{"id":38309,"date":"2025-05-25T11:25:10","date_gmt":"2025-05-25T07:25:10","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=38309"},"modified":"2025-05-25T11:25:10","modified_gmt":"2025-05-25T07:25:10","slug":"budapest-gorusu-turk-dovl%c9%99tl%c9%99rinin-birliyi-ucun-muhum-addim-oldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=38309","title":{"rendered":"Budape\u015ft g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin  birliyi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm add\u0131m oldu"},"content":{"rendered":"<p>21 may 2025-ci il tarixind\u0259 Macar\u0131stan\u0131n paytaxt\u0131 Budape\u015ft \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (TDT) D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n qeyri-r\u0259smi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ke\u00e7irildi. Bu vacib g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev strateji v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 il\u0259 diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 oldu. Onun \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, n\u0259qliyyat infrastrukturunun inki\u015faf\u0131, enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri v\u0259 ya\u015f\u0131l enerji sah\u0259sind\u0259 inteqrasiyan\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u00f6vzular\u0131 \u0259hat\u0259 olunurdu.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda Az\u0259rbaycan il\u0259 Macar\u0131stan aras\u0131ndak\u0131 sa\u011flam v\u0259 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirdi. O bildirdi ki, bu onun Macar\u0131stana alt\u0131nc\u0131, Ba\u015f nazir Viktor Orban\u0131n is\u0259 Az\u0259rbaycana yeddinci s\u0259f\u0259ridir. Bu qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259r iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda siyasi, iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259rin n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u0131x v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 etimada \u0259sasland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Prezident Orban\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Macar\u0131stan\u0131n m\u00fcst\u0259qil xarici siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u0259si v\u0259 beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunun artmas\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n ona strateji t\u0259r\u0259fda\u015f kimi yana\u015fmas\u0131na \u0259sas yarad\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eu\u015fada ke\u00e7irilmi\u015f ilk qeyri-r\u0259smi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn davam\u0131 olan Budape\u015ft g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin birliyi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm add\u0131m oldu. Prezident \u0130lham \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan Prezidentini t\u0259\u015fkilata u\u011furlu s\u0259drliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259brik etdi v\u0259 bu il Az\u0259rbaycanda ke\u00e7iril\u0259c\u0259k r\u0259smi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 d\u0259v\u0259t \u00fcnvanlad\u0131.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n TDT \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 20 milyard AB\u015e dollar\u0131ndan \u00e7ox s\u0259rmay\u0259 qoymas\u0131 \u00f6lk\u0259nin t\u0259\u015fkilata verdiyi \u00f6n\u0259mi v\u0259 iqtisadi inteqrasiyaya verdiyi t\u00f6hf\u0259ni ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirir.<\/p>\n<p>Prezident \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n n\u0259qliyyat v\u0259 logistika infrastrukturunun inki\u015faf\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirdiyini vur\u011fulad\u0131. O qeyd etdi ki, son ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 avtomobil yollar\u0131, d\u0259mir yollar\u0131, hava limanlar\u0131, g\u0259miqay\u0131rma zavodu v\u0259 d\u0259niz limanlar\u0131na milyardlarla s\u0259rmay\u0259 yat\u0131r\u0131l\u0131b. Bu say\u0259d\u0259, d\u0259niz\u0259 birba\u015fa \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmasa da, Az\u0259rbaycan Avrasiyan\u0131n \u0259sas tranzit-logistika m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib. 2024-c\u00fc ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n ke\u00e7\u0259n y\u00fckl\u0259ri 11 milyon tona \u00e7at\u0131b. Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolunun da\u015f\u0131ma qabiliyy\u0259ti 5 milyon tona \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 Orta D\u0259hlizin r\u0259q\u0259msalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259r davam etdirilir.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda 2024-c\u00fc ilin noyabr ay\u0131nda Bak\u0131da ke\u00e7irilmi\u015f COP29 konfrans\u0131n\u0131n u\u011furlar\u0131ndan b\u0259hs etdi. C\u0259mi 11 ay \u0259rzind\u0259 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ba\u015fa \u00e7atan bu t\u0259dbird\u0259 77 min n\u00fcmay\u0259nd\u0259 v\u0259 70 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 i\u015ftirak edib. 197 \u00f6lk\u0259ni t\u0259msil ed\u0259n i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n bu m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259dbir d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6y\u00fck maraqla qar\u015f\u0131land\u0131. Q\u0259bul olunmu\u015f q\u0259rarlar, x\u00fcsusil\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131n\u0131n 300 milyard AB\u015e dollar\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 karbon bazarlar\u0131n\u0131n t\u0259nziml\u0259nm\u0259si bar\u0259d\u0259 konsensus, Az\u0259rbaycan\u0131n bu sah\u0259d\u0259ki qlobal liderliyini bir daha t\u0259sdiql\u0259di.<\/p>\n<p>Bu nailiyy\u0259tl\u0259r \u201cBak\u0131 s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f\u0131\u201d kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n iqlim diplomatiyas\u0131ndak\u0131 rolunu daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirdi. COP29-un n\u0259tic\u0259l\u0259ri, inki\u015faf etmi\u015f v\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda iqlim m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 k\u00f6rp\u00fc rolunu oynayan Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunu art\u0131rd\u0131.Zirv\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan, Qazax\u0131stan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan aras\u0131nda ya\u015f\u0131l enerji sah\u0259sind\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q sazi\u015fi imzalan\u0131b. Bu s\u0259n\u0259d ya\u015f\u0131l enerjinin istehsal\u0131 v\u0259 X\u0259z\u0259r-Qara d\u0259niz mar\u015frutu vasit\u0259sil\u0259 d\u00fcnya bazarlar\u0131na \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm h\u00fcquqi v\u0259 texniki \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259 yarad\u0131r. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs t\u0259kc\u0259 regionda deyil, qlobal enerji bazar\u0131nda da T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin rolunun artmas\u0131na \u015f\u0259rait yaradacaq.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin Budape\u015ftd\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yaln\u0131z Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, \u00fcmumilikd\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn strateji yol x\u0259rit\u0259si oldu. Onun vizyonu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa \u0259saslanan, dayan\u0131ql\u0131 inki\u015fafa y\u00f6n\u0259lmi\u015f iqtisadi model\u0259 v\u0259 ortaq g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 \u0259saslan\u0131r. Budape\u015ft Zirv\u0259si, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin daha da g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 inteqrasiyan\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik oldu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>G\u00f6z\u0259l \u018fmirova<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>Suraxan\u0131 rayonu, 141 n\u00f6mr\u0259li tam orta m\u0259kt\u0259bin t\u0259dris i\u015fl\u0259ri \u00fczr\u0259 ditektor m\u00fcavini <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>21 may 2025-ci il tarixind\u0259 Macar\u0131stan\u0131n paytaxt\u0131 Budape\u015ft \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (TDT) D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n qeyri-r\u0259smi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38310,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-38309","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38309","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38309"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38309\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38311,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38309\/revisions\/38311"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38310"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38309"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38309"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38309"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}