{"id":38943,"date":"2025-09-27T12:17:31","date_gmt":"2025-09-27T08:17:31","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=38943"},"modified":"2025-09-27T12:17:31","modified_gmt":"2025-09-27T08:17:31","slug":"beyn%c9%99lxalq-mesaj-v%c9%99-qlobal-rezonans-prezident-c%c9%99nab-ilham-eliyevin-bmt-bas-assambleyasinin-80-ci-sessiyasindaki-cixisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=38943","title":{"rendered":"Beyn\u0259lxalq mesaj v\u0259 qlobal rezonans: Prezident c\u0259nab  \u0130lham \u018fliyevin BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 80-ci sessiyas\u0131ndak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131"},"content":{"rendered":"<p>2025-ci il 25 sentyabr tarixind\u0259 Nyu-Yorkda BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 80-ci sessiyas\u0131nda Az\u0259rbaycan Prezidenti c\u0259nab \u00a0\u0130lham \u018fliyev m\u00fch\u00fcm \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k \u00f6lk\u0259sinin tarixi \u0259dal\u0259tsizlikl\u0259r, i\u015f\u011fal v\u0259 regional sabitlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 dair m\u00f6vqeyini qlobal auditoriyaya \u00e7atd\u0131rd\u0131. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bir t\u0259r\u0259fd\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 \u0259dal\u0259t prinsipl\u0259rinin beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 qorunmas\u0131 z\u0259rur\u0259tini \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kdi. Prezidentin BMT tribunas\u0131ndak\u0131 nitqi, h\u0259m\u00e7inin \u201c\u0259dal\u0259tin selektiv olmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnya\u201d \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 il\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k beyn\u0259lxalq h\u00fcquq v\u0259 diplomatik \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn yeni perspektivl\u0259r a\u00e7d\u0131.<\/p>\n<p>Prezident c\u0259nab \u00a0\u0130lham \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n ilk hiss\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n uzun ill\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irdiyi i\u015f\u011fal v\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259tinin n\u0259tic\u0259l\u0259rini xat\u0131rlatd\u0131. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, t\u0259qrib\u0259n 30 il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n suveren \u0259razisinin 20 faizi Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal alt\u0131nda saxlan\u0131l\u0131b v\u0259 bir milyona yax\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. \u00a0Bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 insanlar\u0131n fundamental h\u00fcquqlar\u0131 kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozulub, \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259r da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b, m\u0259d\u0259ni irs h\u0259d\u0259f\u0259 al\u0131n\u0131b. Prezident qeyd edib ki, BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n 1993-c\u00fc ild\u0259 q\u0259bul etdiyi d\u00f6rd q\u0259tnam\u0259 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259n d\u0259rhal, tam v\u0259 qeyd-\u015f\u0259rtsiz \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b ets\u0259 d\u0259, bu q\u0259tnam\u0259l\u0259r icra edilm\u0259yib. Bu fakt beyn\u0259lxalq h\u00fcququn m\u00fctl\u0259q \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fcn t\u0259min edilm\u0259m\u0259sinin ayd\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p>Prezident \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda vur\u011fulay\u0131b ki, uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259siz dan\u0131\u015f\u0131qlar v\u0259 beyn\u0259lxalq strukturun f\u0259aliyy\u0259tsizliyi n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fcdafi\u0259 h\u00fcququndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k 2020-ci ild\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sini ba\u015flatma\u011fa m\u0259cbur olub. M\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Erm\u0259nistan m\u00fclki \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259rbi cinay\u0259tl\u0259r t\u00f6r\u0259dib, \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259r\u0259 ballistik raketl\u0259r v\u0259 kasetli bombalar at\u0131b. Az\u0259rbaycan is\u0259 beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcquqa riay\u0259t ed\u0259r\u0259k m\u00fclki \u015f\u0259xsl\u0259rin qorunmas\u0131n\u0131 t\u0259min edib, qeyri-h\u0259rbi infrastruktur h\u0259d\u0259f\u0259 al\u0131nmay\u0131b. 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259nin n\u0259tic\u0259si olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal alt\u0131ndak\u0131 \u0259razil\u0259ri azad edilib v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc b\u0259rpa olunub.