{"id":37592,"date":"2024-11-11T08:38:52","date_gmt":"2024-11-11T04:38:52","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=37592"},"modified":"2024-11-12T08:43:57","modified_gmt":"2024-11-12T04:43:57","slug":"turk-dunyasi-olk%c9%99l%c9%99ri-arasinda-%c9%99m%c9%99kdasliq-inkisaf-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=37592","title":{"rendered":"T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q inki\u015faf edir"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q inki\u015faf edir. Az\u0259rbaycan T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 (TDT) \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif regional layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259 resurslar\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Bu layih\u0259l\u0259r, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 infrastruktura dair layih\u0259l\u0259r, enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin inki\u015faf\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259lidir. Az\u0259rbaycan, T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 humanitar yard\u0131mlar\u0131n t\u0259\u015fkilin\u0259 v\u0259 sosial layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 d\u0259 d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rir. Bu, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 t\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259r v\u0259 dig\u0259r humanitar b\u00f6hranlar zaman\u0131 Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n maliyy\u0259 yard\u0131mlar\u0131n\u0131n ayr\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Nax\u00e7\u0131van Sazi\u015fi T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu. Bu il T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoymu\u015f Nax\u00e7\u0131van Sazi\u015finin 15-ci ild\u00f6n\u00fcm\u00fcd\u00fcr. T\u0259\u015fkilat\u0131m\u0131z bu d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 u\u011furlu inki\u015faf yolu ke\u00e7ib. \u0130yul ay\u0131nda \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n qeyri-r\u0259smi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 imzalanm\u0131\u015f Qaraba\u011f B\u0259yannam\u0259si \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n daha da d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 t\u00f6hf\u0259 verir. Az\u0259rbaycan T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 s\u0259yl\u0259rini bundan sonra da davam etdir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 2009-cu ild\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u0259vv\u0259lki ad\u0131 il\u0259 T\u00fcrk \u015euras\u0131) Zirv\u0259 Toplant\u0131s\u0131n\u0131n Nax\u015f\u0131vanda ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 sazi\u015fin imzalanmas\u0131 \u00f6lk\u0259mizin bu t\u0259\u015fkilatda f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131n bariz n\u00fcmun\u0259sidir. Bu toplant\u0131ya Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259, Qazax\u0131stan v\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri qat\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Sazi\u015fin imzalanmas\u0131 il\u0259 TDT, daha g\u00fccl\u00fc v\u0259 koordinasiyal\u0131 bir struktur \u0259ld\u0259 etmi\u015fdir. Sazi\u015fin imzalanmas\u0131ndan sonra T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 davam etmi\u015f, t\u0259\u015fkilat \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259sin\u0259 v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q layih\u0259l\u0259rinin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na daha \u00e7ox diqq\u0259t yetirilmi\u015fdir. Bu sazi\u015f, \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda siyasi, iqtisadi, m\u0259d\u0259ni v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259l\u0259rind\u0259 daha s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n t\u0259min edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dini da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n daha effektiv i\u015fl\u0259m\u0259si v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rinin daha ayd\u0131n t\u0259nziml\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u015fkilat\u0131n strukturlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur. Sazi\u015f, t\u0259\u015fkilat\u0131n a\u00e7\u0131q qap\u0131 siyas\u0259tini davam etdirm\u0259si v\u0259 yeni \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin t\u0259\u015fkilata qo\u015fulmas\u0131n\u0131n t\u0259\u015fviq edilm\u0259sini \u0259hat\u0259 edirdi. Nax\u00e7\u0131van Sazi\u015fi, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha ciddi bir siyasi v\u0259 iqtisadi g\u00fcc olmas\u0131na z\u0259min yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Bu sazi\u015fin imzalanmas\u0131 il\u0259 TDT \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda daha d\u0259rin bir inteqrasiya prosesi ba\u015flanm\u0131\u015f, t\u0259\u015fkilat m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 daha \u00e7ox v\u0259 daha effektiv \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q formalar\u0131na imza atm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi ver\u0259c\u0259k. T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u00f6vcud b\u00fcdc\u0259si qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fumuz h\u0259d\u0259fl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yet\u0259rli deyildir. \u00dcmid edir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Katibliyin\u0259 2 milyon v\u0259 A\u011fsaqqallar \u015euras\u0131na 100 min AB\u015e dollar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi t\u0259\u015fkilat\u0131n potensial\u0131n\u0131n daha da g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n b\u0259rpa v\u0259 quruculuq i\u015fl\u0259ri, \u00f6lk\u0259mizin g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 olan inam\u0131m\u0131z\u0131 daha da art\u0131r\u0131r. Bu m\u00fcbariz\u0259d\u0259 v\u0259 tarix yazan