{"id":38360,"date":"2025-06-03T15:05:14","date_gmt":"2025-06-03T11:05:14","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=38360"},"modified":"2025-06-03T15:05:14","modified_gmt":"2025-06-03T11:05:14","slug":"esrin-muqavil%c9%99sid%c9%99n-baki-enerji-h%c9%99ft%c9%99sinin-30-cu-gorusun%c9%99-dogru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=38360","title":{"rendered":"\u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dd\u0259n  \u201cBak\u0131 Enerji H\u0259ft\u0259si\u201dnin 30-cu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 do\u011fru"},"content":{"rendered":"<p>Cari ilin iyun ay\u0131n\u0131n 2-d\u0259 \u201c Bak\u0131 Enerji H\u0259ft\u0259si\u201d 30-cu d\u0259f\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131. Qeyd edim ki, h\u0259m regional, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 etibarl\u0131 enerji platformas\u0131 kimi formala\u015f\u0131b f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u201cBak\u0131 Enerji H\u0259ft\u0259si\u201d qlobal probleml\u0259rin h\u0259llind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131m atan t\u0259dbirl\u0259r siyah\u0131s\u0131ndad\u0131r. \u00d6z\u00fcnd\u0259 \u00fc\u00e7 m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259dbiri birl\u0259\u015fdir\u0259n \u201cBak\u0131 Enerji H\u0259ft\u0259si\u201d 30-cu Yubiley Beyn\u0259lxalq X\u0259z\u0259r Neft\u00a0 v\u0259 Qaz s\u0259rgisi, 13-c\u00fc X\u0259z\u0259r Beyn\u0259lxalq Energetika\u00a0 v\u0259 Ya\u015f\u0131l\u00a0 Enerji\u00a0 S\u0259rgisi\u201d v\u0259 30-cu Yubiley \u201cBak\u0131 Enerji Forum\u201d iyun ay\u0131n\u0131n 4-n\u0259 kimi Bak\u0131 Ekspo v\u0259 Bak\u0131 Konqres M\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259 t\u0259\u015fkil olunaca\u011f\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenrti \u0130lham \u018fliyev \u201cBak\u0131 Enerji Forum\u201dun r\u0259smi a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k deyir: \u201c\u0130lk neft-qaz s\u0259rgisi 1994-c\u00fc ild\u0259 t\u0259\u015fkil olunmu\u015fdur. H\u0259min s\u0259rgid\u0259n d\u0259rhal sonra Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq neft \u015firk\u0259tl\u0259ri konsorsiumu il\u0259 sonralar \u201c \u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d adland\u0131r\u0131lan regionda b\u00fct\u00fcn geosiyasi v\u0259 geoiqtisadi v\u0259ziyy\u0259ti d\u0259yi\u015fdir\u0259n sazi\u015f imzaland\u0131.\u201d<\/p>\n<p>Qeyd edim ki, 1994-c\u00fc il sentyabr\u0131n 20-d\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259ti il\u0259 xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Az\u0259rbaycana aid hiss\u0259sind\u0259 neft hasilat\u0131 haqq\u0131nda \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d imzaland\u0131. Bu m\u00fcqavil\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Az\u0259rbaycan sektorunda yerl\u0259\u015f\u0259n \u00fc\u00e7 neft yata\u011f\u0131n\u0131n iri xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 birg\u0259 i\u015fl\u0259nm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdu. \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnd\u0259 s\u0259kkiz \u00f6lk\u0259nin- Az\u0259rbaycan, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Rusiya, T\u00fcrkiy\u0259, Norve\u00e7, Yaponiya, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n on \u00fc\u015f m\u0259h\u015fur neft \u015firk\u0259ti i\u015ftirak edirdi. M\u0259hz bu hadis\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin neft strategiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edirdi. Bu haqda C\u0259nab Prezident \u0130lham \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131na davam ed\u0259r\u0259k dedi: \u201dBunlar Prezident Heyd\u0259r \u018fliyevin bax\u0131\u015f\u0131 say\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn oldu. O, ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 anlay\u0131rd\u0131 ki, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 enerji sah\u0259sind\u0259 geni\u015f beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q olmadan &#8211; n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, o zaman bizim iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n c\u0259lbedici sah\u0259si m\u0259hz enerji idi, &#8211; Az\u0259rbaycan \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259l\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259k v\u0259 h\u0259qiqi m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t ola bilm\u0259y\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn h\u0259min d\u00f6vr\u0259 n\u0259z\u0259r salanda ayd\u0131n olur ki, m\u00fcst\u0259qillik u\u011frunda yol h\u0259min tarixi m\u0259qamdan ba\u015flad\u0131. O zaman Az\u0259rbaycan m\u00fc\u0259yy\u0259n obyektiv s\u0259b\u0259bd\u0259n xarici investorlar \u00fc\u00e7\u00fcn riskli \u00f6lk\u0259 hesab