{"id":34147,"date":"2024-01-11T12:19:48","date_gmt":"2024-01-11T08:19:48","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=34147"},"modified":"2024-01-11T12:20:24","modified_gmt":"2024-01-11T08:20:24","slug":"az%c9%99rbaycan-prezidenti-ilham-eliyev-yerli-televiziya-kanallarina-musahib%c9%99-verib-yenilenib-video","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=34147","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259 verib YEN\u0130L\u018fN\u0130B V\u0130DEO"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev yanvar\u0131n 10-da yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259 verib.<\/p>\n<p>Mm\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Televiziyas\u0131ndan\u00a0<strong>R\u00f6v\u015f\u0259n M\u0259mm\u0259dov<\/strong>:\u00a0<em><strong>C\u0259nab Prezident, h\u0259r vaxt\u0131n\u0131z xeyir olsun. \u00d6nc\u0259 m\u00fcsahib\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259r birimizin ad\u0131ndan Siz\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edirik. Suverenliyimizin tam b\u0259rpa olunmas\u0131ndan, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 Xank\u0259ndi Z\u0259f\u0259rind\u0259n sonra bel\u0259 bir g\u00f6r\u00fc\u015f, bel\u0259 bir m\u00fcsahib\u0259 h\u0259r birimizin arzusu idi. Odur ki, bu arzumuzu n\u0259z\u0259r\u0259 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131za g\u00f6r\u0259 Siz\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edirik.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>C\u0259nab Prezident, yeni tarixi reall\u0131\u011f\u0131, yeni tarixi m\u0259rh\u0259l\u0259ni ya\u015fay\u0131r\u0131q. \u018fn b\u00f6y\u00fck reall\u0131q qeyd etdiyimiz kimi, Qaraba\u011f\u0131n tam azad olunmas\u0131, Qaraba\u011fdan separatizmin, terrorizmin t\u0259mizl\u0259nm\u0259si v\u0259 Sizin t\u0259birinizc\u0259 des\u0259k, tarixin zibilliyin\u0259 at\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, h\u0259r bir reall\u0131\u011f\u0131n arxas\u0131nda g\u00fcc, prinsipiall\u0131q, \u0259zm, irad\u0259 v\u0259 Sizin \u201cD\u0259mir yumru\u011funuzdur\u201d. M\u0259hz ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259n ist\u0259rdim el\u0259 ilk sual\u0131m\u0131 bug\u00fcnk\u00fc reall\u0131qlardan son 20 illik f\u0259aliyy\u0259t\u0259 n\u0259z\u0259r salmaqla ba\u015flayaq. Bu g\u00fcn \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tam b\u0259rpa etmi\u015f Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131zdan, suverenliyimizi tam b\u0259rpa etmi\u015f Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131zdan son 20 illik f\u0259aliyy\u0259t\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq, hans\u0131 m\u0259nz\u0259r\u0259 canlan\u0131r? Biz bu 20 ild\u0259 haradan-haraya g\u0259lmi\u015fik?<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Son 20 ilin tarixi g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r v\u0259 \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 ondad\u0131r ki, 2003-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 d\u00fczg\u00fcn se\u00e7im etmi\u015fdi. \u00c7\u00fcnki hesab edir\u0259m ki, m\u00fcst\u0259qil tariximizin \u0259n h\u0259lledici m\u0259qam\u0131 m\u0259hz 2003-c\u00fc il idi. \u00c7\u00fcnki o vaxt \u00f6lk\u0259mizin g\u0259l\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 konseptual yana\u015fma tam \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259sdiql\u0259mi\u015fdi, y\u0259ni, Heyd\u0259r \u018fliyev siyas\u0259ti davam etdirildi. \u018fg\u0259r tarix ba\u015fqa istiqam\u0259td\u0259 gets\u0259ydi, bilm\u0259k olmaz, xalq\u0131m\u0131z, d\u00f6vl\u0259timiz hans\u0131 b\u0259lalar, faci\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259rdi. H\u0259r halda, m\u00fcst\u0259qilliyimizin ilk iki ili \u0259yani \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, g\u00fccl\u00fc lider olmadan v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f siyas\u0259t olmadan ist\u0259nil\u0259n \u00f6lk\u0259, x\u00fcsusil\u0259 g\u0259nc m\u00fcst\u0259qil \u00f6lk\u0259 \u00e7ox ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259r. 2003-c\u00fc ild\u0259 \u0259sas\u0131 1993-c\u00fc ild\u0259 qoyulmu\u015f siyas\u0259t\u0259 bir daha d\u0259st\u0259k verildi. Hesab edir\u0259m ki, bug\u00fcnk\u00fc reall\u0131qlar\u0131 biz 2003-c\u00fc ill\u0259 yox, 1993-c\u00fc ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259liyik, \u00e7\u00fcnki m\u0259hz o tarixd\u0259n ba\u015flayaraq Az\u0259rbaycan inki\u015faf yoluna q\u0259d\u0259m qoydu, sabitlik t\u0259min edildi, v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sin\u0259 son qoyuldu v\u0259 \u00f6lk\u0259miz beyn\u0259lxalq t\u0259cridd\u0259n \u00e7\u0131xd\u0131. 1993-2003-c\u00fc ill\u0259rin hadis\u0259l\u0259rin\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq g\u00f6r\u0259rik ki, m\u0259hz bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 bug\u00fcnk\u00fc d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik prinsipl\u0259ri b\u0259rq\u0259rar olundu v\u0259 Az\u0259rbaycanda v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti yarad\u0131ld\u0131, eyni zamanda, xalq-iqtidar birliyi art\u0131q \u00f6n\u0259mli bir amil\u0259 \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>Son 20 ilin tarixin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 h\u0259r \u015fey g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r. \u018fg\u0259r biz bu haqda geni\u015f dan\u0131\u015fsaq, y\u0259qin ki, b\u00fct\u00fcn m\u00fcsahib\u0259ni buna h\u0259sr etm\u0259li olaca\u011f\u0131q. Sad\u0259c\u0259 olaraq, onu dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, bug\u00fcnk\u00fc Az\u0259rbaycan, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda, d\u00fcnya miqyas\u0131nda g\u00fccl\u00fc \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Hesab edir\u0259m ki, bu, h\u0259m beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259, h\u0259m regionda, eyni zamanda, daxili siyas\u0259t prioritetl\u0259rinin d\u00fczg\u00fcn se\u00e7ilm\u0259sind\u0259 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259 ola bil\u0259r. Bu, t\u0259kc\u0259 m\u0259nim fikrim deyil, m\u0259nim b\u0259zi h\u0259mkarlar\u0131m da bu bar\u0259d\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r a\u00e7\u0131q dan\u0131\u015f\u0131blar.