{"id":8509,"date":"2020-01-29T20:59:10","date_gmt":"2020-01-29T16:59:10","guid":{"rendered":"http:\/\/rubin.az\/?p=8509"},"modified":"2020-01-29T20:59:10","modified_gmt":"2020-01-29T16:59:10","slug":"konulluluk-g%c9%99ncliyin-sabaha-acilan-p%c9%99nc%c9%99r%c9%99sidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=8509","title":{"rendered":"K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck g\u0259ncliyin sabaha a\u00e7\u0131lan p\u0259nc\u0259r\u0259sidir"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 2020-ci il &#8220;K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r ili\u201d elan olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">\u018fminlikl\u0259 qeyd etm\u0259k olar ki, d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n x\u00fcsusi diqq\u0259ti beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259 art\u0131q \u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00fcbut etmi\u015f k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n respublikam\u0131z\u0131n g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259tind\u0259 v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 ictimai-sosial m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 m\u00f6vqeyin\u0259 g\u00fccl\u00fc t\u0259kan ver\u0259c\u0259kdir. Bu bax\u0131mdan m\u00f6vcud t\u0259cr\u00fcb\u0259 v\u0259 potensial imkanlar cari ilin \u0259sas missiya v\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lam\u0259tdar olacaqd\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">Tarix\u0259 ekskurs fonunda missiya v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259r<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck f\u0259aliyy\u0259tinin tarixi b\u0259\u015f\u0259r c\u0259miyy\u0259tinin yarand\u0131\u011f\u0131 ilk d\u00f6vrd\u0259n ba\u015flay\u0131r. K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fcy\u00fc h\u0259r hans\u0131 bir tarixi hadis\u0259 zaman\u0131 ba\u015f ver\u0259nl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k v\u0259 konkret tarixi d\u00f6vr\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u0259slind\u0259 reall\u0131qdan k\u0259nard\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">\u00c7\u00fcnki mahiyy\u0259t etibaril\u0259 \u015f\u0259xsi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs, ba\u015fqalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259dakarl\u0131q, xeyriyy\u0259\u00e7ilik, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik, xo\u015f niyy\u0259t v\u0259 dig\u0259r elementl\u0259r k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck f\u0259ls\u0259f\u0259sinin m\u00fcxt\u0259lif komponentl\u0259ridir v\u0259 konkret tarixi d\u00f6vrl\u0259 ba\u011fl\u0131 deyil.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">Tarixin m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 dini missionerlik, x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259, m\u00fcharib\u0259 qurbanlar\u0131na yard\u0131m, b\u0259\u015f\u0259ri ideyalar\u0131n t\u0259bli\u011fi, qlobal probleml\u0259rin h\u0259lli v\u0259 dig\u0259r istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rin g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015f bir \u00e7ox hallarda m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil, institusionalla\u015fm\u0131\u015f mexanizml\u0259rd\u0259n daha t\u0259sirli v\u0259 faydal\u0131 olmu\u015fdur. T\u0259kc\u0259 bir misal g\u00f6st\u0259rm\u0259k kifay\u0259tdir ki, dinin yay\u0131lmas\u0131nda ayr\u0131-ayr\u0131 hallarda m\u00f6t\u0259b\u0259r elm xadiml\u0259rinin, \u00fcrfan sahibl\u0259rinin t\u0259siri b\u00fct\u00fcn m\u0259cburetm\u0259 formalar\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259n sistemli yana\u015fmalardan daha t\u0259sirli olmu\u015fdur. Orta \u0259srl\u0259r\u0259 baxsaq sufi \u015feyxl\u0259rinin \u00f6z ist\u0259kl\u0259ri il\u0259 islam dininin v\u0259 d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn yay\u0131lmas\u0131nda v\u0259 t\u0259bli\u011find\u0259 rolu \u0259v\u0259zsizdir. Yaxud yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 lap q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rd\u0259n ba\u015flayaraq g\u00fcn\u00fc bu g\u00fcn d\u0259 davam ed\u0259n h\u0259kim-t\u0259bibl\u0259rin f\u0259rdi yana\u015fmalar\u0131 \u0130bn Sina yolunun t\u0259m\u0259nnas\u0131z davam\u0131d\u0131r. Dig\u0259r bir misal kimi nizaml\u0131 ordu v\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fc birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin m\u00fcharib\u0259l\u0259rd\u0259 oynad\u0131\u011f\u0131 rolu qeyd etm\u0259k olar. Bu c\u00fcr misallar\u0131 c\u0259miyy\u0259tin b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7\u0259km\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Burda bir m\u0259qama fikir verm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, tarixin m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fcy\u0259 bir ictimai-siyasi proses olaraq f\u0259rqli bax\u0131\u015f buca\u011f\u0131 alt\u0131nda baxmaq do\u011fru olar. