{"id":39873,"date":"2026-02-02T10:38:42","date_gmt":"2026-02-02T06:38:42","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=39873"},"modified":"2026-02-02T10:38:42","modified_gmt":"2026-02-02T06:38:42","slug":"g%c9%99ncl%c9%99r-siyas%c9%99tinin-huquqi-bazasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=39873","title":{"rendered":"G\u0259ncl\u0259r Siyas\u0259tinin H\u00fcquqi Bazas\u0131"},"content":{"rendered":"<p>1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan g\u0259ncliyi h\u00fcquqi bo\u015fluq v\u0259 sosial m\u00fcdafi\u0259sizlik \u015f\u0259raitind\u0259 idi. G\u0259ncl\u0259rin maraqlar\u0131n\u0131 qoruyan x\u00fcsusi bir instansiya v\u0259 ya qanunvericilik akt\u0131 m\u00f6vcud deyil idi. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldikd\u0259n sonra ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 bu sah\u0259d\u0259ki da\u011f\u0131n\u0131ql\u0131\u011f\u0131 aradan qald\u0131rmaq v\u0259 g\u0259ncl\u0259rl\u0259 i\u015fi qanunla t\u0259nziml\u0259n\u0259n bir d\u00f6vl\u0259t funksiyas\u0131na \u00e7evirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015fmiqyasl\u0131 islahatlara ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259tinin \u0259n ali h\u00fcquqi bazas\u0131d\u0131r. Lakin bu siyas\u0259tin praktik icras\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Ulu \u00d6nd\u0259rin imzalad\u0131\u011f\u0131 tarixi f\u0259rmanlar h\u0259lledici rol oynad\u0131. 26 iyul 1994-c\u00fc ild\u0259 G\u0259ncl\u0259r v\u0259 \u0130dman Nazirliyinin yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda F\u0259rman bu sah\u0259d\u0259ki h\u00fcquqi arxitekturan\u0131n ilk k\u0259rpici oldu. Bu s\u0259n\u0259dl\u0259 g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259ti r\u0259smi olaraq d\u00f6vl\u0259tin icraedici funksiyas\u0131na daxil edildi.<\/p>\n<p>1996-c\u0131 ild\u0259 ke\u00e7iril\u0259n I G\u0259ncl\u0259r Forumundan sonra g\u0259ncl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u00fcquqi baza daha da spesifikl\u0259\u015fdi. 1 fevral 1997-ci ild\u0259 imzalanm\u0131\u015f &#8220;2 Fevral &#8211; Az\u0259rbaycan G\u0259ncl\u0259ri G\u00fcn\u00fcn\u00fcn elan edilm\u0259si haqq\u0131nda&#8221; S\u0259r\u0259ncam g\u0259ncl\u0259rin ictimai-siyasi statusunu h\u00fcquqi m\u00fcst\u0259vid\u0259 t\u0259sbit etdi. Bu s\u0259r\u0259ncam d\u00f6vl\u0259tin g\u0259ncl\u0259r\u0259 verdiyi d\u0259y\u0259rin h\u00fcquqi t\u0259zah\u00fcr\u00fc idi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259tinin &#8220;Konstitusiyas\u0131&#8221; say\u0131la bil\u0259c\u0259k \u0259n m\u00fch\u00fcm s\u0259n\u0259d 9 aprel 2002-ci ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f &#8220;G\u0259ncl\u0259r siyas\u0259ti haqq\u0131nda&#8221; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunudur. Bu qanun g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259tinin m\u0259qs\u0259dl\u0259rini, prinsipl\u0259rini, istiqam\u0259tl\u0259rini v\u0259 t\u0259\u015fkilati-h\u00fcquqi \u0259saslar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etdi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259tinin h\u00fcquqi bazas\u0131 h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq konvensiyalara s\u00f6yk\u0259nir. \u00d6lk\u0259miz BMT-nin G\u0259ncl\u0259r \u00fczr\u0259 Qlobal F\u0259aliyy\u0259t Proqram\u0131na v\u0259 Avropa \u015euras\u0131n\u0131n g\u0259ncl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 xartiyalar\u0131na qo\u015fularaq \u00f6z daxili qanunvericiliyini beyn\u0259lxalq standartlara uy\u011funla\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Bu, Az\u0259rbaycan g\u0259ncl\u0259rinin beyn\u0259lxalq m\u00fcbadil\u0259 proqramlar\u0131nda i\u015ftirak\u0131n\u0131 v\u0259 onlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n xaricd\u0259 d\u0259 tan\u0131nmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir.<\/p>\n<p>M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259tinin h\u00fcquqi bazas\u0131 t\u0259kc\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259r y\u0131\u011f\u0131n\u0131 deyil, real n\u0259tic\u0259l\u0259r ver\u0259n bir mexanizmdir. 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n g\u0259ncl\u0259rin statusu, qazil\u0259rin v\u0259 \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rinin \u00f6vladlar\u0131n\u0131n t\u0259hsili v\u0259 sosial t\u0259minat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259bul edil\u0259n yeni qanunvericilik aktlar\u0131 bu bazan\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r canl\u0131 v\u0259 humanist oldu\u011funu s\u00fcbut edir.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin dediyi kimi<strong>, <\/strong>&#8220;H\u0259r bir Az\u0259rbaycan g\u0259nci m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n qanunlar\u0131na h\u00f6rm\u0259t etm\u0259li, onlar\u0131 d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259nm\u0259lidir.&#8221; Bu g\u00fcn formala\u015fm\u0131\u015f h\u00fcquqi baza g\u0259ncl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259c\u0259 bir \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259 deyil, onlar\u0131n \u00f6z h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 qorumas\u0131, t\u0259hsil almas\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck dayaqd\u0131r. Bu m\u00f6hk\u0259m t\u0259m\u0259l \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulan g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259ti Az\u0259rbaycan\u0131n sars\u0131lmaz g\u0259l\u0259c\u0259yinin h\u00fcquqi z\u0259man\u0259tidir.<\/p>\n<p><strong>Babazad\u0259 Dada\u015f<\/strong><\/p>\n<p><strong>Suraxan\u0131 rayonu, <\/strong><strong>89 n\u00f6mr\u0259li tam orta m\u0259kt\u0259bin direktoru<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan g\u0259ncliyi h\u00fcquqi bo\u015fluq v\u0259 sosial m\u00fcdafi\u0259sizlik \u015f\u0259raitind\u0259 idi. G\u0259ncl\u0259rin maraqlar\u0131n\u0131 qoruyan x\u00fcsusi bir instansiya<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":39863,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-39873","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39873","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39873"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39873\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39874,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39873\/revisions\/39874"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/39863"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39873"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39873"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39873"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}