{"id":35545,"date":"2024-04-16T11:07:17","date_gmt":"2024-04-16T07:07:17","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=35545"},"modified":"2024-04-18T11:08:35","modified_gmt":"2024-04-18T07:08:35","slug":"adil-eliyev-z%c9%99rif%c9%99-xanimin-%c9%99ziz-xatir%c9%99si-xalqimizin-q%c9%99lbind%c9%99-%c9%99b%c9%99didir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=35545","title":{"rendered":"Adil \u018fliyev: Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n \u0259ziz xatir\u0259si xalq\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259lbind\u0259 \u0259b\u0259didir"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201cG\u0259nc ya\u015flar\u0131mdan m\u0259nim h\u0259yat\u0131m d\u00f6vl\u0259t i\u015fi il\u0259 ba\u011fl\u0131 olubdur. M\u0259n b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131m\u0131 buna s\u0259rf etmi\u015f\u0259m v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 bu yolda \u00e7al\u0131\u015f\u0131ram. Bu yolda m\u0259nim h\u0259mi\u015f\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li, m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 \u00e7al\u0131\u015fma\u011f\u0131mda hesab edir\u0259m ki, ail\u0259 v\u0259ziyy\u0259timin \u00e7ox b\u00f6y\u00fck rolu olub. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m kimi h\u0259yat yolda\u015f\u0131m oldu\u011funa v\u0259 o, ail\u0259md\u0259 \u00e7ox y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi m\u00fchit yaratd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 m\u0259n xo\u015fb\u0259xt olmu\u015fam. H\u0259yat\u0131m\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oldu\u011fuma g\u00f6r\u0259 ail\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 fikir verm\u0259y\u0259 vaxt\u0131m olmay\u0131b. Bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb v\u0259 o da bu v\u0259zif\u0259ni \u015f\u0259r\u0259fl\u0259, s\u0259daq\u0259tl\u0259, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck m\u0259har\u0259tl\u0259 yerin\u0259 yetirib\u201d.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev<\/strong><\/p>\n<p>G\u00f6rk\u0259mli oftamoloq alim, n\u0259cib x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n m\u0259rhum Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n an\u0131m g\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/12cb86ee2afc43186325f6ae88b210bd.jpg\" alt=\"ZER\u0130FE.jpg (40 KB)\" width=\"700\" height=\"436\" \/><\/p>\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00f6m\u00fcr g\u00fcn yolda\u015f\u0131 v\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k\u00e7isi Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n h\u0259kim olaraq xalq\u0131m\u0131z\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda geni\u015f miqyasl\u0131 xidm\u0259tl\u0259ri olmu\u015fdur. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 tibb elminin oftalmologiya sah\u0259sind\u0259 h\u0259kim olaraq qazand\u0131\u011f\u0131 nailiyy\u0259tl\u0259r v\u0259 bu sah\u0259nin inki\u015faf\u0131 m\u0259hz Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ali t\u0259hsilini tibb istiqam\u0259tind\u0259 ald\u0131qdan sonra m\u0259hz oftalmologiya sah\u0259si \u00fczr\u0259 ixtisasla\u015faraq, x\u0259st\u0259likl\u0259rin t\u0259dqiqin\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 verib. Bel\u0259 ki, pe\u015f\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rini daim \u00f6z t\u0259dqiqatlar\u0131nda \u0259sas yer ver\u0259r\u0259k, m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n i\u015f\u00e7il\u0259rin g\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259rin yaranma s\u0259b\u0259bl\u0259rini ara\u015fd\u0131rm\u0131\u015f, x\u0259st\u0259likl\u0259rin t\u00f6r\u0259tdiyi f\u0259sadlar v\u0259 bu f\u0259sadlar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n yollar\u0131n\u0131 axtar\u0131b.<\/p>\n<p>Bel\u0259 ki, ke\u00e7\u0259n \u0259srin b\u0259las\u0131na \u00e7evrilmi\u015f traxoma x\u0259st\u0259lik s\u0259b\u0259bind\u0259n h\u0259yat\u0131n nurunu itirm\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qalan x\u0259st\u0259l\u0259rin k\u00f6m\u0259yin\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259r onlar\u0131n yaranma s\u0259b\u0259bl\u0259ri geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259dqiq edil\u0259r\u0259k Traxoma infeksion x\u0259st\u0259liyi. XX \u0259srin q\u0131rx\u0131nc\u0131 ill\u0259rinin sonunda Az\u0259rbaycanda g\u00f6z\u00fc z\u0259d\u0259l\u0259y\u0259n v\u0259 a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259y\u0259, h\u0259tta tam korlu\u011fa s\u0259b\u0259b olan traxoma infeksion x\u0259st\u0259liyi geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu infeksiya v\u0259 onun a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259l\u0259ri il\u0259 effektiv m\u00fcbariz\u0259 t\u0259kc\u0259 oftalmologiya elmi \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 respublikan\u0131n s\u0259hiyy\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Bel\u0259 bir d\u00f6vrd\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m traxoma x\u0259st\u0259liyin\u0259 qar\u015f\u0131 apar\u0131lan m\u00fcalic\u0259vi v\u0259 profilaktik t\u0259dbirl\u0259rin t\u0259\u015fkilind\u0259 v\u0259 ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edir, Az\u0259rbaycanda traxoma x\u0259st\u0259liyinin daha geni\u015f yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 rayonlara gedir, h\u0259kim-oftalmoloqlara m\u0259ruz\u0259l\u0259r oxuyur.