{"id":7877,"date":"2019-11-21T22:01:24","date_gmt":"2019-11-21T18:01:24","guid":{"rendered":"http:\/\/rubin.az\/?p=7877"},"modified":"2019-11-21T22:04:18","modified_gmt":"2019-11-21T18:04:18","slug":"prezident-ilham-%c9%99liyev-sumqayitin-70-illik-t%c9%99dbirind%c9%99-fotolar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=7877","title":{"rendered":"Prezident \u0130lham \u018fliyev Sumqay\u0131t\u0131n 70 illik t\u0259dbirind\u0259 &#8211; Fotolar"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu g\u00fcn Prezident \u0130lham \u018fliyev Sumqay\u0131t D\u00f6vl\u0259t Dram Teatr\u0131nda \u015f\u0259h\u0259rin 70 illiyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f t\u0259dbird\u0259 i\u015ftirak edib.<\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8220;Rubin.az&#8221;<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259dbird\u0259 geni\u015f nitq s\u00f6yl\u0259yib:<\/p>\n<p>&#8220;M\u0259n sizi v\u0259 b\u00fct\u00fcn sumqay\u0131tl\u0131lar\u0131, eyni zamanda, b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 Sumqay\u0131t\u0131n 70 illiyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 \u00fcr\u0259kd\u0259n t\u0259brik edir\u0259m, siz\u0259 yeni u\u011furlar, yeni q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r arzulay\u0131ram. Bu g\u00fcn Sumqay\u0131t m\u00fcasir, b\u00f6y\u00fck s\u0259naye potensial\u0131na malik olan, s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n, g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 abadla\u015fan g\u00f6z\u0259l \u015f\u0259h\u0259rdir. \u018fld\u0259 edilmi\u015f b\u00fct\u00fcn nailiyy\u0259tl\u0259r m\u00fcnasib\u0259til\u0259 sumqay\u0131tl\u0131lar\u0131 t\u0259brik edir\u0259m.<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>Sumqay\u0131t\u0131n q\u0259dim tarixi var. Ancaq \u015f\u0259h\u0259r kimi Sumqay\u0131t 70 il bundan \u0259vv\u0259l formala\u015fd\u0131. 1949-cu il noyabr\u0131n 22-d\u0259 Nazirl\u0259r Sovetinin q\u0259rar\u0131 il\u0259 Sumqay\u0131t \u015f\u0259h\u0259ri yarad\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 Sumqay\u0131t\u0131n s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Sumqay\u0131t s\u0259naye \u015f\u0259h\u0259ri kimi formala\u015fd\u0131, kimya\u00e7\u0131lar \u015f\u0259h\u0259ri kimi inki\u015faf etdi. Sumqay\u0131tda bir \u00e7ox s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri, yeni i\u015f yerl\u0259ri yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259n Sumqay\u0131ta kadrlar g\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Eyni zamanda, Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n dig\u0259r respublikalar\u0131ndan g\u0259l\u0259nl\u0259r Sumqay\u0131tda i\u015fl\u0259 t\u0259min olunmu\u015fdular.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/images\/s2(6).jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<p>Ancaq \u0259fsuslar olsun ki, \u015f\u0259h\u0259rin yaranmas\u0131n\u0131n birinci m\u0259rh\u0259l\u0259sini \u0259hat\u0259 ed\u0259n d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 Sumqay\u0131tda ekoloji tarazl\u0131\u011fa fikir verilm\u0259mi\u015fdir, ekoloji tarazl\u0131q pozulmu\u015fdur. Sumqay\u0131t o ill\u0259rd\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131nda ekoloji c\u0259h\u0259td\u0259n \u0259n qeyri-t\u0259miz \u015f\u0259h\u0259r kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu, insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na z\u0259r\u0259r vururdu, ekoloji tarazl\u0131q pozulmu\u015fdur. Ancaq 1969-cu ild\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259r se\u00e7il\u0259nd\u0259n sonra ekoloji v\u0259ziyy\u0259t\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259n bilir\u0259m ki, Heyd\u0259r \u018fliyev Sumqay\u0131t\u0131n ekoloji v\u0259ziyy\u0259tinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259rk\u0259zi orqanlara d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fdir, m\u00fcvafiq t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr, t\u0259mizl\u0259yici qur\u011fular qura\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 1970-ci ill\u0259rd\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin ekoloji v\u0259ziyy\u0259ti yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r, ancaq standartlara h\u0259l\u0259 d\u0259 tam cavab vermirdi. Ancaq bu g\u00fcn biz g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, Sumqay\u0131t ekoloji c\u0259h\u0259td\u0259n t\u0259miz bir \u015f\u0259h\u0259rdir, havas\u0131 t\u0259mizdir, t\u0259bi\u0259ti \u00e7ox g\u00f6z\u0259ldir. \u018fmin\u0259m ki, bu istiqam\u0259td\u0259 bundan sonra da at\u0131lacaq add\u0131mlar Sumqay\u0131t\u0131 daha da g\u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Sumqay\u0131t m\u00fcasir s\u0259naye \u015f\u0259h\u0259ri kimi inki\u015faf etdi, burada yeni ya\u015fay\u0131\u015f binalar\u0131 tikildi, sosial obyektl\u0259r yarad\u0131ld\u0131, parklar, xiyabanlar sal\u0131nd\u0131, a\u011faclar \u0259kildi v\u0259 Sumqay\u0131t Sovet \u0130ttifaq\u0131 m\u00fcst\u0259visind\u0259 m\u00fch\u00fcm \u00fcmumittifaq \u0259h\u0259miyy\u0259tli s\u0259naye \u015f\u0259h\u0259ri kimi inki\u015faf etmi\u015fdir. 1982-ci ild\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev Moskvaya ged\u0259nd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r bir yerind\u0259 oldu\u011fu kimi, Sumqay\u0131tda da t\u0259n\u0259zz\u00fcl d\u00f6vr\u00fc ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. O vaxtk\u0131 respublika r\u0259hb\u0259rliyi \u00f6z m\u0259suliyy\u0259tini tam d\u0259rk etmirdi, prosesl\u0259r\u0259 n\u0259zar\u0259t etmirdi v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda inki\u015faf dem\u0259k olar ki, getmirdi, dur\u011funluq d\u00f6vr\u00fc ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyev Siyasi B\u00fcronun \u00fczv\u00fc v\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini kimi Az\u0259rbaycana daim k\u00f6m\u0259k v\u0259 diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi, buna baxmayaraq, respublikada i\u015fl\u0259r t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u0259 u\u011fray\u0131rd\u0131. X\u00fcsusil\u0259 1985-ci ild\u0259n sonra Sovet \u0130ttifaq\u0131nda d\u0131rnaqaras\u0131 yenid\u0259nqurma d\u00f6vr\u00fc ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. H\u0259m Sovet \u0130ttifaq\u0131nda \u00e7ox m\u0259nfi prosesl\u0259r getm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycanda. