{"id":37605,"date":"2024-11-12T11:53:40","date_gmt":"2024-11-12T07:53:40","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=37605"},"modified":"2024-11-12T11:53:40","modified_gmt":"2024-11-12T07:53:40","slug":"12-noyabr-az%c9%99rbaycan-respublikasinin-konstitusiya-gunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=37605","title":{"rendered":"12 Noyabr &#8211; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiya G\u00fcn\u00fc"},"content":{"rendered":"<p>12 Noyabr \u00f6lk\u0259mizd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiya G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. 1918-1920-ci ill\u0259rd\u0259 c\u0259mi 23 ay m\u00f6vcud olmu\u015f Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti\u00a0d\u00f6vl\u0259tin \u0259sas Qanununu q\u0259bul ed\u0259 bilm\u0259mi\u015fdi. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n konstitusiya qurulu\u015funun tarixi SSR\u0130-nin t\u0259rkibind\u0259 oldu\u011fu d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n ilk Konstitusiyas\u0131 1921-ci il may\u0131n 19-da I \u00dcmumaz\u0259rbaycan Sovetl\u0259r Qurultay\u0131nda q\u0259bul edilib. SSR\u0130-nin yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar 1925-ci il mart\u0131n 14-d\u0259 IV \u00dcmumaz\u0259rbaycan Sovetl\u0259r Qurultay\u0131nda Konstitusiyaya \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r q\u0259bul olunub. 1927-ci il mart\u0131n 26-da V \u00dcmumaz\u0259rbaycan Sovetl\u0259r Qurultay\u0131nda Az\u0259rbaycan SSR-in n\u00f6vb\u0259ti Konstitusiyas\u0131 t\u0259sdiq edilib. 1936-c\u0131 ild\u0259 SSR\u0130-nin yeni Konstitusiyas\u0131n\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar 1937-ci il mart\u0131n 14-d\u0259 IX \u00dcmumaz\u0259rbaycan Sovetl\u0259r Qurultay\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan SSR-in yeni Konstitusiyas\u0131 q\u00fcvv\u0259y\u0259 minib. Az\u0259rbaycan SSR-in 1978-ci ilin aprelin 21-d\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f son Konstitusiyas\u0131 da \u0259vv\u0259lki Konstitusiyalar kimi SSR\u0130 Konstitusiyas\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259kild\u0259 idi. 1978-ci ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f, 1980-ci ill\u0259rin ikinci yar\u0131s\u0131ndan etibar\u0259n \u00e7oxsayl\u0131 \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 ilkin redakt\u0259y\u0259 nisb\u0259t\u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fiklikliy\u0259 u\u011frayan Az\u0259rbaycan SSR-in Konstitusiyas\u0131, 1995-ci il Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u018fsas Qanunu q\u0259bul edil\u0259n\u0259d\u0259k q\u00fcvv\u0259d\u0259 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>M\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timizin yeni Konstitusiyas\u0131 Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131yla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev demi\u015fdir: \u201cBiz el\u0259 bir layih\u0259 haz\u0131rlamal\u0131 v\u0259 n\u0259hay\u0259t, el\u0259 bir Konstitusiya q\u0259bul etm\u0259liyik ki, o, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n demokratik prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda uzun m\u00fcdd\u0259t sabit ya\u015famas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n \u018fsas Qanun, tarixi s\u0259n\u0259d olsun. Hakimiyy\u0259t b\u00f6lg\u00fcs\u00fc \u2013 icra, qanunvericilik, m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259ti &#8211; bunlar ham\u0131s\u0131 xalq\u0131n irad\u0259sin\u0259 s\u00f6yk\u0259nm\u0259li, se\u00e7kil\u0259r yolu il\u0259 t\u0259min olunmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Yeni Konstitusiya 1995-ci il noyabr\u0131n 12-d\u0259 \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259si yolu il\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f v\u0259 27 noyabr 1995-ci ild\u0259 \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259sinin n\u0259tic\u0259l\u0259ri n\u0259\u015fr edildiyi andan q\u00fcvv\u0259y\u0259 minmi\u015fdir. Konstitusiyal\u0131 qurulu\u015fun \u0259saslar\u0131n\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259r\u0259k, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 \u2014 respublika idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malik, unitar, demokratik, h\u00fcquqi, d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n edir.