{"id":38639,"date":"2025-08-01T22:18:33","date_gmt":"2025-08-01T18:18:33","guid":{"rendered":"http:\/\/rubin.az\/?p=38639"},"modified":"2025-08-01T22:18:33","modified_gmt":"2025-08-01T18:18:33","slug":"1-avqust-az%c9%99rbaycan-%c9%99lifbasi-v%c9%99-az%c9%99rbaycan-dili-gunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=38639","title":{"rendered":"1 Avqust &#8211; Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan dili g\u00fcn\u00fc"},"content":{"rendered":"<p>\u00dcmummilli Liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyevin\u00a02001-ci il 9 avqust tarixli F\u0259rman\u0131 il\u0259 h\u0259r il avqustun 1-i \u00f6lk\u0259mizd\u0259 Az\u0259rbaycan \u018flifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan Dili G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. Ulu \u00d6nd\u0259r h\u0259min F\u0259rman\u0131 lat\u0131n qrafikal\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131na ke\u00e7idin \u00f6lk\u0259d\u0259 2001-ci ilin avqustunda b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 t\u0259min edildiyini v\u0259 yeni \u0259lifbadan istifad\u0259nin m\u00fcst\u0259qil\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda, yaz\u0131 m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm hadis\u0259 oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq imzalay\u0131b. Ana dilin h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131, d\u00f6vl\u0259t dilin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, diplomatiya al\u0259min\u0259 yol a\u00e7mas\u0131, d\u00fcnyan\u0131n \u0259n m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259dbirl\u0259rind\u0259 e\u015fidilm\u0259si q\u00fcrurvericidir. \u00c7\u00fcnki dil t\u0259kc\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t vasit\u0259si deyil, h\u0259m d\u0259 xalq\u0131n tarixi, \u0259d\u0259biyyat\u0131, m\u0259d\u0259niyy\u0259tidir. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015famas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6z ana dilini, dinini, milli ad\u0259t v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini unutmamal\u0131, onlar\u0131 t\u0259bli\u011f etm\u0259lidir. \u00dcmummilli Liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyevin dediyi kimi: \u201cDil \u0259d\u0259biyyatla, m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259, m\u0259n\u0259viyyatla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bunlars\u0131z is\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik formulu yoxdur\u201d.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan dilinin elektron m\u0259kanda da daha geni\u015f istifad\u0259sinin t\u0259min edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Prezident c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin 17 iyul 2018-ci il tarixli \u201cAz\u0259rbaycan dilinin elektron m\u0259kanda daha geni\u015f istifad\u0259sinin t\u0259min edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda\u201d S\u0259r\u0259ncam\u0131 da Az\u0259rbaycan dilinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 t\u0259tbiqi dair\u0259sinin daha da geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>H\u0259r bir xalq\u0131n milli m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259rind\u0259n birini h\u0259min xalq\u0131n \u0259lifbas\u0131, yaz\u0131 sistemi t\u0259\u015fkil edir. \u018flifba xalq\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t silah\u0131, milli m\u0259n\u0259vi s\u0259rv\u0259tidir. M\u0259d\u0259ni v\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l \u0259lifba \u0259sas\u0131nda apar\u0131lan yaz\u0131 sistemi xalq\u0131n maddi-m\u0259d\u0259ni nailiyy\u0259tl\u0259rinin yaranmas\u0131nda, ya\u015famas\u0131nda v\u0259 inki\u015faf\u0131nda ba\u015fl\u0131ca rol oynay\u0131r, xalq\u0131n dilinin, elmi \u0259laq\u0259l\u0259rinin v\u0259 dig\u0259r z\u0259ruri f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259l\u0259rinin t\u0259r\u0259qqisin\u0259 xidm\u0259t edir. \u00a0Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u0259lifbas\u0131 tarixin m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259r ucbat\u0131ndan bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 d\u0259yi\u015fdirilm\u0259y\u0259 m\u0259ruz qal\u0131b, sonuncu kiril qrafikal\u0131 \u0259lifba is\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, Az\u0259rbaycan dilinin s\u0259s sistemin\u0259 uy\u011fun olmamas\u0131na baxmayaraq q\u0259bul edilib. Az\u0259rbaycan dilinin fonetik sistemin\u0259 tam uy\u011fun olan yeni \u0259lifba yaratmaq XX \u0259srin 80-c\u0131 ill\u0259rinin sonlar\u0131nda az bir zaman \u0259rzind\u0259 \u00fcmumxalq arzusuna \u00e7evrilib. Xalq milli m\u0259n\u0259vi m\u0259d\u0259niyy\u0259tin dig\u0259r sah\u0259l\u0259rind\u0259 oldu\u011fu kimi, yaz\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 \u00f6z ist\u0259yin\u0259 nail olma\u011f\u0131 qar\u015f\u0131ya m\u0259qs\u0259d qoymu\u015fdu.