{"id":37149,"date":"2024-09-23T12:58:59","date_gmt":"2024-09-23T08:58:59","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=37149"},"modified":"2024-09-23T12:59:00","modified_gmt":"2024-09-23T08:59:00","slug":"az%c9%99rbaycanin-dovl%c9%99t-suverenliyi-gunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=37149","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan\u0131n  D\u00f6vl\u0259t Suverenliyi G\u00fcn\u00fc"},"content":{"rendered":"<p>\tXIX \u0259srin \u0259vv\u0259lind\u0259 ba\u011flanm\u0131\u015f K\u00fcr\u0259k\u00e7ay, G\u00fcl\u00fcstan, T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri faktiki olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n sonrak\u0131 i\u015f\u011fal\u0131n\u0131 da \u015f\u0259rtl\u0259ndirdi. M\u0259hz bu m\u00fcqavil\u0259l\u0259rd\u0259n sonra he\u00e7 vaxt Qaraba\u011f torpa\u011f\u0131nda ya\u015famayan erm\u0259nil\u0259r k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 \u0130randan v\u0259 \u015e\u0259rqi Anadoludan buraya k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.Sad\u0259c\u0259 olaraq, Erm\u0259nistan v\u0259 erm\u0259ni aliml\u0259ri h\u0259r zaman oldu\u011fu kimi, tarixi t\u0259hrif ed\u0259r\u0259k yeni uydurma tarix yaratma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar v\u0259 \u00f6z lobbi \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259ti d\u0259 \u00e7a\u015fd\u0131rma\u011fa nail olmu\u015fdular. XX \u0259srin \u0259vv\u0259lind\u0259 xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik add\u0131mlar\u0131 at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.1920-ci ilin noyabr ay\u0131nda Q\u0259rbi Z\u0259ng\u0259zuru tamamil\u0259 \u0259sass\u0131z bizd\u0259n ald\u0131lar. 1923-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 bizim can\u0131m\u0131za n\u00f6vb\u0259ti saat bombas\u0131n\u0131 sald\u0131lar v\u0259 ondan sonra burada k\u00fctl\u0259vi erm\u0259nil\u0259\u015fm\u0259 siyas\u0259ti apar\u0131l\u0131rd\u0131.1923-c\u00fc ild\u0259 he\u00e7 bir \u0259sas olmadan, sovet Az\u0259rbaycan\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 Qaraba\u011fda \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259ti\u201d yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Bu vilay\u0259tin tabe\u00e7iliyi Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zin\u0259 ba\u011flanm\u0131\u015fd\u0131.<br \/>\n      \tUlu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev 1969-cu ild\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259n sonra b\u00fct\u00fcn separat\u00e7\u0131lar\u0131n yuvalar\u0131 da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131 v\u0259 sabitlik yarad\u0131ld\u0131. Ke\u00e7mi\u015f \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259ti\u201dnd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n say\u0131 9 faizd\u0259n, t\u0259qrib\u0259n 30 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r artd\u0131. D\u0259mir yolu x\u0259tti \u00e7\u0259kildi ki, az\u0259rbaycanl\u0131lar m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259n buraya daha tez g\u0259l\u0259 bilsinl\u0259r. Xank\u0259ndid\u0259 d\u0259mir yolu va\u011fzal\u0131 tikildi, b\u00f6y\u00fck infrastruktur layih\u0259l\u0259ri yarad\u0131ld\u0131. S\u0259rs\u0259ng, Suqovu\u015fan su anbarlar\u0131 in\u015fa olundu.Bir ne\u00e7\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259 yarad\u0131ld\u0131 v\u0259 bu m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan az\u0259rbaycanl\u0131lar m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sind\u0259n g\u0259ldil\u0259r.Ancaq 1987-ci ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev istefaya g\u00f6nd\u0259ril\u0259nd\u0259n sonra yen\u0259 d\u0259 separat\u00e7\u0131lar ba\u015f qald\u0131rd\u0131lar v\u0259 bu d\u0259f\u0259 bu, xalq\u0131m\u0131za \u00e7ox baha ba\u015fa g\u0259ldi.