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda duran yeni v\u0259zif\u0259l\u0259r yeni d\u00f6vr\u00fcn v\u0259zif\u0259l\u0259ridir. Biz \u0259sas v\u0259zif\u0259ni, siz d\u0259 qeyd etdiyiniz kimi, bir ne\u00e7\u0259 ay bundan \u0259vv\u0259l h\u0259ll etmi\u015fik, \u00f6lk\u0259mizin suverenliyini tam b\u0259rpa etmi\u015fik v\u0259 sentyabr hadis\u0259l\u0259ri, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u00fcmumi kontekstd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131la bilm\u0259z. Y\u0259ni, sentyabra q\u0259d\u0259r getdiyimiz yol m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc yol idi, m\u0259qs\u0259d\u0259 hesablanm\u0131\u015f yol idi, d\u00fczg\u00fcn yol idi. \u0130st\u0259r siyasi m\u00fcst\u0259vid\u0259, ist\u0259r h\u0259rbi m\u00fcst\u0259vid\u0259, ist\u0259r \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ged\u0259n prosesl\u0259r n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n bu hadis\u0259 b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259rimizin, el\u0259 bil ki, son nidas\u0131 idi. Bu g\u00fcn biz 2024-c\u00fc il\u0259 suverenliyini tam b\u0259rpa etmi\u015f \u00f6lk\u0259 kimi, xalq kimi ba\u015flay\u0131r\u0131q. Hesab edir\u0259m ki, m\u00fcasir tariximizin yeni d\u00f6vr\u00fc m\u0259hz sentyabr\u0131n 20-d\u0259n sonra ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cReal\u201d Televiziyas\u0131ndan\u00a0<strong>Mir\u015fahin A\u011fayev<\/strong>:<em><strong>\u00a0C\u0259nab Prezident, oktyabr ay\u0131n\u0131n 15-d\u0259 Siz Xank\u0259ndid\u0259 Az\u0259rbaycan Bayra\u011f\u0131n\u0131 qald\u0131rd\u0131n\u0131z v\u0259 m\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, bu, yaln\u0131z Sizin \u0259l deyildi, bu, Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259li idi, bu, P\u0259nah\u0259li xan\u0131n \u0259li idi, bu, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin qurucular\u0131n\u0131n \u0259li idi v\u0259 b\u00fct\u00fcn \u0259ll\u0259r m\u0259hz Sizin \u0259linizd\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fmi\u015fdi. M\u0259n Xank\u0259ndini t\u0259rk etdiyim t\u0259xmin\u0259n 30 il \u0259vv\u0259l &#8211; 1991-ci ild\u0259 t\u0259rk etmi\u015fdim, orada Matvey Radaev il\u0259 m\u00fcsahib\u0259m olmu\u015fdu, \u201cOrqkomitet\u201dd\u0259, sonradan separat\u00e7\u0131lar iqam\u0259tgaha \u00e7evirdil\u0259r. M\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox maraql\u0131d\u0131r, o an hans\u0131 hissl\u0259ri ya\u015fad\u0131n\u0131z? Bu sual\u0131n cavab\u0131n\u0131 m\u0259n h\u0259m d\u0259 adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kdiyim b\u00fct\u00fcn o ulu insanlar\u0131n ruhu il\u0259 ba\u011flayacam.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Bilirsiniz, y\u0259qin ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 bu kadrlar\u0131 g\u00f6r\u0259nd\u0259 ham\u0131m\u0131z eyni hissl\u0259ri ke\u00e7irmi\u015fik, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u0259n d\u0259. M\u0259nim hissl\u0259rim Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n hissl\u0259rind\u0259n he\u00e7 d\u0259 f\u0259rql\u0259nmirdi, q\u00fcrur v\u0259 sevinc hissi \u0259lb\u0259tt\u0259 ki. Eyni zamanda, fikirl\u0259\u015firdim ki, \u0259dal\u0259t\u0259 inanmaq laz\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnki 30 il \u0259rzind\u0259 \u0259dal\u0259t\u0259 inam Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 sars\u0131lm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 ist\u0259nil\u0259n c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn bu, yax\u015f\u0131 hal deyil. Bu, ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z insanlar\u0131n \u015f\u00fcuruna m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir, ruh d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bilir, b\u0259dbinlik hissl\u0259rinin c\u0259miyy\u0259td\u0259 geni\u015f v\u00fcs\u0259t almas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Y\u0259ni, c\u0259miyy\u0259tin, sa\u011flam c\u0259miyy\u0259tin yaranmas\u0131, m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bu amill\u0259r \u00e7ox t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. Ona g\u00f6r\u0259 \u0259dal\u0259t\u0259 inanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas olmal\u0131d\u0131r. Onu da biz ham\u0131m\u0131z bilm\u0259liyik ki, \u0259dal\u0259t \u00f6z\u00fc-\u00f6z\u00fcn\u0259 g\u0259lmir, \u0259dal\u0259ti s\u0259n g\u0259r\u0259k t\u0259min ed\u0259s\u0259n. M\u00fcasir d\u00fcnyada biz bunu art\u0131q \u00e7oxdan ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f\u00fck. \u018fg\u0259r m\u0259nim \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131ma n\u0259z\u0259r salsan\u0131z, b\u0259lk\u0259 d\u0259 son 10-15 il \u0259rzind\u0259 m\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 deyirdim ki, d\u00fcnyada beyn\u0259lxalq h\u00fcquq i\u015fl\u0259mir. Bu mexanizml\u0259r ancaq z\u0259if \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015f\u0259 sal\u0131n\u0131r. B\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259r buna m\u0259h\u0259l qoymur. Onlar \u00fc\u00e7\u00fcn sanki qanun qanun deyil, beyn\u0259lxalq h\u00fcquq h\u00fcquq deyil. Bel\u0259 olan halda, \u0259dal\u0259ti t\u0259l\u0259b ed\u0259n, haql\u0131 olaraq t\u0259l\u0259b ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r bu \u0259dal\u0259ti \u00f6zl\u0259ri t\u0259min etm\u0259lidir. Biz, m\u0259hz bu prinsipi r\u0259hb\u0259r tutaraq son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 f\u0259al i\u015fl\u0259mi\u015fik v\u0259 \u0259dal\u0259ti \u00f6z\u00fcm\u00fcz b\u0259rpa etmi\u015fik. Ona g\u00f6r\u0259 bu, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bu n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n d\u0259 \u00f6n\u0259mlidir, \u00e7\u00fcnki \u0259dal\u0259t\u0259 inam b\u0259rpa edildi. Y\u0259ni, biz ham\u0131m\u0131z g\u00f6rd\u00fck ki, b\u0259li, \u0259dal\u0259t z\u0259f\u0259r \u00e7al\u0131b, biz \u00f6z haqq i\u015fimizi yekunla\u015fd\u0131rm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 \u0259dal\u0259ti \u00f6z\u00fcm\u00fcz b\u0259rpa etmi\u015fik.<\/p>\n<p>Halbuki \u0259fsuslar olsun ki, beyn\u0259lxalq al\u0259min \u0259sas oyun\u00e7ular\u0131 bizim bu fikrimiz\u0259 \u015f\u0259rik olmad\u0131lar. \u018fksin\u0259, bizi ittiham etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131lar, biz\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259zyiq mexanizml\u0259rini i\u015f\u0259 salma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131lar. Y\u0259ni, biz bu \u0259dal\u0259ti, eyni zamanda, beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 siyasi v\u0259 diplomatik sava\u015f apararaq \u0259ld\u0259 etmi\u015fik. Ona g\u00f6r\u0259 bizim Z\u0259f\u0259rimizin \u0259h\u0259miyy\u0259ti daha \u00f6n\u0259mlidir.<\/p>\n<p>Bir d\u0259 g\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcn\u0259, bax, sizin d\u0259 qeyd etdiyiniz o kadrlar g\u0259lirdi. H\u0259min meydan, h\u0259min \u015f\u0259h\u0259r, ancaq tam f\u0259rqli m\u0259nz\u0259r\u0259. O meydanda, o meydan\u0131n ba\u015f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n, &#8211; onu da dem\u0259liy\u0259m ki, Az\u0259rbaycan memar\u0131, s\u0259hv etmir\u0259ms\u0259, H\u0259s\u0259n M\u0259cidov adl\u0131 bir Az\u0259rbaycan memar\u0131, h\u0259min o \u201cApkom\u201d deyil\u0259n binan\u0131n m\u00fc\u0259llifi olmu\u015fdur, &#8211; h\u0259min o binada, h\u0259min o meydanda, o vaxt Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u00e7ox \u00e7irkin bir oyunun ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131na ham\u0131m\u0131z \u015fahid olduq. Siz d\u0259 o hadis\u0259l\u0259rin canl\u0131 \u015fahidi kimi yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131rs\u0131n\u0131z, o vaxt Qaraba\u011fda yarad\u0131lm\u0131\u015f X\u00fcsusi Komit\u0259 faktiki olaraq Qaraba\u011f\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259lind\u0259n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bir mexanizm idi. O X\u00fcsusi Komit\u0259, ona r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n \u015f\u0259xs v\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259r, onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn add\u0131mlar\u0131 v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri Qaraba\u011f\u0131 Az\u0259rbaycandan qopar\u0131b Erm\u0259nistana ba\u011flamaq idi.