<\/p>\n<p>M\u00fcst\u0259qilliyimizin qazan\u0131lmas\u0131ndan sonra yaranm\u0131\u015f tarixi \u015f\u0259rait xalq\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fcnya xalq\u00adlar\u0131n\u0131n \u00fcmumi yaz\u0131 sistemin\u0259 qo\u015fulmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni perspektivl\u0259r a\u00e7d\u0131 v\u0259 lat\u0131n qrafikal\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131n\u0131 z\u0259ruri etdi. H\u0259\u00admin vaxtdan m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Respublikas\u0131nda t\u0259dric\u0259n lat\u0131n qrafikal\u0131 milli \u0259lifbam\u0131za ke\u00e7id m\u0259rh\u0259l\u0259si ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>Bundan sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u201cD\u00f6vl\u0259t dilinin t\u0259tbiqi i\u015finin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan dili g\u00fcn\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d imzalad\u0131\u011f\u0131 f\u0259rmanlar, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin qorunub saxlanmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259t Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideyas\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131 yolunda g\u00f6st\u0259rdiyi misilsiz xidm\u0259tl\u0259rd\u0259ndir.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev ideyalar\u0131n\u0131n layiqli davam\u00e7\u0131s\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n\u00a0 Prezidenti c\u0259nab \u00a0\u0130lham \u018fliyevin do\u011fma dilimiz\u0259 h\u0259s\u00adsasl\u0131qla yana\u015fmas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259sidir ki, Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n, az\u0259rbaycanl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sini \u0259ks etdir\u0259n sanball\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259rin lat\u0131n qrafikas\u0131nda yenid\u0259n n\u0259\u015fr edilm\u0259si m\u0259hz \u00a0\u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 ba\u015f tutdu. Prezidentin 2004-c\u00fc il yanvar\u0131n 12-d\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 \u201cAz\u0259rbaycan dilind\u0259 lat\u0131n qrafikas\u0131 il\u0259 k\u00fctl\u0259vi n\u0259\u015frl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d s\u0259r\u0259ncam h\u0259m d\u0259 \u0259lifba il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259ri h\u0259ll etdi.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 prezidentinin 2012-ci il may\u0131n 23-d\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 \u201cAz\u0259rbaycan dilinin qlo\u00adballa\u015fma \u015f\u0259raitind\u0259 zaman\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun istifad\u0259sin\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 dil\u00e7iliyin inki\u015faf\u0131na dair D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 haqq\u0131nda\u201d s\u0259r\u0259ncam da onun ana dilimiz\u0259 verdiyi b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259md\u0259n x\u0259b\u0259r verir. Az\u0259rbaycan dili Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t dili v\u0259 Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan m\u00fcxt\u0259lif xalqlar\u0131n \u0259sas \u00fcnsiyy\u0259t vasit\u0259sidir.<\/p>\n<p>Ana dilimizin h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131, d\u00f6vl\u0259t dilin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, diplomatiya al\u0259min\u0259 yol a\u00e7mas\u0131, d\u00fcnyan\u0131n \u0259n m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259dbirl\u0259rind\u0259 e\u015fidilm\u0259si q\u00fcrurvericidir. \u00c7\u00fcnki dil t\u0259kc\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t vasit\u0259si deyil, h\u0259m d\u0259 xalq\u0131n tarixi, \u0259d\u0259biyyat\u0131, m\u0259d\u0259niyy\u0259tidir. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015famas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6z ana dilini, dinini, milli ad\u0259t v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini unutmamal\u0131, onlar\u0131 t\u0259bli\u011f etm\u0259lidir. \u00dcmummilli Liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyevin dediyi kimi: \u201cDil \u0259d\u0259biyyatla, m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259, m\u0259n\u0259viyyatla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bunlars\u0131z is\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik formulu yoxdur\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>El\u00e7in Seyfullayev <\/strong><\/p>\n<p><strong>Suraxan\u0131 R\u0130HB-nin B\u00fclb\u00fcl\u0259 q\u0259s\u0259b\u0259 inzibati \u0259razi dair\u0259si \u00fczr\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259si<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dcmummilli Liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyevin\u00a02001-ci il 9 avqust tarixli F\u0259rman\u0131 il\u0259 h\u0259r il avqustun 1-i \u00f6lk\u0259mizd\u0259 Az\u0259rbaycan \u018flifbas\u0131 v\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38640,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-38639","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38639","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38639"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38639\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38641,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38639\/revisions\/38641"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38639"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38639"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38639"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}