{"id":37248,"date":"2024-10-02T14:30:01","date_gmt":"2024-10-02T10:30:01","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=37248"},"modified":"2024-10-02T14:30:01","modified_gmt":"2024-10-02T10:30:01","slug":"az%c9%99rbaycan-heyd%c9%99r-eliyev-siyas%c9%99ti-il%c9%99-ir%c9%99lil%c9%99yir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=37248","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan Heyd\u0259r \u018fliyev siyas\u0259ti il\u0259 ir\u0259lil\u0259yir"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201cAz\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi \u0259b\u0259didir, d\u00f6nm\u0259zdir v\u0259 bizim qar\u015f\u0131m\u0131zda duran v\u0259zif\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini qorumaqdan, \u0259b\u0259di etm\u0259kd\u0259n ibar\u0259tdir.\u201d \u2013 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev<\/strong><\/p>\n<p>1993-c\u00fc il oktyabr\u0131n 3-n\u0259 t\u0259yin edilmi\u015f prezident se\u00e7kil\u0259ri Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm tarixi hadis\u0259, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 qurtulu\u015fa ged\u0259n yolun ilk pill\u0259si idi. Xalq b\u00f6y\u00fck s\u0259s \u00e7oxlu\u011fu il\u0259\u00a0\u00f6z\u00a0se\u00e7imini etdi v\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevi\u00a0Prezident\u00a0se\u00e7di.<\/p>\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259rin 1993-c\u00fc ilin oktyabr\u0131nda d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 se\u00e7ilm\u0259sind\u0259n sonra m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n h\u00fcquqi v\u0259 siyasi-iqtisadi suverenliyinin t\u0259min olunmas\u0131 prosesi \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259nmi\u015fdir. \u00dcmummilli Lider ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 ictimai-siyasi sabitliyin b\u0259rpas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u0259rgin i\u015f aparm\u0131\u015f, qeyri-qanuni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259r z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilmi\u015f, respublikam\u0131z\u0131n sosial-iqtisadi y\u00fcks\u0259li\u015fin\u0259 yol a\u00e7an \u0259n m\u00fch\u00fcm amil kimi c\u0259miyy\u0259td\u0259 ictimai-siyasi sabitlik b\u0259rq\u0259rar edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>M\u00fcst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259 xalq\u0131m\u0131z qar\u015f\u0131ya \u00e7\u0131xan \u00e7\u0259tin probleml\u0259rin h\u0259llini, xilaskarl\u0131q missiyas\u0131n\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyevd\u0259 g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. 1991-1993-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 hadis\u0259l\u0259ri d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259 bilm\u0259y\u0259n h\u0259min d\u00f6vr\u00fcn iqtidar\u0131 xalq qar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 n\u00fcfuzunu itirir, ba\u015f vermi\u015f prosesl\u0259rd\u0259n d\u00fczg\u00fcn n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xara bilmirdi. Bel\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolunu axtaran Az\u0259rbaycan\u0131n xalq\u0131 xilas\u0131n\u0131 yaln\u0131z Heyd\u0259r \u018fliyevin simas\u0131nda g\u00f6r\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131 qan\u0131 v\u0259 can\u0131 bahas\u0131na \u0259ld\u0259 etdiyi m\u00fcst\u0259qilliyin qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu m\u00fcst\u0259qilliyin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131na \u0259n \u00e7ox t\u00f6hf\u0259 vermi\u015f v\u0259 onu qoruya bil\u0259c\u0259k \u0259v\u0259zsiz lideri Heyd\u0259r \u018fliyevi d\u0259v\u0259t etdi. 1992-ci ilin oktyabr\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n \u201c91-l\u0259r\u201d adlanan ziyal\u0131lar Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fdil\u0259r. 1993-c\u00fc il iyunun 9-da Heyd\u0259r \u018fliyev, n\u0259hay\u0259t, xalq\u0131n v\u0259 respublikan\u0131n hakim dair\u0259l\u0259rinin t\u0259kidli d\u0259v\u0259tini q\u0259bul edib Bak\u0131ya g\u0259ldi.<\/p>\n<p>Mill\u0259tin m\u0259h\u0259bb\u0259tini qazanm\u0131\u015f \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n yadda\u015f\u0131nda qurucu v\u0259 xilaskar d\u00f6vl\u0259t xadimi kimi \u0259b\u0259di olaraq ya\u015fayacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev geni\u015f d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc, n\u0259h\u0259ng bir siyas\u0259t\u00e7i idi. O, realist bir insan olaraq hadis\u0259l\u0259r\u0259 praqmatik yana\u015f\u0131rd\u0131, \u00f6lk\u0259nin taleyi \u00fc\u00e7\u00fcn u\u011furlu q\u0259rarlar q\u0259bul edirdi.