{"id":9695,"date":"2020-05-02T20:50:31","date_gmt":"2020-05-02T15:50:31","guid":{"rendered":"http:\/\/rubin.az\/?p=9695"},"modified":"2020-05-02T20:50:31","modified_gmt":"2020-05-02T15:50:31","slug":"ictimai-ias%c9%99-mu%c9%99ssis%c9%99l%c9%99rinin-f%c9%99aliyy%c9%99ti-il%c9%99-bagli-qaydalar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=9695","title":{"rendered":"\u0130ctimai ia\u015f\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8211; Qaydalar"},"content":{"rendered":"<p>\u0130ctimai ia\u015f\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 koronavirus infeksiyas\u0131n\u0131n (COV\u0130D-19) profilaktikas\u0131na dair metodiki g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r t\u0259sdiql\u0259nib.<\/p>\n<p><strong>&#8220;Rubin.az&#8221;<\/strong> &#8220;koronavirusinfo.az&#8221; sayt\u0131na istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, s\u0259n\u0259d ictimai ia\u015f\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan \u0259m\u0259kda\u015flar v\u0259 \u0259halinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 m\u0259qs\u0259di il\u0259 haz\u0131rda koronavirus (COVID-19) infeksiyas\u0131na dair apar\u0131lan elmi ara\u015fd\u0131rma faktlar\u0131na \u0259saslanaraq t\u0259rtib olunub.<\/p>\n<p>M\u00f6vcud olan m\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n COVID-19 insanlar aras\u0131nda birba\u015fa hava-damc\u0131 yolu il\u0259 v\u0259 ya dolay\u0131 yolla kontaminasiya olunmu\u015f s\u0259thl\u0259r\u0259 t\u0259masdan sonra \u0259ll\u0259rl\u0259 a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011fu, g\u00f6zl\u0259r\u0259, buruna v\u0259 s. toxunduqda \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Bir \u00e7ox hallarda yoluxmu\u015f insanlarda x\u0259st\u0259liyin gedi\u015fat\u0131nda y\u00fcng\u00fcl simptomlar m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir, lakin ya\u015fl\u0131 v\u0259\/v\u0259 ya yana\u015f\u0131 x\u0259st\u0259liyi olan yoluxmu\u015f insanlarda k\u0259skin a\u011f\u0131rla\u015fmalar m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur.<\/p>\n<p>X\u0259st\u0259liyin profilaktik t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 \u0259l gigiyenas\u0131, sosial m\u0259saf\u0259nin saxlanmas\u0131, g\u00f6zl\u0259r\u0259, a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funa, buruna toxunulmamas\u0131 v\u0259 t\u0259n\u0259ff\u00fcs gigiyenas\u0131 aid edilir. \u0130ctimai yerl\u0259rd\u0259 ortaq istifad\u0259 edil\u0259n s\u0259thl\u0259rin m\u00fct\u0259madi t\u0259mizl\u0259nm\u0259si v\u0259 dezinfeksiya edilm\u0259si x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxma riskini azald\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcmumi g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r:<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar\u0131 t\u0259min edilm\u0259lidir:<\/p>\n<p>\u2022 \u0130ctimai ia\u015f\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 COVID-19 -a yoluxma hallar\u0131n\u0131n v\u0259 ya virusun yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 i\u015f\u00e7i hey\u0259tin virus v\u0259 \u0259ks-epidemik