edilirdi. \u00d6lk\u0259d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f qar\u015f\u0131durmas\u0131 yeni ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131, iqtisadiyyat iflic v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 idi, inflyasiya 1000 faizl\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcrd\u00fc v\u0259 yoxsulluq h\u00f6km s\u00fcr\u00fcrd\u00fc. Bununla yana\u015f\u0131, \u0259razil\u0259rimizin Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 100 minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edirsiniz ki, g\u0259l\u0259c\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 qaranl\u0131q m\u0259nz\u0259r\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131?! Bu g\u00fcn is\u0259 onu g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, bizim enerji siyas\u0259timiz iqtisadi v\u0259 siyasi u\u011furumuzun apar\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259sidir.\u201d<\/p>\n<p>U\u011furla inki\u015faf ed\u0259n\u00a0 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131n s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf dinamikas\u0131na n\u0259z\u0259r salan C\u0259nab prezident \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131na davam ed\u0259r\u0259k dedi: \u201cBu g\u00fcn Az\u0259rbaycan sabit siyasi sistem\u0259 v\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan iqtisadiyyata malik \u00f6lk\u0259dir. Neft v\u0259 qaz\u0131n bizim \u00dcDM-d\u0259 pay\u0131 t\u0259qrib\u0259n 30 faizd\u0259n art\u0131qd\u0131r. Az\u0259rbaycan geni\u015fmiqyasl\u0131 islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irir. Bizim iqtisadiyyat\u0131m\u0131z \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259min edir. Bizim xarici borcumuzun s\u0259viyy\u0259si \u00dcDM-in 7 faizind\u0259n azd\u0131r v\u0259 maliyy\u0259 ehtiyatlar\u0131m\u0131z borcumuzu 14 d\u0259f\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259yir. Biz milli s\u0259rv\u0259tl\u0259rin d\u00fczg\u00fcn b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 yoxsullu\u011fun azald\u0131lmas\u0131na m\u00fcv\u0259ff\u0259q olduq v\u0259 bu g\u00fcn yoxsulluq s\u0259viyy\u0259si 5 faiz\u0259 b\u0259rab\u0259rdir; Biz insan kapital\u0131na v\u0259 t\u0259hsil\u0259 ciddi maliyy\u0259 v\u0259saitl\u0259ri yat\u0131rd\u0131q. Savadl\u0131l\u0131q s\u0259viyy\u0259si 100 faiz\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. Az\u0259rbaycan regionda yeni m\u00fchit formala\u015fd\u0131rd\u0131; Biz t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131zla birlikd\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizini Qara d\u0259niz v\u0259 Aral\u0131q d\u0259nizi il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n strateji boru k\u0259m\u0259rl\u0259rini in\u015fa etmi\u015fik. A\u00e7\u0131q d\u0259niz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan \u00f6lk\u0259 oldu\u011fumuza baxmayaraq, biz Avrasiyan\u0131n vacib n\u0259qliyyat qov\u015faqlar\u0131n\u0131n birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fik. \u00c7\u00fcnki biz infrastruktur layih\u0259l\u0259rin\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck s\u0259rmay\u0259 yat\u0131rd\u0131q. Bununla yana\u015f\u0131, bizim enerji layih\u0259l\u0259rimiz say\u0259sind\u0259 Avrasiyan\u0131n enerji x\u0259rit\u0259si yenid\u0259n t\u0259rtib edilib. \u018flb\u0259tt\u0259, bunlar\u0131n tac\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u0259niz yataqlar\u0131ndan \u0130taliyan\u0131n sahilin\u0259 q\u0259d\u0259r uzanan 3500 kilometrlik C\u0259nub Qaz D\u0259hlizidir. \u018flb\u0259tt\u0259, bir \u00e7ox dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 s\u0259rmay\u0259 yat\u0131r\u0131m\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n geosiyasi \u0259h\u0259miyy\u0259tini art\u0131r\u0131r. Biz anlay\u0131r\u0131q ki, bundan sonra da enerji, neft v\u0259 qaz bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259nin enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynayacaqd\u0131r. \u00d6t\u0259nilki \u201cBak\u0131 Enerji H\u0259ft\u0259si\u201dnd\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131m zaman\u0131 m\u0259n i\u015ftirak\u00e7\u0131lara m\u0259lumat verdim ki, o zaman biz s\u0259kkiz \u00f6lk\u0259y\u0259 t\u0259bii qaz ixrac edirdik. Bu g\u00fcn is\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rin say\u0131 12-y\u0259 \u00e7at\u0131bd\u0131r v\u0259 bu, h\u0259l\u0259 d\u0259 son deyil.