Cənubi Qafqaz regionu onilliklər boyu davam edən münaqişələrdən sonra tarixin ən mühüm dönüş nöqtələrindən birini yaşayır. Bu transformasiyanın mərkəzində dayanan Azərbaycan artıq sadəcə hərbi və iqtisadi güc kimi deyil, həm də qlobal sülhün təminatçısı və yeni regional sabitlik modelinin memarı kimi çıxış edir. Prezident İlham Əliyevin 2026-cı ilin yanvarında Davosda “Euronews”a verdiyi müsahibə və layiq görüldüyü nüfuzlu beynəlxalq mükafat bu statusun dünya miqyasında təsdiqidir.
2026-cı ilin yanvar ayında Azərbaycan diplomatiyası üçün tarixi bir hadisə baş verdi. Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) Şeyx Zayed Fondu tərəfindən təsis edilmiş, humanizm və sülh dəyərlərinin rəmzi olan “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı” Prezident İlham Əliyevə təqdim edildi. Bu nüfuzlu mükafatın məhz Azərbaycan liderinə verilməsi təsadüfi deyil; bu, Qafqazda onilliklər ərzində davam edən qanlı münaqişəyə və humanitar faciələrə son qoyan, regionu sabitliyə qovuşduran siyasi iradəyə verilən ali qiymətdir.
Mükafatın verilməsinə əsas səbəb kimi Azərbaycan ilə Ermənistan arasında sülhün və dövlətlərarası münasibətlərin bərqərar olması istiqamətində atılan tarixi addımlar, xüsusilə sülh sazişinin paraflanması göstərilmişdir. Şeyx Zayed Fondunun bu qərarı Azərbaycanın sülh təşəbbüslərinin, dialoq və birgəyaşayış mədəniyyətinin təşviqi sahəsindəki fəaliyyətinin beynəlxalq humanitar diplomatiya müstəvisində mütləq qələbəsidir.
Azərbaycanın sülh strategiyası “güc yolu ilə sülh” və “dialoq yolu ilə inkişaf” prinsiplərinin harmoniyasına söykənir. Prezident İlham Əliyevin Davosda qeyd etdiyi kimi, regionda artıq bir neçə aydır davam edən sülh şəraiti Azərbaycan xalqı üçün tamamilə yeni bir duyğudur. Bu sabitlik təkcə silahların susması deyil, həm də iqtisadi və siyasi proqnozlaşdırılan bir gələcəyin qurulması deməkdir.
Prezidentin sülh diplomatiyası sadəcə sənədlərlə məhdudlaşmır; o, bütün Qafqaz üçün yeni bir fəlsəfə təklif edir. “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı”nın fəlsəfəsinə uyğun olaraq, Azərbaycan fərqli mədəniyyətlərin və dinlərin birgəyaşayış modelini regionda tətbiq edir. Bu model Ermənistanın da regional layihələrə cəlb olunmasını və blokadadan çıxarılmasını nəzərdə tutur ki, bu da birbaşa regional təhlükəsizliyə xidmət edir.
Müasir dünyada “güc qaydası”nın “hüquq qaydası”nı üstələdiyi bir dövrdə Azərbaycan sübut etdi ki, güclü dövlət həm öz maraqlarını qoruya, həm də sülhün əsas təminatçısı ola bilər. Azərbaycanın bu uğuru yalnız bir dövlətin zəfəri deyil, həm də bütün Cənubi Qafqazın qlobal əməkdaşlıq xəritəsində stabil və perspektivli bir məkana çevrilməsi deməkdir.
Azərbaycanın sülh diplomatiyası həm “Zayed” mükafatı kimi ali beynəlxalq rəmzlərlə, həm də real sahədə əldə olunan iqtisadi-siyasi sabitliklə öz təsdiqini tapır. Regionda sülhün arxitekturasını quran Azərbaycan bu missiyası ilə həm də bəşəri dəyərlərə xidmət edən qlobal liderlərdən biri olduğunu göstərir.
Fərəh Hüseynova
Suraxanı rayonu, 141 nömrəli tam orta məktəbin direktoru
About the Author
