{"id":39883,"date":"2026-02-02T10:49:05","date_gmt":"2026-02-02T06:49:05","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=39883"},"modified":"2026-02-02T10:49:05","modified_gmt":"2026-02-02T06:49:05","slug":"xaricd%c9%99-t%c9%99hsil-v%c9%99-insan-kapitalinin-inkisafi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=39883","title":{"rendered":"Xaricd\u0259 T\u0259hsil v\u0259 \u0130nsan Kapital\u0131n\u0131n \u0130nki\u015faf\u0131"},"content":{"rendered":"<p>\u0130nsan kapital\u0131 f\u0259rdin sahib oldu\u011fu bilik, bacar\u0131q, t\u0259cr\u00fcb\u0259 v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n c\u0259midir ki, bu da c\u0259miyy\u0259tin iqtisadi v\u0259 sosial t\u0259r\u0259qqisin\u0259 birba\u015fa t\u0259sir edir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin &#8220;Biz neft kapital\u0131n\u0131 insan kapital\u0131na \u00e7evirm\u0259liyik&#8221; f\u0259ls\u0259f\u0259si \u00f6lk\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259k vizyonunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. Bu ke\u00e7idin \u0259n effektiv yolu is\u0259 g\u0259ncl\u0259rin d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 t\u0259hsil m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259 \u0259n m\u00fcasir elmi bilikl\u0259r\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259sini t\u0259min etm\u0259kdir. S\u0259n\u0259dd\u0259 vur\u011fuland\u0131\u011f\u0131 kimi, g\u0259ncl\u0259rin y\u00fcks\u0259k elm\u0259 v\u0259 biliy\u0259 malik olmas\u0131 onlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yin h\u0259qiqi qurucular\u0131 olmas\u0131na z\u0259min yarad\u0131r.<\/p>\n<p>G\u0259ncl\u0259rin xaricd\u0259 t\u0259hsili m\u0259s\u0259l\u0259si Az\u0259rbaycanda Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. H\u0259l\u0259 1970-ci ill\u0259rd\u0259 \u00dcmummilli Liderin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 h\u0259r il y\u00fczl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 g\u0259nc SSR\u0130-nin \u0259n n\u00fcfuzlu ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rin\u0259 g\u00f6nd\u0259rilirdi. M\u0259hz h\u0259min g\u0259ncl\u0259r m\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyini, iqtisadiyyat\u0131n\u0131 v\u0259 elmini aya\u011fa qald\u0131ran kadrlar oldular. Ulu \u00d6nd\u0259r yax\u015f\u0131 bilirdi ki, m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 m\u00fcasir d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 malik m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r laz\u0131md\u0131r. M\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 bu siyas\u0259t daha geni\u015f miqyas alaraq q\u0259rb t\u0259hsil sistemin\u0259 inteqrasiyan\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259di.<\/p>\n<p>Xaricd\u0259 t\u0259hsil strategiyas\u0131 kor-t\u0259bii deyil, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k ehtiyaclar\u0131na uy\u011fun qurulur. D\u00f6vl\u0259t x\u00fcsusil\u0259 m\u00fch\u0259ndislik, tibb, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, informasiya texnologiyalar\u0131 v\u0259 fundamental elml\u0259r \u00fczr\u0259 t\u0259hsil\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verir. M\u0259qs\u0259d, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u0259naye inqilab\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 cavab ver\u0259n kadr bank\u0131 yaratmaqd\u0131r. Xaricd\u0259 t\u0259hsil alm\u0131\u015f g\u0259ncl\u0259r \u00f6lk\u0259y\u0259 qay\u0131td\u0131qda yaln\u0131z diplom deyil, h\u0259m d\u0259 f\u0259rqli bir i\u015f m\u0259d\u0259niyy\u0259ti, innovativ yana\u015fma v\u0259 qlobal \u015f\u0259b\u0259k\u0259 g\u0259tirirl\u0259r.<\/p>\n<p>Xaricd\u0259 t\u0259hsilin \u0259n b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti onun &#8220;qay\u0131d\u0131\u015f effekti&#8221;nd\u0259dir. Bu g\u0259ncl\u0259r d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyind\u0259, \u00f6z\u0259l sektorda v\u0259 akademik m\u00fchitd\u0259 \u00e7al\u0131\u015faraq \u00f6z bilikl\u0259rini yerli kadrlarla b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n apar\u0131c\u0131 nazirlikl\u0259rind\u0259, b\u00f6y\u00fck enerji v\u0259 texnologiya \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259 m\u00fch\u00fcm q\u0259rarlar q\u0259bul ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bu proqramlar\u0131n m\u0259zunlar\u0131d\u0131r. Bu, insan kapital\u0131n\u0131n keyfiyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sinin \u0259n q\u0131sa v\u0259 etibarl\u0131 yoludur.