{"id":38176,"date":"2025-04-15T09:04:52","date_gmt":"2025-04-15T05:04:52","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=38176"},"modified":"2025-04-15T09:04:52","modified_gmt":"2025-04-15T05:04:52","slug":"tibb-elmin%c9%99-h%c9%99sr-olunmus-omur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=38176","title":{"rendered":"Tibb elmin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f \u00f6m\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>Z\u0259rif\u0259 \u018fziz q\u0131z\u0131 \u018fliyeva 28 aprel 1923-c\u00fc ild\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 \u015e\u0259rur rayonunun \u015eahtaxt\u0131 k\u0259ndind\u0259 \u00a0h\u0259kim \u018fziz \u018fliyev v\u0259 Leyla \u018fliyevan\u0131n ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259kiml\u0259r Tamerlan \u018fliyev, C\u0259mil \u018fliyev v\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f musiqi\u00e7i G\u00fclar\u0259 \u018fliyevan\u0131n bac\u0131s\u0131 olan Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m 1933-1942 ci ill\u0259rd\u0259 orta m\u0259kt\u0259bd\u0259 t\u0259hsil alm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>1949-cu ild\u0259n ba\u015flayaraq Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva Az\u0259rbaycan Elmi T\u0259dqiqat G\u00f6z X\u0259st\u0259likl\u0259ri \u0130nstitutunda elmi i\u015f\u00e7i kimi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131r, 1950-ci ild\u0259 is\u0259 aspiranturaya daxil olur, praktik \u0259m\u0259li h\u0259kim f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 yana\u015f\u0131 elmi axtar\u0131\u015flar\u0131n\u0131 davam etdirirdi.<\/p>\n<p>1948-1950 ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Elmi-t\u0259dqiqat Oftalmologiya Insititunda elmi i\u015f\u00e7i, 1969 cu ild\u0259n is\u0259 \u018fziz \u018fliyev ad\u0131na Az\u0259rbaycan H\u0259kiml\u0259ri T\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 Insititunda g\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259ri kafedras\u0131n\u0131n dosenti, professor, 1982-1985 ci ill\u0259rd\u0259 is\u0259 g\u00f6rm\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n patalogiyas\u0131n\u0131n m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>XX \u0259srin q\u0131rx\u0131nc\u0131 ill\u0259rinin sonunda Az\u0259rbaycanda g\u00f6z\u00fc z\u0259d\u0259l\u0259y\u0259n v\u0259 a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259y\u0259, h\u0259tta tam korlu\u011fa s\u0259b\u0259b olan traxoma infeksion x\u0259st\u0259liyi geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu infeksiya v\u0259 onun a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259l\u0259ri il\u0259 effektiv m\u00fcbariz\u0259 t\u0259kc\u0259 oftalmologiya elmi \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 respublikan\u0131n s\u0259hiyy\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Bel\u0259 bir d\u00f6vrd\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m traxoma x\u0259st\u0259liyin\u0259 qar\u015f\u0131 apar\u0131lan m\u00fcalic\u0259vi v\u0259 profilaktik t\u0259dbirl\u0259rin t\u0259\u015fkilind\u0259 v\u0259 ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edir, Az\u0259rbaycanda traxoma x\u0259st\u0259liyinin daha geni\u015f yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 rayonlara gedir, h\u0259kim-oftalmoloqlara m\u0259ruz\u0259l\u0259r oxuyurdu.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n Az\u0259rbaycan Oftalmologiya elminin inki\u015faf\u0131nda m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259ri vard\u0131r. O, &#8220;\u0130riodiagnostikan\u0131n \u0259saslar\u0131&#8221; kimi nadir \u0259s\u0259rl\u0259rin m\u00fc\u0259llifl\u0259rind\u0259n biri, 12 monoqrafiya, d\u0259rslik v\u0259 d\u0259rs v\u0259saitinin,150-y\u0259 yax\u0131n elmi i\u015fin, 1 ixtira v\u0259 12 s\u0259m\u0259r\u0259l\u0259\u015fdirici t\u0259klifin m\u00fc\u0259llifidir. Az\u0259rbaycan oftalmoloqlar\u0131 indi d\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n ixtiralar\u0131ndan yararlanaraq, y\u00fcks\u0259k ixtisasl\u0131 s\u0259hiyy\u0259 kadrlar\u0131 kimi d\u00fcnyada tan\u0131n\u0131rlar.