t\u0259dbirl\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatland\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/p>\n<p>\u2022 M\u00fc\u0259ssis\u0259 daxilind\u0259 i\u015f\u00e7i hey\u0259tin \u015f\u0259xsi gigiyena qaydalar\u0131na riay\u0259t etm\u0259 s\u0259viyy\u0259si h\u0259min qaydalar bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat v\u0259r\u0259q\u0259l\u0259rinin \u00e7ap edil\u0259r\u0259k m\u00fcvafiq sah\u0259l\u0259r\u0259 (soyunub-geyinm\u0259 otaqlar\u0131, sanitar qov\u015faq, m\u0259tb\u0259x v\u0259 s.) yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si;<\/p>\n<p>\u2022 Yem\u0259kl\u0259r haz\u0131rlanark\u0259n bi\u015firilm\u0259 temperaturuna riay\u0259t edilm\u0259si, laz\u0131mi temperatur d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r bi\u015firilm\u0259mi\u015f yem\u0259kl\u0259rl\u0259 qidalanmadan qa\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131;<\/p>\n<p>\u2022 Xam m\u0259hsullar\u0131n istifad\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259l t\u0259mizl\u0259nm\u0259si, yem\u0259k d\u0259stl\u0259rinin, m\u0259tb\u0259x avadanl\u0131qlar\u0131n\u0131n, \u00e7irkli s\u0259thl\u0259rin yuyulub t\u0259mizl\u0259nm\u0259si prosedurlar\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u00fct\u0259madi t\u0259liml\u0259ndirilm\u0259si;<\/p>\n<p>\u2022 M\u00fc\u0259ssis\u0259d\u0259 t\u0259mizlik v\u0259 dezinfeksiya i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 m\u0259sul \u015f\u0259xsin t\u0259yin edilm\u0259si;<\/p>\n<p>\u2022 M\u0259sul \u015f\u0259xs t\u0259mizlik v\u0259 dezinfeksiya i\u015fl\u0259rinin d\u00f6vriliyi, t\u0259tbiqin\u0259 icaz\u0259 veril\u0259n dezinfeksiyaedici madd\u0259l\u0259rd\u0259n d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 qaydalar\u0131, h\u0259m\u00e7inin dezinfeksiyan\u0131n apar\u0131lmas\u0131 qaydalar\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlarla t\u0259min edilm\u0259si;<\/p>\n<p>\u2022 Sanitar gigiyenik qaydalara \u0259sas\u0259n, m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 sanitar m\u0259i\u015f\u0259t otaqlar\u0131n\u0131n (sanitar qov\u015faq, soyunub geyinm\u0259 ota\u011f\u0131 v\u0259 s.) i\u015fl\u0259k v\u0259 t\u0259miz v\u0259ziyy\u0259td\u0259 saxlanmas\u0131;<\/p>\n<p>\u2022 M\u00fc\u0259ssis\u0259d\u0259 axar isti v\u0259 soyuq su t\u0259chizat\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si;<\/p>\n<p>\u2022 M\u00fc\u0259ssis\u0259nin t\u0259mizlik vasit\u0259l\u0259ri v\u0259 dezinfeksiyaedici madd\u0259l\u0259rl\u0259 daimi olaraq t\u0259min edilm\u0259si;<\/p>\n<p>\u2022 Dezinfeksiyaedicid\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259ssis\u0259 qur\u011fularla t\u0259min olunmal\u0131d\u0131r;<\/p>\n<p>\u2022 Bird\u0259f\u0259lik istifad\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn salfetl\u0259rl\u0259 t\u0259min edilm\u0259si;<\/p>\n<p>\u2022 Yet\u0259rli sayda tibbi maskalar\u0131n v\u0259 \u0259lc\u0259kl\u0259rin t\u0259mini;<\/p>\n<p>\u2022 Istifad\u0259 edilmi\u015f tibbi maskalar\u0131n at\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131ca qapal\u0131 torbalar\u0131n qoyulmas\u0131;<\/p>\n<p>\u2022 M\u0259tb\u0259xd\u0259, hey\u0259t