{"id":37872,"date":"2025-01-11T09:30:23","date_gmt":"2025-01-11T05:30:23","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=37872"},"modified":"2025-01-11T09:30:23","modified_gmt":"2025-01-11T05:30:23","slug":"az%c9%99rbaycanin-novb%c9%99ti-uguru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=37872","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan\u0131n n\u00f6vb\u0259ti u\u011furu"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan 2024-c\u00fc ilin 11-22 noyabr tarixind\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259li t\u0259dbir olan COP29-a ev sahibliyi etdi. \u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 C\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin COP29 t\u0259dbirinin yekun iclas\u0131nda qeyd etdiyi kimi q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan COP29 t\u0259dbirinin rahat v\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 nail oldu.<\/p>\n<p>M\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259rd\u0259n v\u0259 m\u00fcqayis\u0259l\u0259rd\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki,\u00a0 Az\u0259rbaycan\u00a0 son ill\u0259rin \u0259n u\u011furlu daxili v\u0259 xarici siyas\u0259tini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n, bununla da \u00f6z\u00fcn\u00fcn milli maraqlar\u0131n\u0131 qorumaqla regiona t\u00f6hf\u0259 ver\u0259n, b\u00f6lg\u0259nin iqlim, daxili t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, iqtisadi v\u0259 siyasi imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndir\u0259n \u00f6lk\u0259dir. Bu reall\u0131qlar\u00a0 Prezident \u0130lham \u018fliyevin uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259ti say\u0259sind\u0259 yaran\u0131b.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n \u0259srin 50-ci ill\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya iqlim d\u0259yi\u015fikliyi riskl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yir. 90-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n etibar\u0259n h\u0259y\u0259can t\u0259bili \u00e7al\u0131n\u0131r. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin fikrinc\u0259, iqlim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r\u00a0 inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rdir. \u00c7\u00fcnki s\u0259nayenin s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 \u00e7irkl\u0259nm\u0259 probleminin yaranmas\u0131na yol a\u00e7\u0131r. Haz\u0131rda 4-c\u00fc S\u0259naye \u0130nqilab\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu d\u00fcnyada ikinci s\u0259naye inqilab\u0131ndan, daha d\u0259qiq des\u0259k, elektrik enerjisinin k\u0259\u015ff olunmas\u0131ndan etibar\u0259n hava \u00e7irkl\u0259nm\u0259si v\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri yaranma\u011fa ba\u015flay\u0131b. \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0259naye inqilablar\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 yerl\u0259\u015fdiyind\u0259n d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn bu probleml\u0259ri d\u0259 \u0259n \u00e7ox h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259r yarad\u0131rlar. \u0130nki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r is\u0259 buna daha az s\u0259b\u0259b olurlar.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n qo\u015fuldu\u011fu t\u0259bi\u0259td\u0259n istifad\u0259 v\u0259 \u0259traf m\u00fchitin m\u00fchafiz\u0259si \u00fczr\u0259 konvensiyalar, sazi\u015fl\u0259r, m\u00fcqavil\u0259l\u0259r milli ekoloji qanunvericiliyin ayr\u0131lmaz hiss\u0259si hesab olunur. X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin \u00f6lk\u0259miz, dig\u0259r X\u0259z\u0259ryan\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tini, onun ekosisteml\u0259rinin h\u0259ssas v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 olmas\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn sahilyan\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin d\u0259nizd\u0259 getdikc\u0259 artan f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rinin (neft-qaz yataqlar\u0131n\u0131n istismar\u0131, d\u0259nizd\u0259 g\u0259mi v\u0259 boru k\u0259m\u0259rl\u0259ri da\u015f\u0131malar\u0131 v\u0259 s.) aktivl\u0259\u015fm\u0259sini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259ti \u00f6z ekoloji siyas\u0259tind\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn qorunub saxlan\u0131lmas\u0131n\u0131 prioritet v\u0259zif\u0259 hesab edir. X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n beyn\u0259lxalq konsorsiumun neft \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131 Az\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli yataqlar\u0131, d\u0259niz boru k\u0259m\u0259rl\u0259ri sistemi v\u0259 S\u0259ng\u0259\u00e7al terminal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn &#8220;Neft da\u011f\u0131lmalar\u0131 \u00fczr\u0259 f\u0259aliyy\u0259t Planlar\u0131&#8221;na uy\u011fun real texniki sistem formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Neft da\u011f\u0131lmalar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131, ballast sular\u0131n\u0131n v\u0259 ba\u015fqa tullant\u0131lar\u0131n y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n Rusiya, Qazax\u0131stan, T\u00fcrkm\u0259nistan \u015firk\u0259tl\u0259ri d\u0259 m\u00fcvafiq planlara v\u0259 t\u0259dbirl\u0259r sisteml\u0259rin\u0259 malikdirl\u0259r.