{"id":38180,"date":"2025-04-15T09:07:35","date_gmt":"2025-04-15T05:07:35","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=38180"},"modified":"2025-04-15T09:07:35","modified_gmt":"2025-04-15T05:07:35","slug":"qaygikes-ana-v%c9%99t%c9%99np%c9%99rv%c9%99r-ziyali-z%c9%99rif%c9%99-eliyeva","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=38180","title":{"rendered":"Qay\u011f\u0131ke\u015f ana, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r ziyal\u0131 \u2013 Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00f6rk\u0259mli alimi, tibb elml\u0259ri doktoru, akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n an\u0131m g\u00fcn\u00fc xalq\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z bir xat\u0131rlama deyil, h\u0259m d\u0259 elm\u0259 v\u0259 insanl\u0131\u011fa xidm\u0259tin nurlu yolunun d\u0259rin t\u0259f\u0259kk\u00fcrl\u0259 an\u0131lmas\u0131d\u0131r. O, h\u0259yat\u0131n\u0131 oftalmologiya sah\u0259sind\u0259 elmi nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n sa\u011flam g\u00f6rm\u0259 qabiliyy\u0259tin\u0259 qovu\u015fmas\u0131na h\u0259sr etmi\u015f, eyni zamanda y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u00f6z d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rin q\u0259lbind\u0259 \u0259b\u0259di iz qoymu\u015fdur.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva 28 aprel 1923-c\u00fc ild\u0259 Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olmu\u015fdur. O, Az\u0259rbaycan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f ziyal\u0131 ail\u0259sinin \u00f6vlad\u0131 idi. Atas\u0131 akademik \u018fziz \u018fliyev g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadimi v\u0259 elm adam\u0131 kimi \u00f6lk\u0259 tarixind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus iz qoymu\u015f \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259ndir. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m bel\u0259 bir m\u00fchitd\u0259 b\u00f6y\u00fcm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 elm\u0259, insanlara xidm\u0259t\u0259, d\u00fcr\u00fcstl\u00fcy\u0259 v\u0259 z\u0259hm\u0259t\u0259 olan sevgini u\u015faql\u0131qdan m\u0259nims\u0259mi\u015fdi.<\/p>\n<p>G\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259rinin diaqnostika v\u0259 m\u00fcalic\u0259si sah\u0259sind\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqatlar bu g\u00fcn d\u0259 aktual olan bir \u00e7ox probleml\u0259r\u0259 i\u015f\u0131q tutmu\u015fdur. Onun \u0259sas diqq\u0259t yetirdiyi istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 istehsalatla ba\u011fl\u0131 g\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259rinin profilaktikas\u0131 olmu\u015fdur. Bu sah\u0259d\u0259ki t\u0259dqiqatlar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir s\u0131ra texnogen m\u00fchitin yaratd\u0131\u011f\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259li amill\u0259rin g\u00f6z orqan\u0131na t\u0259sirl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f v\u0259 m\u00fch\u00fcm elmi n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n elmi irsi z\u0259ngin v\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259lidir. Onun m\u00fc\u0259llifi v\u0259 ya h\u0259mm\u00fc\u0259llifi oldu\u011fu y\u00fczl\u0259rl\u0259 elmi m\u0259qal\u0259, monoqrafiya v\u0259 d\u0259rslikl\u0259r h\u0259m \u00f6lk\u0259mizd\u0259, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq miqyasda tan\u0131n\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 &#8220;\u0130stehsalat amill\u0259rinin t\u0259siri il\u0259 ba\u015f ver\u0259n g\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259ri&#8221; m\u00f6vzusunda etdiyi t\u0259dqiqatlar t\u0259kc\u0259 \u00a0Az\u0259rbaycan\u0131n deyil, ke\u00e7mi\u015f Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n da oftalmologiya elmin\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>O, ilk d\u0259f\u0259 olaraq istehsalat amill\u0259rinin g\u00f6z\u0259 t\u0259sirini kompleks \u015f\u0259kild\u0259 ara\u015fd\u0131rm\u0131\u015f, bu sah\u0259d\u0259 qabaqlay\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259r sistemini ir\u0259li s\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr. Bu i\u015fl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 ona SSR\u0130 Tibb Elml\u0259ri Akademiyas\u0131n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc kimi y\u00fcks\u0259k elmi ada layiq g\u00f6r\u00fclm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 S\u0259hiyy\u0259 sah\u0259sind\u0259 bir \u00e7ox orden v\u0259 medallarla t\u0259ltif olunmas\u0131 t\u0259sad\u00fcfi deyildi.