{"id":688,"date":"2019-01-13T23:09:39","date_gmt":"2019-01-13T19:09:39","guid":{"rendered":"http:\/\/rubin.az\/?p=688"},"modified":"2019-01-13T23:15:11","modified_gmt":"2019-01-13T19:15:11","slug":"harvardda-d%c9%99rs-demis-az%c9%99rbaycanli-alim-t%c9%99l%c9%99b%c9%99nin-ixtiyari-n%c9%99dir-ki-apelyasiya-muraci%c9%99t-etsin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=688","title":{"rendered":"Harvardda d\u0259rs demi\u015f az\u0259rbaycanl\u0131 alim: T\u0259l\u0259b\u0259nin ixtiyar\u0131 n\u0259dir ki, apelyasiya m\u00fcraci\u0259t etsin"},"content":{"rendered":"<p><strong>Rubin.az\u00a0<\/strong> UNEC Biznes M\u0259kt\u0259binin direktoru, Harvard Universitetind\u0259 m\u00fc\u0259llim kimi \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 alim Nazim Hac\u0131yevin Publika.az-am\u00fcsahib\u0259sini t\u0259qdim edir;<\/p>\n<p><strong>&#8211; Nazim m\u00fc\u0259llim, rica edir\u0259m Harvard Universiteti il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan b\u0259hs edin.<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; 2017-2018 t\u0259dris ilind\u0259 Fulbrayt proqram\u0131n\u0131n qalibi oldum. Lakin Proqram maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259diyind\u0259n Harvard Universitetinin elan etdiyi \u201cD\u0259v\u0259tli alim\u201d m\u00fcsabiq\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etdim. M\u00fcsabiq\u0259d\u0259 1024 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 i\u015ftirak edirdi. Yaln\u0131z d\u00f6rd t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 se\u00e7ildi. Yaponiya\u00addan bir n\u0259f\u0259r, \u00c7in Xalq Respublikas\u0131ndan bir n\u0259f\u0259r, Kanadadan bir n\u0259f\u0259r, Az\u0259rbaycandan is\u0259 m\u0259n. 15 oktyabr 2017-c\u0131 il tarixind\u0259n 30 avqust 2018-ci tarixin\u0259 kimi \u201cQlobal bazarda karbonhidrogen resurslar\u0131 (neft v\u0259 qaz) v\u0259 onlar\u0131n perspektivl\u0259ri\u201d m\u00f6vzusunda t\u0259dqiqat layih\u0259sini yerin\u0259 yetirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hsil v\u0259 t\u0259dqiqat \u00fczr\u0259 d\u00fcnya lideri olan Harvard Universitetinin n\u00fcfuzlu Davis Rusiya v\u0259 Avroasiya Ara\u015fd\u0131rmalar M\u0259rk\u0259zin\u0259 d\u0259v\u0259t alm\u0131\u015fd\u0131m. Harvard Universitetinin Beyin M\u0259rk\u0259zl\u0259rin\u0259 d\u0259v\u0259t olunmu\u015f \u201cD\u0259v\u0259tli aliml\u0259r\u201d aras\u0131nda birinci yer tutdum. Harvard Universitetinin d\u0259st\u0259yi il\u0259 Springer Press-d\u0259 \u201cNeftin d\u00fcnya bazar qiym\u0259ti: t\u0259sir ed\u0259n amill\u0259r v\u0259 proqnozla\u015fd\u0131rma\u201d monoqrafiyas\u0131 2018-ci ilin dekabr\u0131nda \u00e7apa q\u0259bul edildi. Haz\u0131rda Amazon.com v\u0259 Springer-d\u0259 sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>&#8211;<strong> Bu g\u00fcn dem\u0259k olar ki, bir \u00e7ox \u015f\u0259xs \u00f6lk\u0259mizd\u0259ki ali t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tind\u0259n \u015fikay\u0259tl\u0259nir. Bu fakta nec\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tir\u0259k?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tinin x\u00fcsusi bir c\u0259miyy\u0259t modeli kimi formala\u015fmas\u0131 ali t\u0259hsil \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259rinin d\u0259yi\u015fm\u0259sini \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. Bunun h\u00fcquqi, t\u0259\u015fkilati v\u0259 maliyy\u0259 c\u0259h\u0259tl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr t\u0259rzi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7oxlu t\u0259r\u0259fl\u0259ri var. Keyfiyy\u0259tli ali t\u0259hsilsiz m\u00fcst\u0259qilliyimiz m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u0130ntellektual m\u00fcst\u0259qilliyimiz is\u0259 bunun \u0259n z\u0259ruri \u015f\u0259rtl\u0259rind\u0259n biridir. C\u0259miyy\u0259timizin a\u00e7\u0131q modelinin qurulmas\u0131 ali t\u0259hsilimizin d\u0259 d\u00fcnya t\u0259hsil