{"id":5183,"date":"2019-05-09T00:51:17","date_gmt":"2019-05-08T19:51:17","guid":{"rendered":"http:\/\/rubin.az\/?p=5183"},"modified":"2019-05-09T00:51:17","modified_gmt":"2019-05-08T19:51:17","slug":"1990-ci-ill%c9%99rin-%c9%99vv%c9%99lind%c9%99ki-s%c9%99rist%c9%99siz-iqtidarlarin-yaritmaz-idar%c9%99ciliyi-torpaqlarimizin-isgalini-s%c9%99rtl%c9%99ndirdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=5183","title":{"rendered":"&#8220;1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259lind\u0259ki s\u0259ri\u015ft\u0259siz iqtidarlar\u0131n yar\u0131tmaz idar\u0259\u00e7iliyi torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011fal\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirdi&#8221;."},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&#8220;1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259lind\u0259ki s\u0259ri\u015ft\u0259siz iqtidarlar\u0131n yar\u0131tmaz idar\u0259\u00e7iliyi torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011fal\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirdi&#8221;.<br \/>\nH\u0259m\u00e7inin yar\u0131tmaz v\u0259 t\u0259sad\u00fcfi &#8220;siyas\u0259t i\u015fbazlar\u0131&#8221;n\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 xaotik d\u0259h\u015f\u0259tli siyasi situasiya torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011fl\u0131na z\u0259min oldu v\u0259 lab\u00fcd m\u00fchit yaratd\u0131. Bu m\u00fchit d\u0259 erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 havadarlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 ciddi m\u00fcnbit v\u0259ziyy\u0259t dem\u0259k idi&#8230;<br \/>\nArt\u0131q, Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n nadir incisi olan g\u00f6z\u0259l \u015eu\u015fam\u0131z\u0131n terror\u00e7u erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal\u0131ndan 27 il ke\u00e7ir.<br \/>\n27 il \u0259vv\u0259l m\u00fcst\u0259qilliyimizin s\u00f6zd\u0259 qazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir vaxtda bir qrup d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyind\u0259n v\u0259 ordu quruculu\u011fundan x\u0259b\u0259rsiz\u201a s\u0259ri\u015ft\u0259siz \u015f\u0259xsl\u0259rin \u00f6lk\u0259y\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131 olmaz\u0131n f\u0259lak\u0259tl\u0259rin\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259m\u0259kd\u0259ydi. Xocal\u0131 faci\u0259sind\u0259n ba\u015flayaraq ba\u015fs\u0131z v\u0259 idar\u0259siz \u00f6lk\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n v\u0259 h\u0259r c\u0259bh\u0259d\u0259n h\u00fccuma ke\u00e7\u0259n erm\u0259ni da\u015fnaqlar\u0131 v\u0259 havadarlar\u0131 olan m\u00fctt\u0259fiq q\u00fcvv\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259\u201a xalq\u0131m\u0131z\u0131 yox etm\u0259k siyas\u0259tini h\u0259yata ke\u00e7irtm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. Erm\u0259ni lobbisinin planlad\u0131\u011f\u0131 &#8220;b\u00f6y\u00fck erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259ti&#8221; x\u00fclyas\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi torpaqlar\u0131nda\u201a Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u00f6z h\u0259qiqi d\u0259d\u0259-baba m\u00fclkl\u0259rinin \u00fcz\u0259rind\u0259 qurma\u011fa can at\u0131rd\u0131lar. 1992-ci ilin h\u0259l\u0259 aprelin ax\u0131rlar\u0131ndan erm\u0259nil\u0259r \u015eu\u015fa \u00fcz\u0259rin\u0259 h\u00fccuma ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131lar. May\u0131n 6-dan is\u0259 intensiv h\u00fccumlarla \u015eu\u015fan\u0131 m\u00fchasir\u0259y\u0259 ald\u0131lar. Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 Qaraba\u011f\u0131n nadir incisi olan \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259ri a\u011f\u0131r artileriya h\u00fccumlar\u0131na m\u0259ruz qalaraq od-alov i\u00e7\u0259risind\u0259 yand\u0131\u011f\u0131 bir zamanda h\u0259min vaxt \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyind\u0259 t\u0259msil olunanlar \u015eu\u015fan\u0131n m\u00fcdafi\u0259sini t\u0259\u015fkil etm\u0259dil\u0259r. \u015eu\u015fan\u0131n m\u00fcdafi\u0259sind\u0259 olan q\u0259hr\u0259man \u0259sg\u0259rl\u0259rimiz v\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rimiz q\u0259hr\u0259mancas\u0131na vuru\u015fsalar da qeyri-b\u0259rab\u0259r olan d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 sayca v\u0259 texnika bax\u0131m\u0131ndan qat-qat \u00e7ox v\u0259 