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, d\u0131rnaqaras\u0131 yenid\u0259nqurma siyas\u0259ti ba\u015flanandan 6 il sonra Sovet \u0130ttifaq\u0131 kimi n\u0259h\u0259ng d\u00f6vl\u0259t \u00e7\u00f6kd\u00fc.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/images\/s1(12).jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<p>1985-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fmi\u015fdi. \u00c7\u00fcnki h\u0259m iqtisadi sah\u0259d\u0259 dur\u011funluq h\u00f6km s\u00fcr\u00fcrd\u00fc, eyni zamanda, erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri ba\u015f qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131, h\u0259m Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda, h\u0259m d\u0259 respublikam\u0131z\u0131n dig\u0259r yerl\u0259rind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Sumqay\u0131tda. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halinin faiz nisb\u0259ti k\u0259skin artm\u0131\u015fd\u0131r, 2 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259hali 30 faiz\u0259 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fg\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev 1982-ci ild\u0259n sonra Moskvaya getm\u0259s\u0259ydi v\u0259 Az\u0259rbaycanda qalsayd\u0131, b\u0259lk\u0259 d\u0259 10 il \u0259rzind\u0259 art\u0131q orada az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259hali 50 faiz\u0259 \u00e7atacaqd\u0131. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131 Az\u0259rbaycandan ay\u0131r\u0131b Erm\u0259nistana verm\u0259k haqq\u0131nda m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131r\u0131rd\u0131lar. \u018ffsuslar olsun ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 \u00e7ox bigan\u0259 yana\u015f\u0131rd\u0131, \u00f6z m\u0259suliyy\u0259tini d\u0259rk etmirdi v\u0259 bel\u0259likl\u0259, v\u0259ziyy\u0259ti n\u0259zar\u0259td\u0259n buraxm\u0131\u015fd\u0131. Eyni zamanda, erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri Sumqay\u0131tda da yuva qura bilmi\u015fdil\u0259r v\u0259 burada da xo\u015fag\u0259lm\u0259z prosesl\u0259r\u0259 art\u0131q t\u0259kan verilmi\u015fdi. Bildirm\u0259liy\u0259m ki, Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n s\u00fcquta u\u011framas\u0131n\u0131n bir ne\u00e7\u0259 s\u0259b\u0259bi var. Onlar\u0131n \u0259n ba\u015fl\u0131cas\u0131 odur ki, iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r d\u00fczg\u00fcn qurulmam\u0131\u015fd\u0131, planl\u0131 iqtisadiyyat \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultmam\u0131\u015fd\u0131. Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 1980-ci ill\u0259rd\u0259 daha \u00e7ox neft amilin\u0259 s\u00f6yk\u0259nirdi v\u0259 neftin qiym\u0259ti d\u00fcnya bazarlar\u0131nda k\u0259skin d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259n sonra g\u0259lirl\u0259r d\u0259 azald\u0131 v\u0259 bu g\u0259lirl\u0259ri ba\u015fqa sah\u0259l\u0259rd\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n m\u0259nf\u0259\u0259t hesab\u0131na formala\u015fd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, iqtisadi amil birinci rol oynay\u0131rd\u0131, eyni zamanda, 1985-ci ild\u0259n sonra Sovet \u0130ttifaq\u0131nda milli siyas\u0259t sah\u0259sind\u0259 \u00e7ox kobud s\u0259hvl\u0259r burax\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131 b\u00f6y\u00fck, \u00e7oxmill\u0259tli \u00f6lk\u0259 kimi ayaqda saxlayan, o c\u00fcml\u0259d\u0259n milli siyas\u0259t idi. M\u00fctt\u0259fiq respublikalarda yerli milli kadrlar\u0131n qaba\u011fa \u00e7\u0259kilm\u0259si adi t\u0259cr\u00fcb\u0259 idi. 1985-ci ild\u0259n sonra bu sah\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259rb\u0259 vuruldu. Biz yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131r\u0131q ki, o vaxt x\u00fcsusil\u0259 m\u00fcs\u0259lman respublikalar\u0131na m\u00fcnasib\u0259t \u00e7ox m\u0259nfi idi. M\u00fcs\u0259lman respublikalar\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 qarayaxma kampaniyalar\u0131 apar\u0131l\u0131rd\u0131. \u00dcmumittifaq m\u0259tbuat\u0131nda bu respublikalar haqq\u0131nda ancaq m\u0259nfi materiallar d\u0259rc edilirdi. Bu respublikalara m\u0259rk\u0259zd\u0259n istintaq qruplar\u0131 g\u00f6nd\u0259rilmi\u015fdi v\u0259 el\u0259 bir r\u0259y yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131 ki, Orta Asiya respublikalar\u0131nda v\u0259 Az\u0259rbaycanda v\u0259ziyy\u0259t b\u0259rbadd\u0131r, v\u0259ziyy\u0259t kritik h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131b v\u0259 o respublikalar\u0131 idar\u0259 ed\u0259nl\u0259r v\u0259zif\u0259 borcunu yerin\u0259 yetir\u0259 bilmirl\u0259r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, h\u0259r bir respublikada pozuntular da, n\u00f6qsanlar da olmu\u015fdur, ancaq dig\u0259r respublikalarda da bunlar var idi. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bu istintaq qruplar\u0131 Erm\u0259nistana, G\u00fcrc\u00fcstana, Ukraynaya, Moldovaya v\u0259 dig\u0259r respublikalara g\u00f6nd\u0259rilmirdi? Ancaq Orta Asiya respublikalar\u0131na v\u0259 Az\u0259rbaycana g\u00f6nd\u0259rilirdi. Bel\u0259likl\u0259, Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259l s\u00fctunu olan milli siyas\u0259t art\u0131q deformasiyaya u\u011fram\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/images\/s3(3).jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<p>Eyni zamanda, separat\u00e7\u0131lara imkan yarad\u0131ld\u0131 ki, onlar n\u0259inki \u00f6z c\u0259f\u0259ng fikirl\u0259rini s\u0259sl\u0259ndirsinl\u0259r, h\u0259m d\u0259 ictimai r\u0259y\u0259 t\u0259sir etsinl\u0259r. O vaxt biz yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131r\u0131q ki, erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n c\u0259llad Balayan, Kaputikyan v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n etnik ayr\u0131-se\u00e7kilik toxumlar\u0131 s\u0259pirdil\u0259r. \u00dcmumittifaq m\u0259tbuat\u0131nda bu bar\u0259d\u0259 a\u00e7\u0131q s\u00f6hb\u0259t gedirdi v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259dal\u0259tsiz m\u00fcnasib\u0259t g\u00f6st\u0259rilirdi. B\u00fct\u00fcn bunlar 1987-ci ild\u0259n sonra ba\u015f vermi\u015fdir. \u00c7\u00fcnki 1987-ci ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev b\u00fct\u00fcn v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n ged\u0259nd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan h\u0259d\u0259f se\u00e7ildi. O d\u00f6vr\u00fc t\u0259hlil ed\u0259rk\u0259n bir daha g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, b\u00fct\u00fcn bu hadis\u0259l\u0259r erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin v\u0259 onlar\u0131n havadarlar\u0131n\u0131n m\u0259krli plan\u0131n\u0131n bir hiss\u0259si idi. Bax\u0131n, 1985-ci ild\u0259n sonra Heyd\u0259r \u018fliyev Qorba\u00e7ovun yar\u0131tmaz siyas\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdi, buna g\u00f6r\u0259 ona qar\u015f\u0131 kampaniya ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131, h\u0259m m\u0259rk\u0259zi m\u0259tbuat orqanlar\u0131nda, h\u0259m d\u0259 ki, Az\u0259rbaycanda. Burada da milli satq\u0131nlar m\u0259rk\u0259z\u0259 donoslar yazma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131lar. 1987-ci ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259zif\u0259d\u0259n ged\u0259nd\u0259n sonra iki h\u0259ft\u0259 ke\u00e7m\u0259mi\u015f erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131 Az\u0259rbaycandan ay\u0131r\u0131b Erm\u0259nistana verm\u0259k haqq\u0131nda beyn\u0259lxalq m\u0259tbuatda v\u0259 sovet m\u0259tbuat\u0131nda m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015flar. Art\u0131q Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda separat\u00e7\u0131 meyill\u0259r\u0259 el\u0259 bil ki, ya\u015f\u0131l i\u015f\u0131q yand\u0131r\u0131ld\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259zif\u0259d\u0259n ged\u0259nd\u0259n 3 ay sonra Sumqay\u0131t hadis\u0259l\u0259ri ba\u015f vermi\u015fdir. Sumqay\u0131t hadis\u0259l\u0259ri d\u0259 m\u0259krli plan\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si idi. Plan ondan ibar\u0259t idi ki, Heyd\u0259r \u018fliyev hakimiyy\u0259td\u0259n getsin. \u00c7\u00fcnki onun Siyasi B\u00fcronun \u00fczv\u00fc kimi f\u0259aliyy\u0259ti erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259r\u0259 imkan vermirdi ki, m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131rs\u0131nlar. Onlar bel\u0259 c\u0259hdl\u0259r edirdil\u0259r, amma Heyd\u0259r \u018fliyev bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 layiqinc\u0259 al\u0131rd\u0131. Y\u0259ni, plan onu v\u0259zif\u0259d\u0259n uzaqla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 buradak\u0131 yerli satq\u0131nlar, xainl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 donos g\u00f6nd\u0259rm\u0259k, erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131rmaq idi ki, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 qala bilm\u0259z. Bel\u0259likl\u0259, i\u011fti\u015fa\u015f t\u00f6r\u0259tm\u0259k, hans\u0131 ki Sumqay\u0131tda ba\u015f verdi v\u0259 ondan sonra m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131rmaq ki, erm\u0259nil\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz \u015f\u0259kild\u0259 ya\u015faya bilmirl\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Az\u0259rbaycandan ayr\u0131l\u0131b Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir. Bax, plan bundan ibar\u0259t idi v\u0259 \u0259fsuslar olsun ki, bu plan h\u0259yata ke\u00e7di.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/images\/s4(2).jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<p>Sumqay\u0131t hadis\u0259l\u0259ri erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin t\u0259xribat\u0131 idi. Biz bunu a\u00e7\u0131q dem\u0259liyik. \u00c7\u00fcnki art\u0131q ne\u00e7\u0259 ildir ki, erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri Sumqay\u0131t \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 qara yaxmaq, l\u0259k\u0259 vurmaq ist\u0259yirl\u0259r. Tamamil\u0259 \u0259sass\u0131zd\u0131r v\u0259 c\u0259f\u0259ngdir. Tam m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 deyir\u0259m ki, Sumqay\u0131t hadis\u0259l\u0259rini t\u00f6r\u0259d\u0259n erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ridir v\u0259 erm\u0259ni d\u0259st\u0259l\u0259ridir. Biz ham\u0131m\u0131z yax\u015f\u0131 bilirik ki, on n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n erm\u0259nini \u00f6ld\u00fcr\u0259n milliyy\u0259tc\u0259 erm\u0259ni Qriqoryan v\u0259 onun quldur d\u0259st\u0259si idi. Sonra n\u0259 ba\u015f verdi? \u0130stintaq\u0131 Moskvadan g\u0259lmi\u015f qrup apar\u0131rd\u0131, y\u0259ni, tam \u0259dal\u0259tli apar\u0131rd\u0131. Verilmi\u015f b\u00fct\u00fcn ifad\u0259l\u0259r, \u015fahidl\u0259rin ifad\u0259l\u0259ri, \u00fczl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r s\u00fcbut etmi\u015fdi ki, h\u0259min o, Qriqoryan erm\u0259ni xalq\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rini q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015fdir. O, h\u0259bs edilir, b\u00fct\u00fcn s\u00fcbutlar t\u0259sdiq olunur. Ondan sonra o, c\u0259za \u00e7\u0259km\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistana g\u00f6nd\u0259rilir v\u0259 ancaq orada s\u0259rb\u0259st burax\u0131l\u0131r. Bax, sual yaran\u0131r. On n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n