{"id":37617,"date":"2024-11-12T12:07:05","date_gmt":"2024-11-12T08:07:05","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=37617"},"modified":"2024-11-12T12:07:51","modified_gmt":"2024-11-12T08:07:51","slug":"muasir-az%c9%99rbaycan-konstitusiyasi-ideoloji-s%c9%99n%c9%99ddir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=37617","title":{"rendered":"M\u00fcasir Az\u0259rbaycan Konstitusiyas\u0131 ideoloji s\u0259n\u0259ddir"},"content":{"rendered":"<p>Konstitusiya m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin \u0259n ali qanunu, d\u00f6vl\u0259tin siyasi, h\u00fcquqi v\u0259 iqtisadi sisteml\u0259rinin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n s\u0259n\u0259ddir. Konstitusiya c\u0259miyy\u0259tin bir n\u00f6v mikromodelidir. Onun s\u0259rh\u0259dl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259tinin mexanizmi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131 m\u00fcdafi\u0259 olunur, ictimai inki\u015faf sah\u0259l\u0259ri \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fir. Konstitusiya h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rin\u0259 n\u00fcfuz ed\u0259n bir s\u0259n\u0259ddir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 onun h\u0259cmi tarixi inki\u015faf\u0131n gedi\u015find\u0259 d\u0259yi\u015fir. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 2002 v\u0259 2009-cu ill\u0259rd\u0259 konstitusiyaya \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklik edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 referendum ke\u015firilmi\u015fdir. Konstitusiyaya olunan \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklik insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sini, effektiv idar\u0259etm\u0259 mexanizminin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, apar\u0131lan iqtisadi islahatlar\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259liliyini v\u0259 s. ehtiva etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>1918-ci ild\u0259 \u015e\u0259rqd\u0259 ilk demokratik c\u00fcmhuriyy\u0259t olan Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti konstitusiyas\u0131n\u0131 q\u0259bul etm\u0259y\u0259 macal tapmam\u0131\u015f s\u00fcqut etdi. \u0130lk konstitusiya yaln\u0131z 77 il sonra\u20141995-ci ild\u0259 q\u0259bul olundu. Bu konstitusiya yaln\u0131z h\u00fcquqi deyil, h\u0259m d\u0259 ideoloji s\u0259n\u0259d oldu. Bel\u0259 ki C\u00fcmhuriyy\u0259tin qurucular\u0131n\u0131n ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideyas\u0131 ill\u0259r sonra-1995-ci ild\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n ilk konstitusiyas\u0131nda daha da z\u0259nginl\u0259\u015fdirildi v\u0259 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti s\u0259viyy\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259ldildi.<\/p>\n<p>Konstitusiyam\u0131zda \u00f6z \u0259ksini tapan az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideyas\u0131n\u0131n k\u00f6k\u00fcnd\u0259 mill\u0259t\u00e7ilik yox, v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q d\u0259y\u0259ri dayan\u0131r. Bu ideyada m\u0259qs\u0259d \u00e7oxmill\u0259tli v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif dinli Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n birl\u0259\u015fm\u0259sidir. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259dir ki, etnik v\u0259 dini icmalar aras\u0131nda d\u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fck h\u00f6km s\u00fcrm\u00fc\u015f, bu siyas\u0259tin n\u0259tic\u0259si olaraq f\u0259rqli etnik v\u0259 dini konfessiyalar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan xalq\u0131 il\u0259 h\u0259mr\u0259y olmu\u015f, ist\u0259r Birinci, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 v\u0259t\u0259nimizin azadl\u0131\u011f\u0131 u\u011frunda q\u0259hr\u0259manl\u0131qlar g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev deyirdi: \u201cBiz el\u0259 bir n\u0259sil yeti\u015fdirm\u0259liyik ki, o, \u00f6z d\u00f6vl\u0259tini sevsin, onu qoruma\u011f\u0131, ya\u015fatma\u011f\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada layiqinc\u0259 t\u0259msil etm\u0259yi bacars\u0131n. G\u0259nc n\u0259sil \u00f6z milli ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 sadiq olmal\u0131, ana dilini, milli m\u0259d\u0259niyy\u0259timizi d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259nm\u0259li, eyni zamanda, b\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259ri m\u0259nims\u0259m\u0259lidir\u201d. M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n Konstitusiyas\u0131nda bu ideyalar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn m\u0259qamlar n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin parlaq ideyalar\u0131 v\u0259 \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259rind\u0259n yo\u011frulan Az\u0259rbaycan Konstitusiyas\u0131 d\u00f6vl\u0259timizin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 v\u0259 t\u0259r\u0259qqisi yolunu daim i\u015f\u0131qland\u0131racaq.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00dclk\u0259r Qarayeva<\/strong><\/p>\n<p><strong>Suraxan\u0131 rayonu, A. Aqarunov ad\u0131na 154 n\u00f6mr\u0259li orta m\u0259kt\u0259bin m\u00fc\u0259llimi<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Konstitusiya m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin \u0259n ali qanunu, d\u00f6vl\u0259tin siyasi, h\u00fcquqi v\u0259 iqtisadi sisteml\u0259rinin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n s\u0259n\u0259ddir. Konstitusiya c\u0259miyy\u0259tin<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":37618,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-37617","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37617","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37617"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37617\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37620,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37617\/revisions\/37620"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/37618"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37617"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37617"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37617"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}