<\/p>\n<p>Prezident c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda 2020-ci il noyabr\u0131n 10-da Erm\u0259nistan\u0131n kapitulyasiyas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131n\u0131 tarixi hadis\u0259 kimi t\u0259qdim edib. O vur\u011fulay\u0131b ki, Az\u0259rbaycan d\u0259rhal \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn v\u0259 suverenliyin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 tan\u0131nmas\u0131 \u0259sas\u0131nda Erm\u0259nistanla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 yeni s\u0259hif\u0259 a\u00e7ma\u011fa haz\u0131r oldu\u011funu b\u0259yan edib. Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa \u0259saslanan be\u015f t\u0259m\u0259l prinsip ir\u0259li s\u00fcrm\u0259si v\u0259 s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si layih\u0259sini t\u0259qdim etm\u0259si diplomatik t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131n\u0131 qoyub.<\/p>\n<p>Prezident xat\u0131rlad\u0131b ki, 2022-ci ilin oktyabr\u0131ndan 2025-ci ilin yay\u0131na q\u0259d\u0259r davam ed\u0259n dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesi yaln\u0131z ikit\u0259r\u0259fli \u0259sasda apar\u0131l\u0131b v\u0259 bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu il avqustun 8-d\u0259 Va\u015finqtonda \u00a0AB\u015e, Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan liderl\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin m\u0259tni paraflan\u0131b. H\u0259min g\u00fcn Az\u0259rbaycan Prezidenti v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n Ba\u015f naziri Birg\u0259 B\u0259yanat imzalay\u0131b. AB\u015e Prezidenti d\u0259 buna \u015fahid qismind\u0259 imza at\u0131b. Bundan \u0259lav\u0259, Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan AT\u018fT-in Minsk qrupunun v\u0259 \u0259laq\u0259dar strukturlar\u0131n\u0131n ba\u011flanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn birg\u0259 m\u00fcraci\u0259t \u00fcnvanlay\u0131blar, sentyabr\u0131n 1-d\u0259 AT\u018fT bu strukturlar\u0131n bird\u0259f\u0259lik ba\u011flanmas\u0131 q\u0259rar\u0131n\u0131 q\u0259bul edib.<\/p>\n<p>Prezident c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda regional infrastrukturun sabitlik v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn vacib oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131b. Va\u015finqton Sammitinin n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n biri Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizind\u0259n mane\u0259siz ke\u00e7idi t\u0259min ed\u0259c\u0259k \u201cBeyn\u0259lxalq S\u00fclh v\u0259 Rifah namin\u0259 Tramp Mar\u015frutu\u201dnun (TRIPP) t\u0259sis edilm\u0259sidir. Bu d\u0259hliz regional \u0259laq\u0259l\u0259ri m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir, iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, Az\u0259rbaycan v\u0259 AB\u015e aras\u0131nda Strateji T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q Xartiyas\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Strateji \u0130\u015f\u00e7i Qrupunun yarad\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 Anla\u015fma Memorandumu imzalan\u0131b. Bu, siyasi, iqtisadi, enerji, regional ba\u011flant\u0131lar, m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn yeni \u00fcf\u00fcql\u0259r a\u00e7\u0131r. Prezident, h\u0259m\u00e7inin AB\u015e Konqresinin Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 t\u0259tbiq etdiyi 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015fin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n v\u0259 l\u0259\u011fv edilm\u0259sinin tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p>Prezident c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 apar\u0131lan geni\u015fmiqyasl\u0131 yenid\u0259nqurma proqram\u0131n\u0131 t\u0259qdim edib. \u0130\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259nd da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b, 65 m\u0259scid m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259hv edilib. Az\u0259rbaycan \u201cB\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f\u201d proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 art\u0131q 50 mind\u0259n \u00e7ox insan\u0131n azad edilmi\u015f torpaqlara qay\u0131td\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 burada ya\u015fay\u0131\u015f, i\u015f v\u0259 t\u0259hsil \u015f\u0259raitinin yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edib.<\/p>\n<p>Eyni zamanda mina t\u0259hl\u00fck\u0259si regionda \u0259n ciddi humanitar probleml\u0259rd\u0259n biridir. 