erm\u0259nini \u00f6ld\u00fcr\u0259n bir qatili Erm\u0259nistan niy\u0259 s\u0259rb\u0259st burax\u0131r? Ona g\u00f6r\u0259 burax\u0131r ki, o, onlar\u0131n tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131 icra edirdi. Sumqay\u0131t hadis\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 edib Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 qarayaxma kampaniyas\u0131 daha geni\u015f v\u00fcs\u0259t alm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda m\u00fcnaqi\u015f\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir. M\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 bunu demi\u015f\u0259m, \u0259g\u0259r, Heyd\u0259r \u018fliyev o vaxt Az\u0259rbaycanda olsayd\u0131, he\u00e7 vaxt Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si ba\u015f verm\u0259zdi, he\u00e7 vaxt torpaqlar\u0131m\u0131z i\u015f\u011fal alt\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259zdi.<\/p>\n<p>Ondan sonra bizi yeni, \u00e7ox a\u011f\u0131r s\u0131naq v\u0259 faci\u0259 g\u00f6zl\u0259yirdi \u2013 Yanvar faci\u0259si. Hans\u0131 ki, yen\u0259 d\u0259 Qorba\u00e7ov \u00f6z xalq\u0131na qar\u015f\u0131 b\u00f6y\u00fck cinay\u0259t t\u00f6r\u0259d\u0259r\u0259k dinc \u0259halini q\u0131rd\u0131rd\u0131. Y\u00fczd\u0259n \u00e7ox g\u00fcnahs\u0131z insan h\u0259lak oldu. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n qan\u0131 ax\u0131d\u0131ld\u0131. \u018ffsuslar olsun ki, o vaxtk\u0131 Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyi tamamil\u0259 iflic v\u0259ziyy\u0259td\u0259 idi. O vaxt respublikaya r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n, antimilli siyas\u0259tl\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n V\u0259zirov respublikan\u0131 t\u0259rk edib h\u0259rbi t\u0259yyar\u0259 il\u0259 Moskvaya qa\u00e7d\u0131. He\u00e7 bir r\u0259hb\u0259r i\u015f\u00e7i bu qanl\u0131 cinay\u0259ti q\u0131namad\u0131. Ancaq o vaxt pensiyada olan Heyd\u0259r \u018fliyev ona qar\u015f\u0131 \u00e7ox \u00e7irkin kampaniya ged\u0259-ged\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Moskvadak\u0131 daimi n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyin\u0259 g\u0259l\u0259r\u0259k, &#8211; m\u0259n d\u0259 onun yan\u0131nda idim, &#8211; \u00f6z s\u0259sini ucaltd\u0131, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya Yanvar faci\u0259si haqq\u0131nda m\u0259lumat verdi. Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyini q\u0131nad\u0131, onlar\u0131n siyas\u0259tini pisl\u0259di v\u0259 uzun ill\u0259r xidm\u0259t etdiyi Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n s\u0131ralar\u0131n\u0131 t\u0259rk etdi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/images\/43(4).jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<p>O vaxt Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131na h\u0259l\u0259 iki il vaxt var idi. He\u00e7 kimin a\u011fl\u0131na g\u0259l\u0259 bilm\u0259zdi ki, bir g\u00fcn Sovet \u0130ttifaq\u0131 da\u011f\u0131lacaq. Y\u0259ni, bu add\u0131m\u0131 atark\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259cr\u00fcb\u0259li r\u0259hb\u0259r kimi bilirdi ki, ona qar\u015f\u0131 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck t\u0259zyiql\u0259r olacaq v\u0259 n\u0259inki t\u0259zyiql\u0259r, onun h\u0259tta h\u0259yat\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131na d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259r. Bel\u0259 d\u0259 oldu. Sonrak\u0131 tarix bunu bir daha g\u00f6st\u0259rdi, onun h\u0259bs edilm\u0259si haqq\u0131nda q\u0259rar verildi. Bak\u0131ya g\u0259lm\u0259li idi, h\u0259min g\u00fcn onun yax\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirildi. Ondan sonra onun s\u0259f\u0259ri t\u0259xir\u0259 sal\u0131nd\u0131. Sonra Bak\u0131ya g\u0259ldi. O vaxtk\u0131 r\u0259hb\u0259rlik ona burada da ya\u015fama\u011fa imkan verm\u0259di, Nax\u00e7\u0131vana \u00fcz tutdu. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n yeni d\u00f6vr\u00fc ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn, noyabr\u0131n 21-i Nax\u00e7\u0131vanda Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n yaranmas\u0131 g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. \u00c7\u00fcnki o vaxt \u00f6z\u00fcn\u00fc demokrat adland\u0131ran, hakimiyy\u0259ti qanunsuz yollarla z\u0259bt etmi\u015f satq\u0131n AXC-M\u00fcsavat hakimiyy\u0259ti imkan verm\u0259di ki, Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n t\u0259sis qurultay\u0131 Bak\u0131da ke\u00e7irilsin. V\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r insanlar, Heyd\u0259r \u018fliyevi d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n insanlar, ziyal\u0131lar Nax\u00e7\u0131vana gedib soyuq, i\u015f\u0131qs\u0131z \u015f\u0259raitd\u0259, &#8211; h\u0259r on d\u0259qiq\u0259d\u0259n bir i\u015f\u0131qlar k\u0259silirdi, &#8211; Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131 t\u0259sis etdil\u0259r. Art\u0131q Az\u0259rbaycan\u0131n yeni d\u00f6vr\u00fc ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131n\u0131 d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 kimi ucaltd\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan Ali Soveti qar\u015f\u0131s\u0131nda v\u0259sat\u0259t qald\u0131rd\u0131 ki, onlar da eyni add\u0131m\u0131 ats\u0131nlar. Onlara h\u0259l\u0259 bir ne\u00e7\u0259 ay laz\u0131m oldu v\u0259 art\u0131q g\u00f6r\u0259nd\u0259 ki, Sovet \u0130ttifaq\u0131 \u00e7\u00f6k\u00fcr, ondan sonra bunu etdil\u0259r.