<br \/>\n     \tUlu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin istefas\u0131ndan iki h\u0259ft\u0259 sonra Xank\u0259ndid\u0259 v\u0259 Erm\u0259nistanda h\u0259r\u0259k\u0259t ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131, m\u00fcxt\u0259lif t\u0259\u015fkilatlar yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. M\u0259rk\u0259zi h\u00f6kum\u0259t, y\u0259ni Sovet \u0130ttifaq\u0131 r\u0259hb\u0259rliyi buna laqeyd yana\u015f\u0131rd\u0131. \u018ffsuslar olsun ki, o vaxtk\u0131 Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyi z\u0259iflik, qorxaql\u0131q, b\u0259zi hallarda x\u0259yan\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. H\u0259m 1980-ci ill\u0259rin sonlar\u0131nda, h\u0259m 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259, h\u0259m kommunist, h\u0259m d\u0259 Xalq C\u0259bh\u0259si hakimiyy\u0259tinin satq\u0131nl\u0131\u011f\u0131, qorxaql\u0131\u011f\u0131, x\u0259yan\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 biz torpaqlar\u0131 itirdik. Xank\u0259ndid\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar qovuldu, ondan sonra &#8211; m\u00fcst\u0259qillik elan olunandan d\u00f6rd ay sonra 1992-ci ilin fevral\u0131nda Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 t\u00f6r\u0259dildi.1992-ci ilin may ay\u0131nda \u015eu\u015fa, La\u00e7\u0131n,1993-c\u00fc ilin aprelind\u0259 is\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r i\u015f\u011fal olundu.\u018fg\u0259r 1993-c\u00fc ild\u0259 xalq\u0131n t\u0259l\u0259bi il\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r Az\u0259rbaycana g\u0259lm\u0259s\u0259ydi, Az\u0259rbaycan d\u00fcnya x\u0259rit\u0259sind\u0259n silin\u0259 bil\u0259rdi. Onun hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259li\u015find\u0259n sonra sabitlik yarad\u0131ld\u0131, inki\u015fafa q\u0259d\u0259m qoyuldu v\u0259 quruculuq i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015fland\u0131.<br \/>\n      \t27 sentyabr 2020-ci ild\u0259 ikinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si ba\u015fland\u0131.44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 \u015fanl\u0131 Ordumuz h\u0259r g\u00fcn ir\u0259li gedirdi, h\u0259r g\u00fcn ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lardan azad edilirdi. Bir g\u00fcn bel\u0259 geriy\u0259 add\u0131m atmam\u0131\u015f\u0131q, h\u0259r g\u00fcn bir ne\u00e7\u0259 k\u0259nd, bir ne\u00e7\u0259 q\u0259s\u0259b\u0259, \u015f\u0259h\u0259r azad edilirdi. Bir n\u0259f\u0259r olsun d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131n\u0131 t\u0259rk etm\u0259mi\u015fdir.Amma Erm\u0259nistan r\u0259smi n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin \u00f6zl\u0259rinin etiraf\u0131na g\u00f6r\u0259, Erm\u0259nistan ordusunda 12 mind\u0259n \u00e7ox f\u0259rari olmu\u015fdur.44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 \u00e7\u0259tin co\u011frafiyada d\u00fc\u015fm\u0259nin 5-6, b\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 7 m\u00fcdafi\u0259 x\u0259ttini yararaq h\u0259r g\u00fcn ir\u0259liy\u0259 getm\u0259k, itkil\u0259r ver\u0259r\u0259k a\u015fa\u011f\u0131dan yuxar\u0131ya qalxmaq bizim ordumuzun n\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc oldu\u011fundan x\u0259b\u0259r verir.Ordumuz \u015eu\u015fa kimi al\u0131nmaz qalan\u0131 s\u0131ld\u0131r\u0131m qayalara d\u0131rma\u015faraq ancaq y\u00fcng\u00fcl silahlarla azad ed\u0259r\u0259k \u0259sl