<\/p>\n<p>\u201cYa\u015f\u0131l d\u00fcnya namin\u0259 h\u0259mr\u0259ylik\u201d \u015f\u00fcar\u0131n\u0131 r\u0259hb\u0259r tutan Az\u0259rbaycan COP29-da bit\u0259r\u0259f vasit\u0259\u00e7i kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n q\u0259r\u0259zsiz apar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn imkanlar\u0131 yaratd\u0131. B\u00fct\u00fcn proses boyu biz inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin, x\u00fcsusil\u0259 ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin v\u0259 \u0259n az inki\u015faf etmi\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin ehtiyaclar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alan n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f etdik, \u00e7\u00fcnki onlar iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rinin a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fcn\u00fc da\u015f\u0131y\u0131rlar v\u0259 ekzistensial t\u0259hl\u00fck\u0259 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015firl\u0259r. Az\u0259rbaycan inki\u015faf etmi\u015f v\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fcl\u0259rin qurulmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259yl\u0259rini \u0259sirg\u0259m\u0259di v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00fcnya tarixi Az\u0259rbaycan\u0131n nailiyy\u0259tin\u0259 \u015fahid oldu.<\/p>\n<p>COP29-un \u0259n b\u00f6y\u00fck u\u011furlar\u0131ndan biri d\u0259 2015-ci ild\u0259n b\u0259ri ilk d\u0259f\u0259 olaraq COP29-da \u201cParis sazi\u015fi\u201dnin 6-c\u0131 madd\u0259sinin tam \u015f\u0259kild\u0259 i\u015fl\u0259k v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259tirilm\u0259si oldu. 6-c\u0131 madd\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yekdillikl\u0259 q\u0259bul edil\u0259n q\u0259rarlar \u0259traf m\u00fchitin b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc, \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 karbon bazarlar\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259mliyini t\u0259min etm\u0259kd\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynayacaq.<\/p>\n<p>Az\u0259rbacan d\u00f6vl\u0259ti daha bir qlobal t\u0259dbiri y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 ke\u00e7irm\u0259y\u0259 nail oldu. Xarici qonaqlar\u0131n qar\u015f\u0131lanmas\u0131ndan ev v\u0259 otell\u0259rd\u0259 qalmalar\u0131na q\u0259d\u0259r, n\u0259qliyyat v\u0259 t\u0259kl\u00fck\u0259sizlikd\u0259n t\u0259dbirin ba\u015f tutdu\u011fu zallardak\u0131 rahatl\u0131\u011fa q\u0259d\u0259r h\u0259r \u015fey \u00e7ox b\u00f6y\u00fck pe\u015f\u0259karl\u0131qla h\u0259yata ke\u00e7irildi. Bu t\u0259dbir il\u0259 \u00f6lk\u0259miz imicini daha \u00e7ox co\u011frafiyalarda geni\u015fl\u0259ndirdi. Bu konfrans t\u0259kc\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin m\u00fczakir\u0259si platformas\u0131 kimi yox, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rin haqq\u00a0 s\u0259sl\u0259rinin e\u015fidilm\u0259si, onlar\u0131n birg\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri qurmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan da \u0259h\u0259miyy\u0259tli oldu. COP29-da Az\u0259rbaycan qlobal probleml\u0259rin h\u0259llind\u0259 s\u00f6zd\u0259 deyil, \u0259m\u0259ld\u0259 d\u0259 f\u0259al i\u015ftirak\u00e7\u0131 oldu\u011funu s\u00fcbut etdi v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin \u0259ks\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi q\u0259bul edildiyi bir daha onlar t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiql\u0259ndi.<\/p>\n<p>Respublikam\u0131z\u0131n Prezidenti C\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin u\u011furlu v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259ti \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq arenada n\u00fcfuzunun artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Zeyn\u0259b M\u0259mm\u0259dova<\/h4>\n<p><strong>Suraxan\u0131 rayoun, \u018f. M\u0259mm\u0259dov ad\u0131na <\/strong><strong>101 n\u00f6mr\u0259li tam orta\u00a0 m\u0259kt\u0259bin ibtidai sinif m\u00fc\u0259llimi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan 2024-c\u00fc ilin 11-22 noyabr tarixind\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259li t\u0259dbir olan COP29-a ev sahibliyi etdi. \u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 C\u0259nab \u0130lham<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":37873,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-37872","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37872","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37872"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37872\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37874,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37872\/revisions\/37874"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/37873"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37872"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37872"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37872"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}