<\/p>\n<p>Biz bu tarixi yaddan \u00e7\u0131xarmamal\u0131y\u0131q v\u0259 g\u0259ncl\u0259r bu tarixi bilm\u0259lidirl\u0259r. Bug\u00fcnk\u00fc reall\u0131qlar\u0131 d\u00fczg\u00fcn t\u0259hlil etm\u0259k, bu reall\u0131qlara d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259t verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn biz bu ac\u0131 d\u00f6vr\u00fc yaddan \u00e7\u0131xarmamal\u0131y\u0131q. El\u0259 etm\u0259liyik ki, g\u0259ncl\u0259r d\u0259 bunu bilsinl\u0259r, hesab etm\u0259sinl\u0259r ki, bug\u00fcnk\u00fc inki\u015faf, bug\u00fcnk\u00fc t\u0259r\u0259qqi g\u00f6yd\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcb. Bilsinl\u0259r ki, biz buna qan\u0131m\u0131z, can\u0131m\u0131z bahas\u0131na nail olmu\u015fuq. Biz tariximizin \u0259n r\u00fcsvay\u00e7\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259rini d\u0259 v\u0259r\u0259ql\u0259m\u0259liyik. Ona g\u00f6r\u0259 ki, o r\u00fcsvay\u00e7\u0131 d\u00f6vr t\u0259krarlanmas\u0131n.<\/p>\n<p>Bunu dey\u0259nd\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, m\u0259n, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, AXC-M\u00fcsavat d\u00f6vr\u00fcn\u00fc qeyd edir\u0259m. 1992-ci ild\u0259 hakimiyy\u0259ti qanunsuz yollarla z\u0259bt etmi\u015f o antimilli d\u0259st\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 u\u00e7uruma apar\u0131rd\u0131. Az\u0259rbaycan \u0259ld\u0259n gedirdi. Yenic\u0259 b\u0259rpa edilmi\u015f m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259n gedirdi, \u00f6lk\u0259d\u0259 xaos, anarxiya, talan\u00e7\u0131l\u0131q, o\u011furluq, \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131q, b\u00f6hran h\u00f6km s\u00fcr\u00fcrd\u00fc. Erm\u0259nil\u0259r orada torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011fal edirdi, Xalq C\u0259bh\u0259si is\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sin\u0259 start vermi\u015f v\u0259 G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rini bombalama\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. V\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si \u0259n a\u011f\u0131r m\u00fcharib\u0259dir. \u00c7\u00fcnki qarda\u015f qan\u0131 ax\u0131d\u0131l\u0131r. Ona da getdil\u0259r ki, \u00f6z laxlam\u0131\u015f hakimiyy\u0259tl\u0259rini qoruya bilsinl\u0259r. G\u00f6r\u0259nd\u0259 ki, qoruya bilmirl\u0259r, Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 m\u00fcraci\u0259t etdil\u0259r ki, g\u0259l, bizi xilas el\u0259. Yalvar\u0131rd\u0131lar, m\u0259n bunun \u015fahidiy\u0259m. \u00dc\u00e7 d\u0259f\u0259 t\u0259yyar\u0259 g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdil\u0259r ki, bizi xilas el\u0259, \u00e7\u00fcnki art\u0131q g\u0259lirdil\u0259r bunlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u0259y\u0259, yaxud da ki, y\u0131xma\u011fa. Qa\u00e7\u0131b gizl\u0259ndil\u0259r, b\u0259zil\u0259ri guya v\u0259zif\u0259l\u0259rini dondurdular. O vaxt bel\u0259 c\u0259f\u0259ng ifad\u0259l\u0259r i\u015fl\u0259dilirdi. \u018fg\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev g\u0259lm\u0259s\u0259ydi, h\u0259m Az\u0259rbaycan da\u011f\u0131lacaqd\u0131, h\u0259m d\u0259, o antimilli AXC-M\u00fcsavat d\u0259st\u0259si \u00f6z c\u0259zas\u0131n\u0131 alacaqd\u0131. Y\u0259ni, Heyd\u0259r \u018fliyevin humanistliyi onlar\u0131 layiq olduqlar\u0131 bu c\u0259zadan xilas etdi.<\/p>\n<p>Ba\u015fqa c\u00fcr ola da bilm\u0259zdi. \u00c7\u00fcnki bax\u0131n, bizi kiml\u0259r idar\u0259 edirdi. \u0130ndi bu tarix yaddan \u00e7\u0131x\u0131r, amma \u00e7\u0131xmamal\u0131d\u0131r. Bax\u0131n, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 hans\u0131 r\u0259zil d\u00f6vrd\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131. Bax\u0131n, kiml\u0259r idi. M\u0259n bir daha dem\u0259liy\u0259m ki, yaddan \u00e7\u0131xmas\u0131n, g\u0259ncl\u0259r d\u0259 bilsin. Prezident elmi i\u015f\u00e7i, z\u0259if, irad\u0259siz bir adam idi. He\u00e7 vaxt he\u00e7 bir idar\u0259y\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259mi\u015fdi. H\u0259tta ki\u00e7ik bir idar\u0259nin r\u0259hb\u0259ri olmam\u0131\u015fd\u0131. Sad\u0259c\u0259, k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259, orada-burada \u00e7\u0131\u011f\u0131r\u0131b ba\u011f\u0131rmaqla g\u0259ldi prezident oldu v\u0259 \u00f6lk\u0259ni r\u00fcsvay el\u0259di. G\u00f6r\u00fcn, hans\u0131 kadrlar se\u00e7ildi. \u0130ndi bunu t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k \u00e7\u0259tindir ki, &#8211; ba\u011f\u0131\u015flay\u0131n s\u00f6z\u00fcm\u0259 g\u00f6r\u0259, &#8211; bel\u0259 yaramaz adamlar Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rlik edirdi. Ba\u015f nazir, &#8211; o da elmi i\u015f\u00e7i idi. O da he\u00e7 bir dissertasiya m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259 bilm\u0259mi\u015fdi. Ham\u0131 yax\u015f\u0131 bilir, indi bu, sirr deyil, m\u00f6vs\u00fcmi ticar\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan adam Ba\u015f nazir t\u0259yin edildi. M\u0259hz onun d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u201cotkat\u201d s\u00f6z\u00fc bizim l\u00fc\u011f\u0259timiz\u0259 daxil edildi. G\u0259ldi ki, \u00f6lk\u0259ni talan el\u0259sin, onun s\u0259rv\u0259tini o\u011furlas\u0131n, tramvay x\u0259tl\u0259rini k\u0259sdirsin, g\u00f6nd\u0259rsin \u0130rana v\u0259 pul \u0259ld\u0259 etsin. Bax, bu Ba\u015f nazir idi. Parlamentin s\u0259dri, &#8211; o da elmi i\u015f\u00e7i idi. On bir il aspiranturada oxumu\u015fdu. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin, on bir il. Dissertasiyan\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259 bilm\u0259mi\u015fdi. R\u0259hm\u0259tlik akademik Ziya B\u00fcnyadovun onun haqq\u0131nda dedikl\u0259rini m\u0259n t\u0259krarlamaq ist\u0259mir\u0259m. Sad\u0259c\u0259 olaraq, bunu \u00f6z\u00fcm\u0259 r\u0259va bilmir\u0259m. U\u011fursuz aspirant, biliksiz, savads\u0131z adam parlamentin s\u0259dri oldu. Ondan n\u0259 g\u00f6zl\u0259m\u0259k olard\u0131? Yaxud da ki, d\u00f6vl\u0259t katibi. \u0130st\u0259yirdi komsomolda \u00f6z karyeras\u0131n\u0131 art\u0131rs\u0131n, sonra partiya i\u015fin\u0259 ke\u00e7sin v\u0259 karyerist kimi hans\u0131sa bir v\u0259zif\u0259y\u0259 sahib olsun. Bel\u0259l\u0259rin\u0259 siyasi d\u00f6n\u00fck, fl\u00fcger deyirl\u0259r. Onun b\u00fct\u00fcn tarixi satq\u0131nl\u0131q tarixidir. Komsomol\u00e7ular\u0131 sat\u0131b, \u00f6z partiya himay\u0259darlar\u0131n\u0131 sat\u0131b, ondan sonra qo\u015fulub Xalq C\u0259bh\u0259sin\u0259, orada da \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259yi sat\u0131b. Bunu c\u0259bh\u0259\u00e7il\u0259r yax\u015f\u0131 bilirl\u0259r. \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y x\u0259st\u0259l\u0259n\u0259nd\u0259 \u0259n \u00e7ox sevin\u0259n el\u0259 o idi. M\u0259n bunu d\u0259qiq bilir\u0259m, bu m\u0259lumat var. Sevinirdi ki, x\u0259st\u0259l\u0259nib \u00f6l\u0259c\u0259kdir, bu da ke\u00e7\u0259c\u0259kdir onun yerin\u0259.