mexanizmin\u0259 inteqrasiya\u00ads\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. Bu bax\u0131mdan ali t\u0259hsil ocaqlar\u0131 t\u0259hsil i\u015f\u00e7il\u0259rinin v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin f\u0259aliy\u00ady\u0259tinin beyn\u0259lxalq ali t\u0259hsil standartlar\u0131na m\u00fcvafiq formala\u015fmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, yax\u0131n ill\u0259rd\u0259 qabaqc\u0131l \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259sin\u0259 qalxmaq m\u00fcmk\u00fcn olmayacaq. Lakin d\u00fcnyan\u0131n qabaqc\u0131l t\u0259hsil sisteml\u0259rini h\u0259d\u0259f almaq laz\u0131md\u0131r. El\u0259 Boston \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 30-a yax\u0131n universitet var. Onlar\u0131n ham\u0131s\u0131nda modul sistemi t\u0259tbiq olunur. M\u0259s\u0259l\u0259n, t\u0259l\u0259b\u0259 iki f\u0259nni q\u0259bul edir, iki ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259 t\u0259hsilini davam etdirir. Bir h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 imtahan verir. Sonra is\u0259 n\u00f6vb\u0259ti modula ke\u00e7irl\u0259r. Dan\u0131lmaz faktd\u0131r ki, t\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 m\u00fc\u0259llim n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olarlarsa, t\u0259l\u0259b\u0259nin m\u0259hsul\u00addarl\u0131\u011f\u0131 da bir o q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259l\u0259r. Sad\u0259c\u0259 bizd\u0259 v\u0259ziyy\u0259t bir az m\u00fcr\u0259kk\u0259bdir. \u00c7\u00fcnki MBA proqram\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 yeni qurulur. Bizd\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r m\u00fcxt\u0259lif ixtisaslardan g\u0259ldikl\u0259\u00adrin\u0259 g\u00f6r\u0259 baza t\u0259hsilinin, biznesin, m\u00fchasibat\u0131n n\u0259 oldu\u011fundan x\u0259b\u0259rsizdirl\u0259r v\u0259 \u00e7evik q\u0259rar q\u0259bul ed\u0259 bilmirl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, Harvard Universitetinin Biznes M\u0259kt\u0259bind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif ixtisas sahibl\u0259rin\u0259 &#8211; h\u0259rb\u00e7il\u0259r\u0259, restoran sahibl\u0259rin\u0259 d\u0259rs deyirdim. Onlar bilm\u0259dikl\u0259ri f\u0259nl\u0259ri gedib bakalavr t\u0259hsili alanlarla birg\u0259 dinl\u0259yirdil\u0259r. Bizd\u0259 bu sistem yoxdur. Amerikada sahibkarl\u0131\u011f\u0131n, vergi, m\u00fchasibatl\u0131\u011f\u0131n bir \u00e7ox komponentl\u0259ri orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 f\u0259nn kimi t\u0259dris olunur. Biz h\u0259l\u0259 bu m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 \u00e7atmam\u0131\u015f\u0131q.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-690\" src=\"http:\/\/rubin.az\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/000000-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"506\" height=\"337\" srcset=\"https:\/\/rubin.az\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/000000-300x200.jpg 300w, https:\/\/rubin.az\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/000000-768x512.jpg 768w, https:\/\/rubin.az\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/000000-675x450.jpg 675w, https:\/\/rubin.az\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/000000.jpg 960w\" sizes=\"auto, (max-width: 506px) 100vw, 506px\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8211; Qeyd etdiniz ki, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259riniz aras\u0131nda restoran sahibl\u0259ri d\u0259 vard\u0131\u2026<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; B\u0259li. \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 insanlar daha uzaqg\u00f6r\u0259n olurlar. Bu g\u00fcn m\u0259nim m\u00fclk\u00fcm var, maddi durumum yax\u015f\u0131d\u0131r deyib sakitl\u0259\u015fmirl\u0259r. Hadis\u0259l\u0259rin gedi\u015fat\u0131na m\u0259ntiql\u0259 yana\u015f\u0131rlar. Y\u0259ni s\u0259rmay\u0259mi art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn daha n\u0259 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u0259 bil\u0259r\u0259m dey\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r. H\u0259m d\u0259 t\u0259hsil almaq he\u00e7 bir ya\u015fda gec deyil.