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev g\u0259ncl\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259tind\u0259 qeyd edirdi ki, harada oxumalar\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, onlar \u00f6z milli kimlikl\u0259rini qorumal\u0131 v\u0259 v\u0259t\u0259n\u0259 sadiq olmal\u0131d\u0131rlar. S\u0259n\u0259dd\u0259 veril\u0259n 29 dekabr 2000-ci il tarixli m\u00fcraci\u0259td\u0259 deyildiyi kimi, h\u0259r bir g\u0259nc v\u0259t\u0259ni \u00f6z can\u0131 q\u0259d\u0259r sevm\u0259lidir. Xaricd\u0259 t\u0259hsil alan g\u0259ncl\u0259r h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t el\u00e7il\u0259ridir. Onlar xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259qiq\u0259tl\u0259rini yay\u0131r, lobbi\u00e7ilik f\u0259aliyy\u0259ti g\u00f6st\u0259rir v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin m\u00fcsb\u0259t imicini formala\u015fd\u0131r\u0131rlar. V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 xaricd\u0259ki t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rimizin informasiya c\u0259bh\u0259sind\u0259ki f\u0259all\u0131\u011f\u0131 buna \u0259n yax\u015f\u0131 s\u00fcbutdur.<\/p>\n<p>Xaricd\u0259 t\u0259hsil vasit\u0259sil\u0259 insan kapital\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si iqtisadiyyat\u0131n diversifikasiyas\u0131na birba\u015fa k\u00f6m\u0259k edir. Yeni n\u0259sil m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 startap ekosistemini canland\u0131r\u0131r, innovativ k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 metodlar\u0131n\u0131 t\u0259tbiq edir v\u0259 y\u00fcks\u0259k texnologiyal\u0131 istehsal sah\u0259l\u0259rini qururlar. Bu, Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq bazarlarda t\u0259kc\u0259 xammal ixracat\u00e7\u0131s\u0131 kimi deyil, h\u0259m d\u0259 intellektual m\u0259hsul yarad\u0131c\u0131s\u0131 kimi tan\u0131nmas\u0131na imkan verir.<\/p>\n<p>&#8220;Xaricd\u0259 t\u0259hsil v\u0259 insan kapital\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131&#8221; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 at\u0131lan \u0259n b\u00f6y\u00fck imzas\u0131n\u0131n ad\u0131d\u0131r. Ulu \u00d6nd\u0259rin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu\u011fu bu yolun say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan g\u0259ncliyi d\u00fcnya elmin\u0259 inteqrasiya edib. Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259hsil siyas\u0259ti g\u00f6st\u0259rir ki, d\u00f6vl\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck s\u0259rv\u0259t g\u0259ncdir, g\u0259ncin \u0259n b\u00f6y\u00fck silah\u0131 is\u0259 elmdir. Xaricd\u0259 t\u0259hsil al\u0131b qay\u0131dan h\u0259r bir g\u0259nc m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik binas\u0131na qoyulan bir da\u015fd\u0131r. Bu g\u0259nclik \u00f6z biliyi, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rliyi v\u0259 m\u00fcasir t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc minilliyin \u0259n inki\u015faf etmi\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri s\u0131ras\u0131na \u00e7\u0131xarma\u011fa qadirdir.<\/p>\n<p><strong>Y\u0259hyayeva Nuran\u0259<\/strong><\/p>\n<p><strong>Suraxan\u0131 rayonu<\/strong><strong>,<\/strong><strong> 285 n\u00f6mr\u0259li tam orta m\u0259kt\u0259bin direktoru<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsan kapital\u0131 f\u0259rdin sahib oldu\u011fu bilik, bacar\u0131q, t\u0259cr\u00fcb\u0259 v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n c\u0259midir ki, bu da c\u0259miyy\u0259tin iqtisadi v\u0259 sosial<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":39868,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-39883","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39883","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39883"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39883\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39884,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39883\/revisions\/39884"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/39868"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39883"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39883"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39883"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}