{"id":38222,"date":"2025-04-25T16:45:58","date_gmt":"2025-04-25T12:45:58","guid":{"rendered":"http:\/\/rubin.az\/?p=38222"},"modified":"2025-04-25T16:45:58","modified_gmt":"2025-04-25T12:45:58","slug":"ulu-ond%c9%99r-heyd%c9%99r-eliyevin-t%c9%99s%c9%99bbusu-il%c9%99-27-aprel-1978-ci-il-tarixind%c9%99-az%c9%99rbaycan-dili-konstitusiyada-dovl%c9%99t-dili-kimi-t%c9%99sbit-olunmusdur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=38222","title":{"rendered":"Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 27 aprel 1978-ci il tarixind\u0259 Az\u0259rbaycan dili Konstitusiyada d\u00f6vl\u0259t dili kimi t\u0259sbit olunmu\u015fdur"},"content":{"rendered":"<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan dili haqq\u0131nda d\u0259y\u0259rli fikirl\u0259rin\u0259- \u201cM\u0259n f\u0259xr edir\u0259m ki, t\u00fcrk dill\u0259rin\u0259 m\u0259nsub olan Az\u0259rbaycan dili bu q\u0259d\u0259r z\u0259ngindir, bu q\u0259d\u0259r b\u0259dii ifad\u0259l\u0259rl\u0259 doludur v\u0259 biz h\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rin\u0259 aid olan fikirl\u0259rimizi \u00f6z ana dilimizd\u0259 ifad\u0259 ed\u0259 bilirik\u201d,\u201cMilli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz bizim ana dilimizdir, Az\u0259rbaycan dilidir, bizim dinimizdir, bizim ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimizdir, bizim m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi mentalitetimizdir. Bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131 il\u0259 biz f\u0259xr edirik v\u0259 f\u0259xr etm\u0259liyik. Bizim b\u00fct\u00fcn t\u0259bli\u011fat\u0131m\u0131z, b\u00fct\u00fcn elmi i\u015fl\u0259rimiz insanlarda bu milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 q\u00fcrur hissi, iftixar hissi do\u011furmaq v\u0259 bu milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 s\u0259daq\u0259t a\u015f\u0131lamaqdan ibar\u0259t olmal\u0131d\u0131r\u201d n\u0259z\u0259r salsaq Az\u0259rbaycan dilinin Dahi Lider \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tli oldu\u011funu dey\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p>Bizim do\u011fma ana dilimiz d\u00fcnyan\u0131n \u0259n q\u0259dim v\u0259 \u0259n z\u0259ngin dill\u0259ri aras\u0131nda yer al\u0131r. Dilimizin inki\u015faf\u0131 v\u0259 t\u0259r\u0259qqisi istiqam\u0259tind\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r, dahi siyas\u0259t\u00e7i Heyd\u0259r \u018fliyevin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi add\u0131mlar\u0131 saymaqla bitm\u0259z. H\u0259l\u0259, 70-ci ill\u0259rin ortalar\u0131ndan ba\u015flayaraq SSR\u0130-ni t\u0259\u015fkil ed\u0259n respublikalar\u0131n ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda dil m\u0259s\u0259l\u0259si yenid\u0259n g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirildi. SSR\u0130 Konstitusiyas\u0131n\u0131n q\u0259bulundan sonra milli dill\u0259rin s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 prosesi daha da g\u00fccl\u0259ndirildi. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 ana dili m\u0259s\u0259l\u0259sinin t\u0259bli\u011fi il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq c\u0259sar\u0259t t\u0259l\u0259b edirdi. Az\u0259rbaycan dilinin \u00f6lk\u0259nin d\u00f6vl\u0259t dili elan edilm\u0259sind\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00dcmummilli Lideri Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00e7ox b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259ri olmu\u015fdur. \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 27 aprel 1978-ci il tarixind\u0259 Az\u0259rbaycan SSR Konstitusiyas\u0131na \u201cAz\u0259rbaycan SSR-nin d\u00f6vl\u0259t dili Az\u0259rbaycan dilidir\u201d madd\u0259si \u0259lav\u0259 olunmu\u015fdur. 1978-ci il aprelin 2-d\u0259 IX \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f Az\u0259rbaycan SSR Ali Sovetinin Az\u0259rbaycan Sovet Sosialist Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n layih\u0259si v\u0259 onun \u00fcmumxalq m\u00fczakir\u0259sinin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f VII sessiyas\u0131nda m\u0259ruz\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259klifi il\u0259 73-c\u00fc madd\u0259ni a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 redaksiyada verm\u0259k t\u0259klif olunmu\u015fdur: \u201cAz\u0259rbaycan Sovet Sosialist Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t dili Az\u0259rbaycan dilidir.\u201d<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev d\u00f6vl\u0259t dilinin yeni inki\u015faf d\u00f6n\u0259mind\u0259 yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259ti n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq 2001-ci il iyunun 18-d\u0259 \u201cD\u00f6vl\u0259t dilinin t\u0259tbiqi i\u015finin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d F\u0259rman imzalam\u0131\u015fd\u0131r. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin dil siyas\u0259tinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fm\u0259si, formala\u015fmas\u0131 v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan bu tarixi F\u0259rman d\u00f6vl\u0259t dili il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259rt\u0259r\u0259fli v\u0259 geni\u015f m\u0259lumatlar\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edir. S\u00f6z\u00fcged\u0259n F\u0259rmanla Az\u0259rbaycan Prezidenti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t Dil Komissiyas\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Ulu \u00d6nd\u0259rin \u201cAz\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan dili g\u00fcn\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d 2001-ci il 9 avqust tarixli F\u0259rman\u0131na \u0259sas\u0259n h\u0259r il avqustun 1-i \u00f6lk\u0259mizd\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan dili g\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. Bundan \u0259lav\u0259, 2002-ci il 30 sentyabr tarixind\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunu q\u0259bul edilmi\u015fdir. Qanuna \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili olaraq i\u015fl\u0259dilm\u0259sini \u00f6z m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin ba\u015fl\u0131ca \u0259lam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri say\u0131r, onun t\u0259tbiqi, qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si qay\u011f\u0131s\u0131na qal\u0131r, d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan dili il\u0259 ba\u011fl\u0131 milli-m\u0259d\u0259ni \u00f6z\u00fcn\u00fcifad\u0259 ehtiyaclar\u0131n\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn d\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin \u0259sas prioritetl\u0259rind\u0259n biri olaraq qal\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Sevinc H\u00fcseynova<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Suraxan\u0131 rayonu, 278 n\u00f6mr\u0259li tam orta m\u0259kt\u0259bin direktoru<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan dili haqq\u0131nda d\u0259y\u0259rli fikirl\u0259rin\u0259- \u201cM\u0259n f\u0259xr edir\u0259m ki, t\u00fcrk dill\u0259rin\u0259 m\u0259nsub olan Az\u0259rbaycan<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38215,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-38222","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38222","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38222"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38222\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38223,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38222\/revisions\/38223"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38215"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38222"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38222"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38222"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}