q\u0259hr\u0259manl\u0131q, pe\u015f\u0259karl\u0131q g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Biz g\u00f6st\u0259rdik ki, g\u00fccl\u00fc irad\u0259, pe\u015f\u0259karl\u0131q, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik, milli ruhda t\u0259rbiy\u0259 olunan g\u0259nc n\u0259sil olarsa, he\u00e7 bir q\u00fcvv\u0259 o xalq\u0131n qaba\u011f\u0131nda dura bilm\u0259z .Q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259, haql\u0131 olaraq h\u0259rb\u00e7il\u0259rimizl\u0259 f\u0259xr edirik v\u0259 \u0259b\u0259di f\u0259xr ed\u0259c\u0259yik.<br \/>\n     \tM\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra h\u0259r il 15-20 min ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcn yeni q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259r\u0259, evl\u0259r\u0259, m\u0259nzill\u0259r\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcrd\u00fc.T\u0259qrib\u0259n 300 mind\u0259n \u00e7ox ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcn art\u0131q o yataqxanalardan, o yarars\u0131z yerl\u0259rd\u0259n, u\u015faq ba\u011f\u00e7alar\u0131ndan k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc.<br \/>\n      \t Bu g\u00fcn i\u015f\u011faldan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n v\u0259 \u0259dal\u0259tsizlikl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n bir \u00e7ox xalqlar \u00fc\u00e7\u00fcn bizim n\u00fcmun\u0259miz bir \u00fcmid i\u015f\u0131\u011f\u0131d\u0131r. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u0259 g\u00fcv\u0259nm\u0259k, g\u00fccl\u00fc olmaq, g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259t qurmaq, he\u00e7 kimd\u0259n as\u0131l\u0131 olmamaq, he\u00e7 kimin qar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015f \u0259ym\u0259m\u0259k &#8211; bax, bu, \u0259sas h\u0259d\u0259fl\u0259rimizdir.<br \/>\n       \t44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si onu g\u00f6st\u0259rdi ki, b\u0259lk\u0259 d\u0259 he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259d\u0259 bizim c\u0259miyy\u0259timiz q\u0259d\u0259r birlik n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n c\u0259miyy\u0259t yoxdur. Bizd\u0259n sonra g\u0259l\u0259n n\u0259sil, g\u0259ncl\u0259r d\u0259 bu yolla getm\u0259lidirl\u0259r. Onlar, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, milli ruhda t\u0259rbiy\u0259 almal\u0131d\u0131rlar, \u00f6z m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259, \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259, m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 sadiq olmal\u0131d\u0131rlar. He\u00e7 kimin t\u0259siri alt\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259m\u0259lidirl\u0259r, m\u00fcxt\u0259lif v\u0259dl\u0259r\u0259 aldanmamal\u0131d\u0131rlar.<br \/>\n     \tC\u0259miyy\u0259td\u0259 iki t\u0259rbiy\u0259 m\u0259nb\u0259yi var &#8211; ail\u0259 v\u0259 m\u00fc\u0259llim. Xo\u015fb\u0259xtlikd\u0259n Az\u0259rbaycanda ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ri \u00fcst\u00fcn tutulur v\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 bel\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Bizim \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimiz bunu dikt\u0259 edir v\u0259 eyni zamanda, b\u0259zi Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rinin tamamil\u0259 eyb\u0259c\u0259r formas\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259si h\u0259r birimizd\u0259 haql\u0131 olaraq ikrah hissi do\u011furur. Ona g\u00f6r\u0259 ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ri, ail\u0259 t\u0259rbiy\u0259si birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 qorunmal\u0131d\u0131r.M\u00fc\u0259lliml\u0259r