<\/p>\n<p>&#8211; <strong>M\u00fc\u0259llim d\u0259rs zaman\u0131n\u0131 hans\u0131 b\u00f6lg\u00fcl\u0259r \u0259sas\u0131nda qurmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bilirsiniz, haz\u0131rda t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin h\u0259m internetd\u0259n, h\u0259m d\u0259 dig\u0259r m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259yi \u00e7ox \u015fey var. M\u00fc\u0259llimin t\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n yaln\u0131z bir \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc ola bil\u0259r. Ona \u0259li \u00e7ata bilm\u0259y\u0259n bilikl\u0259ri verm\u0259k. M\u0259s\u0259l\u0259n, bizd\u0259 m\u00fc\u0259llim h\u0259r g\u00fcn 90 d\u0259qiq\u0259 \u0259rzind\u0259 d\u0259rs ver\u0259 bil\u0259r. Harvardda is\u0259 h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 iki d\u0259f\u0259 olmaqla 3 saat \u0259rzind\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l d\u0259rs ke\u00e7ir. Bu m\u00fcdd\u0259tin maksimum bir saat\u0131n\u0131 m\u00fchazir\u0259 oxuma\u011fa h\u0259sr edir. Qalan iki saat \u0259rzind\u0259 is\u0259 real iqtisadiyyatda ba\u015f ver\u0259n yenilikl\u0259ri t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 praktiki c\u0259h\u0259td\u0259n cavablar\u0131 il\u0259 birg\u0259 izah edilir. M\u00fc\u0259llim t\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 hans\u0131 v\u0259saitl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k laz\u0131m oldu\u011funu s\u0259hif\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00f6st\u0259rir. Amerika t\u0259hsili real t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 \u0259saslan\u0131b. Bizd\u0259 daha \u00e7ox n\u0259z\u0259riyy\u0259y\u0259 \u00f6n\u0259m verilir. Halbuki, d\u00fcnya tendensiyas\u0131nda art\u0131q t\u0259cr\u00fcb\u0259 n\u0259z\u0259riyy\u0259ni \u00fcst\u0259l\u0259yir. Amerikada t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r ali m\u0259kt\u0259b\u0259 m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259bul edilirl\u0259r. B\u0259z\u0259n h\u0259tta illik t\u0259hsil haqlar\u0131 50 min dollardan da \u00e7ox olur. Lakin buna baxmayaraq arzuolunmaz n\u0259tic\u0259 g\u00f6st\u0259rs\u0259l\u0259r, universitetd\u0259n xaric olunurlar. Bizd\u0259 bu hal dem\u0259k olar ki, ya\u015fanm\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; B\u0259s UNEC Biznes M\u0259kt\u0259bi bu sistemd\u0259n faydalan\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Art\u0131q iki ild\u0259n \u00e7oxdur ki, UNEC Biznes M\u0259rk\u0259zind\u0259 bu sistemi t\u0259tbiq etm\u0259y\u0259 ba\u015f\u00adlam\u0131\u015f\u0131q. Amma t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rimizin \u00e7oxu g\u00fcn \u0259rzind\u0259 i\u015fl\u0259yirl\u0259r. \u0130llik t\u0259hsil haqlar\u0131n\u0131 da \u00f6zl\u0259ri \u00f6d\u0259yir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 ax\u015fam d\u0259rs\u0259 yor\u011fun g\u0259lirl\u0259r. \u018fslind\u0259 is\u0259 t\u0259dris sistemi t\u0259l\u0259b\u0259nin sosial durumuna \u0259sas\u0259n yox, keyfiyy\u0259ti n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq qurulmal\u0131d\u0131r. Bazar iqtisadiyyat\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 r\u0259qab\u0259t el\u0259 s\u0259rtdir ki, d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n beyinl\u0259r\u0259 ehtiyac var. Harvardda oldu\u011fum d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n UNEC Bines M\u0259kt\u0259binin MBA proqram\u0131 haqda t\u0259qdimat etdim. \u018ftrafl\u0131 m\u0259lumat verdim. Onlar m\u0259ni dinl\u0259y\u0259nd\u0259n sonra g\u00fcld\u00fcl\u0259r ki, ax\u015fam saat 19:00-dan sonra ke\u00e7il\u0259n d\u0259rsi t\u0259l\u0259b\u0259 