Müasir dünyada enerji təhlükəsizliyi dövlətlərin milli təhlükəsizliyinin ayrılmaz tərkib hissəsinə çevrilib. Prezident İlham Əliyevin 2026-cı ilin yanvarında Davos İqtisadi Forumu çərçivəsində verdiyi bəyanatlar Azərbaycanın bu sahədəki strateji baxışının nə qədər geniş və uzaqgörən olduğunu bir daha nümayiş etdirdi. Bu gün Azərbaycan təkcə regional oyunçu deyil, həm də Avropadan Yaxın Şərqə qədər uzanan nəhəng bir enerji şəbəkəsinin mərkəzi qovşağıdır.
Azərbaycanın enerji strategiyasının ən diqqətçəkən və yeni istiqamətlərindən biri ixrac coğrafiyasının genişlənməsidir. Uzun illərdir ki, Azərbaycanın təbii qazı Türkiyə və Avropa bazarlarının sabitliyini təmin edirdi. Lakin 2026-cı ilin başlanğıcı ilə bəyan edilən ən önəmli yeniliklərdən biri Azərbaycan qazının artıq Suriyaya da ixrac edilməyə başlanmasıdır.
Bu addım Azərbaycanın enerji siyasətində diversifikasiyanın (şaxələndirmənin) pik nöqtəsidir. Təbii resurslara, müasir nəqliyyat sisteminə və effektiv boru kəmərləri infrastrukturuna malik olmaq ölkəmizə imkan verir ki, geosiyasi çətinliklərə baxmayaraq, yeni bazarlara daxil olsun. Bu, həm də Azərbaycanın boru kəməri vasitəsilə qaz ixrac edən ölkələr arasında coğrafi əhatə dairəsinə görə dünyada birinci yerə yüksəlməsinin əsas səbəbidir.
Azərbaycan qazı üçün premium bazar hələ də Avropa olaraq qalır. Hazırda Azərbaycanın qaz ixrac etdiyi 16 ölkədən 10-u Avropa İttifaqının üzvüdür. Bu, Avropanın enerji təhlükəsizliyi arxitekturasında Azərbaycanın əvəzolunmaz rolunu göstərir.
Avropa ölkələri üçün Azərbaycan qazı sadəcə bir enerji mənbəyi deyil, həm də enerji mənbələrinin diversifikasiyası və təhlükəsizliyin gücləndirilməsi deməkdir. Azərbaycan üçün isə bu, öz ehtiyatlarını ən yüksək qiymətə və ən stabil bazarda reallaşdırmaq fürsətidir. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, bir çox Avropa ölkəsi ilə qurulan qarşılıqlı etimada əsaslanan münasibətlər bu iqtisadi əməkdaşlığın təməl daşıdır.
Azərbaycanın enerji strategiyası dinamik və adaptiv xarakter daşıyır. Beynəlxalq münasibətlərdə “güc qaydası”nın ön plana çıxdığı bir dövrdə, Azərbaycan öz enerji potensialını milli maraqlarının və regional sabitliyin qorunması üçün effektiv bir alətə çevirib.
İxrac şəbəkəsinin Avropanın mərkəzindən Suriyanın dərinliklərinə qədər uzanması Azərbaycanın qlobal enerji xəritəsindəki yerini sarsılmaz edir. Bu strateji uğur həm ölkəmizin iqtisadi qüdrətini artırır, həm də Azərbaycanın beynəlxalq arenada müstəqil siyasət yürüdən mühüm bir güc mərkəzi olduğunu təsdiqləyir.
Nizami Niftiyev
Suraxanı rayonu, 196 nömrəli tam orta məktəbin direktoru