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 &#8211; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc minillikd\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck h\u0259r\u0259kat\u0131 yeni m\u0259zmun v\u0259 mahiyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 klassik anlay\u0131\u015fdan kifay\u0259t q\u0259d\u0259r f\u0259rql\u0259nir.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">Klassik m\u0259nada k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fcy\u00fcn baza prinsipini altruizm f\u0259ls\u0259f\u0259si t\u0259\u015fkil edir. Frans\u0131z filosofu Oq\u00fcst Kont (1798-1857) t\u0259r\u0259find\u0259n ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n altruizm ba\u015fqalar\u0131na t\u0259m\u0259nnas\u0131z xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rilm\u0259sini, onlar\u0131n xo\u015fb\u0259xtliyi namin\u0259 \u00f6z \u015f\u0259xsi m\u0259nafeyini z\u0259ruri olduqda qurban verm\u0259yi \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva ed\u0259n \u0259xlaqi prinsipdir. Eqoizmin \u0259ksi olan altruizmin \u0259sas \u0259xlaqi meyar\u0131n\u0131 ba\u015fqa adam\u0131n v\u0259 ya sosial birliyin maraqlar\u0131 t\u0259\u015fkil edir. Bu m\u0259nada humanist prinsipl\u0259rd\u0259n olan k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck \u0259xlaqi norma v\u0259 d\u0259y\u0259rdir. X\u00fcsusi qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, qloballa\u015fma d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Q\u0259rbin d\u00fcnyada t\u0259bli\u011f etdiyi prinsipl\u0259rin t\u0259siri il\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin alt-\u00fcst oldu\u011fu yeni m\u00fchitd\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck olduqca b\u00f6y\u00fck m\u0259n\u0259vi v\u0259 f\u0259ls\u0259fi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fcy\u00fcn mahiyy\u0259tind\u0259 bir s\u0131ra m\u0259zmun d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri ba\u015f vermi\u015fdir. Birincisi, k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fcy\u0259 art\u0131q bir \u00e7ox hallarda d\u00f6vl\u0259tin g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259tinin t\u0259rkib hiss\u0259si kimi bax\u0131l\u0131r. Bu yana\u015fma is\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r seqmentin\u0259 b\u00fct\u00fcnl\u00fckd\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 f\u0259rqli al\u0259t v\u0259 resurslar\u0131n t\u0259tbiqini z\u0259ruri edir. \u0130kincisi, k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fckl\u0259 xeyriyy\u0259\u00e7ilik aras\u0131nda bir-birind\u0259n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r se\u00e7il\u0259n f\u0259rq yaranm\u0131\u015fd\u0131r. K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck maddi c\u0259h\u0259td\u0259n \u0259v\u0259zi \u00f6d\u0259nilm\u0259y\u0259n sah\u0259 olsa da, yekun n\u0259tic\u0259d\u0259 f\u0259rdi bax\u0131mdan m\u00fc\u0259yy\u0259n h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn resurs kimi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, \u0259vv\u0259ll\u0259r yaln\u0131z ictimai f\u0259aliyy\u0259t kimi bax\u0131lan k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck m\u00fcasir yana\u015fmada ictimai f\u0259aliyy\u0259tin x\u00fcsusi n\u00f6v\u00fc olaraq \u00f6z\u00fcnd\u0259 sosial \u0259laq\u0259l\u0259rin kompleksini d\u0259 \u0259ks etdirir. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, \u0259vv\u0259lki yana\u015fmadan f\u0259rqli olaraq k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fckd\u0259 kollektiv aspektl\u0259 yana\u015f\u0131 f\u0259rdin dominantl\u0131\u011f\u0131 da \u00f6n plana \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r. K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck kollektiv i\u015fl\u0259m\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131 v\u0259 eyni zamanda \u015f\u0259xsi inki\u015faf konseptidir. Bu m\u0259nada k\u00f6n\u00fcll\u00fc v\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r h\u0259r\u0259kat\u0131 aras\u0131nda inc\u0259 d\u0259 olsa f\u0259rqli meyill\u0259r yaranm\u0131\u015fd\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">Yeni anlamda k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fcy\u00fc insanlar\u0131 vahid niyy\u0259t \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fdir\u0259n, v\u0259t\u0259nda\u015f, c\u0259miyy\u0259t v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin u\u011furlu format\u0131 kimi qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k olar. K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck h\u0259m d\u0259 \u00f6z xalq\u0131na v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q v\u0259 xidm\u0259t \u00f6rn\u0259yidir. K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fcy\u00fcn bir sosial f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si is\u0259 \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 sosial m\u0259suliyy\u0259ti \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva etdirm\u0259kl\u0259 g\u0259ncl\u0259rin real h\u0259yata ke\u00e7id m\u0259rh\u0259l\u0259sini \u0259hat\u0259 ed\u0259n k\u00fctl\u0259vi t\u0259\u015fkilatlanma formas\u0131d\u0131r. Bu sosial f\u0259aliyy\u0259t karyera, t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u00fcbadil\u0259si, asud\u0259 vaxt\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259li ke\u00e7irilm\u0259si, sosial, ekoloji v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 probleml\u0259rin h\u0259llin\u0259 d\u0259st\u0259k kimi geni\u015f profilli \u0259hat\u0259 dair\u0259sin\u0259 malikdir.