{"id":36080,"date":"2024-05-30T11:56:14","date_gmt":"2024-05-30T07:56:14","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=36080"},"modified":"2024-05-30T11:56:16","modified_gmt":"2024-05-30T07:56:16","slug":"prezident-muraci%c9%99t-unvanladi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=36080","title":{"rendered":"Prezident m\u00fcraci\u0259t \u00fcnvanlad\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev \u201cMinalar\u0131n \u0259traf m\u00fchit\u0259 t\u0259sirinin azald\u0131lmas\u0131 \u2013 T\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 ya\u015f\u0131l g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn resurslar\u0131n s\u0259f\u0259rb\u0259r olunmas\u0131\u201d m\u00f6vzusunda beyn\u0259lxalq konfrans\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131na m\u00fcraci\u0259t \u00fcnvanlay\u0131b.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>RUB\u0130N.AZ  x\u0259b\u0259r verir ki,\u00a0m\u00fcraci\u0259td\u0259 deyilir:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;H\u00f6rm\u0259tli konfrans i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131!<\/p>\n\n\n\n<p>Sizi \u201cMinalar\u0131n \u0259traf m\u00fchit\u0259 t\u0259sirinin azald\u0131lmas\u0131 \u2013 T\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 ya\u015f\u0131l g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn resurslar\u0131n s\u0259f\u0259rb\u0259r olunmas\u0131\u201d m\u00f6vzusunda ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq konfrans\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 salamlay\u0131ram.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn mina v\u0259 partlamam\u0131\u015f h\u0259rbi sursatlar h\u0259l\u0259 d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259sind\u0259 insan t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259hdid ed\u0259n k\u0259skin probleml\u0259rd\u0259n biridir. M\u00fcharib\u0259 bitdikd\u0259n on ill\u0259r sonra bel\u0259 insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 atmaqla yana\u015f\u0131, minalar sosial-iqtisadi inki\u015fafa, \u0259traf m\u00fchit\u0259, m\u0259d\u0259ni irs\u0259, m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n sonrak\u0131 b\u0259rpa v\u0259 inki\u015faf t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin\u0259 v\u0259 n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 nail olmaq s\u0259yl\u0259rin\u0259 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 mane olur.<\/p>\n\n\n\n<p>Mina partlay\u0131\u015flar\u0131 insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131na t\u0259hl\u00fck\u0259 yaratmaqla v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 ya\u015famaq h\u00fcququnu sual alt\u0131na qoymaqla b\u0259rab\u0259r \u0259traf m\u00fchit\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck ziyan vurur. Bel\u0259 ki, partlay\u0131\u015flar zaman\u0131 yaranan plastik tullant\u0131lar ekoloji f\u0259sadlara s\u0259b\u0259b olaraq torpaqlar\u0131n strukturuna m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Uzun m\u00fcdd\u0259t torpa\u011f\u0131n i\u00e7ind\u0259 qalan minalar z\u0259r\u0259rli kimy\u0259vi reaksiyalara g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Minalara g\u00f6r\u0259 istifad\u0259 olunmayan torpaqlar t\u0259bii eroziyaya v\u0259 a\u015f\u0131nmaya m\u0259ruz qal\u0131r. Bu bax\u0131mdan, bug\u00fcnk\u00fc konfrans\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n ev sahibliyi ed\u0259c\u0259yi BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131n\u0131n 29-cu sessiyas\u0131 &#8211; COP29 \u00f6nc\u0259si t\u0259\u015fkil edilm\u0259si x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan 30 il\u0259 yax\u0131n davam ed\u0259n m\u00fcnaqi\u015f\u0259 v\u0259 torpaqlar\u0131n\u0131n Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259razil\u0259rinin minalarla \u00e7irkl\u0259nm\u0259si problemind\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir v\u0259 d\u00fcnyada minalarla \u0259n \u00e7ox \u00e7irkl\u0259nmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. \u00d6lk\u0259 \u0259razisinin t\u0259xmin\u0259n 12 faizi ilkin qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 1,5 milyon mina v\u0259 nam\u0259lum sayda partlamam\u0131\u015f h\u0259rbi sursatlarla \u00e7irkl\u0259ndirilib.