otaqlar\u0131nda, sanitar qov\u015faqlarda v\u0259 xidm\u0259t zallar\u0131nda m\u00fct\u0259madi dezinfeksiya i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si;<\/p>\n<p>\u2022 Qida q\u0259bulu zallar\u0131nda oturacaqlar\u0131n ara m\u0259saf\u0259si eyni masa arxas\u0131nda 1m-d\u0259n az olmamal\u0131d\u0131r v\u0259 masalar aras\u0131 m\u0259saf\u0259l\u0259r 2m-d\u0259n az olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259mizlik v\u0259 dezinfeksiya i\u015fl\u0259r:<\/p>\n<p>\u2022 H\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259mizlik-dezinfeksiya i\u015fl\u0259ri m\u0259hsullar\u0131n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri, t\u0259mizlikdezinfeksiya qaydalar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259mizlik vasit\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 apar\u0131l\u0131r. T\u0259mizlik-dezinfeksiya i\u015fl\u0259ri i\u015f saat\u0131 \u0259rzind\u0259 m\u00fct\u0259madi \u0259sas\u0259n i\u015fl\u0259k sah\u0259l\u0259rd\u0259 (giri\u015f-\u00e7\u0131x\u0131\u015f, kassa v\u0259 s.), i\u015f saatlar\u0131ndan sonra is\u0259 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>T\u0259mizlik-dezinfeksiya i\u015fl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259rk\u0259n a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011fa riay\u0259t edilm\u0259lidir:<\/p>\n<p>\u2022 Mexaniki t\u0259mizlik: quru \u00e7irkl\u0259r v\u0259 tullant\u0131lar s\u0259thl\u0259rd\u0259n v\u0259 m\u0259kandan uzaqla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r;<\/p>\n<p>\u2022 T\u0259mizl\u0259m\u0259: isti su v\u0259 laz\u0131mi hallarda yuyucu vasit\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir;<\/p>\n<p>\u2022 Durulama: istifad\u0259 edilmi\u015f yuyucu vasit\u0259 qal\u0131qlar\u0131n\u0131n s\u0259thd\u0259n tamamil\u0259 uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 isti sudan istifad\u0259edilir;<\/p>\n<p>\u2022 Dezinfeksiya: istifad\u0259sin\u0259icaz\u0259 veril\u0259n dezinfeksiyaedici madd\u0259l\u0259r istifad\u0259 t\u0259limat\u0131na uy\u011fun olaraq t\u0259tbiq edilir;<\/p>\n<p>\u2022 Dezinfeksiyadan sonra durulama: bu m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 i\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yararl\u0131 sudan istifad\u0259 edilir.<\/p>\n<p>Dezinfeksiyaedici madd\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 zaman\u0131 diqq\u0259t yetirilm\u0259li m\u0259qamlar:<\/p>\n<p>\u2022 \u0130stifad\u0259 t\u0259limat\u0131nda qeyd edilmi\u015f yararl\u0131l\u0131q m\u00fcdd\u0259ti v\u0259 istifad\u0259 qaydas\u0131 m\u00fctl\u0259q n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r;<\/p>\n<p>\u2022 Laz\u0131m olan konsentrasiyadan (qat\u0131l\u0131q) art\u0131q istifad\u0259edilm\u0259m\u0259lidir;<\/p>\n<p>\u2022 Dig\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259rin yanl\u0131\u015f istifad\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 dezinfeksiyaedici m\u0259hlul haz\u0131rland\u0131qdan sonra qabla\u015fd\u0131rma \u00fcz\u0259rind\u0259 t\u0259rkibi v\u0259 haz\u0131rlanma tarixi bar\u0259d\u0259 qeyd yaz\u0131lmal\u0131d\u0131r;<\/p>\n<p>\u2022 