<\/p>\n<p>Y\u0259ni, b\u00fct\u00fcn bu kadrlar g\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcn\u0259 g\u0259ldi v\u0259 t\u0259bii ki, hissl\u0259rin \u00e7oxlu\u011fu dem\u0259y\u0259 imkan vermir ki, hans\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edirdi. T\u0259bii ki, Xocal\u0131da bayra\u011f\u0131 qald\u0131randa fikirl\u0259\u015firdim, bax, bu g\u00fcn biz tam \u0259minlikl\u0259 dey\u0259 bil\u0259rik ki, Xocal\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n qan\u0131 yerd\u0259 qalmad\u0131. Xocal\u0131da bayra\u011f\u0131n qald\u0131r\u0131lmas\u0131 daha da h\u0259y\u0259canl\u0131 idi, onu a\u00e7\u0131q dey\u0259 bil\u0259r\u0259m. Xank\u0259ndid\u0259 is\u0259 bayra\u011f\u0131n qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0259dal\u0259tin tam b\u0259rpas\u0131 idi v\u0259 Z\u0259f\u0259rimizin son n\u00f6qt\u0259si idi.<\/p>\n<p>Y\u0259ni, bunlar tarixi anlard\u0131r. Biz ham\u0131m\u0131z xo\u015fb\u0259xtik ki, bu d\u00f6vrd\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q, bu d\u00f6vr\u00fcn \u015fahidl\u0259riyik, bu b\u00f6y\u00fck Z\u0259f\u0259rin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131nda i\u015ftirak etmi\u015fik, h\u0259r\u0259 \u00f6z yerind\u0259, siz media n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri kimi, m\u0259n Ali Ba\u015f Komandan kimi, xalq\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259ri \u00f6z i\u015fi il\u0259 bu Q\u0259l\u0259b\u0259ni yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131lar. Bu, \u00fcmummilli bir m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 \u00e7evrildi, \u00fcmummilli h\u0259r\u0259kata \u00e7evrildi v\u0259 30 il \u0259rzind\u0259 bir \u00e7ox beyn\u0259lxalq t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n s\u0259yl\u0259rin\u0259 baxmayaraq, bu m\u00f6vzu unudulmad\u0131. Bunu biz\u0259 unutdurmaq ist\u0259mi\u015fdil\u0259r. M\u00fcxt\u0259lif b\u0259han\u0259l\u0259r alt\u0131nda &#8211; Erm\u0259nistanla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, insanlar\u0131, c\u0259miyy\u0259tl\u0259ri s\u00fclh\u0259 haz\u0131rlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif QHT-l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 t\u0259maslar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 m\u0259hz o m\u0259qs\u0259di g\u00fcd\u00fcrd\u00fc ki, Az\u0259rbaycanda yeti\u015f\u0259n g\u0259nc n\u0259sil bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 f\u0259rqli istiqam\u0259td\u0259 yeti\u015fsin. Bizim is\u0259 m\u0259qs\u0259dimiz o idi ki, yeti\u015f\u0259n g\u0259nc n\u0259sil v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r olsun, he\u00e7 vaxt bu \u0259dal\u0259tsizlikl\u0259 bar\u0131\u015fmas\u0131n v\u0259 \u0259g\u0259r biz\u0259 n\u0259sib olmazsa bu tarixi \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etm\u0259k, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r onu etm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p>Bir m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259 m\u0259n dem\u0259liy\u0259m, t\u0259bii ki, ham\u0131m\u0131z ist\u0259yirdik ki, biz \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcmk\u00fcns\u0259, bir o q\u0259d\u0259r tezlikl\u0259 b\u0259rpa ed\u0259k. Ancaq tarix n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n 30 il o q\u0259d\u0259r d\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u00f6vr deyil. Bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesi zaman\u0131 bir \u00e7ox t\u0259klifl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc v\u0259 b\u0259zil\u0259ri d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bil\u0259rdi ki, n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan bu t\u0259klifl\u0259ri q\u0259bul etmir? Ax\u0131, bu t\u0259klifl\u0259r \u0259sas\u0131nda rayonlar\u0131n bir ne\u00e7\u0259si Az\u0259rbaycana he\u00e7 bir m\u00fcharib\u0259 apar\u0131lmadan qaytar\u0131lacaq, oraya ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r qay\u0131dacaq, eyni zamanda, v\u0259ziyy\u0259t normalla\u015facaq. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan bu t\u0259klifl\u0259rl\u0259 raz\u0131la\u015fm\u0131r v\u0259 bar\u0131\u015fm\u0131r? T\u0259bii ki, dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesinin \u00f6z strategiyas\u0131, \u00f6z taktikas\u0131 var idi. T\u0259bii ki, biz dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 el\u0259 apar\u0131rd\u0131q ki, \u00f6z m\u0259qs\u0259dl\u0259rimiz\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn minimum xarici t\u0259zyiql\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259k. Amma m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 o idi ki, bu, tarixi m\u0259s\u0259l\u0259dir, bu, \u00fcmummilli m\u0259s\u0259l\u0259dir v\u0259 burada hans\u0131sa \u0259lveri\u015fli g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259c\u0259k nailiyy\u0259t dal\u0131nca qa\u00e7maq laz\u0131m deyil. Biz m\u0259s\u0259l\u0259ni k\u00f6kl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259ll etm\u0259liyik, bird\u0259f\u0259lik h\u0259ll etm\u0259liyik, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc, suverenliyimizi tam b\u0259rpa etm\u0259liyik. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 separatizm yuvas\u0131 qalmamal\u0131d\u0131r v\u0259 \u0259g\u0259r bizim n\u0259slimiz\u0259 bunu etm\u0259k n\u0259sib olmasa, el\u0259 g\u0259nc n\u0259sil yeti\u015fdirm\u0259liyik ki, 20 ild\u0259n sonra, 30 ild\u0259n sonra, 50 ild\u0259n sonra onlar g\u0259lib bunu etsinl\u0259r. Bax, \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 bu idi. \u018flb\u0259tt\u0259, ham\u0131m\u0131z xo\u015fb\u0259xtik ki, biz bu tarixi g\u00fcnl\u0259ri g\u00f6rd\u00fck, ya\u015fad\u0131q v\u0259 bu tarixi Z\u0259f\u0259r Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n, d\u00f6vl\u0259tinin tarixind\u0259 \u0259b\u0259di qalacaq.<\/p>\n<p>\u201cARB 24\u201d Televiziyas\u0131ndan\u00a0<strong>\u00c7inar\u0259 Nurm\u0259mm\u0259dova:<\/strong>\u00a0<em><strong>C\u0259nab Prezident, \u00f6t\u0259n ilin \u0259n m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rind\u0259n biri h\u0259m d\u0259 \u201cLa\u00e7\u0131n\u201d s\u0259rh\u0259d-burax\u0131l\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131 idi. Bundan d\u0259rhal sonra Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 t\u0259zyiql\u0259r ba\u015flan\u0131ld\u0131, \u201cQaraba\u011fda humanitar b\u00f6hran yarad\u0131l\u0131r\u201d ittiham\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcld\u00fc. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 h\u0259l\u0259 Xank\u0259ndid\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Bayra\u011f\u0131 da ucald\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131, separat\u00e7\u0131lar da orada m\u00fc\u0259yy\u0259n f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdil\u0259r v\u0259 t\u0259zyiql\u0259r d\u0259 daha \u00e7ox idi. Haz\u0131rda v\u0259ziyy\u0259t d\u0259yi\u015fib v\u0259 tamamil\u0259 yeni reall\u0131qlar yaran\u0131b. Hans\u0131 m\u0259qamlar, hans\u0131 n\u00fcanslar var ki, art\u0131q biz onlardan dan\u0131\u015fa bil\u0259rik. Y\u0259ni, Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259d-ke\u00e7id m\u0259nt\u0259q\u0259sini yaradark\u0259n hans\u0131 riskl\u0259ri g\u00f6z\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131?<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Bilirsiniz, biz 10 noyabr \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli B\u0259yanat\u0131 imzalanandan sonra, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, g\u0259l\u0259c\u0259k add\u0131mlar\u0131m\u0131zla ba\u011fl\u0131 ciddi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259li idik. \u00c7\u00fcnki 10 noyabr hadis\u0259si d\u0259 bir d\u00f6vr idi v\u0259 m\u00fcharib\u0259 n\u0259 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259c\u0259k, noyabr\u0131n 8-d\u0259 m\u0259n tam dey\u0259 bilm\u0259zdim, y\u0259ni, tam \u0259minlikl\u0259 dey\u0259 bilm\u0259zdim. \u018flb\u0259tt\u0259, m\u0259n bilirdim ki, bizim Z\u0259f\u0259rimizl\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259c\u0259k, amma nec\u0259 v\u0259 n\u0259 vaxt, noyabr\u0131n 8-d\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyildi. \u00c7\u00fcnki noyabr\u0131n 8-d\u0259 t\u0259bii ki, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck hadis\u0259 ba\u015f verdi &#8211; \u015eu\u015fa i\u015f\u011faldan azad edildi v\u0259 faktiki olaraq separat\u00e7\u0131lar\u0131n m\u00fcqavim\u0259ti, bel\u0259 dey\u0259k, strateji n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n m\u0259nas\u0131z olmu\u015fdu. \u018flb\u0259tt\u0259, \u0259g\u0259r m\u00fcharib\u0259 davam ets\u0259ydi, K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 La\u00e7\u0131n rayonlar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fc d\u0259 art\u0131q q\u0131\u015f m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 azad etm\u0259k \u00e7ox \u00e7\u0259tin olard\u0131. Halbuki biz bunu da ed\u0259c\u0259kdik. Amma itkil\u0259rimiz h\u0259ddind\u0259n art\u0131q \u00e7ox ola bil\u0259rdi, h\u0259tta 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259d\u0259 verdiyimiz \u015f\u0259hidl\u0259rin say\u0131ndan qat-qat \u00e7ox ola bil\u0259rdi. Biz ham\u0131m\u0131z bunu yax\u015f\u0131 bilirdik, \u00e7\u00fcnki indi d\u0259 oralara ged\u0259n, o b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259 ged\u0259n h\u0259r bir insan g\u00f6r\u00fcr ki, n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00e7\u0259tin relyefd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n bir \u0259razidir. Ancaq \u0259g\u0259r Erm\u0259nistan kapitulyasiya akt\u0131na imza atmasayd\u0131 biz, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, m\u00fcharib\u0259ni davam etdir\u0259c\u0259kdik son n\u00f6qt\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 8 noyabrdan sonra &#8211; ert\u0259si g\u00fcn b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 s\u0259h\u0259rd\u0259n ax\u015fama q\u0259d\u0259r, gec\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r Rusiya Prezidenti vasit\u0259sil\u0259 Az\u0259rbaycan, Erm\u0259nistan dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131na h\u0259sr edilmi\u015fdir. \u00dc\u00e7t\u0259r\u0259fli B\u0259yanat\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si, o \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 q\u0259bul edilm\u0259si, hesab edir\u0259m ki, bizim b\u00f6y\u00fck siyasi u\u011furumuzdur. \u018flb\u0259tt\u0259, \u0259g\u0259r \u015eu\u015fa i\u015f\u011faldan azad olunmasayd\u0131, o \u015f\u0259rtl\u0259ri biz o B\u0259yanata sald\u0131ra bilm\u0259zdik. Y\u0259ni, bizim Q\u0259l\u0259b\u0259miz, g\u00fccl\u00fc olma\u011f\u0131m\u0131z imkan verdi ki, biz h\u0259tta bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 aid olmayan \u015f\u0259rtl\u0259ri d\u0259 oraya sald\u0131raq, x\u00fcsusil\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi il\u0259 ba\u011fl\u0131.<\/p>\n<p>Ancaq h\u0259r halda 10 noyabrdan sonra m\u00fc\u0259yy\u0259n bir vakuum yarand\u0131. He\u00e7 kim bilmirdi bundan sonra n\u0259 olacaq? O vaxt h\u0259l\u0259 meydanda olan Minsk qrupunun h\u0259ms\u0259drl\u0259ri d\u0259 dem\u0259k olar ki, \u00f6zl\u0259ri d\u0259 bilmirdil\u0259r n\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olacaqlar v\u0259 b\u0259zi s\u0259f\u0259rl\u0259r d\u0259 oldu. Erm\u0259nistandak\u0131 v\u0259ziyy\u0259t t\u0259bii ki, birm\u0259nal\u0131 idi. Az\u0259rbaycanda xalq sevinc i\u00e7ind\u0259 idi. Ancaq m\u0259n bilirdim ki, bu, i\u015fin sonu deyil. \u00c7\u00fcnki bir \u00e7ox tamamlanmam\u0131\u015f m\u0259s\u0259l\u0259 var v\u0259 o m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirilm\u0259lidir, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, ovaxtk\u0131 La\u00e7\u0131n d\u0259hlizi il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan m\u0259s\u0259l\u0259.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra, x\u00fcsusil\u0259 g\u00f6r\u0259nd\u0259 ki, bu yol vasit\u0259sil\u0259 Erm\u0259nistan Qaraba\u011fa silah-sursat, minalar g\u00f6nd\u0259rir, h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin rotasiyas\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilir, biz m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131rma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131q ki, art\u0131q biz bu yola n\u0259zar\u0259t etm\u0259liyik. \u018ffsuslar olsun ki, o vaxt Rusiya t\u0259r\u0259fi buna m\u00fcsb\u0259t yana\u015fmad\u0131. Ancaq biz yen\u0259 d\u0259 \u00f6z s\u0259yl\u0259rimizi davam etdirirdik, m\u0259n d\u0259qiq dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, uzun m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 &#8211; be\u015f d\u0259f\u0259 Rusiya t\u0259r\u0259fin\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 m\u00fcraci\u0259t edilmi\u015fdir ki, g\u0259lin, bu yola birlikd\u0259 n\u0259zar\u0259t ed\u0259k. \u00c7\u00fcnki bel\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r ki, siz buna tam n\u0259zar\u0259t ed\u0259 bilmirsiniz, h\u0259tta y\u0259qin yad\u0131n\u0131zdad\u0131r, orada a\u015fkarlanm\u0131\u015f minalar\u0131n da istehsal m\u00fcdd\u0259ti \u00e7ox b\u00f6y\u00fck suallar yaratd\u0131. 2021-ci ild\u0259 Erm\u0259nistanda istehsal edilmi\u015f minalar oraya nec\u0259 g\u0259tirildi? Y\u0259ni, t\u0259bii ki, bu minalar h\u0259min o La\u00e7\u0131n-Xank\u0259ndi yolu vasit\u0259sil\u0259 g\u0259tirilmi\u015fdi. Ona g\u00f6r\u0259 biz m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131rd\u0131q ki, g\u0259lin, birg\u0259 postda biz d\u0259 dayanaq v\u0259 n\u0259zar\u0259ti g\u00fccl\u0259ndir\u0259k, eyni zamanda, Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 olan t\u0259nqidi yana\u015fma da s\u0259ngiy\u0259r. \u00c7\u00fcnki biz m\u0259suliyy\u0259ti sizinl\u0259 bir n\u00f6v b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcrm\u00fc\u015f olaca\u011f\u0131q. Ancaq \u0259fsuslar olsun ki, buna raz\u0131l\u0131q verilm\u0259di. N\u0259hay\u0259t aprelin 23-d\u0259 bizim ba\u015fqa \u00e7ar\u0259miz qalmam\u0131\u015fd\u0131, biz daha g\u00f6zl\u0259m\u0259k fikrind\u0259 deyildik. Biz bir ne\u00e7\u0259 saat \u0259rzind\u0259 h\u0259min o H\u0259k\u0259ri \u00e7ay\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259ki k\u00f6rp\u00fcd\u0259 yerl\u0259\u015fdik. T\u0259bii ki, buna haz\u0131rl\u0131q apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 b\u0259zi s\u0259yl\u0259r\u0259 baxmayaraq, oradan art\u0131q he\u00e7 yer\u0259 getm\u0259dik.