2020-ci ilin noyabr\u0131ndan bu g\u00fcn\u0259d\u0259k 400-d\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 m\u00fclki v\u0259 h\u0259rb\u00e7i mina partlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n qurban\u0131 olub. Prezident, beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259ti bu problemin h\u0259llin\u0259 c\u0259lb etm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b. Bundan \u0259lav\u0259, 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n b\u0259ri itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f d\u00f6rd min\u0259 yax\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n taleyi x\u00fcsusi diqq\u0259t t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n<p>Prezident c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n COP29-a ev sahibliyi etm\u0259sind\u0259n d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131b. COP29 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 q\u0259bul edil\u0259n Bak\u0131 Maliyy\u0259 H\u0259d\u0259fi (NCQG) qlobal iqlim maliyy\u0259sind\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259dir. H\u0259d\u0259f\u0259 g\u00f6r\u0259, inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r 2035-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259r il inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 \u0259n az\u0131 300 milyard AB\u015e dollar\u0131 h\u0259cmind\u0259 ilkin iqlim maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259si ay\u0131rmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Prezident bildirib ki, enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi s\u00fclh v\u0259 iqtisadi inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir v\u0259 Az\u0259rbaycan art\u0131q 14 \u00f6lk\u0259y\u0259 t\u0259bii qaz ixrac edir. Eyni zamanda \u00f6lk\u0259 G\u00fcn\u0259\u015f, k\u00fcl\u0259k v\u0259 su elektrik enerjisi kimi b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 s\u0259rmay\u0259l\u0259r yat\u0131r\u0131r v\u0259 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r enerji istehsal\u0131n\u0131n 40 faizi b\u0259rpaolunan m\u0259nb\u0259l\u0259r hesab\u0131na t\u0259min olunacaq.<\/p>\n<p>Prezident \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n COVID-19 pandemiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 80-d\u0259n \u00e7ox \u00f6lk\u0259y\u0259 tibbi yard\u0131m g\u00f6st\u0259rm\u0259sini vur\u011fulay\u0131b. \u00d6lk\u0259miz h\u0259m\u00e7inin t\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259rd\u0259n, m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rd\u0259n v\u0259 s\u0259hiyy\u0259 b\u00f6hranlar\u0131ndan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 humanitar yard\u0131m g\u00f6st\u0259rir. Bu f\u0259aliyy\u0259t Az\u0259rbaycan\u0131 qlobal humanitar sistemd\u0259 etibarl\u0131 v\u0259 f\u0259al t\u0259r\u0259fda\u015f kimi tan\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Prezident c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yaln\u0131z Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00f6vqeyini n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nmir, eyni zamanda qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 h\u00fcququn universal t\u0259tbiqi v\u0259 \u0259dal\u0259tin h\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259rab\u0259r qorunmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir. \u00c7\u0131x\u0131\u015fda vur\u011fulanan \u201c\u0259dal\u0259tin selektiv olmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnya\u201d prinsipi beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 yeni yana\u015fma \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131d\u0131r: h\u00fcquq yaln\u0131z s\u00f6zl\u0259rd\u0259 yox, \u0259m\u0259li add\u0131mlarda t\u0259tbiq olunmal\u0131d\u0131r. Bu, diplomatik, iqtisadi v\u0259 humanitar sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259dal\u0259tin universal prinsip kimi q\u0259bul edilm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Yunis \u018fsg\u0259rli<\/strong><\/p>\n<p><strong>Suraxan\u0131 R\u0130HB-nin \u018fmircan q\u0259s\u0259b\u0259 inzibati \u0259razi dair\u0259si \u00fczr\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259sinin m\u00fcavini<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2025-ci il 25 sentyabr tarixind\u0259 Nyu-Yorkda BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 80-ci sessiyas\u0131nda Az\u0259rbaycan Prezidenti c\u0259nab \u00a0\u0130lham \u018fliyev m\u00fch\u00fcm \u00e7\u0131x\u0131\u015f<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38944,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-38943","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38943","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38943"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38943\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38945,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38943\/revisions\/38945"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38944"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38943"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38943"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38943"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}