Dezinfeksiya i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131 tezliyi planla\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r;<\/p>\n<p>\u2022 Dezinfeksiya i\u015fl\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n i\u015f\u00e7i hey\u0259ti x\u00fcsusi qoruyucu vasit\u0259l\u0259rl\u0259 (\u0259lc\u0259k, maska v\u0259 s.) m\u00fctl\u0259q t\u0259min edilm\u0259lidir;<\/p>\n<p>\u2022 Dezinfeksiya i\u015fl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irildiyi sah\u0259 bu i\u015fl\u0259r ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra havaland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r;<\/p>\n<p>\u2022 Dezinfeksiyaedici madd\u0259l\u0259rin istifad\u0259 t\u0259limat\u0131nda qeyd edil\u0259n s\u0259th \u00fcz\u0259rind\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 olunan qalma m\u00fcdd\u0259tin\u0259 ciddi riay\u0259t edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Qeyd: qida il\u0259 t\u0259masda olan s\u0259thl\u0259rin dezinfeksiyas\u0131ndan sonra su il\u0259 durulanmas\u0131 m\u00fctl\u0259qdir.<\/p>\n<p>Dezinfeksiya edilm\u0259si vacib olan sah\u0259l\u0259r v\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 edil\u0259n dezinfeksiya madd\u0259l\u0259ri:<\/p>\n<p>\u2022 Giri\u015f-\u00e7\u0131x\u0131\u015flardak\u0131 ayaqaltl\u0131qlar (xlor t\u0259rkibli m\u0259hlul v\u0259 ya dig\u0259r);<\/p>\n<p>\u2022 Qap\u0131 v\u0259 qap\u0131 tutacaqlar\u0131 (spirt t\u0259rkibli m\u0259hlul v\u0259 yadig\u0259r);<\/p>\n<p>\u2022 M\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259rin \u015f\u0259xsi \u0259\u015fyalar\u0131n\u0131n saxlan\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan dolablar v\u0259 onlar\u0131n tutacaqlar\u0131 (spirt t\u0259rkibli m\u0259hlul v\u0259 ya dig\u0259r);<\/p>\n<p>\u2022 M\u0259hsullar\u0131n saxland\u0131\u011f\u0131 r\u0259fl\u0259r, stellajlar, da\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 araba v\u0259 s\u0259b\u0259tl\u0259r (spirt t\u0259rkibli m\u0259hlul v\u0259 ya dig\u0259r);<\/p>\n<p>\u2022 \u00c7oxm\u0259rt\u0259b\u0259li m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259ki eskalatorlar v\u0259 onlar\u0131n tutacaqlar\u0131, liftl\u0259r (spirt t\u0259rkibli m\u0259hlul v\u0259 ya dig\u0259r);<\/p>\n<p>\u2022 D\u00f6\u015f\u0259m\u0259l\u0259r (xlor t\u0259rkibli m\u0259hlul v\u0259 ya dig\u0259r);<\/p>\n<p>\u2022 Soyuducular\u0131n tutacaqlar\u0131 (spirt t\u0259rkibli m\u0259hlul v\u0259 yadig\u0259r);<\/p>\n<p>\u2022 Soyunub-geyinm\u0259 otaqlar\u0131 (xlor t\u0259rkibli m\u0259hlul v\u0259 yadig\u0259r);<\/p>\n<p>\u2022 Sanitar qov\u015faqlar (xlor t\u0259rkibli m\u0259hlul v\u0259 ya dig\u0259r);<\/p>\n<p>\u2022 Anbarlar (xlor t\u0259rkibli m\u0259hlul v\u0259 ya dig\u0259r);<\/p>\n<p>\u2022 Tullant\u0131lar\u0131n y\u0131\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sah\u0259l\u0259r (xlor t\u0259rkibli m\u0259hlul v\u0259 ya dig\u0259r);<\/p>\n<p>\u2022 Tullant\u0131 qablar\u0131 (spirt t\u0259rkibli m\u0259hlul v\u0259 ya dig\u0259r);<\/p>\n<p>\u2022 \u00d6d\u0259ni\u015f terminallar\u0131 (spirt t\u0259rkibli m\u0259hlul v\u0259 ya dig\u0259r);<\/p>\n<p>\u2022 Kassada yerl\u0259\u015f\u0259n konveyerl\u0259r (spirt t\u0259rkibli m\u0259hlul v\u0259 ya dig\u0259r).