u\u015faqlar\u0131n, g\u0259ncl\u0259rin bilikl\u0259rini art\u0131rmaq, eyni zamanda, onlar\u0131n v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik ruhunda t\u0259rbiy\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259al v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li i\u015fl\u0259yirl\u0259r. \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si bunu g\u00f6st\u0259rdi. He\u00e7 vaxt Qaraba\u011f\u0131 g\u00f6rm\u0259y\u0259n g\u0259ncl\u0259r Qaraba\u011f u\u011frunda \u00f6l\u00fcm\u0259 gedirdil\u0259r, \u00f6l\u00fcm\u0259 getm\u0259y\u0259 haz\u0131r idil\u0259r, \u015f\u0259hid oldular, yaraland\u0131lar.<br \/>\n      \tQaraba\u011f Universitetinin yarad\u0131lmas\u0131 tarixi hadis\u0259dir. Universitetinin yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcvafiq S\u0259r\u0259ncam ke\u00e7\u0259n ilin noyabr\u0131nda imzaland\u0131. Universitetinin 1200 t\u0259l\u0259b\u0259si var. \u00d6lk\u0259mizin h\u0259r bir b\u00f6lg\u0259sind\u0259n t\u0259l\u0259b\u0259 var.<br \/>\n    \tQuruculuq v\u0259 inki\u015faf i\u015fl\u0259rinin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259si 8 Noyabr &#8211; Z\u0259f\u0259r G\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u00fcr, \u015eu\u015fan\u0131n azad olunmas\u0131, Erm\u0259nistan\u0131n kapitulyasiyas\u0131 v\u0259 ondan sonrak\u0131 tarix art\u0131q g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r.\u018fg\u0259r 2020-ci ilin noyabr\u0131ndan 2023-c\u00fc ilin sentyabr\u0131na q\u0259d\u0259r bizim b\u00fct\u00fcn add\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 v\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz i\u015fl\u0259ri t\u0259hlil ets\u0259niz g\u00f6r\u0259rsiniz ki, h\u0259r bir add\u0131m \u0259vv\u0259lki add\u0131m\u0131n m\u0259ntiqi davam\u0131 idi v\u0259 h\u0259r bir add\u0131m\u0131n son m\u0259qs\u0259di 20 Sentyabr &#8211; D\u00f6vl\u0259t Suverenliyi G\u00fcn\u00fc idi.<br \/>\n       \tD\u00fcz bir il bundan \u0259vv\u0259l q\u0259hr\u0259man Az\u0259rbaycan Ordusu d\u00f6vl\u0259t suverenliyini tam b\u0259rpa etmi\u015fdir. Bir g\u00fcnd\u0259n az davam ed\u0259n antiterror \u0259m\u0259liyyat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 separat\u00e7\u0131lar\u0131n k\u00f6k\u00fc k\u0259sildi. Az\u0259rbaycan \u00f6z d\u00f6vl\u0259t suverenliyini tam t\u0259min etdi, beyn\u0259lxalq h\u00fcquq z\u0259f\u0259r \u00e7ald\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u00fc bir daha g\u00f6st\u0259rdi.<\/p>\n<p> Ayb\u0259niz \u018fmirova<br \/>\n Suraxan\u0131 rayonu, 317 n\u00f6mr\u0259li tam orta m\u0259kt\u0259bin tarix m\u00fc\u0259llimi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XIX \u0259srin \u0259vv\u0259lind\u0259 ba\u011flanm\u0131\u015f K\u00fcr\u0259k\u00e7ay, G\u00fcl\u00fcstan, T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri faktiki olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n sonrak\u0131 i\u015f\u011fal\u0131n\u0131 da \u015f\u0259rtl\u0259ndirdi. M\u0259hz bu m\u00fcqavil\u0259l\u0259rd\u0259n<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":37150,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-37149","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37149","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37149"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37149\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37151,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37149\/revisions\/37151"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/37150"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37149"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}