{"id":36950,"date":"2024-08-22T11:22:10","date_gmt":"2024-08-22T07:22:10","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=36950"},"modified":"2024-08-22T11:22:11","modified_gmt":"2024-08-22T07:22:11","slug":"rusiya-il%c9%99-az%c9%99rbaycan-arasinda-dovl%c9%99tl%c9%99rarasi-em%c9%99kdasliq-v%c9%99-c%c9%99nubi-qafqazin-g%c9%99l%c9%99c%c9%99yi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=36950","title":{"rendered":"Rusiya il\u0259 Az\u0259rbaycan Aras\u0131nda D\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n G\u0259l\u0259c\u0259yi"},"content":{"rendered":"\n<p>Rusiya il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 strukturlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259si olduqca geni\u015fdir v\u0259 bu sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 h\u0259r iki t\u0259r\u0259f \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck potensial v\u0259d edir. \u00d6t\u0259n il v\u0259 bu ilin ilk alt\u0131 ay\u0131nda \u0259mt\u0259\u0259 d\u00f6vriyy\u0259sinin \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 artmas\u0131, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin v\u0259 u\u011furlu \u0259laq\u0259l\u0259rin g\u00f6st\u0259ricisidir. Ke\u00e7\u0259n il bu sah\u0259d\u0259 4 milyard dollar h\u0259ddini ke\u00e7m\u0259yimiz, iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rinin g\u00fccl\u0259nm\u0259sini s\u00fcbut edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Humanitar sah\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa da h\u0259mi\u015f\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirilir. Az\u0259rbaycanda rus dilind\u0259 t\u0259dris apar\u0131lan 324 m\u0259kt\u0259bd\u0259 160 min \u015fagird t\u0259hsil al\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 800 mind\u0259n \u00e7ox \u015fagird rus dilini ikinci xarici dil kimi \u00f6yr\u0259nir. Az\u0259rbaycan\u0131n 26 ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 15 mind\u0259n art\u0131q t\u0259l\u0259b\u0259 rus dilind\u0259 t\u0259hsil al\u0131r ki, bu da t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259ki m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 verir.<\/p>\n\n\n\n<p>Regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin vacib aspektl\u0259rind\u0259n biridir. \u00d6t\u0259n ilin sentyabr\u0131ndan sonra regionda tamamil\u0259 yeni \u015f\u0259rait yaran\u0131b. Az\u0259rbaycan \u00f6z suverenliyini v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tam \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259rpa edib v\u0259 bu, C\u0259nubi Qafqazda m\u00f6hk\u0259m v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli s\u00fclh\u00fcn b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar a\u00e7\u0131r. Bu bax\u0131mdan, b\u00fct\u00fcn C\u0259nubi Qafqaz regionunda sabitlik v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik bir \u00e7ox hallarda Rusiya il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda s\u0131x qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259td\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizin m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olan dig\u0259r sah\u0259si is\u0259 n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259ridir. Regional n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259ri, n\u0259qliyyat yollar\u0131 v\u0259 \u201c\u015eimal-C\u0259nub\u201d layih\u0259sinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin aktuall\u0131\u011f\u0131 dan\u0131lmazd\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razisind\u0259 \u201c\u015eimal-C\u0259nub\u201d d\u0259hlizinin h\u0259m d\u0259mir yolu, h\u0259m d\u0259 avtomobil yolu seqmentl\u0259ri tam \u015f\u0259kild\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 u\u011furla f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Haz\u0131rda bu d\u0259hlizin \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck qabiliyy\u0259tini y\u00fcks\u0259ltm\u0259k v\u0259 onun d\u0259mir yolu sah\u0259sinin modernl\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r, Az\u0259rbaycan v\u0259 Rusiya aras\u0131ndak\u0131 m\u00f6vcud v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6hk\u0259m z\u0259min yarad\u0131r. D\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si yaln\u0131z iqtisadiyyata deyil, h\u0259m d\u0259 humanitar v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 regionda sabitlik v\u0259 rifah\u0131n t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edir.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259t prioritetl\u0259rind\u0259n biri, iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015flar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan v\u0259 Rusiya aras\u0131ndak\u0131 ticar\u0259t v\u0259 investisiya sah\u0259sind\u0259ki dinamik inki\u015faf, iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olub. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 iqtisadiyyat\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Rusiya il\u0259 s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259si, x\u00fcsus\u0259n enerji, n\u0259qliyyat v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sektorlar\u0131nda, iki t\u0259r\u0259fin d\u0259 iqtisadi sabitliyini t\u0259min etm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k edir. Bu, iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sinin daha da artmas\u0131na v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yeni iqtisadi layih\u0259l\u0259rin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na t\u0259kan verir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan-Rusiya m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri yaln\u0131z iqtisadi v\u0259 humanitar sah\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, h\u0259m d\u0259 siyasi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qda \u0259h\u0259miyy\u0259tli ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. \u0130ki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda siyasi dialoq daim aktivdir v\u0259 bu, regional v\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 birg\u0259 m\u00f6vqel\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 imkan yarad\u0131r. Az\u0259rbaycan v\u0259 Rusiya, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u0259 s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edir v\u0259 bu, beyn\u0259lxalq arenada qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 maraqlar\u0131n qorunmas\u0131na xidm\u0259t edir. X\u00fcsusil\u0259, BMT, MDB v\u0259 dig\u0259r regional t\u0259\u015fkilatlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 Rusiyan\u0131n m\u00f6vqel\u0259rinin uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, regionda v\u0259 beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 s\u00fclh v\u0259 sabitliyin t\u0259min olunmas\u0131na m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 verir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan v\u0259 Rusiyan\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131, C\u0259nubi Qafqaz regionunda sabitliyin v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 h\u0259lledici rol oynay\u0131r. Az\u0259rbaycan, \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa etm\u0259kl\u0259 regionda yeni bir t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik arxitekturas\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131na nail oldu. Bu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 Rusiya il\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n daha da g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, C\u0259nubi Qafqazda m\u00f6vcud olan t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik riskl\u0259rinin minimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na imkan yarad\u0131r. \u0130ki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda bu sah\u0259d\u0259 imzalanm\u0131\u015f sazi\u015fl\u0259r v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n birg\u0259 t\u0259dbirl\u0259r, regionda sabitliyin uzunm\u00fcdd\u0259tli olmas\u0131na z\u0259man\u0259t verir.<\/p>\n\n\n\n<p>Enerji sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q da Az\u0259rbaycan-Rusiya m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin vacib istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biridir. Az\u0259rbaycan\u0131n z\u0259ngin enerji resurslar\u0131 v\u0259 Rusiyan\u0131n enerji bazar\u0131ndak\u0131 g\u00fccl\u00fc m\u00f6vqeyi, bu sah\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f perspektivl\u0259r yarad\u0131r. X\u00fcsusil\u0259, enerji infrastrukturunun inki\u015faf\u0131, neft v\u0259 qaz k\u0259m\u0259rl\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259si, enerji ixrac\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 kimi layih\u0259l\u0259r, iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda enerji \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n strateji xarakterini vur\u011fulay\u0131r. Bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, t\u0259kc\u0259 iki \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, h\u0259m d\u0259 regionun enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q da b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m k\u0259sb edir. Az\u0259rbaycan v\u0259 Rusiya aras\u0131nda m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u00fcbadil\u0259si, iki xalq aras\u0131nda tarixi v\u0259 m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edir. Bu sah\u0259d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n birg\u0259 festivallar, s\u0259rgil\u0259r v\u0259 dig\u0259r m\u0259d\u0259ni t\u0259dbirl\u0259r, xalqlar aras\u0131nda dostlu\u011fun v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fman\u0131n inki\u015faf\u0131na t\u00f6hf\u0259 verir. M\u0259d\u0259niyy\u0259t sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, yaln\u0131z ke\u00e7mi\u015fd\u0259ki \u0259laq\u0259l\u0259rin qorunub saxlanmas\u0131na deyil, h\u0259m d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha s\u0131x v\u0259 davaml\u0131 m\u0259d\u0259ni m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin formala\u015fmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tutu H\u0259mz\u0259yeva<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Suraxan\u0131 rayonu 318 n\u00f6mr\u0259li tam orta m\u0259kt\u0259bin t\u0259lim-t\u0259rbiy\u0259 \u00fczr\u0259 direktor m\u00fcavini<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rusiya il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 strukturlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259si olduqca geni\u015fdir v\u0259 bu sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 h\u0259r iki t\u0259r\u0259f<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":36941,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-36950","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36950","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36950"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36950\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36951,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36950\/revisions\/36951"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/36941"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36950"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36950"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36950"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}