İnsan kapitalı fərdin sahib olduğu bilik, bacarıq, təcrübə və sağlamlığın cəmidir ki, bu da cəmiyyətin iqtisadi və sosial tərəqqisinə birbaşa təsir edir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin “Biz neft kapitalını insan kapitalına çevirməliyik” fəlsəfəsi ölkənin gələcək vizyonunu müəyyən edir. Bu keçidin ən effektiv yolu isə gənclərin dünyanın aparıcı təhsil mərkəzlərində ən müasir elmi biliklərə yiyələnməsini təmin etməkdir. Sənəddə vurğulandığı kimi, gənclərin yüksək elmə və biliyə malik olması onların gələcəyin həqiqi qurucuları olmasına zəmin yaradır.
Gənclərin xaricdə təhsili məsələsi Azərbaycanda Ulu Öndər Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Hələ 1970-ci illərdə Ümummilli Liderin təşəbbüsü ilə hər il yüzlərlə azərbaycanlı gənc SSRİ-nin ən nüfuzlu ali məktəblərinə göndərilirdi. Məhz həmin gənclər müstəqillik illərində Azərbaycanın dövlət idarəçiliyini, iqtisadiyyatını və elmini ayağa qaldıran kadrlar oldular. Ulu Öndər yaxşı bilirdi ki, müstəqil dövlət qurmaq üçün ilk növbədə müasir dünyagörüşünə malik mütəxəssislər lazımdır. Müstəqillik illərində bu siyasət daha geniş miqyas alaraq qərb təhsil sisteminə inteqrasiyanı hədəflədi.
Xaricdə təhsil strategiyası kor-təbii deyil, ölkə iqtisadiyyatının gələcək ehtiyaclarına uyğun qurulur. Dövlət xüsusilə mühəndislik, tibb, kənd təsərrüfatı, informasiya texnologiyaları və fundamental elmlər üzrə təhsilə üstünlük verir. Məqsəd, dördüncü sənaye inqilabının tələblərinə cavab verən kadr bankı yaratmaqdır. Xaricdə təhsil almış gənclər ölkəyə qayıtdıqda yalnız diplom deyil, həm də fərqli bir iş mədəniyyəti, innovativ yanaşma və qlobal şəbəkə gətirirlər.
Xaricdə təhsilin ən böyük əhəmiyyəti onun “qayıdış effekti”ndədir. Bu gənclər dövlət idarəçiliyində, özəl sektorda və akademik mühitdə çalışaraq öz biliklərini yerli kadrlarla bölüşürlər. Bu gün Azərbaycanın aparıcı nazirliklərində, böyük enerji və texnologiya şirkətlərində mühüm qərarlar qəbul edən şəxslərin əksəriyyəti bu proqramların məzunlarıdır. Bu, insan kapitalının keyfiyyətinin yüksəldilməsinin ən qısa və etibarlı yoludur.
Ulu Öndər Heydər Əliyev gənclərə müraciətində qeyd edirdi ki, harada oxumalarından asılı olmayaraq, onlar öz milli kimliklərini qorumalı və vətənə sadiq olmalıdırlar. Sənəddə verilən 29 dekabr 2000-ci il tarixli müraciətdə deyildiyi kimi, hər bir gənc vətəni öz canı qədər sevməlidir. Xaricdə təhsil alan gənclər həm də Azərbaycanın mədəniyyət elçiləridir. Onlar xarici ölkələrdə Azərbaycan həqiqətlərini yayır, lobbiçilik fəaliyyəti göstərir və ölkəmizin müsbət imicini formalaşdırırlar. Vətən müharibəsi dövründə xaricdəki tələbələrimizin informasiya cəbhəsindəki fəallığı buna ən yaxşı sübutdur.
Xaricdə təhsil vasitəsilə insan kapitalının gücləndirilməsi iqtisadiyyatın diversifikasiyasına birbaşa kömək edir. Yeni nəsil mütəxəssislər ölkədə startap ekosistemini canlandırır, innovativ kənd təsərrüfatı metodlarını tətbiq edir və yüksək texnologiyalı istehsal sahələrini qururlar. Bu, Azərbaycanın beynəlxalq bazarlarda təkcə xammal ixracatçısı kimi deyil, həm də intellektual məhsul yaradıcısı kimi tanınmasına imkan verir.
“Xaricdə təhsil və insan kapitalının inkişafı” başlığı Azərbaycanın gələcəyə atılan ən böyük imzasının adıdır. Ulu Öndərin əsasını qoyduğu bu yolun sayəsində Azərbaycan gəncliyi dünya elminə inteqrasiya edib. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən təhsil siyasəti göstərir ki, dövlət üçün ən böyük sərvət gəncdir, gəncin ən böyük silahı isə elmdir. Xaricdə təhsil alıb qayıdan hər bir gənc müstəqil Azərbaycanın dövlətçilik binasına qoyulan bir daşdır. Bu gənclik öz biliyi, vətənpərvərliyi və müasir təfəkkürü ilə Azərbaycanı üçüncü minilliyin ən inkişaf etmiş dövlətləri sırasına çıxarmağa qadirdir.
Yəhyayeva Nuranə
Suraxanı rayonu, 285 nömrəli tam orta məktəbin direktoru
About the Author
