1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycan gəncliyi hüquqi boşluq və sosial müdafiəsizlik şəraitində idi. Gənclərin maraqlarını qoruyan xüsusi bir instansiya və ya qanunvericilik aktı mövcud deyil idi. Ulu Öndər Heydər Əliyev hakimiyyətə gəldikdən sonra ilk növbədə bu sahədəki dağınıqlığı aradan qaldırmaq və gənclərlə işi qanunla tənzimlənən bir dövlət funksiyasına çevirmək üçün genişmiqyaslı islahatlara başladı.
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası gənclər siyasətinin ən ali hüquqi bazasıdır. Lakin bu siyasətin praktik icrası üçün Ulu Öndərin imzaladığı tarixi fərmanlar həlledici rol oynadı. 26 iyul 1994-cü ildə Gənclər və İdman Nazirliyinin yaradılması haqqında Fərman bu sahədəki hüquqi arxitekturanın ilk kərpici oldu. Bu sənədlə gənclər siyasəti rəsmi olaraq dövlətin icraedici funksiyasına daxil edildi.
1996-cı ildə keçirilən I Gənclər Forumundan sonra gənclərlə bağlı hüquqi baza daha da spesifikləşdi. 1 fevral 1997-ci ildə imzalanmış “2 Fevral – Azərbaycan Gəncləri Gününün elan edilməsi haqqında” Sərəncam gənclərin ictimai-siyasi statusunu hüquqi müstəvidə təsbit etdi. Bu sərəncam dövlətin gənclərə verdiyi dəyərin hüquqi təzahürü idi.
Azərbaycan gənclər siyasətinin “Konstitusiyası” sayıla biləcək ən mühüm sənəd 9 aprel 2002-ci ildə qəbul edilmiş “Gənclər siyasəti haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunudur. Bu qanun gənclər siyasətinin məqsədlərini, prinsiplərini, istiqamətlərini və təşkilati-hüquqi əsaslarını müəyyən etdi.
Azərbaycan gənclər siyasətinin hüquqi bazası həm də beynəlxalq konvensiyalara söykənir. Ölkəmiz BMT-nin Gənclər üzrə Qlobal Fəaliyyət Proqramına və Avropa Şurasının gənclərlə bağlı xartiyalarına qoşularaq öz daxili qanunvericiliyini beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırmışdır. Bu, Azərbaycan gənclərinin beynəlxalq mübadilə proqramlarında iştirakını və onların hüquqlarının xaricdə də tanınmasını təmin edir.
Müasir dövrdə gənclər siyasətinin hüquqi bazası təkcə sənədlər yığını deyil, real nəticələr verən bir mexanizmdir. 44 günlük Vətən müharibəsində iştirak edən gənclərin statusu, qazilərin və şəhid ailələrinin övladlarının təhsili və sosial təminatı ilə bağlı qəbul edilən yeni qanunvericilik aktları bu bazanın nə qədər canlı və humanist olduğunu sübut edir.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin dediyi kimi, “Hər bir Azərbaycan gənci müstəqil Azərbaycanın qanunlarına hörmət etməli, onları dərindən öyrənməlidir.” Bu gün formalaşmış hüquqi baza gənclər üçün sadəcə bir çərçivə deyil, onların öz hüquqlarını qoruması, təhsil alması və dövlət idarəçiliyində iştirak etməsi üçün ən böyük dayaqdır. Bu möhkəm təməl üzərində qurulan gənclər siyasəti Azərbaycanın sarsılmaz gələcəyinin hüquqi zəmanətidir.
Babazadə Dadaş
Suraxanı rayonu, 89 nömrəli tam orta məktəbin direktoru
About the Author