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev g\u00fcnd\u0259lik siyasi f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirdiyi pe\u015f\u0259karl\u0131q say\u0259sind\u0259 \u201csiyas\u0259t n\u0259h\u0259ngi\u201d, \u201csiyas\u0259t qrosmeysteri\u201d, \u201csiyas\u0259t patriarx\u0131\u201d v\u0259 dig\u0259r bu kimi adlar qazanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin d\u0259rin m\u0259ntiqli nitqi, natiqlik m\u0259har\u0259ti, s\u00f6z se\u00e7m\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131, auditoriya il\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t qurmaq s\u0259ri\u015ft\u0259si onu dinl\u0259y\u0259nl\u0259ri m\u0259ftun edirdi.<\/p>\n<p>Onun \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u00fc d\u0259rin, h\u0259m d\u0259 universal biliyind\u0259, q\u0259tiyy\u0259tind\u0259, i\u015fg\u00fczarl\u0131\u011f\u0131nda, h\u00f6km\u00fcnd\u0259, qeyri-adi yadda\u015f\u0131nda, t\u00fck\u0259nm\u0259z s\u0259brind\u0259, m\u00fcsahibini t\u0259mkinl\u0259 dinl\u0259m\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131nda, uzaqg\u00f6r\u0259nliyind\u0259, qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fu m\u0259s\u0259l\u0259ni h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k qabiliyy\u0259tind\u0259, m\u00fcdrikliyind\u0259, \u0259n b\u00f6y\u00fck siyas\u0259t\u00e7i keyfiyy\u0259tl\u0259rind\u0259, mahir diplomat olmas\u0131nda v\u0259 h\u0259ms\u00f6hb\u0259tin\u0259 t\u0259sir etm\u0259 g\u00fcc\u00fcnd\u0259 idi;<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Heyd\u0259r \u018fliyev siyas\u0259ti il\u0259 ir\u0259lil\u0259yir v\u0259 ya\u015fay\u0131r. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi kursu d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyimizin qorunub saxlan\u0131lmas\u0131 v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si, Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq imicinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si, habel\u0259 sosial-iqtisadi t\u0259r\u0259qqiy\u0259 nail olmas\u0131 kimi taley\u00fckl\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 u\u011furla s\u0131naqdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r;<\/p>\n<p>Milli ideologiyan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu siyas\u0259tinin m\u00fch\u00fcm t\u0259rkib hiss\u0259sind\u0259n biridir.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev idar\u0259etm\u0259nin ustad\u0131, siyas\u0259tin kamil bilicisi kimi b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada m\u0259\u015fhur idi. Bu dahi insan\u0131n t\u0259limin\u0259 g\u00f6r\u0259 siyas\u0259t v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259nlik qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 v\u0259hd\u0259td\u0259dir.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 investisiya ax\u0131n\u0131n\u0131 stimulla\u015fd\u0131ran m\u00fcasir innovativ inki\u015faf modelinin ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 nail olmu\u015fdur. Bu model sahibkarl\u0131\u011fa, s\u0259rb\u0259st r\u0259qab\u0259t\u0259 yol a\u00e7an, liberall\u0131\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva ed\u0259n v\u0259 sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc mahiyy\u0259t da\u015f\u0131yan iqtisadiyyat modeli idi.<\/p>\n<p>1993-c\u00fc ild\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7il\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259cr\u00fcb\u0259li v\u0259 m\u00fcdrik siyas\u0259ti say\u0259sind\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 xarici siyas\u0259t sah\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f yarand\u0131 v\u0259 u\u011furlar \u0259ld\u0259 olundu.<\/p>\n<p>Q\u0259rb\u0259 inteqrasiya yolunu tutan Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev \u0259n \u00e7\u0259tin anlarda bel\u0259 yenilm\u0259z siyasi irad\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirdi, milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin, milli m\u0259nafel\u0259rin ifad\u0259\u00e7isi kimi antiaz\u0259rbaycan, antimilli q\u00fcvv\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131nda sip\u0259r\u0259 \u00e7evrildi, Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan neft, Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum qaz k\u0259m\u0259rinin \u00e7\u0259kili\u015fi m\u0259hz bu b\u00f6y\u00fck insan\u0131n irad\u0259si v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tli m\u00f6vqeyinin, uzaqg\u00f6r\u0259nliyinin n\u0259tic\u0259si kimi reall\u0131\u011fa \u00e7evrildi;<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n siyas\u0259tin fonunda \u00f6lk\u0259nin siyasi-h\u00fcquqi sistemind\u0259 m\u00fcsb\u0259t m\u0259nada \u0259sasl\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r oldu. K\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 senzura aradan qald\u0131r\u0131ld\u0131, insan v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259min edildi.