<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7i hey\u0259tinin \u015f\u0259xsi gigiyenas\u0131:<\/p>\n<p>\u2022 \u0130\u015f\u00e7i hey\u0259t d\u0259yi\u015f\u0259kli t\u0259miz i\u015f geyimi il\u0259, h\u0259m\u00e7inin g\u00fcn \u0259rzind\u0259 bir \u00e7ox insanla t\u0259masda olmalar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq, maska, \u0259lc\u0259k (ofisiant hey\u0259ti istisna olmaqla), dezinfeksiyaedici m\u0259hlul v\u0259 laz\u0131mi hallarda dig\u0259r gigiyenik vasit\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259min olunmal\u0131d\u0131r;<\/p>\n<p>\u2022 \u015e\u0259xsi gigiyena qaydalar\u0131na riay\u0259t edilm\u0259li, i\u015f\u0259 ba\u015flamazdan, qida m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 t\u0259masdan \u00f6nc\u0259, \u00e7iy qida m\u0259hsulunun emal\u0131, qabla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 sat\u0131\u015fa haz\u0131rlanmas\u0131ndan, tullant\u0131larla t\u0259masdan, t\u0259mizlik i\u015fl\u0259rind\u0259n, sanitar qov\u015faqdan istifad\u0259d\u0259n, asq\u0131rma v\u0259 \u00f6sk\u00fcrm\u0259d\u0259n, pulla t\u0259masdan, siqaret \u00e7\u0259kdikd\u0259n sonra i\u015f\u00e7il\u0259rin \u0259ll\u0259rini t\u0259miz yumas\u0131na v\u0259 ya dezinfeksiyas\u0131na n\u0259zar\u0259t edilm\u0259lidir;<\/p>\n<p>\u2022 Qida m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 t\u0259mas ed\u0259rk\u0259n sa\u00e7lar\u0131 qapal\u0131 saxlayan ba\u015f \u00f6rt\u00fckl\u0259ri v\u0259 \u0259lc\u0259kl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edilm\u0259lidir;<\/p>\n<p>\u2022 \u018flc\u0259kl\u0259r \u00e7irkl\u0259ndikd\u0259 v\u0259 taml\u0131\u011f\u0131 pozulduqda, h\u0259m\u00e7inin i\u015f n\u00f6vb\u0259l\u0259ri aras\u0131nda d\u0259yi\u015fdirilm\u0259lidir;<\/p>\n<p>\u2022 \u0130\u015f\u00e7i hey\u0259tin \u0259ll\u0259rind\u0259 ist\u0259nil\u0259n k\u0259sik, a\u00e7\u0131q, qapal\u0131 yaralar m\u00fctl\u0259q su ke\u00e7irm\u0259y\u0259n sar\u011f\u0131 il\u0259 \u00f6rt\u00fclm\u0259li, bununla ba\u011fl\u0131 tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259sin\u0259 d\u0259rhal m\u00fcraci\u0259t olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fll\u0259rin gigiyenas\u0131na dair t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r:<\/p>\n<p>\u2022 \u018fll\u0259rinizi axar su il\u0259 islad\u0131n v\u0259 sabunu \u0259ll\u0259riniz\u0259s\u00fcrt\u00fcn;<\/p>\n<p>\u2022 \u018fll\u0259rinizi sabunla birlikd\u0259 ovu\u015fdurun. Barmaqlar\u0131n v\u0259 d\u0131rnaqlar\u0131n aras\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131 sabunlay\u0131n;<\/p>\n<p>\u2022 Sabunlu \u0259ll\u0259rinizi \u0259n az\u0131 20 saniy\u0259 ovu\u015fdurun;<\/p>\n<p>\u2022 \u018fll\u0259rinizi axar suyun alt\u0131nda m\u00fck\u0259mm\u0259l durulay\u0131n;<\/p>\n<p>\u2022 \u018fll\u0259rinizi t\u0259miz salfetl\u0259rl\u0259 qurudun;<\/p>\n<p>\u2022 Sabun v\u0259 ya su istifad\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131qda, etanol (spirt) t\u0259rkibli dezinfeksiyaedici m\u0259hlullardan istifad\u0259 edin.