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 bu h\u0259r\u0259kat bir \u00e7ox aspektl\u0259ri \u0259hat\u0259 edir. Bu m\u0259nada ictimai n\u0259zar\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rin rolu qloballa\u015fma d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u0259sas \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Planetimizin qlobal probleml\u0259rin\u0259 d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rin vahid prizmadan yana\u015fmas\u0131 is\u0259 b\u00fct\u00fcn s\u0259rh\u0259dl\u0259ri a\u015fan, b\u0259lk\u0259 d\u0259 s\u0259rh\u0259dsiz adland\u0131r\u0131la bil\u0259c\u0259k yeni bir d\u00f6vr\u00fcn reall\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, qlobal istil\u0259\u015fm\u0259y\u0259 v\u0259 ya dig\u0259r ekoloji probleml\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rin d\u00fcnya miqyas\u0131nda yana\u015fmas\u0131 he\u00e7 bir d\u00f6vl\u0259tin s\u0259rh\u0259dl\u0259ri il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r v\u0259 ya uy\u011funsuzluq yaratm\u0131r. Bu m\u0259nada k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc minillikd\u0259 qlobal fenomen\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259tinin seqmenti kimi<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">M\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r h\u0259r\u0259kat\u0131ndan insanlar\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q m\u00f6vqeyinin n\u00fcmayi\u015f etdirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan istifad\u0259 olunur. K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck sa\u011flam v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q m\u00f6vqeyinin formala\u015fmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm vasit\u0259l\u0259rd\u0259n biri hesab olunur. \u018fsas mahiyy\u0259ti c\u0259miyy\u0259t\u0259 faydal\u0131l\u0131q olmaq \u015f\u0259rtil\u0259 ictimai n\u0259zar\u0259t, m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259dbirl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 d\u0259st\u0259k, qlobal mahiyy\u0259t da\u015f\u0131yan probleml\u0259rin h\u0259llin\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259km\u0259k v\u0259 dig\u0259r ictimai-sosial prosesl\u0259r k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u0259hat\u0259 dair\u0259sin\u0259 daxildir. Bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck h\u0259r\u0259kat\u0131 d\u00f6vl\u0259tin g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259tinin prioritet istiqam\u0259ti, g\u0259ncl\u0259r sektorunda \u0259sas h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm vasit\u0259 kimi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">He\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck g\u0259nc n\u0259sl\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k h\u0259yat\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259 bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir yol v\u0259 ya f\u00fcrs\u0259tdir. K\u00f6n\u00fcll\u00fc olmaq bilikl\u0259rin bacar\u0131\u011fa \u00e7evrilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli platformad\u0131r. K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck is\u0259 kreativlik, innovatorluq, yenilik, t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskarl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn meydand\u0131r. K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck c\u0259miyy\u0259ti d\u0259yi\u015fdirm\u0259y\u0259, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin formala\u015fmas\u0131na m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 verm\u0259y\u0259 \u015f\u0259rait yaradan bir h\u0259r\u0259kat, c\u0259miyy\u0259ti ir\u0259li aparma\u011fa h\u0259d\u0259fl\u0259nmi\u015f bir f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259sidir. D\u00f6vl\u0259tin k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck h\u0259r\u0259kat\u0131na g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259ti olaraq d\u0259st\u0259yi is\u0259 h\u0259r bir g\u0259ncin \u015f\u0259xsi planda v\u0259 ya kollektiv olaraq \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r. \u015e\u0259xsi inki\u015fafa paralel olaraq komanda quruculu\u011funda i\u015ftirak sosial idar\u0259etm\u0259nin inki\u015faf\u0131na t\u00f6hf\u0259 verir.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 f\u0259rdi qabiliyy\u0259tl\u0259rin, bacar\u0131q v\u0259 keyfiyy\u0259tl\u0259rin \u00f6n plana \u00e7\u0259kilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan da k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Bu m\u0259nada d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n h\u0259r bir g\u0259nc\u0259 f\u0259rdi yana\u015fmas\u0131, stimulla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259siri k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck \u00fc\u00e7\u00fcn yeni \u0259hat\u0259 dair\u0259si, yeni imkanlar yarad\u0131r. C\u0259miyy\u0259tin \u0259n f\u0259al hiss\u0259sini t\u0259msil ed\u0259n g\u0259ncl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck c\u0259miyy\u0259t\u0259 faydal\u0131 olmaq ist\u0259yi v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 qazanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259kt\u0259bdir.