{"id":37256,"date":"2024-10-02T16:52:43","date_gmt":"2024-10-02T12:52:43","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=37256"},"modified":"2024-10-02T16:52:43","modified_gmt":"2024-10-02T12:52:43","slug":"qudr%c9%99tli-az%c9%99rbaycan-dovl%c9%99tinin-t%c9%99m%c9%99li","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=37256","title":{"rendered":"Q\u00fcdr\u0259tli Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin t\u0259m\u0259li"},"content":{"rendered":"<p>1993-c\u00fc il oktyabr\u0131n 3-n\u0259 t\u0259yin edilmi\u015f prezident se\u00e7kil\u0259ri Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm tarixi hadis\u0259, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 qurtulu\u015fa ged\u0259n yolun ilk pill\u0259si idi. Xalq b\u00f6y\u00fck s\u0259s \u00e7oxlu\u011fu il\u0259\u00a0\u00f6z\u00a0se\u00e7imini etdi v\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevi\u00a0Prezident\u00a0se\u00e7di.\u00a0 Xalq\u0131n m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin s\u0259sini qazanaraq Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7il\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r 1993-c\u00fc il oktyabr\u0131n 10-da d\u00f6vl\u0259t\u0259 v\u0259 xalqa s\u0259daq\u0259t and\u0131 i\u00e7\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan\u0131 b\u00f6y\u00fck b\u0259lalardan, faci\u0259l\u0259rd\u0259n qoruyub, \u00f6lk\u0259ni sabitlik, iqtisadi inki\u015faf v\u0259 t\u0259r\u0259qqi yoluna \u00e7\u0131xar\u0131b, qlobal enerji-kommunikasiya layih\u0259l\u0259rini realla\u015fd\u0131rmaqla V\u0259t\u0259n\u0259 s\u0259daq\u0259tl\u0259 xidm\u0259tin \u0259yani n\u00fcmun\u0259sini yarad\u0131b.<\/p>\n<p>Sanki bu \u00f6m\u00fcr Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131na h\u0259sr olunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bu b\u0259d\u0259n\u0259 s\u0131\u011fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. \u00dcmummilli Lider andi\u00e7m\u0259 m\u0259rasimind\u0259ki nitqind\u0259 deyib: \u201cBu g\u00fcn m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn tarixi, \u0259lam\u0259tdar bir g\u00fcnd\u00fcr. M\u0259n\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n bu b\u00f6y\u00fck etimada g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na, Az\u0259rbaycan xalq\u0131na h\u00f6rm\u0259timi, m\u0259h\u0259bb\u0259timi bildirir v\u0259 \u0259min etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, h\u0259yat\u0131m\u0131n sonuna q\u0259d\u0259r xalq\u0131ma s\u0259daq\u0259tl\u0259 xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k v\u0259 b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259timi Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131na s\u0259rf ed\u0259c\u0259y\u0259m.\u201d;<\/p>\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259rin 1993-c\u00fc ilin oktyabr\u0131nda d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 se\u00e7ilm\u0259sind\u0259n sonra m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n h\u00fcquqi v\u0259 siyasi-iqtisadi suverenliyinin t\u0259min olunmas\u0131 prosesi \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259nmi\u015fdi. \u00d6lk\u0259d\u0259 ictimai-siyasi sabitliyin b\u0259rpas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u0259rgin i\u015f aparm\u0131\u015f, qeyri-qanuni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259r z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilmi\u015f, respublikam\u0131z\u0131n sosial-iqtisadi y\u00fcks\u0259li\u015fin\u0259 yol a\u00e7an \u0259n m\u00fch\u00fcm amil kimi c\u0259miyy\u0259td\u0259 ictimai-siyasi sabitlik b\u0259rq\u0259rar edilmi\u015fdir. D\u00f6vl\u0259t \u00e7evrili\u015fl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n xilas olmu\u015fdur. M\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131 v\u0259 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin h\u00fccumlar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131, \u00f6lk\u0259nin m\u00fcst\u0259qilliyinin qorunub saxlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ordu quruculu\u011fu istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 kompleks t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>1991-1993-c\u00fc ill\u0259r \u00f6lk\u0259mizin m\u00fcasir tarixind\u0259 h\u0259rc-m\u0259rclik, \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131q v\u0259 qeyri-pe\u015f\u0259kar idar\u0259etm\u0259 d\u00f6vr\u00fc kimi xat\u0131rlan\u0131r. Bel\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolunu axtaran Az\u0259rbaycan\u0131n xalq\u0131 xilas\u0131n\u0131 yaln\u0131z Heyd\u0259r \u018fliyevin simas\u0131nda g\u00f6r\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 onlar qan\u0131 v\u0259 can\u0131 bahas\u0131na \u0259ld\u0259 etdiyi m\u00fcst\u0259qilliyin qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu m\u00fcst\u0259qilliyin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131na \u0259n \u00e7ox t\u00f6hf\u0259 vermi\u015f v\u0259 onu qoruya bil\u0259c\u0259k \u0259v\u0259zsiz lideri Heyd\u0259r \u018fliyevi d\u0259v\u0259t etdi. \u00a0Xilaskarl\u0131q missiyas\u0131n\u0131 \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev Bak\u0131da hakimiyy\u0259t davas\u0131n\u0131n getdiyi bir vaxtda h\u0259yat\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131nda qoyaraq d\u0259rhal G\u0259nc\u0259y\u0259 yolland\u0131 v\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 davam ed\u0259n qiyam\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ald\u0131.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev qlobal d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li, geni\u015f d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc n\u0259h\u0259ng bir siyas\u0259t\u00e7i idi. O, realist bir insan olaraq hadis\u0259l\u0259r\u0259 praqmatik yana\u015f\u0131rd\u0131, \u00f6lk\u0259nin taleyi \u00fc\u00e7\u00fcn u\u011furlu q\u0259rarlar q\u0259bul edirdi.