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/images\/67777.jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<p>\u0130ndi son hadis\u0259l\u0259r d\u0259 g\u00f6st\u0259rdi ki, o, hans\u0131 h\u00fcn\u0259r\u0259 sahibdir. Y\u0259ni, bu isterika, bu paranoya, bu qorxaql\u0131q, &#8211; \u00f6z\u00fcn\u00fc lider sayan hans\u0131 adam \u00f6z\u00fcn\u0259 r\u0259va bil\u0259r ki, bunu n\u00fcmayi\u015f etdirsin v\u0259 ondan sonra b\u00fct\u00fcn mill\u0259t\u0259 b\u0259yan etsin ki, m\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 zor t\u0259tbiq edibl\u0259r. Bu, yaland\u0131r. \u00d6z\u00fcn\u0259 h\u00f6rm\u0259t ed\u0259n, l\u0259yaq\u0259ti \u00fcst\u00fcn tutan hans\u0131 adam bel\u0259 s\u00f6z dey\u0259r. Bax, bu adam prezidentlik iddias\u0131nda olub v\u0259 bu g\u00fcn vaxtil\u0259 xalq h\u0259r\u0259kat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015f Xalq C\u0259bh\u0259sin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Nazirl\u0259r\u0259 fikir verin, kiml\u0259r idi? M\u00fcdafi\u0259 naziri riyaziyyat m\u00fc\u0259llimi, savads\u0131z\u0131n biri, demaqoq, k\u00fc\u00e7\u0259 adam\u0131. N\u0259 il\u0259 yadda qald\u0131? \u015eu\u015fan\u0131 erm\u0259nil\u0259r\u0259 satd\u0131. O, \u015eu\u015fan\u0131 birinci t\u0259rk etdi. \u00d6z\u00fc demi\u015fdi ki, &#8211; o kadrlar var, tarix h\u0259r \u015feyi saxlay\u0131r, arxivl\u0259r var, &#8211; \u015eu\u015fa \u0259ld\u0259n gets\u0259, ba\u015f\u0131ma g\u00fcll\u0259 vuraca\u011fam. Yen\u0259 d\u0259 meydanlarda s\u00fcl\u0259nir, \u00f6z\u00fcn\u00fc el\u0259 apar\u0131r ki, guya he\u00e7 kim bilmir, bunun ke\u00e7mi\u015fi n\u0259dir. Bax, bel\u0259 bir adam M\u00fcdafi\u0259 naziri ola bil\u0259rdimi? Bel\u0259 bir adam bizim \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc qoruya bil\u0259rdimi? M\u0259n h\u0259l\u0259 onun biznes t\u0259r\u0259fini demir\u0259m. Burada y\u0131\u011fd\u0131qlar\u0131 pullar\u0131 Moskvaya da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Orada \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck biznes qurmu\u015fdu. Laz\u0131m olarsa, bu bar\u0259d\u0259 d\u0259 m\u0259lumat veril\u0259c\u0259k. M\u0259n 2004-c\u00fc ild\u0259 onu \u0259fv etdim. \u00c7\u00fcnki \u0259sasl\u0131 olaraq \u00f6m\u00fcrl\u00fck c\u0259zaya m\u0259hkum edilmi\u015fdi. \u015eu\u015fan\u0131 satana qar\u015f\u0131 g\u0259r\u0259k o c\u0259za veril\u0259ydi. Bax, ona g\u00f6r\u0259 bizim torpaqlar\u0131m\u0131z i\u015f\u011fal alt\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. M\u0259n humanistlik g\u00f6st\u0259rdim, onu \u0259fv etdim.<\/p>\n<p>Ondan sonra Daxili i\u015fl\u0259r naziri, n\u0259 il\u0259 se\u00e7ilirdi? V\u0259zif\u0259 sahibi kimi gedib canl\u0131 efird\u0259 jurnalisti d\u00f6ym\u00fc\u015fd\u00fc. S\u0259n bir adi adam kimi \u0259g\u0259r kim\u0259s\u0259 qar\u015f\u0131 n\u0259s\u0259 el\u0259s\u0259ydin, tutaq ki, s\u0259n\u0259 toxunublar, m\u0259n dey\u0259rdim ki, ola bil\u0259r, l\u0259yaq\u0259tin\u0259 toxunub, emosiyalar\u0131n\u0131 cilovlaya bilmir. V\u0259zif\u0259 sahibi ola-ola m\u00fchafiz\u0259\u00e7il\u0259rl\u0259 g\u0259lib, jurnalisti d\u00f6y\u00fcb v\u0259 bununla da f\u0259r\u0259hl\u0259nirdi. S\u0259n gedib do\u011fma rayonunu m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259rdin. Do\u011fuldu\u011fun K\u0259lb\u0259c\u0259r \u0259ld\u0259n ged\u0259nd\u0259, i\u015f\u011fal alt\u0131na d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 s\u0259n nazir idin. Qa\u00e7m\u0131san, si\u00e7an kimi gizl\u0259nm\u0259y\u0259 de\u015fik axtarm\u0131san. O vaxt Nax\u00e7\u0131vana desant g\u00f6nd\u0259rirdi v\u0259 demi\u015fdi ki, Heyd\u0259r \u018fliyevin ba\u015f\u0131na g\u00fcll\u0259 vuraca\u011fam. Nax\u00e7\u0131vanl\u0131lar ona el\u0259 cavab verdil\u0259r ki, qorxusundan bilmirdi hara getsin. Oraya desant da getm\u0259di. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, o vaxt orada \u00e7evrili\u015f c\u0259hdi olmu\u015fdu. \u0130ndi yen\u0259 meydanda s\u00fcl\u0259nir, el\u0259 bilir ki, ham\u0131n\u0131n yad\u0131ndan \u00e7\u0131x\u0131b.<\/p>\n<p>Ba\u015f prokuror G\u0259nc\u0259d\u0259 girov g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc, Prezident\u0259 h\u0259bs \u0259mri vermi\u015fdi. Bu da Ba\u015f prokuror. Xarici \u0130\u015fl\u0259r naziri. He\u00e7 bir xarici dild\u0259 dan\u0131\u015fa bilm\u0259y\u0259n, h\u0259tta Az\u0259rbaycan dilind\u0259 n\u0259 dediyini he\u00e7 kim ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fcrd\u00fc. Bax, budur xalq c\u0259bh\u0259si, m\u00fcsavat hakimiyy\u0259ti. Ona g\u00f6r\u0259 biz bu faci\u0259vi v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fmi\u015fdik. \u018fg\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev xalq\u0131n t\u0259l\u0259bi il\u0259 1993-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycana g\u0259lm\u0259s\u0259ydi, Az\u0259rbaycan da\u011f\u0131lacaqd\u0131. Bunlar\u0131n da h\u0259r\u0259si qa\u00e7\u0131b bir yerd\u0259 gizl\u0259n\u0259c\u0259kdil\u0259r, nec\u0259 ki qa\u00e7\u0131b gizl\u0259nmi\u015fdil\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, bizim m\u00fcst\u0259qilliyimiz XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 oldu\u011fu kimi yen\u0259 d\u0259 yar\u0131m\u00e7\u0131q qalacaqd\u0131.