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva yaln\u0131z g\u00f6rk\u0259mli alim kimi deyil, h\u0259m d\u0259 n\u00fcmun\u0259vi insan, qay\u011f\u0131ke\u015f ana, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r ziyal\u0131 kimi tan\u0131n\u0131rd\u0131. Onun \u015f\u0259xsiyy\u0259tind\u0259 elm\u0259 olan sonsuz sevgi, insana d\u0259y\u0259r, humanizm v\u0259 \u0259xlaqi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiqlik \u00f6z v\u0259hd\u0259tini tapm\u0131\u015fd\u0131. T\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri v\u0259 h\u0259mkarlar\u0131 onu d\u0259rin h\u00f6rm\u0259t v\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 yad edirl\u0259r. Onun z\u0259ngin m\u0259n\u0259vi irsi bu g\u00fcn d\u0259 g\u0259nc aliml\u0259r v\u0259 h\u0259kiml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bir m\u0259kt\u0259b, bir \u00f6rn\u0259kdir.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m h\u0259yat yolda\u015f\u0131 \u2013 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fcmummilli lideri Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u0259n\u0259vi daya\u011f\u0131 olmu\u015fdur. Onlar bir-birini tamamlayan iki b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259t olaraq \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf\u0131na v\u0259 elmimizin t\u0259r\u0259qqisin\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259l\u0259r vermi\u015fl\u0259r. Onlar\u0131n \u00f6vlad\u0131, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n Prezidenti kimi \u00f6lk\u0259y\u0259 r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev d\u0259 valideynl\u0259rinin irsini davam etdir\u0259r\u0259k, xalq\u0131na v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin\u0259 l\u0259yaq\u0259tl\u0259 xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva 1985-ci il aprelin 15-d\u0259 v\u0259fat etmi\u015fdir. H\u0259r il bu tarixd\u0259 onun an\u0131m g\u00fcn\u00fc qeyd olunur, m\u0259zar\u0131 ziyar\u0259t edilir, haqq\u0131nda elmi-praktik konfranslar t\u0259\u015fkil olunur. Bu t\u0259dbirl\u0259r yaln\u0131z bir alim\u0259 olan h\u00f6rm\u0259tin deyil, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan elmin\u0259 v\u0259 ziyal\u0131l\u0131q \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rin ifad\u0259sidir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcnk\u00fc Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131n\u0131n elm, s\u0259hiyy\u0259 v\u0259 ictimai h\u0259yatdak\u0131 u\u011furlar\u0131nda Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva kimi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin izi, rolu dan\u0131lmazd\u0131r. O, h\u0259m alim, h\u0259m qad\u0131n, h\u0259m ana, h\u0259m d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f kimi \u00f6mr\u00fcn\u00fc insanlar\u0131n rifah\u0131na h\u0259sr etmi\u015f, \u0259b\u0259diya\u015far n\u00fcmun\u0259y\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva \u00f6mr\u00fcn\u00fc elm\u0259, insanlara k\u00f6m\u0259k etm\u0259y\u0259, c\u0259miyy\u0259t\u0259 faydal\u0131 olma\u011fa h\u0259sr etmi\u015f \u00f6rn\u0259k bir ziyal\u0131 idi. Onun h\u0259yat\u0131, f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 m\u0259n\u0259vi irsi ill\u0259r ke\u00e7s\u0259 d\u0259, h\u0259r zaman yadda\u015flarda ya\u015fayacaq, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 yol g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259kdir. Onu tan\u0131yanlar v\u0259 tan\u0131mayanlar \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259, Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva bir elm f\u0259daisi, m\u00fcdrik qad\u0131n v\u0259 unudulmaz \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi qalacaq.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Arzu M\u0259mm\u0259dova<\/strong><\/p>\n<p><strong>Suraxan\u0131 rayonu, 226 sayl\u0131 orta m\u0259kt\u0259bin direktoru<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00f6rk\u0259mli alimi, tibb elml\u0259ri doktoru, akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n an\u0131m g\u00fcn\u00fc xalq\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z bir xat\u0131rlama deyil,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38181,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-38180","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38180","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38180"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38180\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38182,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38180\/revisions\/38182"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38181"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38180"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38180"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38180"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}