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcharib\u0259nin 2020-ci ild\u0259 ba\u015fa \u00e7atmas\u0131ndan bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259ks\u0259riyy\u0259ti m\u00fclki olan 361 v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z mina qurban\u0131 olmu\u015f, onlardan 68-i h\u0259lak olmu\u015f, 293-\u00fc is\u0259 a\u011f\u0131r yaralanm\u0131\u015fd\u0131r. \u00dcmumilikd\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u00fcn ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259n indiy\u0259d\u0259k 3400-d\u0259n \u00e7ox v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z minalardan z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kmi\u015fdir, onlardan 358-ni u\u015faqlar, 38-ni is\u0259 qad\u0131nlar t\u0259\u015fkil edir. Mina qurbanlar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131n g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 artmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 basd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 minalar\u0131n d\u0259qiq x\u0259rit\u0259l\u0259rini t\u0259qdim etm\u0259kd\u0259n imtina etm\u0259si, ke\u00e7mi\u015f t\u0259mas x\u0259ttinin arxas\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n yollara, q\u0259biristanl\u0131qlara, m\u00fclki t\u0259yinatl\u0131 dig\u0259r obyektl\u0259r\u0259 t\u0259l\u0259 xarakterli minalar yerl\u0259\u015fdirm\u0259sidir. 2020-ci ild\u0259n 2023-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r uzunlu\u011fu 500 kilometr\u0259d\u0259k olan yeni minalanm\u0131\u015f zonalar yarad\u0131lm\u0131\u015f, yenid\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razisin\u0259 minalar basd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bunun m\u0259suliyy\u0259ti Erm\u0259nistan\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Minalar\u0131n t\u0259mizl\u0259nm\u0259sind\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdiyimiz \u00e7\u0259tinlikl\u0259r, eyni zamanda, yenid\u0259nqurma v\u0259 b\u0259rpa i\u015fl\u0259rin\u0259 \u0259ng\u0259l yarad\u0131r, 800 min ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn\u00fcn \u00f6z evl\u0259rin\u0259 qay\u0131tmas\u0131na ciddi mane\u0259 t\u00f6r\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Humanitar minat\u0259mizl\u0259m\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin \u0259sas prioritetl\u0259rind\u0259n biridir v\u0259 onun t\u0259m\u0259li Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00dcmummilli Lideri Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 qoyulmu\u015fdur. Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 humanitar minat\u0259mizl\u0259m\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n \u0259sas qurum Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Minat\u0259mizl\u0259m\u0259 Agentliyi \u2013 ANAMA-d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r apar\u0131lan minat\u0259mizl\u0259m\u0259 prosesi n\u0259tic\u0259sind\u0259 140 min hektara yax\u0131n sah\u0259 119 min 946 mina v\u0259 partlamam\u0131\u015f h\u0259rbi sursatlardan t\u0259mizl\u0259nib. Lakin minalanm\u0131\u015f \u0259razil\u0259r bundan daha geni\u015fdir. Minalar\u0131 yerl\u0259\u015fdirm\u0259k asan, onlar\u0131 t\u0259mizl\u0259m\u0259k is\u0259 qat-qat \u00e7\u0259tin v\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b prosesdir. Az\u0259rbaycan bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u0259f\u0259rb\u0259r ed\u0259r\u0259k d\u00fcnyada t\u0259tbiq olunan \u0259n m\u00fcasir v\u0259 qabaqc\u0131l texnologiyalardan istifad\u0259 edir. Minat\u0259mizl\u0259m\u0259 sah\u0259sind\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259liliyin art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259r\u0259fimizd\u0259n davaml\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcvafiq i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr v\u0259 haz\u0131rda imkanlar\u0131m\u0131z \u0259vv\u0259lki ill\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 xeyli artm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycanda \u00f6t\u0259n ild\u0259n ba\u015flayaraq qad\u0131n minat\u0259mizl\u0259y\u0259n qruplar\u0131 da f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6lk\u0259miz humanitar minat\u0259mizl\u0259m\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini dem\u0259k olar ki, tam \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z resurslar\u0131 hesab\u0131na h\u0259yata ke\u00e7irir. Minalar\u0131n humanitar f\u0259sadlar\u0131n\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131, torpaqlar\u0131n minalardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin adekvat siyasi v\u0259 praktiki d\u0259st\u0259yi m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan \u00f6z mina problemin\u0259 paralel olaraq, beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin diqq\u0259tini bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 c\u0259lb etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxsayl\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. Bildiyiniz kimi, ke\u00e7\u0259n il \u00f6lk\u0259miz