{"id":36440,"date":"2024-06-17T08:35:25","date_gmt":"2024-06-17T04:35:25","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=36440"},"modified":"2024-06-17T08:35:48","modified_gmt":"2024-06-17T04:35:48","slug":"bu-gun-umumdunya-s%c9%99hralasma-v%c9%99-quraqliqla-mubariz%c9%99-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=36440","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hrala\u015fma v\u0259 Quraql\u0131qla M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"\n<p>H\u0259r il iyunun 17-d\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada qeyd olunan \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hrala\u015fma v\u0259 Quraql\u0131qla M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc 1994-c\u00fc ild\u0259 BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sis edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Report&#8221;\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, h\u0259min ekoloji bayram\u0131n ke\u00e7irilm\u0259 tarixi Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n S\u0259hrala\u015fmaya Qar\u015f\u0131 M\u00fcbariz\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n 1994-c\u00fc il iyunun 17-d\u0259 q\u0259bul edilm\u0259sinin ild\u00f6n\u00fcm\u00fc il\u0259 \u0259laq\u0259dar se\u00e7ilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Konvensiya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n bu g\u00fcn\u00fcn f\u0259aliyy\u0259tini s\u0259hrala\u015fmaya v\u0259 quraql\u0131\u011f\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n z\u0259ruriliyi haqq\u0131nda m\u0259lumatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na, el\u0259c\u0259 d\u0259 S\u0259hrala\u015fma il\u0259 M\u00fcbariz\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n m\u00fcdd\u0259alar\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 h\u0259sr etm\u0259yi t\u0259l\u0259b edirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259m\u00e7inin BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131 2010-cu ilin yanvar\u0131ndan 2020-ci ilin dekabr\u0131na q\u0259d\u0259r olan d\u00f6vr\u00fc BMT-nin s\u0259hralara v\u0259 s\u0259hrala\u015fmaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f Onilliyi elan etmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259hrala\u015fma haz\u0131rk\u0131 d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n \u0259n qorxulu ekoloji deqradasiya prosesl\u0259rind\u0259n biridir. Yer s\u0259thinin \u00fc\u00e7d\u0259 biri deqradasiyaya u\u011fray\u0131b. Bu is\u0259 bir milyarddan \u00e7ox insan\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f\u0131n\u0131 t\u0259hdid edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Quraql\u0131q geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f m\u0259hsul \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131, me\u015f\u0259 yan\u011f\u0131nlar\u0131 v\u0259 su q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 kimi t\u0259sirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 insan itkisi bax\u0131m\u0131ndan \u0259n da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 t\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259rd\u0259n biridir. Quraql\u0131qlar torpa\u011f\u0131n deqradasiyas\u0131 v\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 daha da g\u00fccl\u0259nir. Bel\u0259 ki, 2000-ci il\u0259 nisb\u0259t\u0259n 29 faiz artan quraql\u0131q hallar\u0131 daha tez-tez v\u0259 \u015fidd\u0259tli formada qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r v\u0259 h\u0259r il 55 milyon insana t\u0259sir edir. 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r quraql\u0131qlar d\u00fcnya \u0259halisinin t\u0259xmin\u0259n d\u00f6rdd\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259hrala\u015fma problemi beyn\u0259lxalq ekoloji t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sistemi, yoxsullu\u011fun aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u0259yl\u0259ri, sosial-iqtisadi sabitlik v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 malik qlobal v\u0259 aktual d\u00fcnya \u0259h\u0259miyy\u0259tli problemdir. S\u0259hrala\u015fma v\u0259 quraql\u0131q qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 t\u0259hdid olmaqla acl\u0131q v\u0259 yoxsullu\u011fun artmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bidir. \u00c7\u00fcnki n\u0259tic\u0259d\u0259 yaranan sosial, iqtisadi v\u0259 siyasi g\u0259rginlik m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r\u0259, daha da yoxsulla\u015fmaya v\u0259 torpaqlar\u0131n deqradasiyas\u0131n\u0131n artmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. D\u00fcnyada artan s\u0259hrala\u015fma yeni s\u0131\u011f\u0131nacaq v\u0259 dolan\u0131\u015f\u0131q vasit\u0259l\u0259ri axtarma\u011fa m\u0259cbur olan yoxsullar\u0131n say\u0131n\u0131 milyonlarla art\u0131rmaq t\u0259hl\u00fck\u0259si yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259hrala\u015fman\u0131n azald\u0131lmas\u0131na me\u015f\u0259l\u0259rin b\u0259rpas\u0131, su ehtiyatlar\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259li idar\u0259 edilm\u0259si, k\u00fcl\u0259k ke\u00e7irm\u0259y\u0259n \u0259kinl\u0259rd\u0259n v\u0259 x\u00fcsusi qum baryerl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 torpa\u011f\u0131n sabitl\u0259\u015fdirilm\u0259si, torpa\u011f\u0131n z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 g\u00fcbr\u0259l\u0259nm\u0259si, t\u0259bii torpaq b\u0259rpas\u0131 \u00fcsullar\u0131 s\u0259hrala\u015fman\u0131n azald\u0131lmas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu il Beyn\u0259lxalq S\u0259hrala\u015fmaya v\u0259 Quraql\u0131\u011fa Qar\u015f\u0131 G\u00fcn\u00fcn m\u00f6vzusu \u201cOnun torpa\u011f\u0131. Onun h\u00fcquqlar\u0131\u201dd\u0131r. H\u0259min deviz qad\u0131nlar\u0131n torpa\u011fa v\u0259 \u0259laq\u0259li aktivl\u0259r\u0259 b\u0259rab\u0259r \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131na investisiya qoymas\u0131n\u0131n onlar\u0131n v\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 birba\u015fa investisiya oldu\u011funa diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. Qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 q\u0131zlar\u0131n qlobal torpaqlar\u0131n b\u0259rpas\u0131 v\u0259 quraql\u0131\u011fa davaml\u0131l\u0131q s\u0259yl\u0259rind\u0259 \u00f6n s\u0131ralarda olmas\u0131n\u0131n vaxt\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r il iyunun 17-d\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada qeyd olunan \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hrala\u015fma v\u0259 Quraql\u0131qla M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc 1994-c\u00fc ild\u0259 BMT Ba\u015f<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":36441,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[],"class_list":["post-36440","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglamliq"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36440","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36440"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36440\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36442,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36440\/revisions\/36442"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/36441"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36440"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36440"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36440"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}