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">\u0130nformasiya \u0259sri olan ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6vrd\u0259 c\u0259miyy\u0259t yeni sosial probleml\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. C\u0259miyy\u0259tin bu c\u00fcr probleml\u0259rind\u0259n biri d\u0259 x\u00fcsus\u0259n g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259crid v\u0259 ya \u00f6z\u00fcn\u0259qapanmad\u0131r. \u0130nformasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rin\u0259 daxil olan inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda bu meyil \u00f6z\u00fcn\u00fc daha qabar\u0131q g\u00f6st\u0259rir. \u00d6z\u00fcn\u00fct\u0259crid is\u0259 narkomaniya, alkoqolizm kimi b\u0259\u015f\u0259ri b\u0259lalara aparan yollardan biridir. Statistik r\u0259q\u0259ml\u0259r t\u0259sdiq edir ki, k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r h\u0259r\u0259kat\u0131nda t\u0259msil olunan g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda bu c\u00fcr neqativ prosesl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcnbit \u015f\u0259rait yoxdur. Bu bax\u0131mdan m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck f\u0259aliyy\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u0259qapanmadan uzaq olma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir, psixoloji c\u0259h\u0259td\u0259n normal yeni n\u0259slin yeti\u015fm\u0259sin\u0259 \u00f6z m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rir.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">Bu bir reall\u0131qd\u0131r ki, qloballa\u015fman\u0131n g\u0259tirdiyi m\u0259nfi meyill\u0259r aras\u0131nda c\u0259miyy\u0259td\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin a\u015f\u0131nmas\u0131 da x\u00fcsusi yer tutur. Bel\u0259 bir d\u00f6vrd\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm platformad\u0131r. K\u00f6n\u00fcll\u00fc olmaq m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olmaqd\u0131r v\u0259 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fc g\u0259ncl\u0259r \u00f6lk\u0259nin tarixinin, m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rinin, m\u0259d\u0259ni irsinin v\u0259 s\u0259rv\u0259tinin k\u00f6n\u00fcll\u00fc qoruyucusu olaraq \u00f6z t\u00f6hf\u0259l\u0259rini verirl\u0259r.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">\u015e\u0259xsiyy\u0259tin formala\u015fmas\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 olan yeni n\u0259slin v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q keyfiyy\u0259tl\u0259rinin t\u0259rbiy\u0259si yolunda k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 ya h\u0259r\u0259kat\u0131 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Qloballa\u015fma prosesl\u0259rinin t\u0259siri alt\u0131nda yeti\u015fm\u0259kd\u0259 olan &#8220;Z n\u0259sil\u201d u\u015faqlar olduqca indifferent x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malikdirl\u0259r. Bu, \u00fcmumilikd\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcm\u00fczd\u0259 c\u0259miyy\u0259tin qar\u015f\u0131s\u0131nda dayanan h\u0259m sosial, h\u0259m d\u0259 ictimai problemdir. M\u0259hz bel\u0259 bir m\u00fchitd\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck &#8220;Z n\u0259sil\u201d yeniyetm\u0259 v\u0259 g\u0259ncl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n\u0259n\u0259vi olmayan doqmalardan k\u0259nara \u00e7\u0131xmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli imkan, h\u0259m d\u0259 maraq do\u011furan \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259d\u0259niyy\u0259tin k\u00fctl\u0259vi xarakteri, informasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 yekn\u0259s\u0259k m\u00fchit f\u0259rdin \u015f\u0259xsi v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00f6vqeyinin ortaya \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131na k\u00f6lg\u0259 sal\u0131r. Beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, bu bax\u0131mdan m\u0259hz k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck h\u0259r\u0259kat\u0131 g\u0259nc n\u0259slin sa\u011flam v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q m\u00f6vqeyinin formala\u015fmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">Bel\u0259likl\u0259, qeyd etm\u0259k olar ki, k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck h\u0259r\u0259kat\u0131 v\u0259 platformas\u0131 g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259tinin bir s\u0131ra istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 nail olunmas\u0131na \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini verir:<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">&#8211; U\u011furlu karyera yolu, f\u0259rdi