nec\u0259 qavraya bil\u0259r? Ax\u0131 insan g\u00fcn \u0259rzind\u0259 bank v\u0259 ya dig\u0259r d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa, komp\u00fcter qar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00fct\u00fcn zehni g\u00fccl\u0259rini s\u0259rf edirl\u0259r. Yor\u011fun i\u015f g\u00fcn\u00fcnd\u0259n sonra g\u0259lib hans\u0131 d\u0259rsi qavraya bil\u0259c\u0259kl\u0259r? V\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 etdil\u0259r ki, t\u0259drisi t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin sosial durumuna deyil, keyfiyy\u0259t meyarlar\u0131na \u0259sas\u0259n t\u0259\u015fkil ed\u0259k. \u018fks halda universitetimizin n\u00fcfuzu z\u0259ifl\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin qrupda xarici t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox olarsa, r\u0259qab\u0259t d\u0259 bir o q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259l\u0259r, m\u00fc\u0259llim d\u0259 \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n m\u0259suliyy\u0259ti tam d\u0259rk ed\u0259r. Bizd\u0259 xarici t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin say\u0131 az oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0259qab\u0259t z\u0259ifdir. Tutaq ki, alman t\u0259l\u0259b\u0259 m\u00fcbadil\u0259 proqram\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycanda t\u0259hsil alma\u011fa g\u0259lib. T\u0259bii ki, \u00f6yr\u0259nm\u0259li oldu\u011fu proqram\u0131 m\u00fc\u0259llimd\u0259n daha iddial\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259c\u0259k. Amerikada alim t\u0259dqiqat aparm\u0131rsa, ona d\u0259rs t\u0259dris etm\u0259y\u0259 icaz\u0259 verilmir. Bu g\u00fcn d\u00fcnya t\u0259hsili sertifikatla\u015fd\u0131r\u0131lmaya do\u011fru gedir. Bizd\u0259 is\u0259 h\u0259l\u0259 ki, diplom sistemidir. M\u00fc\u0259llim qar\u015f\u0131s\u0131nda s\u0259rt t\u0259l\u0259b qoyulur ki, impact elmi jurnallarda (Web of Science v\u0259 SCOPUSda) m\u0259qal\u0259l\u0259ri d\u0259rc edilsin. Universitet r\u0259hb\u0259rliyi h\u0259r il d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda illik reytinqini art\u0131ran v\u0259 bilikli t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r yeti\u015fdir\u0259n m\u00fc\u0259llim axtar\u0131\u015f\u0131nda olur.<\/p>\n<p>&#8211;<strong> Nazim m\u00fc\u0259llim, sizc\u0259, Amerika t\u0259hsilini d\u00fcnya lideri ed\u0259n \u0259sas c\u0259h\u0259t hans\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Amerikan\u0131n bir s\u0131ra universitetl\u0259rind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r apard\u0131m. T\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas \u00fc\u00e7 \u015fey \u00f6yr\u0259dilir &#8211; m\u00fctali\u0259 etm\u0259k, strarteji d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k v\u0259 m\u0259ntiqli sual verm\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131. \u00c7\u00fcnki baza t\u0259hsili t\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 savad ver\u0259 bil\u0259r, amma yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoxdursa, i\u015find\u0259 ir\u0259lil\u0259y\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259k. Yarad\u0131c\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bilmirsinizs\u0259, h\u0259tta \u0259n d\u0259qiq sah\u0259l\u0259rd\u0259 u\u011fur qazanmayacaqs\u0131n\u0131z. M\u00fc\u0259llim 15-20 min dollar maa\u015f\u0131 havay\u0131 alm\u0131r. \u00d6z t\u0259dqiqat\u0131na \u00e7evik v\u0259 yarad\u0131c\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259t komanda y\u0131\u011f\u0131r ki, m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 arts\u0131n. H\u0259m\u00e7inin t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r d\u0259 bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qdan pul qazan\u0131rlar. Harvard\u0131n alternativ enerji stansiyalar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131b ayl\u0131q m\u0259vacib al\u0131rlar.