<\/p>\n<p>M\u00fcasir Az\u0259rbaycan Konstitusiyas\u0131 5 b\u00f6lm\u0259, 12 f\u0259sil, 158 madd\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir. Birinci b\u00f6lm\u0259 \u00fcmumi m\u00fcdd\u0259alar\u0131, ikinci madd\u0259 \u0259sas h\u00fcquq, v\u0259zif\u0259 v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6lm\u0259 d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259ti, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00f6lm\u0259 yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259etm\u0259, be\u015finci b\u00f6lm\u0259 h\u00fcquq v\u0259 qanundan ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p>Konstitusiyan\u0131n 158 madd\u0259sind\u0259n 48-i bilavasit\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131na v\u0259\u00a0onlar\u0131n t\u0259minatlar\u0131na h\u0259sr edilmi\u015fdir. Bir \u00e7ox beyn\u0259lxalq h\u00fcquqi s\u0259n\u0259dl\u0259r Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n insan h\u00fcquq v\u0259\u00a0azadl\u0131qlar\u0131n\u0131 t\u0259sbit ed\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0259slinin\u00a0\u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir. \u018fsas Qanunumuzda dilind\u0259n, dinind\u0259n, irqi m\u0259nsubiyy\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u00fcquq v\u0259\u00a0azadl\u0131qlar\u0131 geni\u015f\u00a0\u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n\u00a0 ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259mizin s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yeni d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rinin yaratd\u0131\u011f\u0131 z\u0259rur\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259dar Az\u0259rbaycan Konstitusiyas\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r v\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r edilib. Bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin sosial-iqtisadi bazas\u0131n\u0131n daha da g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259n, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131na daha etibarl\u0131 t\u0259minat verilm\u0259sind\u0259n, sosial d\u00f6vl\u0259t prinsipl\u0259rini t\u0259sbit etm\u0259k imkanlar\u0131n\u0131n daha da geni\u015fl\u0259nm\u0259sind\u0259n ir\u0259li g\u0259lirdi. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 2016-c\u0131 il sentyabr\u0131n 26-da ke\u00e7irilmi\u015f referendumla Konstitusiyada \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u0259f\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilib. Konstitusiyan\u0131n 29 madd\u0259sind\u0259 edil\u0259n 41 \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklik m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 etm\u0259kl\u0259, ali d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259ti, m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131n\u0131n v\u0259 b\u0259l\u0259diyy\u0259l\u0259rin i\u015finin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259, insan h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n daha s\u0259m\u0259r\u0259li t\u0259min edilm\u0259sin\u0259, h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n m\u00fcdafi\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 b\u0259l\u0259diyy\u0259l\u0259rin m\u0259suliyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015fdir.<br \/>\nBu g\u00fcn biz xo\u015fb\u0259xt v\u0259t\u0259nda\u015flardan\u0131q ki, M\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezidentimiz, Ali Ba\u015f Komandan c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ordumuz t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259z\u0259li v\u0259 \u0259b\u0259di Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131 olan \u00a0Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f \u00a044 G\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131ndan azad edil\u0259r\u0259k \u00f6lk\u0259mizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc t\u0259min olunmu\u015f, ata-baba yurdundan did\u0259rgin sal\u0131nm\u0131\u015f bir milyondan \u00e7ox soyda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n konstitusion h\u00fcququ b\u0259rpa edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p><strong>\u00a0N\u0259zak\u0259t R\u0259himova<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>Suraxan\u0131 rayonu, Etibar C\u0259f\u0259rov ad\u0131na 118 n\u00f6mr\u0259li tam orta m\u0259kt\u0259bin Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u00fc\u0259llimi <\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>12 Noyabr \u00f6lk\u0259mizd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiya G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. 1918-1920-ci ill\u0259rd\u0259 c\u0259mi 23 ay m\u00f6vcud olmu\u015f Az\u0259rbaycan<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":37606,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-37605","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37605","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37605"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37605\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37607,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37605\/revisions\/37607"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/37606"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37605"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37605"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37605"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}