<\/p>\n<p>D\u0131rnaqlar\u0131n gigiyenas\u0131:<\/p>\n<p>\u2022 D\u0131rnaqlar q\u0131sa saxlanmal\u0131 v\u0259 tez-tez k\u0259silm\u0259lidir.<\/p>\n<p>\u2022 H\u0259r d\u0259f\u0259 \u0259ll\u0259r yuyulmazdan \u00f6nc\u0259 d\u0131rnaqlar\u0131n alt\u0131 sabun v\u0259 su il\u0259 (v\u0259 ya d\u0131rnaq \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0131r\u00e7a il\u0259) t\u0259miz yuyulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u2022 \u0130stifad\u0259d\u0259n \u00f6nc\u0259 d\u0131rna\u011fa qulluq vasit\u0259l\u0259ri t\u0259mizl\u0259nm\u0259lidir.<\/p>\n<p>\u2022 D\u0131rnaqlar\u0131n di\u015fl\u0259nm\u0259si yolverilm\u0259zdir.<\/p>\n<p>\u2022 Kutikula qat\u0131n\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si arzuolunmazd\u0131r, \u00e7\u00fcnki kutikula infeksiyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn baryer rolunu oynay\u0131r.<\/p>\n<p>Tibbi maskalardan \u00fcmumi istifad\u0259 qaydalar\u0131:<\/p>\n<p>\u2022 Maskalar a\u011f\u0131z v\u0259 burun nahiy\u0259sini s\u0259liq\u0259li \u00f6rtm\u0259kl\u0259, \u00fcz v\u0259 maska aras\u0131ndak\u0131 bo\u015fluqlar\u0131 minimuma endirm\u0259k \u015f\u0259rti il\u0259tax\u0131lmal\u0131d\u0131r;<\/p>\n<p>\u2022 \u0130stifad\u0259 zaman\u0131 maskan\u0131n a\u011f\u0131zla t\u0259masda olan hiss\u0259sin\u0259 toxunmaqolmaz;<\/p>\n<p>\u2022 Maska \u00e7\u0131xar\u0131lan zaman m\u00fcvafiq texnikaya \u0259m\u0259l edilm\u0259lidir (maskan\u0131n \u00f6n hiss\u0259sin\u0259 toxunmaq olmaz, arxa hiss\u0259sind\u0259ki ipl\u0259ri vasit\u0259sil\u0259\u00e7\u0131xar\u0131lmal\u0131d\u0131r);<\/p>\n<p>\u2022 Maskan\u0131 \u00e7\u0131xard\u0131qdan sonra \u0259ll\u0259r spirtl\u0259 t\u0259mizl\u0259nm\u0259li, yaxud sabun v\u0259 su il\u0259t\u0259miz yuyulmal\u0131d\u0131r;<\/p>\n<p>\u2022 Maska \u00e7irkl\u0259ndikd\u0259 v\u0259 ya n\u0259ml\u0259ndikd\u0259 d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si vacibdir;<\/p>\n<p>\u2022 Bird\u0259f\u0259lik maskalardan t\u0259krar istifad\u0259edilm\u0259si q\u0259ti qada\u011fand\u0131r;<\/p>\n<p>\u2022 Bird\u0259f\u0259lik maskalar istifad\u0259sind\u0259n sonra tibbi tullant\u0131 kimi l\u0259\u011fv edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>\u0130\u015f geyimi il\u0259 \u0259laq\u0259dar gigiyenik qaydalar:<\/p>\n<p>\u2022 \u0130\u015f\u0259 ba\u015flamazdan \u0259vv\u0259l \u00fcst paltar\u0131, ayaqqab\u0131, \u015f\u0259xsi \u0259\u015fyalar qarderoba yerl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir;<\/p>\n<p>\u2022 \u0130\u015f v\u0259 \u015f\u0259xsi geyiml\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif dolablarda saxlan\u0131lmal\u0131d\u0131r;<\/p>\n<p>\u2022 \u0130\u015f\u0259 ba\u015flamazdan \u0259vv\u0259l \u0259ll\u0259r sabunla t\u0259miz yuyulmal\u0131, t\u0259miz i\u015f\u00e7i formas\u0131 geyinilm\u0259li,<\/p>\n<p>sa\u00e7lar \u00f6rt\u00fck alt\u0131nda y\u0131\u011f\u0131lmal\u0131 v\u0259 ya x\u00fcsusi tor materialdan haz\u0131rlanm\u0131\u015f ba\u015fl\u0131qlardan istifad\u0259 edilm\u0259lidir;<\/p>\n<p>\u2022 \u0130\u015f zaman\u0131 t\u0259miz paltarda olmal\u0131, \u00e7irkl\u0259ndikd\u0259 