{"id":38405,"date":"2025-06-15T12:37:59","date_gmt":"2025-06-15T08:37:59","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=38405"},"modified":"2025-06-15T12:37:59","modified_gmt":"2025-06-15T08:37:59","slug":"susa-b%c9%99yannam%c9%99sinin-yeni-geosiyasi-realliqlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=38405","title":{"rendered":"\u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sinin Yeni Geosiyasi Reall\u0131qlar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>2021-ci il iyunun 15-d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zi olan \u015eu\u015fada imzalanm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan\u2013T\u00fcrkiy\u0259 M\u00fctt\u0259fiqlik B\u0259yannam\u0259si iki d\u00f6vl\u0259t aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 strateji v\u0259 tarixi bir d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si oldu. \u018fg\u0259r bu vaxta q\u0259d\u0259r Bak\u0131 v\u0259 Ankara aras\u0131nda qarda\u015fl\u0131q, diplomatik v\u0259 m\u0259d\u0259ni \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u0259sas x\u0259tt idis\u0259, bu s\u0259n\u0259d m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri h\u00fcquqi z\u0259min\u0259 oturtmaqla onlar\u0131 strateji m\u00fctt\u0259fiqlik s\u0259viyy\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259ltdi. Bu is\u0259 t\u0259kc\u0259 regional deyil, qlobal g\u00fcc balans\u0131na da t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n m\u00fch\u00fcm add\u0131m kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>B\u0259yannam\u0259d\u0259 h\u0259rbi v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa dair m\u00fcdd\u0259alar\u0131n \u00f6n plana \u00e7\u0131xmas\u0131 s\u0259n\u0259din sad\u0259c\u0259 dostluq niyy\u0259ti il\u0259 deyil, konkret t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259minat\u0131 il\u0259 formala\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Bu, h\u0259rbi sinxronla\u015fman\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 z\u0259rur\u0259t yarand\u0131\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u0259rbi yard\u0131m\u0131n reall\u0131\u011fa \u00e7evrilm\u0259si dem\u0259kdir. \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 olunan t\u0259cr\u00fcb\u0259 v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin y\u00fcks\u0259k texnologiyal\u0131 h\u0259rbi imkanlar\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcdafi\u0259 strategiyas\u0131na g\u00fccl\u00fc d\u0259st\u0259k verir v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 yeni impulslar formala\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>B\u0259yannam\u0259nin \u0259hat\u0259 etdiyi m\u00fch\u00fcm strateji layih\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizidir. Bu d\u0259hliz t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259ni deyil, \u00fcmumilikd\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n yeni ticar\u0259t v\u0259 n\u0259qliyyat x\u0259tti kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Regionun geoiqtisadi m\u0259nz\u0259r\u0259sini yenid\u0259n formala\u015fd\u0131raraq Az\u0259rbaycan\u0131 C\u0259nubi Qafqazda \u0259sas tranzit m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evirir. Bel\u0259likl\u0259, bu layih\u0259 h\u0259m iqtisadi, h\u0259m d\u0259 siyasi bax\u0131mdan \u00e7ox\u015fax\u0259li t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u0259 malikdir.<\/p>\n<p>M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 informasiya ax\u0131nlar\u0131 da \u0259n\u0259n\u0259vi t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259l\u0259ri q\u0259d\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n B\u0259yannam\u0259d\u0259 media, diaspor v\u0259 informasiya diplomatiyas\u0131 sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si x\u00fcsusi vur\u011fulan\u0131r. Bu yana\u015fma beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin informasiya m\u00fcst\u0259visind\u0259 m\u00f6vqeyini g\u00fccl\u0259ndir\u0259r\u0259k, daha effektiv mesajlar\u0131n verilm\u0259sin\u0259 v\u0259 milli narrativl\u0259rin m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si faktiki olaraq yaln\u0131z iki d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015f s\u0259n\u0259d deyil, eyni zamanda T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na inteqrasiyan\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdir\u0259n v\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n siyasi g\u0259l\u0259c\u0259yini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n strateji manifest rolunu oynay\u0131r. Orta Asiyadan Anadoluyad\u0259k uzanan geni\u015f co\u011frafiyada ortaq m\u0259d\u0259ni, iqtisadi v\u0259 siyasi h\u0259d\u0259fl\u0259ri olan T\u00fcrk birliyi ideyas\u0131n\u0131 praktik m\u00fcst\u0259viy\u0259 ke\u00e7irir. Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin bu s\u0259viyy\u0259li strateji \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 is\u0259 regionda sabitliyin v\u0259 balans\u0131n qorunmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p>B\u0259yannam\u0259nin Erm\u0259nistandak\u0131 revan\u015fist q\u00fcvv\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 onlar\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n xarici dair\u0259l\u0259r\u0259 cavab mahiyy\u0259ti da\u015f\u0131mas\u0131 da diqq\u0259td\u0259n yay\u0131nmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259, \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si sad\u0259c\u0259 arzu v\u0259 niyy\u0259tl\u0259r toplusu deyil, g\u00fcnd\u0259lik diplomatik, iqtisadi v\u0259 h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qla m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndiril\u0259n v\u0259 icras\u0131 art\u0131q ba\u015flanan real bir platformad\u0131r. Bu s\u0259n\u0259d, XXI \u0259srin \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 fonunda Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin strateji m\u00fctt\u0259fiqliyinin b\u00f6lg\u0259d\u0259 sabitlik, s\u00fclh v\u0259 rifah \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas dayaqlardan biri oldu\u011funu bir daha s\u00fcbut edir. \u018fg\u0259r XX \u0259sr &#8220;bir mill\u0259t, iki d\u00f6vl\u0259t&#8221; ideyas\u0131 il\u0259 yadda qald\u0131sa, XXI \u0259sr bu ideyan\u0131n institusional v\u0259 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tin\u0259 \u00e7evrildiyi d\u00f6vr kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>N\u00fc\u015fab\u0259 Abbasova<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>Suraxan\u0131 rayonu, 285 n\u00f6mr\u0259li tam orta m\u0259kt\u0259bin tarix m\u00fc\u0259llimi<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2021-ci il iyunun 15-d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zi olan \u015eu\u015fada imzalanm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan\u2013T\u00fcrkiy\u0259 M\u00fctt\u0259fiqlik B\u0259yannam\u0259si iki d\u00f6vl\u0259t aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 strateji<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38406,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-38405","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38405","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38405"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38405\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38407,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38405\/revisions\/38407"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38406"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38405"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38405"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38405"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}