{"id":37988,"date":"2025-02-24T16:29:07","date_gmt":"2025-02-24T12:29:07","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=37988"},"modified":"2025-02-24T16:29:07","modified_gmt":"2025-02-24T12:29:07","slug":"unudulmaz-agri-v%c9%99-tarixi-edal%c9%99t","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=37988","title":{"rendered":"Unudulmaz A\u011fr\u0131 v\u0259 Tarixi \u018fdal\u0259t"},"content":{"rendered":"<p>1992-ci il fevral\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri SSR\u0130 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Xank\u0259ndi (Stepanakert) \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015fdirilmi\u015f 366-c\u0131 motoat\u0131c\u0131 alay\u0131n\u0131n zirehli texnikas\u0131 v\u0259 h\u0259rbi hey\u0259tinin k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259 Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rini z\u0259bt etdil\u0259r. H\u00fccumdan \u0259vv\u0259l, fevral\u0131n 25-i ax\u015fam \u00e7a\u011f\u0131ndan \u015f\u0259h\u0259r toplardan v\u0259 a\u011f\u0131r zirehli texnikadan \u015fidd\u0259tli at\u0259\u015f\u0259 tutulma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 yan\u011f\u0131nlar ba\u015f vermi\u015f v\u0259 fevral\u0131n 26-\u0131 s\u0259h\u0259r saat 5 rad\u0259l\u0259rind\u0259 \u015f\u0259h\u0259r tam alova b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015fd\u00fcr. Bel\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259td\u0259, erm\u0259ni \u0259hat\u0259sind\u0259 olan \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 qalm\u0131\u015f t\u0259qrib\u0259n 2500 n\u0259f\u0259r \u0259hali yax\u0131nl\u0131qdak\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lar m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015f A\u011fdam rayonunun m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7atmaq \u00fcmidi il\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri t\u0259rk etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Erm\u0259ni q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131r\u0131lma\u00ads\u0131, d\u0259h\u015f\u0259tli faci\u0259nin xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 akt\u0131 kimi tan\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti b\u00fct\u00fcn z\u0259ruri ad\u00add\u0131mlar\u0131 at\u0131r. Art\u0131q Xocal\u0131 faci\u0259sinin soyq\u0131r\u0131m\u0131 olmas\u0131 fakt\u0131 d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rinin v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n q\u0259rar v\u0259 q\u0259tnam\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 \u0259ksini tap\u0131b. D\u00fcnyan\u0131n 15-d\u0259n \u00e7ox \u00f6lk\u0259si parlament s\u0259viyy\u0259sind\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 AB\u015e-\u0131n 25-d\u0259n art\u0131q \u015ftat\u0131, \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 tan\u0131y\u0131b.<\/p>\n<p>H\u0259r il xalq\u0131m\u0131z Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131\u00adn\u0131 b\u00f6y\u00fck k\u0259d\u0259r, q\u0259m-q\u00fcss\u0259 il\u0259 an\u0131r, \u015f\u0259hidl\u0259rimizin ruhuna dualar oxu\u00adyur. Bu il soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n ild\u00f6n\u00fcm\u00fc ilk d\u0259f\u0259dir ki, f\u0259rqli \u015f\u0259kild\u0259 an\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnki 30 il \u0259vv\u0259l erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edilmi\u015f torpaqlar\u0131m\u0131z azadl\u0131\u011fa qovu\u00ad\u015fub. Prezident, Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 m\u00fcz\u0259ff\u0259r Az\u0259rbaycan Ordusu Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u00ad\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259tin\u0259 son qoydu. D\u00fc\u015fm\u0259ni i\u015f\u011fal etdiyi \u0259razil\u0259rimizd\u0259n qovdu. 200 ild\u0259n art\u0131q m\u00fcdd\u0259td\u0259 xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik siyas\u0259ti yerid\u0259n q\u0259ddar Erm\u0259nistan ordusu darmada\u011f\u0131n edildi. Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n, h\u0259m\u00e7inin dig\u0259r \u015f\u0259hidl\u0259rimizin qisas\u0131 al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>2020-ci il sentyabr\u0131n 27-d\u0259n ba\u015f\u00adlayan V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si Prezident, Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda \u015fanl\u0131 ordumuzun parlaq Z\u0259f\u0259ri il\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131. Az\u0259rbaycan Ordusunun qar\u015f\u0131s\u0131nda aciz qalan Erm\u0259nistan\u0131n siyasi v\u0259 h\u0259rbi r\u0259hb\u0259rliyi kapitulyasi\u00adya akt\u0131n\u0131 imzalama\u011fa m\u0259cbur oldu. Qaraba\u011f Z\u0259f\u0259ri milyonlarla insan\u0131n q\u0259lbind\u0259ki a\u011fr\u0131n\u0131 azaltmaqla ya\u00adna\u015f\u0131, Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 t\u00f6r\u0259d\u0259n cinay\u0259tkarlar\u0131n \u0259dal\u0259t m\u0259hk\u0259m\u0259si qar\u00ad\u015f\u0131s\u0131nda cavab ver\u0259c\u0259kl\u0259ri inam\u0131n\u0131 daha da art\u0131rd\u0131. M\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezidentimizin q\u0259tiyy\u0259ti, \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 getdikc\u0259 artan reytinqi, m\u00f6vqeyimizin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimizin daha da geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si d\u0259 t\u0259sdiql\u0259yir ki, o g\u00fcn \u00e7ox da uzaqda deyil.<\/p>\n<p>Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 d\u00fcn\u0259nin, bug\u00fcn\u00fcn i\u015fi deyildi. Erm\u0259nistan\u0131n uzun m\u00fcdd\u0259t \u201cb\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d d\u00f6vl\u0259ti yarat\u00admaq ideyas\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131rmaq u\u011frunda apard\u0131\u011f\u0131 qanl\u0131 m\u00fcbariz\u0259nin d\u0259h\u015f\u0259tli n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. \u0130ki y\u00fcz ild\u0259n \u00e7ox davam ed\u0259n erm\u0259ni d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259razil\u0259rimiz zaman-zaman i\u015f\u011fala m\u0259ruz qal\u0131b, soyda\u015fla\u00adr\u0131m\u0131z v\u0259h\u015fic\u0259sind\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilib. Bu d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik h\u0259l\u0259 \u00e7ar Rusiyas\u0131 zaman\u0131 erm\u0259nil\u0259rin \u0259z\u0259li Az\u0259rbaycan torpa\u00ad\u011f\u0131 Qaraba\u011fa k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcld\u00fckl\u0259ri vaxtdan ba\u015flayaraq bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r davam edir. Erm\u0259nil\u0259r m\u0259skunla\u015fd\u0131qlar\u0131 ilk g\u00fcnd\u0259n Az\u0259rbaycan toponiml\u0259rini d\u0259yi\u015f\u0259r\u0259k \u00f6z\u00fcn\u00fcnk\u00fcl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 c\u0259hd etmi\u015f, m\u00fcnbit \u0259razil\u0259ri \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u00adm\u0131\u015f, \u0259ks\u0259riyy\u0259t t\u0259\u015fkil etdikl\u0259ri ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 s\u0131x\u0131\u015f\u00add\u0131rm\u0131\u015f, onlara qar\u015f\u0131 q\u0259ddarl\u0131q n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>D\u00fcnyada q\u0259bul olunmu\u015f beyn\u0259lxalq konvensiyalar, \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri qanunlar Xocal\u0131 faci\u0259si kimi soyq\u0131r\u0131mlar\u0131 pisl\u0259yir, yolverilm\u0259z oldu\u011funu bildirir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 1948-ci il 9 dekabr tarixli &#8220;Soyq\u0131r\u0131m cinay\u0259tinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 ona g\u00f6r\u0259 c\u0259zalar haqq\u0131nda&#8221; Konvensiyas\u0131n\u0131 r\u0259hb\u0259r tutaraq, Erm\u0259nistana qar\u015f\u0131 BMT-nin Beyn\u0259lxalq m\u0259hk\u0259m\u0259sind\u0259 iddia qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn h\u00fcquqi \u0259saslara malikdir. D\u00fcnya bilm\u0259lidir ki, bu cinay\u0259t t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya sivilizasiyas\u0131na, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilib.<\/p>\n<p>Cinay\u0259t c\u0259zas\u0131z qalmamal\u0131d\u0131r. Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi-siyasi t\u0259cav\u00fcz\u00fc d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n ittiham edilm\u0259lidir. Beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar, d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin parlamentl\u0259ri Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda t\u00f6r\u0259tdiyi h\u0259rbi cinay\u0259t\u0259 &#8211; Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131na \u0259sl soyq\u0131r\u0131m hadis\u0259si kimi beyn\u0259lxalq siyasi-h\u00fcquqi qiym\u0259t verm\u0259lidir. Art\u0131q d\u00fcnyan\u0131n onlarla \u00f6lk\u0259sinin parlamenti \u00f6z qiym\u0259tini verib, Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 tan\u0131yan q\u0259rarlar q\u0259bul edibl\u0259r.<\/p>\n<p>&#8220;Xocal\u0131ya \u0259dal\u0259t&#8221; beyn\u0259lxalq t\u0259bli\u011fat-t\u0259\u015fviqat kampaniyas\u0131 2008-ci ilin may\u0131nda Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Xocal\u0131 faci\u0259sinin d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131, bu h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 yay\u0131lmas\u0131, q\u0259tliama obyektiv qiym\u0259t verilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlarda Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun m\u00fcst\u0259sna rolu dan\u0131lmazd\u0131r. Fondun g\u0259rgin \u0259m\u0259yi v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri erm\u0259ni q\u0259sbkarlar\u0131n\u0131n insanl\u0131\u011fa s\u0131\u011fmayan q\u0259till\u0259ri haqq\u0131nda daha dol\u011fun m\u0259lumatland\u0131r\u0131l\u0131r.\u00a0Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 100-\u0259 q\u0259d\u0259r material\u0131n xaricd\u0259 s\u0259rgisini t\u0259\u015fkil edib. Yalan v\u0259 saxtakarl\u0131q \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmu\u015f erm\u0259ni t\u0259bli\u011fat ma\u015f\u0131n\u0131n\u0131n i\u00e7 \u00fcz\u00fc art\u0131q if\u015fa olunub v\u0259 d\u00fcnya ictimai fikri Xocal\u0131 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rini q\u0259bul etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. Xocal\u0131 faci\u0259sinin soyq\u0131r\u0131m\u0131 olmas\u0131 fakt\u0131 d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rinin v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n q\u0259rar v\u0259 q\u0259tnam\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259ks olunur. D\u00fcnyan\u0131n 56 \u00f6lk\u0259sinin \u00fczv oldu\u011fu \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 Xocal\u0131 faci\u0259sini insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 cinay\u0259t kimi qiym\u0259tl\u0259ndirib v\u0259 onu soyq\u0131r\u0131m\u0131 kimi tan\u0131y\u0131b. T\u0259\u015fkilat \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri h\u0259min faci\u0259y\u0259 m\u00fcvafiq siyasi-h\u00fcquqi qiym\u0259t verm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b. \u0130ndiy\u0259 q\u0259d\u0259r 10-dan \u00e7ox \u00f6lk\u0259 Xocal\u0131 q\u0259tliam\u0131n\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 kimi tan\u0131y\u0131b.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>G\u00fclnar M\u00fcrs\u0259lova<\/strong><\/p>\n<p><strong>Suraxan\u0131 rayonu, M\u0259zahir Bayramov ad\u0131na 196 \u2116-li tam orta m\u0259kt\u0259bin co\u011frafiya m\u00fc\u0259llimi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1992-ci il fevral\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri SSR\u0130 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Xank\u0259ndi (Stepanakert) \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015fdirilmi\u015f 366-c\u0131 motoat\u0131c\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":37989,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-37988","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37988","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37988"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37988\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37990,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37988\/revisions\/37990"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/37989"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37988"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37988"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37988"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}