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259si, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, tarixi hadis\u0259dir. Bu g\u00fcn biz onun yolu il\u0259 gedirik. Onun y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyas\u0259t bu g\u00fcn ya\u015fay\u0131r, z\u0259nginl\u0259\u015fir. \u018flb\u0259tt\u0259, h\u0259yat yerind\u0259 durmur. Qar\u015f\u0131m\u0131zda yeni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar, yeni v\u0259zif\u0259l\u0259r durur v\u0259 biz bu v\u0259zif\u0259l\u0259ri icra edirik. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n u\u011furlu inki\u015faf\u0131 apar\u0131lan islahatlarla s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ulu \u00d6nd\u0259rin Sumqay\u0131t \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 \u00e7ox isti m\u00fcnasib\u0259ti olmu\u015fdur. H\u0259m sovet vaxt\u0131nda, h\u0259m d\u0259 m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Sumqay\u0131tda olmu\u015fdur. M\u0259n d\u0259 bu siyas\u0259ti davam etdirir\u0259m. M\u0259nim Sumqay\u0131ta bug\u00fcnk\u00fc s\u0259f\u0259rim 15 il \u0259rzind\u0259 sayca 24-c\u00fc s\u0259f\u0259rdir. Y\u0259ni, bu, \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, Sumqay\u0131ta daim diqq\u0259t, qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, Sumqay\u0131t\u0131n probleml\u0259rinin h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, infrastruktur m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilm\u0259li idi. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 h\u0259l\u0259 2005-ci ild\u0259 525 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 elektrik stansiyas\u0131 istifad\u0259y\u0259 verildi, b\u00f6y\u00fck v\u0259sait x\u0259rcl\u0259ndi. Qazla\u015fd\u0131rman\u0131n s\u0259viyy\u0259si 100 faiz\u0259 \u00e7at\u0131bd\u0131r. \u0130\u00e7m\u0259li su problemi h\u0259llini tap\u0131bd\u0131r. \u015e\u0259h\u0259rdaxili yollar yenid\u0259n tikilir, abadla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, t\u0259mir olunur. Bak\u0131-Sumqay\u0131t yolu tikildi. \u0130ndi g\u00f6st\u0259ri\u015f vermi\u015f\u0259m ki, yol geni\u015fl\u0259ndirilsin. \u00c7\u00fcnki artan n\u0259qliyyat s\u0131xl\u0131q, t\u0131xac yarad\u0131r. Biz bunu da h\u0259ll ed\u0259c\u0259yik. Bak\u0131-Sumqay\u0131t qatar\u0131 art\u0131q f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. \u00d6z\u00fc d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n qabaqc\u0131l \u015firk\u0259tinin istehsal\u0131 olan ikim\u0259rt\u0259b\u0259li, \u00e7ox rahat \u201cStadler\u201d vaqonlar\u0131d\u0131r. Verilmi\u015f kredit hesab\u0131na \u015f\u0259h\u0259r n\u0259qliyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcasir avtobuslar g\u0259tirildi. Y\u0259ni, b\u00fct\u00fcn bu i\u015fl\u0259r planl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>\u015e\u0259h\u0259rin kommunal t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 yenil\u0259nir. Lift t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n t\u0259qrib\u0259n 80 faizi yenil\u0259nib. Sumqay\u0131tda 1300-d\u0259n \u00e7ox h\u00fcnd\u00fcrm\u0259rt\u0259b\u0259li binan\u0131n t\u0259xmin\u0259n mininin art\u0131q dam \u00f6rt\u00fcy\u00fc vurulubdur v\u0259 qalan binalar\u0131n da dam \u00f6rt\u00fckl\u0259ri vurulacaq.<\/p>\n<p>\u201cASAN xidm\u0259t\u201d m\u0259rk\u0259zi yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130ndi g\u00f6st\u0259ri\u015f vermi\u015f\u0259m ki, ikinci \u201cASAN xidm\u0259t\u201d yarad\u0131ls\u0131n. \u00c7\u00fcnki t\u0259l\u0259bat art\u0131r v\u0259 b\u0259z\u0259n n\u00f6vb\u0259l\u0259r yaran\u0131r. Biz buna imkan ver\u0259 bilm\u0259rik.<\/p>\n<p>Sosial infrastruktur yenil\u0259nir. M\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn yeni \u015f\u0259h\u0259rcikl\u0259r, evl\u0259r tikilir. Bu il 1800 ail\u0259 art\u0131q yerl\u0259\u015fibdir. G\u0259l\u0259n il minimum 3 min k\u00f6\u00e7k\u00fcn ail\u0259si yeni evl\u0259r\u0259 k\u00f6\u00e7\u0259c\u0259k. K\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Sumqay\u0131tda evl\u0259rin tikintisi bundan sonra da t\u0259min edil\u0259c\u0259k ki, y\u0259ni, evsiz-e\u015fiksiz, pis v\u0259ziyy\u0259td\u0259 yataqxanalarda, ba\u011f\u00e7alarda v\u0259 s. yerl\u0259rd\u0259 ya\u015fayan k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r yax\u015f\u0131 evl\u0259r\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcls\u00fcnl\u0259r. Biz bunu da ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>M\u0259kt\u0259b tikintisi gedir. 1 sayl\u0131 x\u0259st\u0259xana m\u0259nim g\u00f6st\u0259ri\u015fiml\u0259 art\u0131q 5-6 ildir ki, t\u0259mird\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b. \u0130ndi 2 sayl\u0131 x\u0259st\u0259xanan\u0131n t\u0259miri v\u0259 \u0259slind\u0259 yenid\u0259n tikilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259sait ayr\u0131ld\u0131. Biz bunu da ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>Sumqay\u0131t, \u0259lb\u0259tt\u0259, s\u0259naye \u015f\u0259h\u0259ri kimi inki\u015faf edir. Ancaq bug\u00fcnk\u00fc s\u0259naye bug\u00fcnk\u00fc \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara cavab verir. K\u00f6hn\u0259d\u0259n qalan s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131 art\u0131q f\u0259aliyy\u0259tini dayand\u0131r\u0131b. O \u0259razid\u0259 &#8211; y\u00fcz hektarla \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 s\u0259naye parklar\u0131 yarad\u0131l\u0131b &#8211; Sumqay\u0131t Texnologiyalar Park\u0131 v\u0259 Sumqay\u0131t Kimya S\u0259naye Park\u0131. Sumqay\u0131t Texnologiyalar Park\u0131nda 10, Sumqay\u0131t Kimya S\u0259naye Park\u0131nda is\u0259 13 zavod f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir v\u0259 \u0259lav\u0259 7 zavod y\u0259qin ki, g\u0259l\u0259n il f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayacaq. Sumqay\u0131t Kimya S\u0259naye Park\u0131nda 20 rezident var. Qoyulmu\u015f s\u0259rmay\u0259 milyardlarla dollar s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir. Onlar\u0131n