<\/p>\n<p><strong>Bu x\u0259st\u0259liy\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n r\u0259hb\u0259rliyind\u0259 apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 x\u0259st\u0259liyin f\u0259sadlar\u0131n\u0131n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nd\u0131. Apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n 1960-c\u0131 ild\u0259 m\u00fcdafi\u0259 etdiyi \u201cTraxoman\u0131n dig\u0259r terapiya \u00fcsullar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 sintomisinl\u0259 m\u00fcalic\u0259si\u201d m\u00f6vzusunda namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131 \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etdi.<\/strong><\/p>\n<p>\u201cTerapevtik oftalmologiya\u201d, \u201c\u0130ridodiaqnostikan\u0131n \u0259saslar\u0131\u201d kimi nadir elmi \u0259s\u0259rl\u0259rin m\u00fc\u0259llifl\u0259rind\u0259n biri, 12 monoqrafiya, d\u0259rslik v\u0259 d\u0259rs v\u0259saitinin, 150-y\u0259 yax\u0131n elmi i\u015fin, 1 ixtira v\u0259 12 s\u0259m\u0259r\u0259l\u0259\u015fdirici t\u0259klifin m\u00fc\u0259llifi olan Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m 1977-ci ild\u0259 tibb elml\u0259ri doktoru oldu.<\/p>\n<p><strong>Oftomologiya sah\u0259sind\u0259 apar\u0131lan geni\u015fmiqyasl\u0131 f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m 1981-ci ild\u0259 SSR\u0130 Tibb Elml\u0259ri Akademiyas\u0131n\u0131n akademik M.\u0130.Averbax ad\u0131na m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n ilk Az\u0259rbaycanl\u0131 qad\u0131n h\u0259kim olaraq, ad\u0131n\u0131 tarix\u0259 yazd\u0131rd\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>Bu sah\u0259d\u0259 h\u0259m d\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 verib. F\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 u\u015faq evl\u0259rind\u0259 olan u\u015faqlara x\u00fcsusi qay\u011f\u0131 v\u0259 diqq\u0259tl\u0259 yana\u015faraq onlar\u0131 m\u00fcalic\u0259 edib. F\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 daim g\u0259nc m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin t\u0259hsil v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 kimi vacib m\u0259qamlar\u0131 diqq\u0259td\u0259 saxlayan Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m m\u0259hz bu g\u0259ncl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 d\u0259st\u0259k olmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u201cY\u00fcks\u0259k etimad\u201d adl\u0131 kitab yazd\u0131. Kitabda h\u0259kimlik f\u0259aliyy\u0259tinin vacibliyi, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 bu sah\u0259y\u0259 olan t\u0259l\u0259bat, el\u0259c\u0259 d\u0259 pe\u015f\u0259kar h\u0259kiml\u0259rin \u0259sas kontorlar\u0131 g\u00f6st\u0259rildi.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n oftomoloji sah\u0259d\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqatlar, x\u0259st\u0259likl\u0259rin m\u00fcalic\u0259 olunmas\u0131nda g\u00f6st\u0259rdiyi y\u00fcks\u0259k bacar\u0131q n\u0259tic\u0259sind\u0259 Moskva oftalmoloji m\u0259kt\u0259bi onu &#8220;oftalmologiyan\u0131n mirvarisi&#8221; adland\u0131r\u0131rd\u0131. D\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli oftalmoloq akademik A.Nesterov Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n \u0259m\u0259yini qedy ed\u0259r\u0259k bildirmi\u015fdir: &#8220;Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva \u00e7ox a\u011f\u0131ll\u0131 insan v\u0259 b\u00f6y\u00fck professional idi. M\u0259n onu \u00f6z sah\u0259sinin m\u0259\u015fhur alimi hesab edir\u0259m. Oftalmologiyada o, bir n\u00f6mr\u0259li idi&#8221;. El\u0259c\u0259 d\u0259, Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n sosial h\u0259ssas t\u0259b\u0259q\u0259d\u0259n olan \u015f\u0259xsl\u0259rin m\u00fcalic\u0259sini daim \u00f6n planda saxlamas\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259n akademik N.Pu\u00e7kovskaya &#8220;Xeyirxahl\u0131q Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n h\u0259yat t\u0259rzi idi&#8221; dey\u0259r\u0259k, alimin y\u00fcks\u0259k insani keyfiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p><strong>Geni\u015f miqyasl\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 birlikd\u0259, qay\u011f\u0131ke\u015f ana, mehriban h\u0259yat yolda\u015f\u0131, xeyirxah insan olaraq Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n \u0259ziz xatir\u0259si xalq\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259lbind\u0259 \u0259b\u0259di ya\u015fayacaq.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Adil \u018fliyev, Milli M\u0259clisin s\u0259dr m\u00fcavini, parlamentin G\u0259ncl\u0259r v\u0259 idman komit\u0259sinin s\u0259dri\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cG\u0259nc ya\u015flar\u0131mdan m\u0259nim h\u0259yat\u0131m d\u00f6vl\u0259t i\u015fi il\u0259 ba\u011fl\u0131 olubdur. M\u0259n b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131m\u0131 buna s\u0259rf etmi\u015f\u0259m v\u0259 bu g\u00fcn<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22950,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-35545","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35545","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35545"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35545\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35546,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35545\/revisions\/35546"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22950"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35545"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35545"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35545"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}