inki\u015faf;<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">&#8211; Komandada i\u015fl\u0259m\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131;<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">&#8211; T\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u0259kt\u0259bi;<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">&#8211; Sosialla\u015fma v\u0259 sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzi;<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">&#8211; M\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin qorunmas\u0131 v\u0259 t\u0259bli\u011fi;<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">&#8211; Beyn\u0259lxalq t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r\u0259 d\u0259st\u0259k;<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">&#8211; M\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259dbirl\u0259rin t\u0259\u015fkilind\u0259 i\u015ftirak v\u0259 s.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r h\u0259r\u0259kat\u0131 iqtisadi faktor kimi<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">Art\u0131q beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r h\u0259r\u0259kat\u0131na yana\u015fmada m\u0259zmun d\u0259yi\u015fikliyi \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tind\u0259 d\u0259 g\u00f6st\u0259rir. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 iqtisadi inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r\u0259, t\u0259kc\u0259 g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259ti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 sosial, s\u0259hiyy\u0259, m\u0259\u015f\u011fulluq v\u0259 h\u0259tta iqtisadi siyas\u0259tin t\u0259rkib hiss\u0259si kimi bax\u0131rlar. AB\u015e-\u0131n m\u0259\u015fhur Con Hopkins Universitetinin t\u0259dqiqatlar\u0131na \u0259sas\u0259n, t\u0259kc\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 36 \u00f6lk\u0259sind\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rin say\u0131 130 milyon n\u0259f\u0259ri ke\u00e7ib. K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rin i\u015f saat\u0131, faydal\u0131 i\u015f \u0259msal\u0131 v\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 m\u0259cmu d\u0259y\u0259r iqtisadi hesablamalara daxil edilib v\u0259 h\u0259r bir \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 m\u00fcvafiq statistik yana\u015fmalar formala\u015fd\u0131r\u0131lma\u011fa ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">Rusiyal\u0131 ekspert Maksim Bo\u00e7anovun qiym<\/span>\u0259tl\u0259ndirm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rin i\u015fi m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u00dcDM-y\u0259 4-8 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259 t\u00f6hf\u0259 verir. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, Norve\u00e7d\u0259 \u00dcDM-in 6 faizi k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. Kanadada \u0259halinin 27 faizi k\u00f6n\u00fcll\u00fc f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur v\u0259 onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 17 milyard AB\u015e dollar\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 b\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin q\u0259na\u0259tin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. AB\u015e-da \u0259halinin 50 faizd\u0259n \u00e7oxu k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 i\u015ftirak edir v\u0259 art\u0131q &#8220;virtual k\u00f6n\u00fcll\u00fc\u201d adl\u0131 innovativ t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs h\u0259yata ke\u00e7irilir. AB\u015e-da k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck t\u0259cr\u00fcb\u0259si i\u015f t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 b\u0259rab\u0259r olan f\u0259aliyy\u0259t n\u00f6v\u00fc kimi q\u0259bul edilir.<\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259tind\u0259 \u0259halinin k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck h\u0259r\u0259kat\u0131nda i\u015ftiraketm\u0259 s\u0259viyy\u0259sinin statistikas\u0131 apar\u0131l\u0131r. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259halinin (18 ya\u015fdan yuxar\u0131) 22-25 faizi k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 c\u0259lb olunub. &#8220;Eurobarometer\u201din ke\u00e7irdiyi sor\u011fuya \u0259sas\u0259n, h\u0259r 10 avropal\u0131dan 3-\u00fc k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oldu\u011funu bildirib. Almaniya v\u0259 Niderland is\u0259 \u0259n inki\u015faf etmi\u015f k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck t\u0259cr\u00fcb\u0259si olan \u00f6lk\u0259l\u0259rdir.