<\/p>\n<p>&#8211;<strong> M\u00fc\u0259llim-t\u0259l\u0259b\u0259, ustad-\u015fagird m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri Harvardda hans\u0131 m\u0259crada ir\u0259lil\u0259yir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Sizinl\u0259 diqq\u0259timi \u00e7\u0259k\u0259n bir m\u0259qam\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259c\u0259y\u0259m. M\u0259n Harvardda professora sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 olan d\u0259rin h\u00f6rm\u0259ti m\u00fc\u015fahid\u0259 etdim. Harada a\u011f sa\u00e7l\u0131, ya\u015fl\u0131 m\u00fc\u0259llim g\u00f6r\u00fcrl\u0259rs\u0259, t\u0259zim ed\u0259r\u0259k, salam professor deyirl\u0259r. Tan\u0131masalar bel\u0259 \u00fczl\u0259rin\u0259 g\u00fclms\u0259yirl\u0259r. Aralar\u0131nda valideyn-\u00f6vlad m\u00fcnasib\u0259ti var. Amma qanun \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259\u2026 M\u00fc\u0259lliml\u0259 m\u00fcnasib\u0259tim yax\u015f\u0131d\u0131rsa, o, m\u0259n\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ft etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 deyil. Harvard Universitetind\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259nin ixtiyar\u0131 n\u0259dir ki, apelyasiya m\u00fcraci\u0259t etsin. \u00c7\u00fcnki professordan sonra onun assistentl\u0259ri d\u0259 imtahan n\u0259tic\u0259l\u0259rini 100 faiz d\u0259qiqlikl\u0259 yoxlay\u0131rlar. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fchazir\u0259 dem\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n d\u00fcnyan\u0131n \u0259n m\u0259\u015fhur Nobel m\u00fckafat\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 tan\u0131\u015f olmu\u015fam. D\u0259rs zaman\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rl\u0259 qibt\u0259 edil\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r sad\u0259 v\u0259 s\u0259mimi davran\u0131rd\u0131lar. Amma t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r d\u0259 bu m\u00fcnasib\u0259td\u0259 sui-istifad\u0259 etmirl\u0259r. Yerind\u0259 v\u0259 m\u0259ntiqli suallar verirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Nazim m\u00fc\u0259llim, d\u00fcnyan\u0131n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ist\u0259nil\u0259n \u015f\u0259xs n\u00fcfuzlu professorun m\u00fchazir\u0259sind\u0259 problemsiz i\u015ftirak ed\u0259 bilir. Bizd\u0259 v\u0259ziyy\u0259t n\u0259 yerd\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u00d6nc\u0259 ondan ba\u015flayaq ki, d\u0259rs keyfiyy\u0259tini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n reytinqli universitetl\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259llim 15 t\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n art\u0131q t\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 d\u0259rs ke\u00e7mir ki, h\u0259r birin\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r zaman ay\u0131ra bilsin. Bizd\u0259 bu sistem h\u0259l\u0259 ki axsay\u0131r. Lakin buna baxmayaraq h\u0259r k\u0259s onlayn qeydiyyatdan ke\u00e7ib h\u0259min professorlar\u0131n m\u00fchazir\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k imkan\u0131 qazan\u0131rlar. Sual verm\u0259d\u0259n, d\u0259rsin gedi\u015fat\u0131na mane olmadan m\u00fchazir\u0259ni dinl\u0259yirl\u0259r. Bizd\u0259 is\u0259 bu imkan yaln\u0131z ali m\u0259kt\u0259bin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131na v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin valideynl\u0259rin\u0259 yarad\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-689\" src=\"http:\/\/rubin.az\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/00-1-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"539\" height=\"359\" srcset=\"https:\/\/rubin.az\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/00-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/rubin.az\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/00-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/rubin.az\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/00-1-675x450.jpg 