövsumi yağıntı rejiminin dəyişməsi ilə nəticələnə bilər. Hesabat 2035‑ci ilə qədər qış temperaturunun təxminən 1°C, 2085‑ci ilə qədər isə təxminən 5°C yüksələcəyini qeyd edir.
Hesabata əsasən, payız və qış aylarında yağıntıların miqdarında cüzi artım, yaz və yayda isə azalma proqnozlaşdırılır; yay aylarında temperaturun təxminən 5°C‑yə qədər yüksəlməsi və yağıntıların miqdarının təxminən 20%‑dək azalması mümkündür. Bu dəyişikliklər su təminatı və dövri su axını üçün risklər yarada bilər.
Hesabat bildirir ki, belə iqlim dəyişiklikləri Gürcüstan ərazisində torpaq sürüşmələri, qəfil daşqınlar və buzlaq göllərinin yarılması kimi hadisələrin ehtimalını artıra bilər. Sənəddə həmçinin qışda qar üzərinə yağışın daha tez‑tez yağmasının daşqın riskini artıracağı vurğulanır.
Tədqiqat G2F (Glaciers to Farms) proqramı çərçivəsində, Yaşıl İqlim Fondunun maliyyə dəstəyi ilə aparılmış və Kür, Narın, Pənc və Svat hövzələrində buzlaqların əriməsi ilə bağlı riskləri qiymətləndirmişdir. Qiymətləndirmə 40 illik meteoroloji məlumatların təhlilinə əsaslanır və su ehtiyatlarının və kənd təsərrüfatının dayanıqlılığını gücləndirmək məqsədi daşıyır.
Kür çayı haqqında faktik məlumatlarda qeyd olunur ki, çayın ümumi uzunluğu 1 515 kilometrdir və bunun 906 kilometri Azərbaycan ərazisindən keçir; çay hövzəsinin sahəsi 188 min kvadratkilometrdir. Hesabat Kür hövzəsində buzlaqların geri çəkilməsinin geniş yayılmış proses olduğunu da bildirir.
Mənbə: az.trend.az