d\u0259yi\u015fdirilm\u0259lidir;<\/p>\n<p>\u2022 Sanitar qov\u015fa\u011fa getdikd\u0259 \u00f6nl\u00fck, ba\u015fl\u0131q \u00e7\u0131xar\u0131lmal\u0131, \u0259ll\u0259r sabunla t\u0259miz yuyulduqdan sonra t\u0259krar geyinilm\u0259lidir;<\/p>\n<p>\u2022 \u0130\u015f\u00e7i formas\u0131nda m\u0259kandan k\u0259nara \u00e7\u0131xmaq qada\u011fand\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7i hey\u0259tinin m\u00fcayin\u0259si:<\/p>\n<p>\u2022 \u0130\u015f zaman\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 COV\u0130D-19-a spesifik olan \u0259lam\u0259t(l\u0259ri) hiss ed\u0259n i\u015f\u00e7i (q\u0131zd\u0131rma, quru \u00f6sk\u00fcr\u0259k, n\u0259f\u0259s darl\u0131\u011f\u0131, ishal v\u0259 s.) d\u0259rhal i\u015fini dayand\u0131rmal\u0131, tibbi maska il\u0259 t\u0259min olunaraq qapal\u0131 otaqda izolyasiya edilm\u0259lidir. H\u0259min \u015f\u0259xs\u0259 tibbi xidm\u0259tin g\u00f6st\u0259rilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 103 TTTY m\u00fcraci\u0259t edilm\u0259lidir;<\/p>\n<p>\u2022 \u0130\u015f\u0259 g\u0259lm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l \u00f6z\u00fcnd\u0259 COV\u0130D-19-a spesifik olan \u0259lam\u0259t(l\u0259ri) hiss ed\u0259n i\u015f\u00e7i (q\u0131zd\u0131rma, quru \u00f6sk\u00fcr\u0259k, n\u0259f\u0259s darl\u0131\u011f\u0131, ishal v\u0259 s.) r\u0259hb\u0259rin\u0259 x\u0259b\u0259r ver\u0259r\u0259k evd\u0259 izolyasiya olunmal\u0131d\u0131r v\u0259 tibbi xidm\u0259tin t\u0259min olunmas\u0131 m\u0259qs\u0259di il\u0259 103 TTTY m\u00fcraci\u0259t etm\u0259lidir;<\/p>\n<p>\u2022 X\u0259st\u0259lik \u0259lam\u0259ti olan i\u015f\u00e7inin i\u015f yeri dezinfeksiya edilm\u0259lidir;<\/p>\n<p>\u2022 H\u0259min i\u015f\u00e7id\u0259 laborator \u00fcsul il\u0259 COVID-19 t\u0259sdiql\u0259ndiyi halda, onunla s\u0131x t\u0259masda olan \u0259m\u0259kda\u015flardan test g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259li v\u0259 cavablar\u0131 a\u015fkarlanana q\u0259d\u0259r onlar evd\u0259 izolyasiya olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ctimai ia\u015f\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 koronavirus infeksiyas\u0131n\u0131n (COV\u0130D-19) profilaktikas\u0131na dair metodiki g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r t\u0259sdiql\u0259nib. &#8220;Rubin.az&#8221; &#8220;koronavirusinfo.az&#8221; sayt\u0131na istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9696,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"class_list":["post-9695","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rsmi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9695","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9695"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9695\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9697,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9695\/revisions\/9697"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9696"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9695"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9695"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9695"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}