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">Beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck f\u0259aliyy\u0259tinin iqtisadi prosesl\u0259rd\u0259 yeri v\u0259 rolu il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra iqtisadi yana\u015fmalar t\u0259tbiq olunur. Bel\u0259 ki, k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rin \u00f6lk\u0259 \u0259halisi, o c\u00fcml\u0259d\u0259n aktiv \u0259m\u0259k resurslar\u0131na nisb\u0259td\u0259 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi, k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck f\u0259aliyy\u0259tinin \u00dcDM-y\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259 v\u0259 faiz nisb\u0259ti, \u0259m\u0259yi \u00f6d\u0259nil\u0259n f\u0259aliyy\u0259td\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fc i\u015fin m\u00fcmk\u00fcn nisb\u0259ti iqtisadi seqment olaraq hesablan\u0131r v\u0259 statistikas\u0131 apar\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">&#8220;K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r ili\u201d t\u0259cr\u00fcb\u0259si<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">M\u0259lum oldu\u011fu kimi, BMT 1970-ci ill\u0259rd\u0259n ba\u015flayaraq ayr\u0131ca proqram \u00fczr\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck sah\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. BMT-nin \u0130nki\u015faf Proqram\u0131n\u0131n koordinasiyas\u0131nda haz\u0131rda 80-d\u0259n \u00e7ox \u00f6lk\u0259d\u0259 aktiv f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259ri Proqram\u0131 (United Nations Volunteers Programme) k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rin qlobal m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259st\u0259k olmas\u0131na h\u0259d\u0259fl\u0259nmi\u015f f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">BMT k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck f\u0259aliyy\u0259tini t\u0259\u015fviq etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra \u0259lam\u0259tdar tarixl\u0259ri x\u00fcsusi ke\u00e7irm\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259n\u0259n\u0259nin \u0259sas\u0131n\u0131 qoymu\u015fdur. Bel\u0259 ki, BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 1985-ci ild\u0259 q\u0259bul etdiyi q\u0259tnam\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n 5 dekabr &#8220;\u0130qtisadi v\u0259 Sosial \u0130nki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn Beyn\u0259lxalq K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r G\u00fcn\u00fc\u201d elan olunmu\u015fdur. Ba\u015f Assambleya 20 noyabr 1997-ci ild\u0259 2001-ci ilin &#8220;Beyn\u0259lxalq K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r ili\u201d elan olunmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar q\u0259tnam\u0259 q\u0259bul etmi\u015fdir. T\u0259cr\u00fcb\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, bu q\u0259rar\u0131n t\u0259siri il\u0259 2001-ci ild\u0259 beyn\u0259lxalq miqyasda k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fcy\u00fcn t\u0259bli\u011fi, i\u015f yerl\u0259rin\u0259 \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n asanla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, beyn\u0259lxalq sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259nin yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259r x\u00fcsusi v\u00fcs\u0259t alm\u0131\u015fd\u0131r. Haz\u0131rda icra olunmaqda olan BMT K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r Proqram\u0131n\u0131n 2016-2030-cu ill\u0259r T\u0259dbirl\u0259r Plan\u0131 is\u0259 BMT-nin Davaml\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 istiqam\u0259tl\u0259nmi\u015fdir.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">Avropa \u0130ttifaq\u0131 da &#8220;K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r ili\u201d \u0259n\u0259n\u0259sini davam etdirmi\u015fdir. Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 2011-ci il &#8220;Avropa K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck \u0130li\u201d elan olunmu\u015fdur. Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 Avropa K\u00f6n\u00fcll\u00fc Xidm\u0259ti k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259\u015fkili istiqam\u0259tind\u0259 \u00fc\u00e7bucaql\u0131 mexanizm qurmu\u015fdur: g\u00f6nd\u0259r\u0259n assosiasiya v\u0259 t\u0259\u015fkilatlar, q\u0259bul ed\u0259n t\u0259\u015fkilatlar v\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirici xidm\u0259t. Bu mexanizm Avropa K\u00f6n\u00fcll\u00fc Xidm\u0259tinin \u0259m\u0259k bazar\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus i\u015ftirak\u0131nda v\u0259 m\u00f6vqeyinin formala\u015fmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">Rusiyada 2018-ci il &#8220;K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r \u0130li\u201d elan olunmu\u015fdu. \u0130lin yekunlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rin say\u0131 iki d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015f v\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck konkret tarix\u0259 ba\u011fl\u0131 olmayan daimi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n regionlar\u0131nda k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fcy\u0259 d\u0259st\u0259k resurs m\u0259rk\u0259zl\u0259ri yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. K\u00f6n\u00fcll\u00fc siyas\u0259tin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 h\u0259r il &#8220;Xo\u015f \u0259m\u0259ll\u0259r regionu\u201d adl\u0131 regional layih\u0259 m\u00fcsabiq\u0259si ke\u00e7irilir v\u0259 qalib regionlara b\u00fcdc\u0259d\u0259n subsidiya ayr\u0131l\u0131r. &#8220;K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rin k\u00fctl\u0259vi