aras\u0131nda d\u00f6vl\u0259t x\u0259tti il\u0259 tikilmi\u015f \u201cSOCAR Polymer\u201d, karbamid v\u0259 dig\u0259r zavodlar var. \u00d6z\u0259l sektor da \u00e7ox b\u00f6y\u00fck maraq g\u00f6st\u0259rir. Ona g\u00f6r\u0259 Sumqay\u0131t bu g\u00fcn m\u00fcasir s\u0259naye \u015f\u0259h\u0259ridir, C\u0259nubi Qafqaz\u0131n ikinci s\u0259naye \u015f\u0259h\u0259ridir. Sumqay\u0131t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 ild\u0259 t\u0259qrib\u0259n 2 milyard manatl\u0131\u011fa yax\u0131n m\u0259hsul istehsal olunur. Ona g\u00f6r\u0259 Sumqay\u0131t bundan sonra da m\u00fcasir s\u0259naye \u015f\u0259h\u0259ri kimi inki\u015faf ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/images\/025.jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<p>Parklar abadla\u015f\u0131r, yeni parklar, ba\u011flar sal\u0131n\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, onlar\u0131n aras\u0131nda Sumqay\u0131t bulvar\u0131n\u0131 x\u00fcsusil\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim. M\u0259n bu bulvar\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar ke\u00e7irilmi\u015f t\u0259dbird\u0259 demi\u015f\u0259m v\u0259 bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, bu, m\u00f6c\u00fcz\u0259dir, c\u0259mi 11 ay \u0259rzind\u0259 5,2 kilometr uzunlu\u011funda v\u0259 150 hektar\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n g\u00f6z\u0259l bulvar sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Sumqay\u0131t bulvar\u0131n\u0131n sal\u0131nmas\u0131 m\u0259nim \u00e7oxdank\u0131 arzum idi. M\u0259n \u0259vv\u0259lki d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 d\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u015f\u0259h\u0259r r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 bel\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015f vermi\u015fdim. Ancaq Zakir F\u0259r\u0259covu m\u0259n v\u0259zif\u0259y\u0259 t\u0259yin ed\u0259nd\u0259n sonra bu m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 h\u0259ll olundu. \u00c7ox \u015fadam ki, bu g\u00fcn Sumqay\u0131t bulvar\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015flar \u00fc\u00e7\u00fcn yeni, g\u00f6z\u0259l bir istirah\u0259t zonas\u0131d\u0131r. Orada ictimai obyektl\u0259r var, indi orada Mu\u011fam M\u0259rk\u0259zi yarad\u0131l\u0131b, dig\u0259r ictimai obyektl\u0259r \u015f\u0259h\u0259r\u0259 yeni g\u00f6z\u0259llik verir. Onsuz da Sumqay\u0131t\u0131n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r istirah\u0259t zonalar\u0131 vard\u0131r. Parklar\u0131n ham\u0131s\u0131 abadla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Amma bulvar, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, ayr\u0131 bir m\u0259s\u0259l\u0259dir. Uzunlu\u011fu \u0259vv\u0259lki Bak\u0131 bulvar\u0131ndan t\u0259xmin\u0259n 2 d\u0259f\u0259 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. \u00c7\u00fcnki \u0259vv\u0259lki \u0259n\u0259n\u0259vi Bak\u0131 bulvar\u0131n\u0131n uzunlu\u011fu 3 kilometr idi, indi 16 kilometrdir. \u018flb\u0259tt\u0259, m\u0259n dem\u0259k ist\u0259mir\u0259m ki, burada da 16 kilometr uzunlu\u011funda bulvar tikilsin. Amma h\u0259r halda \u0259g\u0259r imkan olacaqsa, biz g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bulvar\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259liyik.<\/p>\n<p>Y\u0259ni, b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 inki\u015faf var, inki\u015faf gedir. Bu Dram Teatr\u0131n\u0131n, \u201cKimya\u00e7\u0131\u201d saray\u0131n\u0131n binalar\u0131n\u0131n \u0259sasl\u0131 t\u0259miri d\u0259 bunun t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bu Dram Teatr\u0131nda Ulu \u00d6nd\u0259r Sumqay\u0131t\u0131n yubileyini qeyd etmi\u015fdir. Y\u0259ni, bu teatr\u0131n b\u00f6y\u00fck tarixi vard\u0131r. Bu g\u00fcn burada bizim g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259yimiz h\u0259m r\u0259mzi xarakter da\u015f\u0131y\u0131r, h\u0259m d\u0259 t\u0259biidir. Bu, tarixi h\u0259qiq\u0259ti t\u0259sdiql\u0259yir. Bu binada Ulu \u00d6nd\u0259rin ruhu var. O, Sumqay\u0131t\u0131 g\u00f6z\u0259l, m\u00fcasir, havas\u0131 t\u0259miz, insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn rahat \u015f\u0259h\u0259r kimi g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yirdi. O siyasi v\u0259siyy\u0259tind\u0259 demi\u015fdi, bir \u00e7ox i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb, amma g\u00f6r\u0259 bilm\u0259diyimiz i\u015fl\u0259ri bizim davam\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z g\u00f6r\u0259c\u0259kdir. \u015eadam ki, bel\u0259 d\u0259 oldu.<\/p>\n<p>\u018fziz dostlar, bu bayram m\u00fcnasib\u0259til\u0259 sizi bir daha t\u0259brik edir\u0259m, yeni u\u011furlar, q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r arzulay\u0131ram. Sa\u011f olun&#8221;.<\/p>\n<div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn Prezident \u0130lham \u018fliyev Sumqay\u0131t D\u00f6vl\u0259t Dram Teatr\u0131nda \u015f\u0259h\u0259rin 70 illiyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f t\u0259dbird\u0259 i\u015ftirak edib. &#8220;Rubin.az&#8221;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7878,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[36,17],"tags":[],"class_list":["post-7877","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-rsmi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7877","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7877"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7877\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7881,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7877\/revisions\/7881"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7878"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7877"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7877"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7877"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}