q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259 \u0259m\u0259yi olan b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259hidl\u0259rimizin ruhu qar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015f \u0259yir, onlar\u0131n g\u00f6st\u0259rdiyi igidlik v\u0259 f\u0259dakarl\u0131\u011fa d\u0259rin h\u00f6rm\u0259timizi ifad\u0259 edirik. Prezident \u0130lham \u018fliyev i\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rd\u0259 indi geni\u015fmiqyasl\u0131 yenid\u0259nqurma v\u0259 b\u0259rpa layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irildiyini vur\u011fulay\u0131b: \u201c\u00d6t\u0259n ilin sentyabr ay\u0131nda Az\u0259rbaycan \u00f6z suverenliyini tam b\u0259rpa etdi. Erm\u0259nistan 30 il davam ed\u0259n i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu \u0259razil\u0259rd\u0259 9 \u015f\u0259h\u0259rimizi v\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 k\u0259ndimizi tamamil\u0259 m\u0259hv edib. \u0130\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rd\u0259 indi geni\u015fmiqyasl\u0131 yenid\u0259nqurma v\u0259 b\u0259rpa layih\u0259l\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilir, eyni zamanda, B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f Proqram\u0131n\u0131n icras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r \u00f6z do\u011fma yurdlar\u0131na geri d\u00f6n\u00fcrl\u0259r\u201d. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, son ill\u0259rd\u0259 i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 b\u0259rpa v\u0259 quruculuq i\u015fl\u0259ri b\u00f6y\u00fck miqyas alm\u0131\u015f v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r \u0259ld\u0259 olunmu\u015fdur. 2020-ci il 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Az\u0259rbaycan, Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131ndan azad etdiyi \u0259razil\u0259rd\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 b\u0259rpa v\u0259 yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Bu i\u015fl\u0259r h\u0259m infrastruktur, h\u0259m sosial obyektl\u0259r, h\u0259m d\u0259 m\u0259d\u0259ni irs v\u0259 \u0259traf m\u00fchitin qorunmas\u0131na y\u00f6n\u0259lib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 \u0259n \u00f6n\u0259mli v\u0259 prioritet sah\u0259l\u0259rd\u0259n biri infrastrukturdur. Bu \u0259razil\u0259rd\u0259 uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 he\u00e7 bir infrastruktur layih\u0259si h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn, b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri \u00e7ox zaman s\u0131f\u0131rdan ba\u015flamal\u0131 olub. Az\u0259rbaycan\u0131n bu \u0259razil\u0259rind\u0259ki \u0259sas kommunikasiya v\u0259 n\u0259qliyyat yollar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n avtomobil yollar\u0131, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r, d\u0259mir yolu x\u0259tl\u0259ri v\u0259 hava limanlar\u0131 yenid\u0259n qurulma\u011fa ba\u015flan\u0131b. Eyni zamanda, K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 La\u00e7\u0131n rayonlar\u0131na ba\u011flayan yeni avtomobil yollar\u0131 v\u0259 d\u0259mir yolu x\u0259tti layih\u0259l\u0259ri haz\u0131rlan\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n b\u0259rpa v\u0259 quruculuq i\u015fl\u0259ri \u00e7ox\u015fax\u0259li v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc bir yana\u015fma t\u0259l\u0259b edir. Bu \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131 yaln\u0131z fiziki infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, eyni zamanda yerli \u0259halinin psixoloji v\u0259 sosial v\u0259ziyy\u0259tinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259l\u0259n t\u0259dbirl\u0259ri d\u0259 \u0259hat\u0259 edir. Az\u0259rbaycan\u0131n bu sah\u0259d\u0259ki ir\u0259lil\u0259yi\u015fi h\u0259m daxili, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 b\u00f6y\u00fck maraq do\u011furur v\u0259 \u00f6lk\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir z\u0259min yarad\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q yaln\u0131z regional s\u0259viyy\u0259d\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259li idi. Bu, t\u0259\u015fkilat\u0131n qlobal m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 daha aktiv i\u015ftirak etm\u0259sini t\u0259min etm\u0259li idi. Amma b\u00fct\u00fcn hallarda t\u0259\u015fkilata \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r bir-birl\u0259rin\u0259 ictimai-siyasi d\u0259st\u0259k verir. Bunu Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti d\u0259 hiss edir. Bu g\u00fcn i\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n qeyd etdiyi \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 t\u0259hsil ocaqlar\u0131n\u0131n tikilm\u0259si q\u00fcrurvericidir. Bu, t\u00fcrk birliyinin \u0259yani g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Emin Babal\u0131<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p><strong>Suraxan\u0131 rayonu, 196 n\u00f6mr\u0259li tam orta m\u0259kt\u0259bin co\u011frafiya m\u00fc\u0259llimi <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q inki\u015faf edir. Az\u0259rbaycan T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 (TDT) \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif regional layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":37593,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-37592","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37592","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37592"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37592\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37594,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37592\/revisions\/37594"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/37593"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37592"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37592"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37592"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}