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin d\u0259rin m\u0259ntiqli nitqi, natiqlik m\u0259har\u0259ti, s\u00f6z se\u00e7m\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131, auditoriya il\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t qurmaq s\u0259ri\u015ft\u0259si onu dinl\u0259y\u0259nl\u0259ri m\u0259ftun edirdi. Onun nitqi d\u0259rin v\u0259 konkret idi, m\u00fczakir\u0259 olunan m\u0259s\u0259l\u0259ni y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u00fcmumil\u0259\u015fdirm\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131na malik idi. Onun \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u00fc d\u0259rin, h\u0259m d\u0259 universal biliyind\u0259, q\u0259tiyy\u0259tind\u0259, i\u015fg\u00fczarl\u0131\u011f\u0131nda, h\u00f6km\u00fcnd\u0259, qeyri-adi yadda\u015f\u0131nda, t\u00fck\u0259nm\u0259z s\u0259brind\u0259, m\u00fcsahibini t\u0259mkinl\u0259 dinl\u0259m\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131nda, uzaqg\u00f6r\u0259nliyind\u0259, qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fu m\u0259s\u0259l\u0259ni h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k qabiliyy\u0259tind\u0259, m\u00fcdrikliyind\u0259, \u0259n b\u00f6y\u00fck siyas\u0259t\u00e7i keyfiyy\u0259tl\u0259rind\u0259, mahir diplomat olmas\u0131nda v\u0259 h\u0259ms\u00f6hb\u0259tin\u0259 t\u0259sir etm\u0259 g\u00fcc\u00fcnd\u0259 idi.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev idar\u0259etm\u0259nin ustad\u0131, siyas\u0259tin kamil bilicisi kimi b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada m\u0259\u015fhur idi. Bu dahi insan\u0131n t\u0259limin\u0259 g\u00f6r\u0259 siyas\u0259t v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259nlik qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 v\u0259hd\u0259td\u0259dir. Az\u0259rbaycan\u0131n daxili siyas\u0259tini istiqam\u0259tl\u0259ndir\u0259n, xarici siyas\u0259tini beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131na uy\u011fun, m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc v\u0259 tarazla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259kild\u0259 aparan q\u0259tiyy\u0259tli d\u00f6vl\u0259t xadimi \u00e7ox hallarda \u0259n tan\u0131nm\u0131\u015f siyas\u0259t\u00e7il\u0259ri bel\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirir v\u0259 onun pe\u015f\u0259kar siyas\u0259tini birm\u0259nal\u0131 olaraq q\u0259bul edirdil\u0259r.<\/p>\n<p>1993-c\u00fc ild\u0259n ba\u015flayaraq bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda, m\u00fcst\u0259qil h\u0259yat ya\u015fay\u0131r. D\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin \u0259saslar\u0131 qoyuldu, m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin Konstitusiyas\u0131 q\u0259bul edildi, milli ideologiyam\u0131z q\u0259bul olundu, az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259fkur\u0259si bu g\u00fcn bizim ideoloji \u0259saslar\u0131m\u0131z\u0131 t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t t\u0259sisatlar\u0131n\u0131n qurulmas\u0131, beyn\u0259lxalq normalara s\u00f6yk\u0259n\u0259n demokratik, h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259tin yaranmas\u0131, milli, m\u0259n\u0259vi v\u0259 \u0259xlaqi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizin qorunub saxlanmas\u0131, bu d\u0259y\u0259rl\u0259rin \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri ideyalarla daha da z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259si, ilk Milli Konstitusiyam\u0131z\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 yeni iqtisadi kursun m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si prosesinin m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tli h\u0259lli m\u0259hz \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin xidm\u0259tl\u0259ridir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n \u0259sas i\u015fl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 \u00f6lk\u0259nin d\u00fcnya birliyin\u0259 inteqrasiyas\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunmas\u0131 fakt\u0131n\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n siyasi g\u00fcnd\u0259liyin\u0259 g\u0259tirmi\u015fdir. Xarici siyas\u0259t kursunun m\u00fch\u00fcm prioritetl\u0259rind\u0259n birini Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131 \u0259sas\u0131nda, y\u0259ni \u00f6lk\u0259mizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259ll edilm\u0259si t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir. M\u0259hz \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u0259rgin \u0259m\u0259yi v\u0259 ard\u0131c\u0131l s\u0259yl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu problemin h\u0259llin\u0259 y\u00f6n\u0259lik m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc, sistemli v\u0259 davaml\u0131 add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259nin mahiyy\u0259ti d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Ulu \u00d6nd\u0259rin bir \u00e7ox d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 bu m\u00f6vzuda dan\u0131\u015f\u0131qlar apararaq beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n sammitl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn d\u0259st\u0259kl\u0259ndiyi v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259tinin pisl\u0259ndiyi q\u0259tnam\u0259l\u0259rin v\u0259 b\u0259yanatlar\u0131n q\u0259bul olunmas\u0131na nail olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>R\u00fcst\u0259mzad\u0259 T\u0259ran\u0259<\/strong><\/p>\n<p><strong>Suraxan\u0131 rayonu, S.B\u0259hlulzad\u0259 ad\u0131na Xarici dill\u0259r t\u0259may\u00fcll\u00fc gimnaziyan\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u00fc\u0259llimi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1993-c\u00fc il oktyabr\u0131n 3-n\u0259 t\u0259yin edilmi\u015f prezident se\u00e7kil\u0259ri Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm tarixi hadis\u0259, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":37257,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-37256","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37256","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37256"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37256\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37258,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37256\/revisions\/37258"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/37257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37256"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}