\u201d<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev siyasi kursunu layiqinc\u0259 davam etdir\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev \u00f6lk\u0259mizin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131nda beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla inteqrasiyaya y\u00f6n\u0259lmi\u015f \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259sinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulad\u0131. Bak\u0131 Enerji h\u0259ft\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7\u0131v\u0259sind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r proqram\u0131nda ya\u015fil enerji kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 dayanan C\u0259nab Prezident \u0130lham \u018fliyev s\u00f6z\u00fcn\u0259 davam ed\u0259r\u0259k dedi: \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n ya\u015f\u0131l enerji g\u00fcnd\u0259liyi olduqca iddial\u0131d\u0131r. Neft v\u0259 qazla z\u0259ngin olan \u00f6lk\u0259nin xarici investorlarla b\u0259rab\u0259r ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259 s\u0259rmay\u0259 qoymas\u0131 bizim m\u0259suliyy\u0259timizi n\u00fcmayi\u015f etdirir. B\u00fct\u00fcn bu ya\u015f\u0131l enerji potensial\u0131m\u0131z say\u0259sind\u0259 biz, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Az\u0259rbaycan\u0131n elektrik enerjisin\u0259 artan t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259yik, \u0259sas\u0259n b\u0259rpaolunan enerji hesab\u0131na t\u0259min ed\u0259c\u0259yik. Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 milyard kubmetr qaza q\u0259na\u0259t edil\u0259c\u0259kdir v\u0259 bu h\u0259cm ixrac oluna bil\u0259c\u0259k. \u018flb\u0259tt\u0259, ola bil\u0259r ki, COP29-un s\u0259dri olaraq neft v\u0259 qaz haqq\u0131nda dan\u0131\u015fma\u011f\u0131m\u0131z bir o q\u0259d\u0259r d\u0259 uy\u011fun deyil. Ancaq bizim COP29-la ba\u011fl\u0131 g\u00fcnd\u0259liyimiz \u00e7ox praqmatik idi. Biz populizmd\u0259n, yalan\u00e7\u0131 narrativl\u0259rd\u0259n uzaq idik. H\u0259min g\u00fcnd\u0259lik \u00f6lk\u0259l\u0259rin qaz\u0131nt\u0131 yanaca\u011f\u0131na olan t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n praqmatik hesablamalar\u0131na \u0259saslan\u0131r. B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bu g\u00fcn qaz\u0131nt\u0131 yanaca\u011f\u0131 n\u00f6vl\u0259ri il\u0259 ya\u015f\u0131l enerji aras\u0131nda olan balans n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nm\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 enerji k\u0259silm\u0259si, enerji sisteminin \u00e7\u00f6km\u0259si ba\u015f verir. H\u0259m\u00e7inin burada daha m\u00fcr\u0259kk\u0259b ssenaril\u0259r d\u0259 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Y\u0259ni, b\u0259zi m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n meyill\u0259r\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n h\u0259min balans\u0131n qorunmas\u0131 d\u00fczg\u00fcn siyas\u0259tdir. Az\u0259rbaycana g\u0259ldikd\u0259, biz t\u0259bii qaz\u0131n hasilat\u0131n\u0131n h\u0259cmini art\u0131r\u0131r\u0131q. \u00c7\u00fcnki buna ehtiyac\u0131 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r var v\u0259 biz bu t\u0259l\u0259bat\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259liyik. Eyni zamanda, biz t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131zla birlikd\u0259 ya\u015f\u0131l enerji layih\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 yat\u0131r\u0131m edirik.\u201d<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, iyun ay\u0131n\u0131n 4-n\u0259 kimin davam ed\u0259n Bak\u0131 Enerji H\u0259ft\u0259sin\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 39 \u00f6lk\u0259sind\u0259n 267 \u015firk\u0259t qat\u0131l\u0131b. Hesab edirik ki, Forum \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 apar\u0131lan m\u00fczakir\u0259l\u0259r enerji sah\u0259sind\u0259 innovasiyalar\u0131n t\u0259tbiqi, regional v\u0259 qlobal \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, h\u0259m\u00e7inin dayan\u0131ql\u0131 v\u0259 \u00e7evik enerji sisteml\u0259rinin qurulmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Dilar\u0259 Seyidova<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>Suraxan\u0131 rayonu, 97 n\u00f6mr\u0259li m\u0259kt\u0259bin u\u015faqlarla sinifd\u0259nxaric v\u0259 m\u0259kt\u0259bd\u0259nk\u0259nar t\u0259rbiy\u0259 i\u015fl\u0259ri \u00fczr\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cari ilin iyun ay\u0131n\u0131n 2-d\u0259 \u201c Bak\u0131 Enerji H\u0259ft\u0259si\u201d 30-cu d\u0259f\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131. Qeyd edim ki, h\u0259m regional,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38361,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-38360","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38360","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38360"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38360\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38362,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38360\/revisions\/38362"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38361"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}