675w, https:\/\/rubin.az\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/00-1.jpg 960w\" sizes=\"auto, (max-width: 539px) 100vw, 539px\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8211; Alimin xarici dil bilgisi m\u00fctl\u0259qdir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130st\u0259r iqtisad\u00e7\u0131, riyaziyyat\u00e7\u0131 olsun, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 dig\u0259r ixtisas sahibi olsun, xarici dil, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 ingilisc\u0259 bilmirs\u0259, ona alimlik d\u0259r\u0259c\u0259si verm\u0259k do\u011fru deyil. \u018fg\u0259r d\u00fcnya elmin\u0259 inteqrasiya ed\u0259 bilmirs\u0259, hans\u0131 v\u0259saitl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k alim olur? Alim \u00f6z ideyas\u0131n\u0131 yaz\u0131l\u0131 v\u0259 \u015fifahi formada geni\u015f k\u00fctl\u0259y\u0259 \u00e7atd\u0131ra bilmirs\u0259, dem\u0259k d\u00fcnya elmin\u0259 \u00e7\u0131xma\u011fa yolu yoxdur.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Sonda n\u0259 dem\u0259k ist\u0259yirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bu hal\u0131 q\u0259bul etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, b\u00fct\u00fcn Avropa ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin professor-m\u00fc\u0259llim hey\u0259ti Harvard\u0131 \u00fcst\u00fcn tuturlar, orada t\u0259cr\u00fcb\u0259 ke\u00e7irl\u0259r, \u00f6yr\u0259nirl\u0259r. \u00d6z\u00fcm\u00fc \u00e7ox \u015fansl\u0131 say\u0131ram ki, 11 ay Harvard Universitetinin Davis Rusiya v\u0259 Avroasiya Ara\u015fd\u0131rmalar M\u0259rk\u0259zind\u0259 (Beyin M\u0259rk\u0259zind\u0259) t\u0259dqiqat aparmaq, Harvard Biznes M\u0259kt\u0259bi v\u0259 Kennedi M\u0259kt\u0259bind\u0259 d\u0259rs dem\u0259k m\u0259n\u0259 d\u0259 n\u0259sib oldu. \u00d6lk\u0259mizin yarad\u0131c\u0131 v\u0259 istedadl\u0131 insanlar\u0131 \u00e7oxdur. Sad\u0259c\u0259 onlara t\u0259kan verm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Alman universitetl\u0259rinin birind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fandan sonra ba\u015fqa bir ali m\u0259kt\u0259bd\u0259 d\u0259rs dem\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259n\u0259dl\u0259rimi haz\u0131rlamal\u0131 idim. R\u0259hb\u0259rlikd\u0259n xasiyy\u0259tnam\u0259 ist\u0259dim. Onlarsa sad\u0259c\u0259 bir c\u00fcml\u0259 yazd\u0131lar. \u201cNazim Hac\u0131yev qanun \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n m\u00fct\u0259x\u0259ssisdir\u201d. V\u0259 bildirdil\u0259r ki, bununla laz\u0131ml\u0131 b\u00fct\u00fcn m\u0259lumat\u0131 vermi\u015f oldular. H\u0259qiq\u0259t\u0259n art\u0131q konkretlik v\u0259 d\u0259rin m\u0259ntiq d\u00f6vr\u00fcn\u0259 ke\u00e7id edirik. Z\u0259man\u0259y\u0259 uymaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rubin.az\u00a0 UNEC Biznes M\u0259kt\u0259binin direktoru, Harvard Universitetind\u0259 m\u00fc\u0259llim kimi \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 alim Nazim Hac\u0131yevin Publika.az-am\u00fcsahib\u0259sini t\u0259qdim edir; &#8211;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":691,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32,28],"tags":[],"class_list":["post-688","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-musahib","category-thsil"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/688","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=688"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/688\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":693,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/688\/revisions\/693"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/691"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=688"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=688"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=688"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}