humanitar minat\u0259mizl\u0259m\u0259ni 18-ci Milli Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259di olaraq r\u0259sm\u0259n elan etmi\u015fdir v\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259nin BMT-nin qlobal 18-ci Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259di kimi q\u0259bul edilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259r\u0259fimizd\u0259n davaml\u0131 i\u015f apar\u0131l\u0131r. Eyni zamanda, Az\u0259rbaycan Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 humanitar minat\u0259mizl\u0259m\u0259 \u00fczr\u0259 x\u00fcsusi \u0259laq\u0259 qrupunun yarad\u0131lmas\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. Qrup \u00f6t\u0259n ilin sentyabr ay\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u201cSilahl\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 zaman\u0131 m\u0259d\u0259ni s\u0259rv\u0259tl\u0259rin qorunmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d 1954-c\u00fc il tarixli Haaqa Konvensiyas\u0131na T\u0259r\u0259f \u00d6lk\u0259l\u0259rin 2013-c\u00fc ild\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f 15-ci g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 \u201cMinalar\u0131n m\u0259d\u0259ni irs\u0259 t\u0259siri\u201d il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259tnam\u0259 q\u0259bul edilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi bu m\u00fch\u00fcm q\u0259tnam\u0259nin davam\u0131 olaraq cari ilin may ay\u0131nda A\u011fdamda \u201cMinalar\u0131n v\u0259 partlamam\u0131\u015f h\u0259rbi sursatlar\u0131n m\u0259d\u0259ni m\u00fclkiyy\u0259t\u0259 t\u0259siri\u201d m\u00f6vzusunda x\u00fcsusi konfrans t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6lk\u0259miz son \u00fc\u00e7 ild\u0259 BMT il\u0259 birlikd\u0259 mina m\u00f6vzusuna h\u0259sr edilmi\u015f bir s\u0131ra beyn\u0259lxalq konfranslar ke\u00e7irmi\u015fdir. Bu t\u0259dbirl\u0259r minaya qar\u015f\u0131 f\u0259aliyy\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 dair \u0259sas m\u00fczakir\u0259 platformalar\u0131 olmaqla yana\u015f\u0131, m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti narahat ed\u0259n bu vacib problem\u0259 diqq\u0259tin art\u0131r\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t edir. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan BMT il\u0259 birlikd\u0259 mina f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259drisi \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cM\u00fck\u0259mm\u0259llik M\u0259rk\u0259zi\u201dnin yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 i\u015f apar\u0131r. Konfrans \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ANAMA v\u0259 BMT-nin \u0130nki\u015faf Proqram\u0131 aras\u0131nda niyy\u0259t s\u0259n\u0259di imzalanacaqd\u0131r. Bu \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bu sah\u0259d\u0259 \u00f6z t\u0259cr\u00fcb\u0259sini ox\u015far probleml\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259yin\u0259 d\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcnk\u00fc t\u0259dbir Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131ndan olan mina il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 \u0259zmini n\u00fcmayi\u015f etdirir. \u0130nan\u0131ram ki, konfrans mina probleminin, onun t\u00f6r\u0259tdiyi b\u00fct\u00fcn, o c\u00fcml\u0259d\u0259n ekoloji f\u0259sadlar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 imkanlar\u0131n\u0131n m\u00fczakir\u0259si, habel\u0259 mina f\u0259aliyy\u0259ti sah\u0259sind\u0259 qabaqc\u0131l t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u00fcbadil\u0259sin\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Siz\u0259 \u0259n xo\u015f arzular\u0131m\u0131 yetirir, konfrans\u0131n i\u015fin\u0259 u\u011furlar dil\u0259yir\u0259m&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev \u201cMinalar\u0131n \u0259traf m\u00fchit\u0259 t\u0259sirinin azald\u0131lmas\u0131 \u2013 T\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 ya\u015f\u0131l g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn resurslar\u0131n s\u0259f\u0259rb\u0259r olunmas\u0131\u201d m\u00f6vzusunda<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":36081,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[36],"tags":[],"class_list":["post-36080","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36080","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36080"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36080\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36082,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36080\/revisions\/36082"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/36081"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}