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n h\u0259kimlik s\u0259n\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir fikri d\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb edir: &#8220;H\u0259kim insan\u0131n \u0259n do\u011fma adam\u0131d\u0131r. O, insanlardan \u00f6z\u00fcn\u00fc ay\u0131rmamal\u0131, \u00f6z\u00fcn\u00fc sev\u0259n, laqeyd insan olmamal\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>Akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva h\u0259m d\u0259 g\u00f6rk\u0259mli ictimai xadim idi. O, ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 S\u00fclh\u00fc M\u00fcdafi\u0259 Komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc, Az\u0259rbaycan S\u00fclh\u00fc M\u00fcdafi\u0259 Komit\u0259si s\u0259drinin m\u00fcavini, \u00dcmumittifaq &#8220;Bilik\u201d C\u0259miyy\u0259ti \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin, \u00dcmumittifaq Oftalmoloqlar Elmi C\u0259miyy\u0259ti R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc olub. Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Elmira Axundovan\u0131n \u201cZ\u0259rif\u0259 v\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevl\u0259r &#8211; \u018fb\u0259diya\u015far m\u0259h\u0259bb\u0259t&#8221; kitab\u0131nda oxuyuruq: \u201c\u00d6z\u00fc d\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 v\u0259zif\u0259l\u0259rinin he\u00e7 birin\u0259 q\u0259tiyy\u0259n formal yana\u015fm\u0131rd\u0131. M\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin m\u00fczakir\u0259sind\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n i\u015ftirak edir, onlar\u0131n u\u011furlu h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn bilik, q\u00fcvv\u0259 v\u0259 enerjisini \u0259sirg\u0259mirdi.<\/p>\n<p>Bu zaman \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131 ki, g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259r\u0259fi he\u00e7 bir halda qad\u0131n v\u0259 ana kimi \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259ri \u00fcst\u0259l\u0259m\u0259sin. B\u0259z\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m elmi v\u0259 ictimai i\u015fl\u0259rin ail\u0259sin\u0259, \u00f6vladlar\u0131na ay\u0131ra bil\u0259c\u0259yi vaxt\u0131 \u0259lind\u0259n ald\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00fcnahkar hiss edirdi&#8221;.<\/p>\n<p>\u018fsl Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131, v\u0259fal\u0131 h\u0259yat yolda\u015f\u0131,f\u0259dakar ana, g\u00f6rk\u0259mli alim Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva c\u0259mi 61 il ya\u015fay\u0131b, 1985-ci il aprelin 15-d\u0259 Moskvada v\u0259fat edib. Onun xatir\u0259si d\u00f6vl\u0259timiz v\u0259 xalq\u0131m\u0131z t\u0259r\u0259find\u0259n layiqinc\u0259 \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilib. F\u0259xri xiyabanda m\u0259zar\u0131 \u00fcst\u00fcnd\u0259 tuncdan heyk\u0259li ucald\u0131l\u0131b. Bak\u0131da Milli Oftalmologiya M\u0259rk\u0259zi, Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259r poliklinikas\u0131 onun ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r. Bak\u0131n\u0131n Bin\u0259q\u0259di rayonu \u0259razisind\u0259 ad\u0131na istirah\u0259t park\u0131 sal\u0131n\u0131b. Bak\u0131 v\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259n biri Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r.Yasamal rayon \u0259razisind\u0259 Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan lisey f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n parlaq xatir\u0259si daim an\u0131lacaq, xalq\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259lbind\u0259 \u0259b\u0259di ya\u015fayacaq!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>K\u00f6n\u00fcl H\u00fcseynova<\/strong><\/p>\n<p><strong>Suraxan\u0131 rayonu, Abil S\u0259f\u0259rov ad\u0131na\u00a0\u00a0 114 \u2116-li tam orta m\u0259kt\u0259bin direktoru<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z\u0259rif\u0259 \u018fziz q\u0131z\u0131 \u018fliyeva 28 aprel 1923-c\u00fc ild\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 \u015e\u0259rur rayonunun \u015eahtaxt\u0131 k\u0259ndind\u0259 \u00a0h\u0259kim \u018fziz \u018fliyev<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38178,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-38176","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38176","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38176"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38176\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38179,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38176\/revisions\/38179"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38178"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38176"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38176"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38176"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}