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Qaraba\u011fa qanunsuz silahlar\u0131n, sursatlar\u0131n, minalar\u0131n v\u0259 canl\u0131 q\u00fcvv\u0259nin da\u015f\u0131nmas\u0131 v\u0259 g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si art\u0131q m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz olmu\u015fdu. Ancaq buna baxmayaraq, biz humanitar gedi\u015f-g\u0259li\u015f\u0259 d\u0259 he\u00e7 bir \u0259ng\u0259l t\u00f6r\u0259tm\u0259mi\u015fdik. Ham\u0131m\u0131z yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131r\u0131q ki, o vaxt Q\u0131rm\u0131z\u0131 Xa\u00e7 x\u0259tti il\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259r t\u0259xliy\u0259 edilirdi, apar\u0131l\u0131rd\u0131, g\u0259tirilirdi. Bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra Qaraba\u011fda ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259r o yoldan istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131lar v\u0259 he\u00e7 bir problem onlar \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lm\u0131rd\u0131. Sad\u0259c\u0259 olaraq, onlar\u0131n ma\u015f\u0131nlar\u0131 yoxlan\u0131l\u0131rd\u0131, \u00f6z ma\u015f\u0131nlar\u0131 il\u0259 gedib-g\u0259lirdil\u0259r. Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259d\u00e7il\u0259ri maksimum d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 diqq\u0259tli idil\u0259r v\u0259 bel\u0259 d\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131q alm\u0131\u015fd\u0131lar ki, m\u00fclki \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259r hans\u0131 bir h\u00f6rm\u0259tsizlik edilm\u0259sin. Ancaq ondan sonra h\u0259rbi t\u0259xribat t\u00f6r\u0259dildi. Bizim postumuz at\u0259\u015f\u0259 tutulmu\u015fdur v\u0259 biz t\u0259bii olaraq istintaq\u0131 aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn o yolu m\u00fcv\u0259qq\u0259ti olaraq ba\u011flad\u0131q, amma sonra yen\u0259 d\u0259 a\u00e7d\u0131q. Ondan sonrak\u0131 hadis\u0259l\u0259ri siz yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131rs\u0131n\u0131z, bu bar\u0259d\u0259 \u00e7ox dan\u0131\u015fmaq ist\u0259mir\u0259m. Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259tinin t\u00f6r-t\u00f6k\u00fcnt\u00fcl\u0259ri v\u0259 b\u0259zi yerli separat\u00e7\u0131lar faktiki olaraq \u00f6zl\u0259ri-\u00f6zl\u0259rini humanitar yard\u0131mdan m\u0259hrum etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Y\u0259ni, 23 aprel hadis\u0259l\u0259ri \u00e7ox \u00f6n\u0259mli bir tarixdir. O vaxt v\u0259 ondan sonra m\u0259n demi\u015fdim ki, 23 aprel tarixind\u0259 bizim \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz tam b\u0259rpa edildi. B\u00fct\u00fcn s\u0259rh\u0259dl\u0259r\u0259 biz n\u0259zar\u0259t etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131q v\u0259 bir daha g\u00f6st\u0259rdik ki, bu torpaqlar\u0131n sahibl\u0259ri bizik. Biz 23 aprel\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 Erm\u0259nistana v\u0259 yerli separat\u00e7\u0131lara n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015fdik ki, bu, bizim torpa\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r, h\u0259m \u201cF\u0259rrux\u201d \u0259m\u0259liyyat\u0131, \u201cSar\u0131baba-Q\u0131rxq\u0131z\u201d \u0259m\u0259liyyat\u0131, \u201cQisas\u201d \u0259m\u0259liyyat\u0131, b\u00fct\u00fcn bunlar t\u0259r\u0259fimizd\u0259n apar\u0131lm\u0131\u015f \u00f6n\u0259mli h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar idi. Bu \u0259m\u0259liyyatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 o vaxt n\u0259zar\u0259timizd\u0259 olmayan Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sinin strateji t\u0259p\u0259l\u0259ri, y\u00fcks\u0259klikl\u0259ri biz t\u0259r\u0259fd\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr v\u0259 19-20 sentyabr \u0259m\u0259liyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bunun \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti var idi. Y\u0259ni, o \u0259m\u0259liyyatlar, sad\u0259c\u0259 olaraq, kort\u0259bii se\u00e7ilm\u0259mi\u015fdi, m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u0259m\u0259liyyatlar idi. \u00c7\u00fcnki m\u00fcharib\u0259d\u0259 x\u00fcsusil\u0259 bizim relyefi n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 t\u0259p\u0259l\u0259rin kimin \u0259lind\u0259 olmas\u0131d\u0131r v\u0259 19-20 sentyabr \u0259m\u0259liyyat\u0131n\u0131n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 apar\u0131lmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi d\u0259 m\u0259hz dediyim o vaxta q\u0259d\u0259r ke\u00e7irilmi\u015f \u0259m\u0259liyyatlard\u0131r v\u0259 t\u0259bii ki, La\u00e7\u0131n istiqam\u0259tind\u0259 Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan s\u0259rh\u0259dinin n\u0259zar\u0259td\u0259 olmas\u0131. \u00c7\u00fcnki separat\u00e7\u0131lar art\u0131q silah-sursata malik olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bu imkanlardan da m\u0259hrum edilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>\u0130ctimai Televiziyadan\u00a0<strong>Fikr\u0259t Doluxanov<em>: C\u0259nab Prezident, 2023-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n suverenliyinin tam b\u0259rpa olunmas\u0131n\u0131 v\u0259 qeyd etdiyiniz kimi, tarixi \u0259dal\u0259tin b\u0259rq\u0259rar olunmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n lokal xarakterli antiterror t\u0259dbirl\u0259rini hans\u0131 amill\u0259r \u015f\u0259rtl\u0259ndirdi? G\u00fcc t\u0259tbiq etm\u0259d\u0259n ke\u00e7inm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn idimi v\u0259 Erm\u0259nistan, erm\u0259ni separat\u00e7\u0131lar\u0131 Sizin d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 etdiyiniz t\u0259klif v\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131qlar\u0131 n\u0259y\u0259 arxalanaraq d\u00fczg\u00fcn d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259dil\u0259r?<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Y\u0259qin ki, onlar g\u00f6zl\u0259mirdil\u0259r bu \u0259m\u0259liyyat ke\u00e7iril\u0259c\u0259k v\u0259 kims\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr onlar\u0131 inand\u0131rm\u0131\u015fd\u0131 ki, onlar sona q\u0259d\u0259r orada \u00f6z separatist d\u0131rnaqaras\u0131 qurumunda, o qurum \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259r. Halbuki bizim onlara g\u00f6nd\u0259rdiyimiz b\u00fct\u00fcn mesajlar a\u00e7\u0131q v\u0259 birm\u0259nal\u0131 idi. Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si ba\u015fa \u00e7atandan bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra yerli erm\u0259nil\u0259rin b\u0259zil\u0259ri bizim n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rimiz\u0259 \u00e7\u0131xaraq t\u0259maslar haqq\u0131nda t\u0259klifl\u0259r vermi\u015fdil\u0259r v\u0259 biz d\u0259 imtina etm\u0259dik. \u00c7\u00fcnki bizim m\u0259qs\u0259dimiz suverenliyi tam b\u0259rpa etm\u0259k idi v\u0259 burada ya\u015fayan \u0259halini inand\u0131rmaq idi ki, onlar vahid Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 rahat v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz ya\u015faya bil\u0259rl\u0259r. Bizim niyy\u0259timiz \u00e7ox a\u00e7\u0131q, ayd\u0131n idi v\u0259 o t\u0259maslar \u0259snas\u0131nda b\u0259zi m\u00fcsb\u0259t add\u0131mlar da at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Y\u0259ni ki, yeni La\u00e7\u0131n-Xank\u0259ndi yolu mar\u015frutunun m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si, \u00e7\u0259kilm\u0259si \u00e7ox \u00f6n\u0259mli hadis\u0259 idi v\u0259 23 aprel hadis\u0259l\u0259rinin el\u0259 bil ki, t\u0259m\u0259lini qoymu\u015fdu. \u00c7\u00fcnki biz art\u0131q yeni yol \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k La\u00e7\u0131n \u015f\u0259h\u0259rini \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 qaytard\u0131q. Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, avqustun \u0259vv\u0259lind\u0259 art\u0131q yol haz\u0131r olandan sonra biz Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin komandanl\u0131\u011f\u0131na x\u0259b\u0259r g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdik ki, biz avqustun 5-d\u0259 art\u0131q o yola \u00e7\u0131x\u0131r\u0131q v\u0259 La\u00e7\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcr\u00fck n\u0259zar\u0259timiz\u0259. Y\u0259ni o, bir bildiri\u015f idi. O, bir xahi\u015f deyildi, bildiri\u015f idi. Ondan sonra bilirsiniz ki, yerli erm\u0259nil\u0259r vaxt ist\u0259mi\u015fdil\u0259r, avqustun 25-n\u0259 q\u0259d\u0259r. Biz d\u0259 raz\u0131l\u0131q verdik v\u0259 avqustun 26-da La\u00e7\u0131na girdik. Y\u0259ni ki, b\u00fct\u00fcn bunlar sentyabr hadis\u0259l\u0259rin\u0259 ged\u0259n yolun bir hiss\u0259sidir.<\/p>\n<p>Dig\u0259r m\u00fcsb\u0259t say\u0131la bil\u0259c\u0259k hadis\u0259l\u0259r d\u0259 olmu\u015fdur, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Zabux k\u0259ndind\u0259 evl\u0259rin yand\u0131r\u0131lmamas\u0131. Halbuki m\u0259n siz\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n tikilmi\u015f b\u00fct\u00fcn evl\u0259ri biz s\u00f6kd\u00fck, yerl\u0259-yeksan etdik v\u0259 Zabuxda indi yerl\u0259\u015f\u0259n Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 bizim t\u0259r\u0259fimizd\u0259n tikilmi\u015f evl\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131rlar. Ancaq o fakt \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 bir g\u00f6st\u0259rici idi. Biz d\u0259 bunu m\u00fcsb\u0259t qar\u015f\u0131lam\u0131\u015fd\u0131q. Sanki K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259, La\u00e7\u0131nda evl\u0259rin yand\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 a\u011faclar\u0131n k\u0259silm\u0259si v\u0259h\u015filikl\u0259rind\u0259n sonra bu, bir q\u0259d\u0259r normal add\u0131m say\u0131l\u0131r. Y\u0259ni, b\u00fct\u00fcn bu m\u00fcsb\u0259t hadis\u0259l\u0259r dem\u0259y\u0259 \u0259sas verirdi ki, qan t\u00f6k\u00fclm\u0259d\u0259n, he\u00e7 bir \u0259m\u0259liyyat apar\u0131lmadan biz \u00f6z suverenliyimizi b\u0259rpa ed\u0259c\u0259yik v\u0259 Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259rin\u0259 d\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 deyilmi\u015fdir ki, yegan\u0259 yolunuz budur: kim ist\u0259yir burada qal\u0131r, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 kimi ya\u015fay\u0131r, kim ist\u0259mir, Erm\u0259nistana v\u0259 ba\u015fqa yer\u0259 gedir. H\u0259tta La\u00e7\u0131nda ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f zaman\u0131 &#8211; may ay\u0131n\u0131n 28-d\u0259 m\u0259n a\u00e7\u0131q demi\u015fdim ki, onlar\u0131n bir yolu var: qanunsuz qurumu buraxmaq, biz\u0259 t\u0259slim olmaq v\u0259 biz\u0259 tabe olmaq. Bunu m\u0259n a\u00e7\u0131q demi\u015fdim. M\u0259n bu v\u0259 b\u00fct\u00fcn ba\u015fqa m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259, b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131mda tam s\u0259mimiy\u0259m v\u0259 hesab edir\u0259m ki, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi art\u0131q bunu bilir. N\u0259yi deyiriks\u0259, onu da edirik v\u0259 onu n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturuq. Ancaq g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, ba\u015fqa mesajlar da verilmi\u015fdi onlara. T\u0259bii ki, burada beyn\u0259lxalq aktorlar da \u00e7ox m\u0259nfi rol oynam\u0131\u015fd\u0131lar. Erm\u0259nistana v\u0259 separat\u00e7\u0131lara m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00fcr\u0259k-dir\u0259k m\u0259nas\u0131 da\u015f\u0131yan mesajlar\u0131n verilm\u0259si onlarda bel\u0259 bir fikir yaratd\u0131 ki, onlar bax, bu v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 he\u00e7 n\u0259 etm\u0259m\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p>Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si ba\u015fa \u00e7atanda Rusiya, Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan liderl\u0259ri aras\u0131nda qeyri-r\u0259smi raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 edilmi\u015fdi ki, orada he\u00e7 n\u0259 d\u0259yi\u015film\u0259y\u0259c\u0259k, y\u0259ni, nec\u0259 var el\u0259 d\u0259 qal\u0131r. T\u0259bii ki, orada qanunsuz se\u00e7kil\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si bu raz\u0131la\u015fman\u0131n da pozulmas\u0131 idi. Bildiyiniz kimi, sentyabr\u0131n 9-da h\u0259min qanunsuz se\u00e7kil\u0259r ke\u00e7irilmi\u015fdi v\u0259 o, ikinci q\u0131rm\u0131z\u0131 x\u0259tt idi. \u00c7\u00fcnki birinci q\u0131rm\u0131z\u0131 x\u0259tt Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri Pa\u015finyan\u0131n sentyabr\u0131n 2-d\u0259 separatist rejim\u0259 t\u0259brik m\u0259ktubunun g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si idi. Bu, h\u0259m q\u0131rm\u0131z\u0131 x\u0259ttin pozulmas\u0131 idi, h\u0259m d\u0259 ki, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, \u00e7ox t\u0259zadl\u0131 bir add\u0131m idi. \u00c7\u00fcnki ondan qabaq Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri Qaraba\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131 kimi r\u0259sm\u0259n tan\u0131m\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 bunu d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 b\u0259yan edirdi. Bel\u0259 olan halda, onda bu t\u0259brik n\u0259dir v\u0259 sentyabr\u0131n 9-dan sonra t\u0259bii ki, art\u0131q ba\u015fqa variant qalmam\u0131\u015fd\u0131. X\u00fcsusil\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, mina terroru biz\u0259 qar\u015f\u0131 davam edirdi v\u0259 bizim bir ne\u00e7\u0259 h\u0259rb\u00e7imiz o hadis\u0259l\u0259r \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 mina terrorunun qurban\u0131 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Antiterror \u0259m\u0259liyyat\u0131 \u00e7ox u\u011furla, pe\u015f\u0259karl\u0131qla ke\u00e7irilmi\u015fdir, h\u0259rb\u00e7il\u0259rimiz b\u00f6y\u00fck q\u0259hr\u0259manl\u0131q g\u00f6st\u0259rmi\u015fdil\u0259r. Deyirl\u0259r ki, \u0259m\u0259liyyat 23 saat ne\u00e7\u0259 d\u0259qiq\u0259 \u00e7\u0259kmi\u015fdir, amma \u0259slind\u0259, daha q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 tamamlanm\u0131\u015fd\u0131r. Biz b\u00fct\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutdu\u011fumuz m\u00f6vqel\u0259r\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131q, b\u00fct\u00fcn kommunikasiyalara sahib olduq, b\u00fct\u00fcn t\u0259p\u0259l\u0259ri g\u00f6t\u00fcrd\u00fck v\u0259 faktiki olaraq separat\u00e7\u0131lar\u0131n t\u0259slim olmalar\u0131 qa\u00e7\u0131lmaz idi, lab\u00fcd idi, t\u0259slim olmasayd\u0131lar m\u0259hv olacaqd\u0131lar. Ba\u015fqa variant ola bilm\u0259zdi. Bizd\u0259 olan m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, oradak\u0131 h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259qrib\u0259n 15 min\u0259 yax\u0131n h\u0259rb\u00e7i xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi. Onlar daha tez t\u0259slim oldular. Ondan sonra, sad\u0259c\u0259 olaraq, dan\u0131\u015f\u0131qlar gedirdi v\u0259 daha do\u011frusu dan\u0131\u015f\u0131qlar yox, bizim \u015f\u0259rtl\u0259rimizi onlar sanki m\u00fczakir\u0259 edirdil\u0259r. Ancaq biz hans\u0131 \u015f\u0259rt qoymu\u015fduqsa, o \u015f\u0259rt d\u0259 t\u0259min edildi, o c\u00fcml\u0259d\u0259n separatist qurumun burax\u0131lmas\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn dig\u0259r \u015f\u0259rtl\u0259r. Biz dedik ki, t\u0259slim olursunuzsa \u0259m\u0259liyyat\u0131 dayand\u0131raca\u011f\u0131q. Bizim m\u0259qs\u0259dimiz orada Erm\u0259nistan ordusunu m\u0259hv etm\u0259k yox, oradan Erm\u0259nistan ordusunun \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 idi v\u0259 biz bu m\u00fcraci\u0259ti d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 etmi\u015fdik. Bizd\u0259n xahi\u015f olundu ki, \u0259g\u0259r onlar silahlar\u0131 yer\u0259 qoysalar, onlar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi t\u0259min olunacaq-olunmayacaq? T\u0259bii ki, g\u00fcnah\u0131 olmayan h\u0259rb\u00e7il\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 biz h\u0259r hans\u0131 bir sanksiya t\u0259tbiq etm\u0259k fikrind\u0259 deyilik. Halbuki separat\u00e7\u0131lar\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bizim m\u00f6vqeyimiz birm\u0259nal\u0131 idi \u2013 onlar\u0131n tutulmas\u0131. B\u0259zil\u0259ri art\u0131q La\u00e7\u0131n yolunda oradan qa\u00e7ma\u011fa c\u0259hd ed\u0259nd\u0259, b\u0259zil\u0259ri Xank\u0259ndid\u0259, b\u0259zil\u0259rini d\u0259 ba\u015fqa yerl\u0259rd\u0259 biz tap\u0131b tutmu\u015fduq. Biz onlar\u0131n yerl\u0259rini bilirdik. Biz, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Qaraba\u011fda n\u0259l\u0259r ba\u015f verdiyind\u0259n tam x\u0259b\u0259rdar idik, h\u0259m vizual, h\u0259m operativ tam n\u0259zar\u0259t edirdik. Y\u0259ni, bunu Erm\u0259nistana \u00e7atd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131q ki, bu, bizim n\u0259zar\u0259timizd\u0259dir v\u0259 ist\u0259nil\u0259n an biz \u0259m\u0259liyyat ke\u00e7ir\u0259 bil\u0259rik. H\u0259m Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyin\u0259, h\u0259m beyn\u0259lxalq aktorlara deyirdim ki, bir d\u0259qiq\u0259 \u0259rzind\u0259 m\u0259n d\u00fcym\u0259y\u0259 bas\u0131b bu \u0259m\u0259liyyat\u0131 ke\u00e7ir\u0259c\u0259y\u0259m, he\u00e7 n\u0259 d\u0259 ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259ksiniz. A\u00e7\u0131q deyirdim onlara. Bu hadis\u0259l\u0259rin gedi\u015fat\u0131 onu g\u00f6st\u0259rdi ki, &#8211; hesab edir\u0259m bu, t\u0259kc\u0259 Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn yox, Erm\u0259nistan\u0131n arxas\u0131nda dayananlar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 bir d\u0259rs olmal\u0131d\u0131r, &#8211; biziml\u0259 h\u0259d\u0259-qorxu dili il\u0259, yaxud da t\u0259k\u0259bb\u00fcrl\u0259 davranmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>Yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, \u0259m\u0259liyyat h\u0259rb elmi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n d\u0259 \u00e7ox u\u011furlu idi. \u015eu\u015fa \u0259m\u0259liyyat\u0131na ox\u015far bir \u0259m\u0259liyyat idi. \u018flb\u0259tt\u0259, \u015eu\u015fa \u0259m\u0259liyyat\u0131 x\u00fcsusi pe\u015f\u0259karl\u0131q t\u0259l\u0259b ed\u0259n \u0259m\u0259liyyat idi, amma bu da \u00e7ox u\u011furlu idi. Y\u0259ni, b\u00fct\u00fcn v\u0259zif\u0259l\u0259r yerin\u0259 yetirildi v\u0259 bel\u0259likl\u0259, separat\u00e7\u0131l\u0131\u011fa son qoyuldu.<\/p>\n<p>CBC Televiziyas\u0131ndan<strong>\u00a0Lidiya Molodtsova:\u00a0<em>C\u0259nab Prezident, icaz\u0259nizl\u0259 suallar\u0131 rus dilind\u0259 ver\u0259rdik, \u00e7\u00fcnki CBC beyn\u0259lxalq kanald\u0131r v\u0259 rusca yay\u0131mlan\u0131r. Son zamanlar Fransan\u0131n r\u0259smi \u015f\u0259xsl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n tez-tez anti-Az\u0259rbaycan b\u0259yanatlar\u0131n\u0131n, Parisin BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131na t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 q\u0259tnam\u0259l\u0259rin, h\u0259m\u00e7inin Erm\u0259nistan\u0131n silahland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u015fahidi oluruq. Fransan\u0131n bel\u0259 m\u0259nfi m\u00fcnasib\u0259tinin s\u0259b\u0259bi n\u0259dir? Paris Bak\u0131dan n\u0259 ist\u0259yir?<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Yax\u015f\u0131 suald\u0131r. Biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz d\u0259 bunu bilm\u0259k ist\u0259yirik. Bel\u0259 ki, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizin tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq, h\u0259r \u015fey \u00e7ox yax\u015f\u0131 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. H\u0259m 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259, h\u0259m d\u0259 art\u0131q m\u0259nim Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rlik etdiyim d\u00f6vrd\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r kifay\u0259t q\u0259d\u0259r normal idi. Bunun bizim torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011fal alt\u0131nda olmas\u0131, yaxud sad\u0259c\u0259, Fransan\u0131n siyasi m\u00fcst\u0259visind\u0259 n\u0259sill\u0259rin d\u0259yi\u015fm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 ba\u015fqa m\u0259s\u0259l\u0259dir. M\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn bunu s\u00f6yl\u0259m\u0259k \u00e7\u0259tindir. Amma b\u00fct\u00fcn hallarda balans qorunub saxlan\u0131l\u0131rd\u0131. Art\u0131q m\u00fcsahib\u0259l\u0259rimd\u0259n birind\u0259 Fransan\u0131n nec\u0259 AT\u018fT-in Minsk qrupunun h\u0259ms\u0259dri olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fm\u0131\u015fam. T\u0259krar etm\u0259k ist\u0259mir\u0259m. H\u0259r\u00e7\u0259nd bu m\u0259s\u0259l\u0259ni unudan v\u0259 ya bilm\u0259y\u0259nl\u0259r\u0259 xat\u0131rlatmaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, Fransa Prezidenti Jak \u015eirak uzun m\u00fcdd\u0259t atam\u0131 Fransan\u0131n h\u0259ms\u0259drliyin\u0259 raz\u0131 salmaq ist\u0259yirdi v\u0259 o, bundan imtina edirdi. Sonradan Prezident \u015eirakla ke\u00e7irdiyim g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r \u0259snas\u0131nda o, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 onu nec\u0259 