{"id":38256,"date":"2025-04-30T09:51:10","date_gmt":"2025-04-30T05:51:10","guid":{"rendered":"http:\/\/rubin.az\/?p=38256"},"modified":"2025-04-30T09:51:10","modified_gmt":"2025-04-30T05:51:10","slug":"yuks%c9%99k-s%c9%99viyy%c9%99li-dialoq-az%c9%99rbaycan-iran-elaq%c9%99l%c9%99rinin-lokomotivi-kimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=38256","title":{"rendered":"Y\u00fcks\u0259k S\u0259viyy\u0259li Dialoq Az\u0259rbaycan-\u0130ran \u018flaq\u0259l\u0259rinin Lokomotivi Kimi"},"content":{"rendered":"<p>Son ill\u0259r beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan m\u00fcr\u0259kk\u0259b prosesl\u0259r fonunda regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 qon\u015fuluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259ti daha da art\u0131r. C\u0259nubi Qafqaz regionunun iki m\u00fch\u00fcm aktoru olan Az\u0259rbaycan v\u0259 \u0130ran aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131 da m\u0259hz bu kontekstd\u0259 x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r. Xalqlar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259srl\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n tarixi, m\u0259d\u0259ni v\u0259 m\u0259n\u0259vi ba\u011flar\u0131 bu g\u00fcn d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin m\u00f6hk\u0259m t\u0259m\u0259lini t\u0259\u015fkil edir. M\u0259hz bu t\u0259m\u0259l \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin daha da d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li siyasi dialoqun rolu \u0259v\u0259zsizdir. Bu bax\u0131mdan, \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti M\u0259sud Peze\u015fkian\u0131n 2025-ci il aprelin 2-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131na etdiyi r\u0259smi s\u0259f\u0259r, iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131nda yeni bir m\u0259rh\u0259l\u0259nin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. Bu s\u0259f\u0259r, h\u0259m siyasi \u0259h\u0259miyy\u0259ti, h\u0259m d\u0259 \u0259ld\u0259 olunan n\u0259tic\u0259l\u0259ri il\u0259 Az\u0259rbaycan-\u0130ran m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin inki\u015faf\u0131na t\u0259kan ver\u0259n bir lokomotiv funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirdiyini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>H\u0259r bir y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li s\u0259f\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259ri, \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda siyasi irad\u0259nin v\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin strateji xarakterinin bariz g\u00f6st\u0259ricisidir. \u0130ran Prezidenti M\u0259sud Peze\u015fkian\u0131n Az\u0259rbaycana r\u0259smi s\u0259f\u0259ri d\u0259 bu bax\u0131mdan istisna deyil. Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin d\u0259 qeyd etdiyi kimi, bu s\u0259f\u0259r \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimizin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmas\u0131n\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>M\u0259nim fikrimc\u0259, bu s\u0259f\u0259rin siyasi \u0259h\u0259miyy\u0259ti bir ne\u00e7\u0259 aspektd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. Birincisi, bu, iki qon\u015fu \u00f6lk\u0259nin m\u00fcr\u0259kk\u0259b regional v\u0259 qlobal geosiyasi \u015f\u0259raitd\u0259 bir-birin\u0259 verdiyi \u00f6n\u0259mi v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259k niyy\u0259tini n\u00fcmayi\u015f etdirir. Regionda s\u00fclh\u00fcn v\u0259 sabitliyin t\u0259min olunmas\u0131 h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin milli maraqlar\u0131na cavab verir v\u0259 bu c\u00fcr s\u0259f\u0259rl\u0259r m\u0259hz bu istiqam\u0259td\u0259 at\u0131lan m\u00fch\u00fcm add\u0131mlard\u0131r. \u0130kincisi, s\u0259f\u0259r zaman\u0131 apar\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131qlar v\u0259 \u0259ld\u0259 olunan raz\u0131la\u015fmalar, Az\u0259rbaycan v\u0259 \u0130ran\u0131n strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini t\u0259sdiql\u0259yir. Bu, sad\u0259c\u0259 protokol xarakterli bir s\u0259f\u0259r deyil, konkret n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f i\u015fg\u00fczar bir s\u0259f\u0259r idi. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, xalqlar\u0131m\u0131z aras\u0131nda m\u00f6vcud olan tarixi dostluq v\u0259 qarda\u015fl\u0131q ba\u011flar\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 nec\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir daha t\u0259sdiql\u0259yir. \u018fsrl\u0259r boyu mehribanl\u0131q \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fayan xalqlar\u0131m\u0131z\u0131n bu miras\u0131, m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 siyasi, iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259v\u0259zsiz bir s\u0259rmay\u0259dir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n b\u0259yanatlar\u0131ndan da g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, s\u0259f\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n dan\u0131\u015f\u0131qlar olduqca m\u0259hsuldar v\u0259 s\u0259mimi \u015f\u0259raitd\u0259 ke\u00e7ib. Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u201cbir \u00e7ox \u00f6n\u0259mli m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r haqq\u0131nda s\u00f6hb\u0259t etdik, fikirl\u0259rimizi bildirdik\u201d v\u0259 \u201cb\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259mimi \u015f\u0259rait \u0259snas\u0131nda \u00f6z fikirl\u0259rimizi bildirmi\u015fik\u201d ifad\u0259l\u0259ri, m\u00fczakir\u0259l\u0259rin a\u00e7\u0131q v\u0259 konstruktiv ruhda apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Hesab edir\u0259m ki, bu s\u0259mimilik v\u0259 a\u00e7\u0131ql\u0131q ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 m\u00f6vcud olan ist\u0259nil\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259llind\u0259 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q perspektivl\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259sind\u0259 h\u0259lledici amildir. T\u0259qdim olunan s\u0259n\u0259dd\u0259 m\u00fczakir\u0259 olunan konkret m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin detallar\u0131 tam a\u00e7\u0131qlanmasa da, \u00fcmumi kontekstd\u0259n v\u0259 iki \u00f6lk\u0259nin g\u00fcnd\u0259mind\u0259 duran \u0259sas m\u00f6vzulardan \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k, dan\u0131\u015f\u0131qlarda regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, n\u0259qliyyat-kommunikasiya layih\u0259l\u0259rinin (x\u00fcsusil\u0259 \u015eimal-C\u0259nub N\u0259qliyyat D\u0259hlizi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q), enerji, ticar\u0259t-iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, su ehtiyatlar\u0131ndan birg\u0259 istifad\u0259, m\u0259d\u0259ni-humanitar sah\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin geni\u015f m\u00fczakir\u0259 olundu\u011funu ehtimal etm\u0259k olar. \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259, h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin Az\u0259rbaycan-\u0130ran \u0259laq\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131na sadiq olmas\u0131 v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 s\u0259y g\u00f6st\u0259rm\u0259sidir ki, bu da dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n \u0259sas leytmotivini t\u0259\u015fkil edib. S\u0259mimi fikir m\u00fcbadil\u0259si, t\u0259r\u0259fl\u0259rin bir-birinin m\u00f6vqeyini daha yax\u015f\u0131 anlamas\u0131na, ortaq m\u0259xr\u0259c\u0259 g\u0259lm\u0259sin\u0259 v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 etimad\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Siyasi b\u0259yanatlar v\u0259 s\u0259mimi fikir m\u00fcbadil\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131, s\u0259f\u0259rin konkret n\u0259tic\u0259l\u0259ri d\u0259 onun \u0259h\u0259miyy\u0259tini art\u0131ran m\u00fch\u00fcm amill\u0259rdir. \u0130ran Prezidentinin Az\u0259rbaycana b\u00f6y\u00fck bir hey\u0259tl\u0259 g\u0259lm\u0259si, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin detall\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fczakir\u0259sin\u0259 v\u0259 konkret raz\u0131la\u015fmalar\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131na hesablanm\u0131\u015f bir add\u0131m idi. Bu, \u0130ran t\u0259r\u0259finin m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131nda n\u0259 q\u0259d\u0259r maraql\u0131 oldu\u011funun v\u0259 i\u015f\u0259 kompleks yana\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p>S\u0259f\u0259r zaman\u0131 imzalanan \u00e7oxsayl\u0131 s\u0259n\u0259dl\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 prezidentl\u0259r s\u0259viyy\u0259sind\u0259 imzalanm\u0131\u015f s\u0259n\u0259d, t\u0259r\u0259fl\u0259rin xo\u015f niyy\u0259tinin v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259k \u0259zminin bariz t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Prezident \u0130lham \u018fliyevin d\u0259 vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, bu s\u0259n\u0259dl\u0259r \u201cbizim xo\u015f niyy\u0259timizi g\u00f6st\u0259rir, onu g\u00f6st\u0259rir ki, biz b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259k \u0259zmind\u0259yik\u201d. \u0130mzalanan s\u0259n\u0259dl\u0259rin ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin m\u00fcqavil\u0259-h\u00fcquq bazas\u0131n\u0131 daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259c\u0259yi v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n praktiki m\u00fcst\u0259viy\u0259 ke\u00e7m\u0259sin\u0259 t\u0259kan ver\u0259c\u0259yi \u015f\u00fcbh\u0259sizdir. Bu, h\u0259m\u00e7inin, Az\u0259rbaycan v\u0259 \u0130ran aras\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259 (xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259ri, parlamentl\u0259raras\u0131 i\u015f\u00e7i qruplar v\u0259 s.) davam ed\u0259n dialoq v\u0259 t\u0259maslar\u0131n m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259sidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Az\u0259rbaycan xarici i\u015fl\u0259r nazirinin 2023 v\u0259 2024-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 \u0130rana etdiyi s\u0259f\u0259rl\u0259r v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif beyn\u0259lxalq platformalarda ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r d\u0259 bu \u0259laq\u0259l\u0259rin dinamik xarakterini g\u00f6st\u0259rir. Ziyaf\u0259t \u018fsg\u0259rovun r\u0259hb\u0259rlik etdiyi parlamentl\u0259raras\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 i\u015f\u00e7i qrupunun f\u0259aliyy\u0259ti d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u00e7ox\u015fax\u0259li oldu\u011funu s\u00fcbut edir.<\/p>\n<p>Yekun olaraq dem\u0259k olar ki, \u0130ran Prezidenti M\u0259sud Peze\u015fkian\u0131n Az\u0259rbaycana r\u0259smi s\u0259f\u0259ri, iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda dostluq, qarda\u015fl\u0131q v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t\u0259 \u0259saslanan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm bir hadis\u0259 oldu. Bu s\u0259f\u0259r bir daha g\u00f6st\u0259rdi ki, y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li siyasi dialoq, Az\u0259rbaycan-\u0130ran \u0259laq\u0259l\u0259rinin ir\u0259li apar\u0131lmas\u0131nda h\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259 \u2013 \u0259sl lokomotiv rolunu oynay\u0131r. S\u0259f\u0259r zaman\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdiril\u0259n s\u0259mimiyy\u0259t, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fma v\u0259 \u0259ld\u0259 olunan konkret raz\u0131la\u015fmalar, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn nikbin proqnozlar verm\u0259y\u0259 \u0259sas yarad\u0131r. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, h\u0259r iki t\u0259r\u0259f m\u00f6vcud potensialdan tam \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259hr\u0259l\u0259nm\u0259k v\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni s\u0259viyy\u0259y\u0259 qald\u0131rmaq \u0259zmind\u0259dir. Bu is\u0259 n\u0259inki Az\u0259rbaycan v\u0259 \u0130ran xalqlar\u0131n\u0131n rifah\u0131na xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 regionda s\u00fclh\u00fcn, sabitliyin v\u0259 t\u0259r\u0259qqinin t\u0259min olunmas\u0131na \u00f6z m\u00fcsb\u0259t t\u00f6hf\u0259sini ver\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>L\u0259man Hac\u0131yeva<\/strong><\/p>\n<p><strong>Suraxan\u0131 rayonu, 208 n\u00f6mr\u0259li tam orta m\u0259kt\u0259bin direktoru<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son ill\u0259r beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan m\u00fcr\u0259kk\u0259b prosesl\u0259r fonunda regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 qon\u015fuluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259ti daha da<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38251,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-38256","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38256","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38256"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38256\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38257,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38256\/revisions\/38257"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38251"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38256"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}