<\/p>\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin u\u011furlu xarici siyas\u0259t kursu n\u0259tic\u0259sind\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fcst\u0259qilliyin \u0259sas dayaqlar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilib. Yeni kollektiv s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcqavil\u0259l\u0259r\u0259 qo\u015fulan Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u00fcn co\u011frafi m\u00f6vqeyind\u0259n, t\u0259bii ehtiyatlar\u0131ndan, iqtisadi potensial\u0131ndan istifad\u0259 \u0259sas\u0131nda bir \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq qurumlarla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ed\u0259r\u0259k B\u00f6y\u00fck \u0130p\u0259k yolunun b\u0259rpas\u0131, Avropa-Qafqaz-Asiya n\u0259qliyyat d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131, X\u0259z\u0259rin karbohidrogen ehtiyatlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259si v\u0259 d\u00fcnya bazar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 layih\u0259l\u0259rini s\u0259m\u0259r\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irir.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunmas\u0131 fakt\u0131n\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n siyasi g\u00fcnd\u0259liyin\u0259 g\u0259tirmi\u015fdir. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259sas\u0131 qoyulan xarici siyas\u0259t kursunun m\u00fch\u00fcm prioritetl\u0259rind\u0259n birini Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131 \u0259sas\u0131nda, y\u0259ni \u00f6lk\u0259mizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259ll edilm\u0259si t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir. M\u0259hz \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u0259rgin \u0259m\u0259yi v\u0259 ard\u0131c\u0131l s\u0259yl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu problemin h\u0259llin\u0259 y\u00f6n\u0259lik m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc, sistemli v\u0259 davaml\u0131 add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259nin mahiyy\u0259ti d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Ulu \u00d6nd\u0259rin bir \u00e7ox d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 bu m\u00f6vzuda dan\u0131\u015f\u0131qlar apararaq beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n sammitl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn d\u0259st\u0259kl\u0259ndiyi v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259tinin pisl\u0259ndiyi q\u0259tnam\u0259l\u0259rin v\u0259 b\u0259yanatlar\u0131n q\u0259bul olunmas\u0131na nail olmu\u015fdur.<\/p>\n<p><strong>Nigar \u018fliyeva<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>Suraxan\u0131 rayonu, 196 n\u00f6mr\u0259li tam orta m\u0259kt\u0259bin biologiya m\u00fc\u0259llimi<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cAz\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi \u0259b\u0259didir, d\u00f6nm\u0259zdir v\u0259 bizim qar\u015f\u0131m\u0131zda duran v\u0259zif\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini qorumaqdan, \u0259b\u0259di etm\u0259kd\u0259n ibar\u0259tdir.\u201d \u2013 Ulu<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":37249,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-37248","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37248","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37248"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37248\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37250,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37248\/revisions\/37250"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/37249"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37248"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37248"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37248"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}