g\u00fccl\u00fc olan m\u00fctt\u0259fiq q\u00fcvv\u0259l\u0259rin d\u0259st\u0259k verdiyi erm\u0259ni terror\u00e7ular\u0131 \u015eu\u015fan\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259y\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259q oldular. Bu zaman \u00f6lk\u0259nin siyasi r\u0259hb\u0259rliyind\u0259 v\u0259 siyasi elitada olanlar\u0131n ba\u015f\u0131 hakimiyy\u0259t davas\u0131na qar\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n \u015eu\u015fan\u0131n v\u0259 dig\u0259r \u0259razil\u0259rin m\u00fcdafi\u0259si yet\u0259rli olmad\u0131. H\u0259min zaman Az\u0259rbaycanda vahid komandanl\u0131\u011f\u0131n\u201a m\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259tin\u201a vahid nizami m\u00fcz\u0259ff\u0259r ordunun v\u0259 \u00f6lk\u0259ni layiqinc\u0259 idar\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259k s\u0259ri\u015ft\u0259li r\u0259hb\u0259rliyin olmamas\u0131 \u015eu\u015fa v\u0259 Qaraba\u011f olmaqla \u0259traf rayonlar\u0131n\u201a BMT-nin tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 86\u201a6 min kvadrat klometr \u0259razinin toplam 20 faizi erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunmas\u0131na yol a\u00e7d\u0131.<\/p>\n<p>Bu i\u015f\u011fal\u0131n Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tin\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na vurdu\u011fu ziyanl\u0131\u011f\u0131n miqyas\u0131 qorxunc r\u0259q\u0259ml\u0259rl\u0259dir. \u00d6lk\u0259miz\u0259 d\u0259y\u0259n m\u0259n\u0259vi ziyanl\u0131qdan \u0259lav\u0259\u201a d\u0259ymi\u015f maddi ziyanl\u0131q milyardlarla dollar h\u0259cmind\u0259dir. Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn tarixi abid\u0259l\u0259ri\u201a strateji obyektl\u0259ri\u201a dini abid\u0259l\u0259r\u201a milli m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259ri\u201a k\u00fctl\u0259vi ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259ri yerl\u0259 yeksan edil\u0259r\u0259k darmada\u011f\u0131n edildi v\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli m\u0259n\u0259vi faci\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irildi. Dinc sakinl\u0259r\u0259 h\u0259rbi h\u00fccumlar\u201a \u00e7ox sayda sivil sakinl\u0259rin \u0259sir apar\u0131lmas\u0131\u201a ya\u015fay\u0131\u015f obyektl\u0259rinin k\u00fctl\u0259vi m\u0259hv edilm\u0259si\u201a \u0259sir g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n insanlara i\u015fg\u0259nc\u0259 veril\u0259r\u0259k daxili orqanlar\u0131n\u0131n diri-diri \u00e7\u0131xar\u0131laraq xarici bazarlarda sat\u0131lmas\u0131 hallar\u0131 tarixin \u0259n b\u00f6y\u00fck v\u0259h\u015f\u0259tl\u0259ri idi. Serj S\u0259rkisyan\u0131n\u201a Robert Ko\u00e7aryan\u0131n\u201a Seyran Ohanyan\u0131n v\u0259 Zori Balayan\u0131n Qaraba\u011fla ba\u011fl\u0131 etiraflar\u0131 d\u0259h\u015f\u0259t do\u011furur. Qaraba\u011f v\u0259 \u0259traf \u0259razil\u0259rd\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n terrorlar\u0131n mahiyy\u0259tind\u0259n dan\u0131\u015fark\u0259n erm\u0259ni canil\u0259rinin etiraflar\u0131 erm\u0259nistan\u0131n i\u00e7 \u00fcz\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131q s\u0259rgil\u0259m\u0259kd\u0259dir. Lakin ba\u015f vermi\u015f \u00fcr\u0259k da\u011flayan faci\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 soyq\u0131r\u0131m faktlar\u0131na\u201a Az\u0259rbaycan\u0131n BMT-y\u0259 daxil oldu\u011fu qanuni torpaqlar\u0131n\u0131n zorla i\u015f\u011fal edilm\u0259si fakt\u0131na D\u00fcnya Birliyi\u201a beyn\u0259lxalq insan haqqlar\u0131ndan dan\u0131\u015fan h\u00fcquqi t\u0259\u015fkilatlar\u201a ikili standartlar m\u00f6vqeyind\u0259n yana\u015fmaqdad\u0131r. Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal olunmas\u0131na\u201a 1 milyon soyda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6z d\u0259d\u0259-baba torpa\u011f\u0131ndan v\u0259 m\u00fclk\u00fcnd\u0259n did\u0259rgin d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259\u201a 1 milyon insan\u0131n h\u00fcququnun tapdalanmas\u0131na g\u00f6z yumulmas\u0131 \u0259sl erm\u0259nip\u0259r\u0259stlikdir. El\u0259c\u0259d\u0259 BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal etdiyi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131 t\u0259rk etm\u0259si bar\u0259d\u0259 q\u0259bul etdiyi q\u0259tnam\u0259l\u0259rinin icra olunmamas\u0131 is\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131n\u0131n tapdalanmas\u0131d\u0131r..