t\u0259dbirl\u0259r\u0259 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 t\u0259limi\u201d il\u0259 ba\u011fl\u0131 sistemli yana\u015fma yaranm\u0131\u015fd\u0131r. Prosesl\u0259rin davaml\u0131 xarakter da\u015f\u0131mas\u0131 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin prioritetl\u0259rind\u0259n hesab olunur v\u0259 art\u0131q 2025-ci il\u0259d\u0259k d\u00f6vr\u00fc \u0259hat\u0259 ed\u0259n K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fcy\u00fcn \u0130nki\u015faf Konsepsiyas\u0131 t\u0259sdiq olunmu\u015fdur. K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n &#8220;Sosial aktivlik\u201d milli layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 apar\u0131lan i\u015fl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 daha da geni\u015fl\u0259nm\u0259si, \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin 20 faizinin k\u00f6n\u00fcll\u00fck f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">Qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda Qazax\u0131standa da k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r h\u0259r\u0259kat\u0131na g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259tinin apar\u0131c\u0131 istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri kimi bax\u0131l\u0131r. Milli K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r \u015e\u0259b\u0259k\u0259sinin hesablamalar\u0131na g\u00f6r\u0259, h\u0259r s\u0259kkiz Qazax\u0131stan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131ndan biri bu v\u0259 ya dig\u0259r d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fc f\u0259aliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb olunmu\u015fdur. Qazax\u0131standa da 2020-ci il &#8220;K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r \u0130li\u201d elan edilmi\u015fdir. &#8220;Biz birlikd\u0259yik\u201d \u015f\u00fcar\u0131 il\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan T\u0259dbirl\u0259r Plan\u0131 yeddi m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259ti n\u0259z\u0259rd\u0259 tutmu\u015fdur. Birinci istiqam\u0259t k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli m\u00fchitin yarad\u0131lmas\u0131 &#8211; normativ-h\u00fcquqi bazan\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, milli metodikan\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130kinci istiqam\u0259t k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 infrastrukturun inki\u015faf\u0131 v\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n potensial\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edir. K\u00f6n\u00fcll\u00fc proqram v\u0259 layih\u0259l\u0259rinin monitorinqi v\u0259 koordinasiyas\u0131 \u00fczr\u0259 ofisin yarad\u0131lmas\u0131 da n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc istiqam\u0259t v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 i\u015ftirak imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015fdir v\u0259 d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n sosial t\u0259\u015fviq mexanizml\u0259rinin t\u0259tbiqi t\u0259klif edilmi\u015fdir. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc istiqam\u0259t korporativ k\u00f6n\u00fcll\u00fc f\u0259aliyy\u0259tin inki\u015faf\u0131d\u0131r v\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 \u0259n u\u011furlu beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259nin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si v\u0259 t\u0259tbiqi g\u00f6zl\u0259nilir. Be\u015finci istiqam\u0259t olaraq bu sah\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qd\u0131r ki, Qazax\u0131stan k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fckl\u0259 ba\u011fl\u0131 daha \u00e7ox Rusiya v\u0259 BMT \u015f\u0259b\u0259k\u0259sin\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verir. Alt\u0131nc\u0131 istiqam\u0259t k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fcy\u00fcn populyarla\u015fmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri \u0259hat\u0259 edir. X\u00fcsusi media planlar\u0131n\u0131n, televiziya verili\u015fl\u0259rinin, m\u00fcsabiq\u0259l\u0259rin, videorolikl\u0259rin, k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rinin x\u0259tti il\u0259 f\u0259rdi v\u0259 kollektiv u\u011furlar\u0131n t\u0259bli\u011finin geni\u015f auditoriyaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259rin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015fdir. Bu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 art\u0131q vahid k\u00f6n\u00fcll\u00fc platformas\u0131 (https:\/\/qazvolunteer.kz) yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. N\u0259hay\u0259t, sonuncu istiqam\u0259t Davaml\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259nmi\u015f k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fcy\u00fcn t\u0259\u015fviqidir. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 t\u0259hsil, s\u0259hiyy\u0259, g\u0259ncl\u0259r, ekologiya, m\u0259d\u0259ni irsin qorunmas\u0131, sosial xidm\u0259t, yoxsullu\u011fun azald\u0131lmas\u0131 sah\u0259l\u0259rind\u0259 yeddi layih\u0259nin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">\u00dcmumilikd\u0259, beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259 &#8220;K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r ili\u201d k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n t\u0259bli\u011fi v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm vasit\u0259 olaraq u\u011furlu bir model kimi \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">Az\u0259rbaycanda m\u00fcasir anlamda k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r h\u0259r\u0259kat\u0131 g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259tinin prioritet istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri olaraq n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilir. H\u0259l\u0259 1998-ci ild\u0259 G\u0259ncl\u0259r, \u0130dman v\u0259 Turizm Nazirliyi, BMT \u0130nki\u015faf Proqram\u0131 v\u0259 BMT K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259ri Proqram\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irdiyi birg\u0259 layih\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck h\u0259r\u0259kat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ilkin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rd\u0259n hesab olunur. H\u0259min proqram \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k o d\u00f6vrd\u0259n ba\u015flayaraq \u00f6lk\u0259mizd\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck prinsipl\u0259rinin geni\u015f t\u0259bli\u011fin\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. 2009-cu ild\u0259 &#8220;K\u00f6n\u00fcll\u00fc f\u0259aliyy\u0259t haqq\u0131nda\u201d Qanun q\u0259bul olunmu\u015f v\u0259 normativ-h\u00fcquqi \u0259saslar yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Lakin k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 ke\u00e7idini 2013-c\u00fc ild\u0259 ASAN K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k do\u011fru olar. Bu m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 g\u0259ncl\u0259rin yeni h\u0259yata, u\u011furlu karyeraya v\u0259 konkret pe\u015f\u0259y\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259si, m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259dbirl\u0259r\u0259 d\u0259st\u0259k istiqam\u0259tind\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck inki\u015faf yolu ke\u00e7ilmi\u015fdir.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">2019-cu ild\u0259 3 min\u0259 yax\u0131n g\u0259ncin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rin II H\u0259mr\u0259ylik Forumunun ke\u00e7irilm\u0259si k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n yeni v\u00fcs\u0259t almas\u0131nda, k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n c\u0259miyy\u0259tin h\u0259yat\u0131nda daha f\u0259al i\u015ftirak\u0131nda t\u0259kan olmu\u015fdur. Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 d\u00f6vl\u0259tin ciddi d\u0259st\u0259yi v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin sosial sifari\u015fi n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f &#8220;ASAN k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259ri\u201d, &#8220;Regional \u0130nki\u015faf\u201d \u0130ctimai Birliyi, &#8220;Bir\u201d T\u0259l\u0259b\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259ri, &#8220;K\u00f6n\u00fcll\u00fc DOST\u201d, &#8220;Aqrar \u0130nki\u015faf k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259ri\u201d v\u0259 dig\u0259r k\u00f6n\u00fcll\u00fc h\u0259r\u0259katlar\u0131 g\u0259ncliyin avanqard\u0131na \u00e7evrilib. Bu bax\u0131mdan Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin 2020-ci ilin Az\u0259rbaycanda &#8220;K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r \u0130li\u201d elan edilm\u0259si bar\u0259d\u0259 S\u0259r\u0259ncam\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc minillikd\u0259 g\u0259ncl\u0259rin m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6z potensial\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259sin\u0259, sosial m\u0259suliyy\u0259t v\u0259 ictimai n\u0259zar\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 meydan a\u00e7an m\u00fch\u00fcm \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259dir.<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">\u018fr\u0259st\u00fc H\u018fB\u0130BB\u018fYL\u0130,<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\">iqtisadiyyat \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 2020-ci il &#8220;K\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r ili\u201d elan olunmu\u015fdur. \u018fminlikl\u0259 qeyd etm\u0259k olar<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8510,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-8509","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8509","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8509"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8509\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8511,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8509\/revisions\/8511"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8510"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8509"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8509"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8509"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}