{"id":34906,"date":"2024-03-03T10:27:54","date_gmt":"2024-03-03T06:27:54","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=34906"},"modified":"2024-03-04T10:33:14","modified_gmt":"2024-03-04T06:33:14","slug":"az%c9%99rbaycan-enerji-t%c9%99hluk%c9%99sizliyinin-qarantidir-adil-eliyev","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=34906","title":{"rendered":"\u201cAz\u0259rbaycan enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin qarant\u0131d\u0131r\u201d &#8211; Adil \u018fliyev"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan t\u0259bii qazdan v\u0259 dig\u0259r faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131lardan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 bir vaxtda h\u0259m d\u0259 enerji t\u0259chizat\u00e7\u0131 kimi Avrasiyada etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f olaraq tan\u0131n\u0131r. \u00d6lk\u0259mizin t\u0259bii qaz\u0131 t\u0259dar\u00fck etdiyi 8 \u00f6lk\u0259d\u0259n 6-s\u0131 m\u0259hz Avropada yerl\u0259\u015fir. Bu x\u00fcsusat d\u00f6vl\u0259timizin artan n\u00fcfuzu bax\u0131m\u0131ndan olduqca vacibdir, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259mizl\u0259 iqtisadi, siyasi \u0259laq\u0259l\u0259rin qurulmas\u0131na x\u00fcsusi t\u00f6hf\u0259 verir. Bu sah\u0259d\u0259 apar\u0131lan geni\u015fmiqyasl\u0131 i\u015fl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259miz enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin qarant\u0131 olaraq d\u00fcnyada m\u0259\u015fhurla\u015f\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n qaz\u0131n\u0131n Avropa bazar\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar icra olunan layih\u0259l\u0259r \u00e7\u0259rciv\u0259sind\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi il\u0259 3500 km da\u015f\u0131ma x\u0259tti \u00e7\u0259kilib, n\u0259tic\u0259d\u0259 t\u0259bii qaz\u0131m\u0131z bu bazara \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131. Bu layih\u0259nin icra edilm\u0259si il\u0259 Az\u0259rbaycan enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin qarant\u0131 olmaqla b\u0259rab\u0259r Avropa bazar\u0131nda s\u00f6z sahibi olma\u011fa ba\u015flad\u0131. Haz\u0131rda m\u00fcxt\u0259lif Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri interkonnektorlar vasit\u0259sil\u0259 D\u0259hliz\u0259 daxil olur, t\u0259bii qaz bazar\u0131 daha da geni\u015fl\u0259nir.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, \u00f6lk\u0259mizin bu faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131ya sahib olmas\u0131, eyni zamanda ondan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 etm\u0259si bir \u00e7ox n\u00fcfuzumu art\u0131r\u0131r. Bununla ba\u011fl\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 b\u00f6y\u00fck potensial var, \u201c\u00dcmid\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n istismar olundu\u011fu bir vaxtda \u201cAb\u015feron\u201d layih\u0259sinin d\u0259 illik hasilat\u0131n 1.5 milyard kubmetr h\u0259cmind\u0259 olmas\u0131 t\u0259sdiq olunub.<\/p>\n<p>El\u0259c\u0259 d\u0259, Prezident \u0130lham \u018fliyev \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 nazirl\u0259rin 10-cu v\u0259 Ya\u015f\u0131l Enerji M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 nazirl\u0259rin 2-ci iclaslar\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 bildirdi ki, neft ixrac\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259nb\u0259yi olan \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201dd\u0259 t\u0259bii qaz\u0131n hasilat\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. S\u00f6z\u00fcged\u0259n prosesin davam etm\u0259si zaman\u0131 hasilat\u0131n \u0259lav\u0259 olaraq 4-5 milyard kubmetr h\u0259cmind\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olacaq. Potensialdan d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 daxili bazar\u0131n t\u0259l\u0259bat\u0131 \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u00f6d\u0259nilir v\u0259 xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 sat\u0131\u015f h\u0259yata ke\u00e7irilir. Neft v\u0259 t\u0259bii ehtiyatlar\u0131n sat\u0131\u015f\u0131ndan \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lir n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 yoxsullu\u011fun s\u0259viyy\u0259si 50%-d\u0259n 5% endi, g\u0259ncl\u0259rimizin d\u00fcnyan\u0131n \u0259n n\u00fcfuzlu Universitetl\u0259rind\u0259 d\u00f6vl\u0259t hesab\u0131na t\u0259hsil almas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu v\u0259 dig\u0259r vacib sosial layih\u0259l\u0259r haz\u0131rda da icra edilm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259miz t\u0259bii qazdan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259ni v\u0259 ixrac\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kl\u0259 b\u0259rab\u0259r bu sah\u0259d\u0259 bazarlarda pay sahibi olma\u011fa, etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi tan\u0131nma\u011fa davam edir. Bu sah\u0259d\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rin davam\u0131 olaraq Trans-Balkan boru k\u0259m\u0259rind\u0259n istifad\u0259y\u0259 raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 olunub. Qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 vasit\u0259sil\u0259 \u00f6lk\u0259mizin qo\u015fulaca\u011f\u0131 bu k\u0259m\u0259r t\u0259bii qaz\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259 i\u015fin\u0259 x\u00fcsusi t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan t\u0259bii qaz\u0131n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, istifad\u0259si il\u0259 bir vaxtda alternativ enerjiy\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m verir. Bu sah\u0259nin inki\u015faf\u0131n\u0131, ya\u015f\u0131l enerji kimi vacib m\u0259qalar d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259timizin g\u00fcnd\u0259liyind\u0259 x\u00fcsusi yer tutur. B\u0259rpa olunan enerjiy\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t ayr\u0131l\u0131r, alternativ enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri t\u0259sis olunur. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 b\u0259rpaolunan enerji ehtiyatlar\u0131nda Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259rind\u0259n \u201cMasdar\u201d, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131ndan \u201cACWA Power\u201d v\u0259 sair \u015firk\u0259tl\u0259r yax\u0131ndan i\u015ftirak edirl\u0259r. G\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rin \u0259sas h\u0259d\u0259fl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 \u201cQara D\u0259niz Ya\u015f\u0131l Kabel\u201d layih\u0259sind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, Avropada h\u0259m d\u0259 ya\u015f\u0131l enerjinin \u00f6n\u0259mli ixracat\u00e7\u0131lar\u0131ndan biri olmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n m\u00fcvafiq S\u0259r\u0259ncam\u0131na \u0259sas\u0259n 2024-c\u00fc ilin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u201cYa\u015f\u0131l d\u00fcnya namin\u0259 h\u0259mr\u0259ylik ili\u201d elan olunmas\u0131 h\u0259m d\u0259 ya\u015f\u0131l enerji kimi m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 veril\u0259n diqq\u0259tin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. D\u00fcnyada \u00e7ox azsayl\u0131 \u00f6lk\u0259 var ki, h\u0259m enerji resurslar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar qaz\u0131nt\u0131 i\u015fl\u0259ri apars\u0131n, paralel olaraq da ya\u015f\u0131l enerji kimi vacib m\u0259s\u0259l\u0259ni \u00f6n planda saxlas\u0131n. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ya\u015f\u0131l enerji kimi meqa layih\u0259l\u0259rin \u015fahidi olaca\u011f\u0131q. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259, t\u0259bi\u0259tin qorunmas\u0131na ayr\u0131lan diqq\u0259t beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 d\u0259 x\u00fcsusi r\u0259\u011fb\u0259t g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bu g\u00fcn &#8220;Euronews\u201d televiziyas\u0131na verdiyi m\u00fcsahib\u0259 zaman\u0131 bir daha ya\u015f\u0131l enerji m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k bildirdi ki, \u00f6lk\u0259mizin kifay\u0259t q\u0259d\u0259r t\u0259bii ehtiyatlar\u0131 var v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi ehtiyatlar\u0131m\u0131z h\u0259l\u0259 uzun ill\u0259r istismar\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Lakin, el\u0259 bu sah\u0259d\u0259n qazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u0259liri ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259 yat\u0131rmaqla b\u0259rpaolunan enerjiy\u0259 verdiyimiz x\u00fcsusi t\u00f6hf\u0259dir. M\u0259hz Az\u0259rbaycan\u0131n bu sah\u0259d\u0259 atm\u0131\u015f oldu\u011fu add\u0131mlar dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259y\u0259 \u00e7evrilm\u0259li v\u0259 iqlimin qorunmas\u0131nda b\u0259rab\u0259r i\u015ftiraka c\u0259lb olunmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>2021-ci ild\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f \u201cAz\u0259rbaycan 2030: sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli Prioritetl\u0259r\u201dd\u0259 r\u0259hb\u0259r tutulmu\u015f 5 \u0259sas istiqam\u0259td\u0259n biri d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin t\u0259miz \u0259traf m\u00fchit v\u0259 \u201cya\u015f\u0131l art\u0131m\u201d \u00f6lk\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sidir. Bu sah\u0259d\u0259ki i\u015fl\u0259r davam edir v\u0259 bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259miz COP-29 kimi m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259dbir\u0259 evsahibliyi etm\u0259y\u0259 haqq qazan\u0131b.<\/p>\n<p>BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fikliyi \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131n\u0131n 29-cusunun bu il Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si n beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin yekdil q\u0259rar\u0131 il\u0259 biz\u0259 h\u0259val\u0259 olunub. Bu is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnyada artan n\u00fcfuzunun n\u0259tic\u0259si, qazand\u0131\u011f\u0131 q\u0259l\u0259b\u0259nin beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n bir daha tan\u0131nmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259hz COP-29-un ke\u00e7irilm\u0259sinin r\u0259smi Bak\u0131ya h\u0259val\u0259 edilm\u0259si zaman\u0131 bir s\u0131ra QHT-l\u0259r v\u0259 media orqanlar\u0131 q\u0259r\u0259zli \u201ch\u00fccumlara\u201d ke\u00e7dil\u0259r ki, Az\u0259rbaycan qaz\u0131nt\u0131 yanaca\u011f\u0131ndan istifad\u0259 edir. Lakin, indi h\u0259r k\u0259s ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr ki, \u00f6lk\u0259miz qaz\u0131nt\u0131 yanaca\u011f\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 bir vaxtda ya\u015f\u0131l enerji kimi aktual m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 g\u00fcnd\u0259liyind\u0259 x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m verir. Bu sah\u0259y\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t ay\u0131ran azsayl\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. T\u0259bi\u0259tin qorunmas\u0131, iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin\u0259 dair qlobal t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri prioritet hesab edir, ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259 x\u00fcsusi t\u00f6hf\u0259 verm\u0259y\u0259 davam edir.<\/p>\n<p><strong>Adil \u018fliyev,<\/strong><br \/>\n<strong>Vitse-spiker<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan t\u0259bii qazdan v\u0259 dig\u0259r faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131lardan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 bir vaxtda h\u0259m d\u0259 enerji t\u0259chizat\u00e7\u0131 kimi Avrasiyada<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22950,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-34906","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34906","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34906"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34906\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34909,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34906\/revisions\/34909"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22950"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34906"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34906"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}