<br \/>\n\u018fn d\u0259h\u015f\u0259tli hallardan biri is\u0259 Qaraba\u011fda Xocal\u0131da\u201a \u015eu\u015fada i\u015f\u011fal olunmu\u015f Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda erm\u0259ni vandallar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 qan donduran cinay\u0259tl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7il\u0259rk\u0259n o d\u00f6vr\u00fcn r\u0259hb\u0259r\u00e7iliyind\u0259 olan \u015f\u0259xsl\u0259r hakimiyy\u0259t davas\u0131 edirdil\u0259r. 1990-c\u0131 ill\u0259rin siyas\u0259t meydan\u0131nda olanlar \u00f6z \u015f\u0259xsi mara\u011f\u0131 namin\u0259 \u00f6lk\u0259ni daxili sava\u015flara da s\u00fcr\u00fckl\u0259m\u0259kd\u0259ydil\u0259r. Bunun ac\u0131 n\u0259tic\u0259sini is\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 ya\u015fad\u0131. D\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyind\u0259n anlamayan bir qrup silahl\u0131 insan\u0131n meydana \u00e7\u0131x\u0131b d\u0259r\u0259b\u0259ylik v\u0259 xaos yaratmas\u0131 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck faci\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259r\u0259 yol a\u00e7d\u0131. H\u0259min s\u0259ri\u015ft\u0259siz insanlar\u0131n xalq\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u0131na g\u0131tirdiyi b\u0259lalar bu g\u00fcn d\u0259 bir \u00e7ox hallarda \u00f6z t\u0259sirini h\u0259l\u0259 d\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259dir. Qaraba\u011f\u0131n i\u015f\u011fal s\u0259b\u0259bi daxild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f xaos v\u0259 i\u00e7 sava\u015f\u0131n \u00fcns\u00fcrl\u0259riydi. D\u00f6vl\u0259tin daxild\u0259n z\u0259ifl\u0259dilm\u0259si\u201a d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 vahid m\u00fcbariz\u0259nin v\u0259 vahid komandanl\u0131\u011f\u0131n olmamas\u0131 torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259sas i\u015f\u011fal s\u0259b\u0259bi idi&#8230;<br \/>\nArt\u0131q tale Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n\u0131n \u00fcz\u00fcn\u0259 g\u00fclm\u0259kd\u0259dir. \u00d6lk\u0259nin layiqli v\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l idar\u0259\u00e7iliyi \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc h\u0259r sah\u0259d\u0259 dem\u0259kd\u0259dir. Ordu quruculu\u011funa g\u00f6st\u0259ril\u0259n diqq\u0259t v\u0259 bu sah\u0259y\u0259 x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m verilm\u0259si Az\u0259rbaycan ordusunun g\u00fcc\u00fcn\u00fc\u201a q\u00fcdr\u0259tini\u201a h\u0259rbi potensial\u0131n\u0131 v\u0259 arsenal\u0131n\u0131 o c\u00fcml\u0259d\u0259n h\u0259rbi d\u00f6y\u00fc\u015f ruhunu regionun \u0259n g\u00fccl\u00fc v\u0259 q\u00fcdr\u0259tli ordusu s\u0259viyy\u0259sin\u0259 qald\u0131rd\u0131. Bu g\u00fcnk\u00fc q\u00fcdr\u0259tli ordumuz m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 Qaraba\u011f\u0131\u201a \u015eu\u015fan\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn i\u015f\u011fal olunmu\u015f torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011faldan azad etm\u0259k g\u00fcc\u00fcnd\u0259dir. V\u0259 \u0259minlikl\u0259 dem\u0259k olarki h\u0259min g\u00fcn \u00e7ox yax\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<p>Mirsamir M\u0259mm\u0259dov<br \/>\nPolitoloq<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; &#8220;1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259lind\u0259ki s\u0259ri\u015ft\u0259siz iqtidarlar\u0131n yar\u0131tmaz idar\u0259\u00e7iliyi torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011fal\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirdi&#8221;. H\u0259m\u00e7inin yar\u0131tmaz v\u0259 t\u0259sad\u00fcfi &#8220;siyas\u0259t i\u015fbazlar\u0131&#8221;n\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5184,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-5183","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5183","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5183"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5183\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5185,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5183\/revisions\/5185"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5184"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5183"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5183"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}