Trend-in təhlili: ABŞ-də tarixi, mədəni və təbii irs obyektlərinə qarşı vandalizm müxtəlif dövrlərdə və müxtəlif növ obyektlərdə – milli parkların landşaftlarından petroqliflərə və muzey eksponatlarına qədər – qeydə alınıb. Bu hallar Milli Park Xidməti, Torpaqların İdarə Edilməsi Bürosu və Ədliyyə Departamentinin sənədlərində əksini tapıb.
Tarixi nümunələrə 1941-ci ilin dekabrında Vaşinqtondakı Tidal Basin ətrafında dörd sakura ağacının kəsilməsi daxildir; həmin ağaclardan ikisi 1912-ci ildə Yaponiyanın ABŞ-a hədiyyəsi olub. Sonrakı illərdə Arizonada saquaro kaktuslarına, müxtəlif milli parklarda qayalara və petroqliflərə, eləcə də muzey eksponatlarına zərər verilməsi faktları sənədləşdirilib.
Milli Park Xidməti hadisələrin araşdırılmasında və zərərin bərpasında iştirak edib; bəzi hallarda zərərin mexaniki aradan qaldırılmasının vəziyyəti daha da pisləşdirə biləcəyi üçün xüsusi doldurma və rəng uyğunlaşdırma üsullarına müraciət edilib. Arxeoloji sahələrdə isə materialların bir hissəsinin daimi zədələnməsi qeyd edilib.
Müəyyən şəxslər törətdikləri zərərlə bağlı məhkəmələr tərəfindən müxtəlif cəzalar alıblar: şərti nəzarət, ictimai iş, cərimələr və federal ərazilərə giriş qadağaları kimi tədbirlər tətbiq edilib. Bir neçə işdə zərərin ödənilməsi məbləğləri və şərti nəzarət müddətləri mənbədə göstərilib.
Federal hüquq normaları vandalizmə qarşı sanksiyalar tətbiq edir. ABŞ Qanunlar Məcəlləsinin müvafiq maddələri federal əmlaka və veteran memorialarına qarşı qəsdən zərərin hüquqi məsuliyyətini, həmçinin zərərin miqdarından asılı olaraq müəyyən həbs müddətləri və cərimələri nəzərdə tutur.
Trend-in təhlili: mənbədə nümayiş etdirilən hallar göstərir ki, hüquqi mexanizmlər və bərpa işləri vandalizmin qarşısını almaq üçün istifadə olunur, lakin həmçinin mənbə vurğulayır ki, cəmiyyətin məlumatlandırılması və irsin qorunmasında ictimai iştirakın artırılması da vacibdir; bəzi zədələr isə texniki baxımdan bərpa olunsa da, obyektin ilkin tarixi bütövlüyü tam bərpa olunmaya bilər.
Mənbə: apa.az