raz\u0131 salmaq ist\u0259diyini v\u0259 Fransan\u0131n neytral olaca\u011f\u0131n\u0131 v\u0259d etdiyini xat\u0131rlad\u0131rd\u0131. H\u0259m\u00e7inin m\u0259nim qar\u015f\u0131mda \u0259lav\u0259 edirdi ki, bu v\u0259di atam\u0131n h\u0259yatda olmad\u0131\u011f\u0131 vaxtda da yerin\u0259 yetirir. M\u0259n bunu h\u0259mi\u015f\u0259 m\u00fcsb\u0259t q\u0259bul edirdim. Ancaq zahir\u0259n d\u0259, \u00fcmumilikd\u0259, b\u00fct\u00fcn bunlar onun dediyi kimi t\u0259sir ba\u011f\u0131\u015flay\u0131rd\u0131. H\u0259r\u00e7\u0259nd bilmir\u0259m ki, p\u0259rd\u0259 arxas\u0131nda n\u0259l\u0259r ba\u015f verirdi, lakin son vaxta q\u0259d\u0259r balans zahir\u0259n saxlan\u0131l\u0131rd\u0131. Balans, h\u0259tta Fransa t\u0259r\u0259find\u0259n \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r pozulmu\u015fdu v\u0259 bu, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, Fransan\u0131n xarici siyas\u0259tind\u0259 fundamental \u0259saslar\u0131n n\u0259sil d\u0259yi\u015fikliyi s\u0259b\u0259bind\u0259n ba\u015f vermi\u015fdi. Biz haz\u0131rda bunu t\u0259kc\u0259 Fransada deyil, h\u0259m d\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259tind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik. \u00d6z \u00f6lk\u0259sind\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq arenada b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuz sahibi olan insanlar siyas\u0259t s\u0259hn\u0259sind\u0259n getdil\u0259r v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259, t\u0259sad\u00fcfi adamlar \u2013 populistl\u0259r, demaqoqlar g\u0259ldil\u0259r v\u0259 bunun n\u0259 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndiyini ham\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fcr\u00fck.<\/p>\n<p>M\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin g\u0259rginl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 g\u0259linc\u0259, bu, art\u0131q \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 ba\u015flad\u0131. H\u0259min vaxt 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 Fransa Prezidenti d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259, h\u0259tta dey\u0259rdim ki, bu ifad\u0259ni i\u015fl\u0259tm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrs\u0259, h\u0259ddind\u0259n \u00e7ox d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ng edirdi v\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259r\u0259 \u00f6z m\u00fcnasib\u0259tini bildirirdi. Detallara varmaq ist\u0259mir\u0259m, \u00e7\u00fcnki bu dan\u0131\u015f\u0131qlar m\u0259xfi xarakter da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131, lakin dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin bir hiss\u0259si art\u0131q ictimaiyy\u0259t\u0259 m\u0259lumdur. H\u0259r halda onlar he\u00e7 n\u0259y\u0259 nail ola bilm\u0259dil\u0259r v\u0259 m\u00fcharib\u0259 Prezident Makronun v\u0259 ya h\u0259r hans\u0131 ba\u015fqa \u015f\u0259xsin deyil, Putinin vasit\u0259\u00e7iliyi il\u0259 dayand\u0131r\u0131ld\u0131. \u00dc\u00e7t\u0259r\u0259fli B\u0259yanat da Fransa, Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda deyil, Rusiya, Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda imzaland\u0131.<\/p>\n<p>D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm ki, bu hadis\u0259l\u0259rd\u0259n sonra m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizd\u0259 sa\u011flam m\u0259ntiq \u00fcst\u00fcn olacaq v\u0259 k\u00f6rp\u00fcl\u0259r yand\u0131r\u0131lmayacaq, \u00e7\u00fcnki bu, prinsip etibaril\u0259 n\u0259 Fransaya, n\u0259 d\u0259 biz\u0259 laz\u0131md\u0131r. H\u0259r\u00e7\u0259nd h\u0259r bir \u00f6lk\u0259 bir-birini unudaraq sakit ya\u015faya da bil\u0259r. Bununla yana\u015f\u0131, b\u00fct\u00fcn bu prosesl\u0259r davam edirdi v\u0259 bildiyiniz kimi, h\u0259m parlament, h\u0259m d\u0259 Senat qondarma \u201cArtsax\u201d\u0131 tan\u0131d\u0131lar. Amma m\u0259nim qondarma \u201cArtsax\u201d\u0131n dislokasiyas\u0131 bar\u0259d\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rimi d\u0259 y\u0259qin ki, he\u00e7 kim unutmay\u0131b. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, onlar \u00f6z q\u00fcvv\u0259sind\u0259dir, b\u0259lk\u0259 d\u0259 indi lokasiyan\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259k olar, \u00e7\u00fcnki bilir\u0259m ki, Paris meri Qaraba\u011fdan \u00e7\u0131xanlara f\u0259xri v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q verib. T\u0259klif ed\u0259rdim ki, b\u0259lk\u0259 d\u0259 f\u0259xri s\u00f6z\u00fcn\u00fc real v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q il\u0259 \u0259v\u0259z etsinl\u0259r, onlar\u0131 Parisin m\u0259rk\u0259zind\u0259 yerl\u0259\u015fdirsinl\u0259r v\u0259 orada Artsax respublikas\u0131 elan etsinl\u0259r. Amma bunu el\u0259-bel\u0259, \u015f\u0259rh qismind\u0259 s\u00f6yl\u0259dim.<\/p>\n<p>Haz\u0131rk\u0131 \u015f\u0259rait\u0259 g\u0259ldikd\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin g\u0259rgin oldu\u011fu d\u00f6vr idi, amma bununla bel\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r m\u00f6vcud idi. Siz d\u0259 bilirsiniz ki, biz Prezident Makronun Praqadak\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 i\u015ftirak\u0131na raz\u0131l\u0131q verdik v\u0259 ba\u015fqa s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 t\u0259maslar oldu &#8211; h\u0259m Fransa xarici i\u015fl\u0259r nazirinin Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259ri, h\u0259m d\u0259 bizim n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin s\u0259f\u0259rl\u0259ri. Y\u0259ni, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r davam edirdi, amma antiterror \u0259m\u0259liyyat\u0131ndan sonra bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r mahiyy\u0259tc\u0259 dayand\u0131r\u0131ld\u0131, yen\u0259 d\u0259 bu, bizim g\u00fcnah\u0131m\u0131z ucbat\u0131ndan ba\u015f verm\u0259di. Sad\u0259c\u0259, Fransa art\u0131q he\u00e7 bir ba\u015fqa amill\u0259rl\u0259 maskalanmayaraq a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 anti-Az\u0259rbaycan f\u0259aliyy\u0259ti aparma\u011fa ba\u015flad\u0131 &#8211; q\u0259tnam\u0259l\u0259rin q\u0259bul edilm\u0259si c\u0259hdl\u0259ri, bundan sonra BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 platformas\u0131nda Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 sanksiyalar t\u0259l\u0259bi. Z\u0259nnimc\u0259, \u0259n az\u0131 5 d\u0259f\u0259 bu c\u00fcr c\u0259hdl\u0259r edildi v\u0259 onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 tam u\u011fursuzluqla n\u0259tic\u0259l\u0259ndi, \u00e7\u00fcnki \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bizi d\u0259st\u0259kl\u0259di v\u0259 bu q\u0259tnam\u0259ni q\u0259bul etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn onlar d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin z\u0259ruri say\u0131n\u0131 toplaya bilm\u0259dil\u0259r. Bu, \u0259lb\u0259tt\u0259, onlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox g\u00fccl\u00fc siyasi z\u0259rb\u0259 idi, \u00e7\u00fcnki biz bel\u0259 des\u0259k, onlara \u00f6z meydan\u00e7alar\u0131nda qalib g\u0259ldik. H\u0259m\u00e7inin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n onlara qo\u015fulmamas\u0131 da b\u00f6y\u00fck bir z\u0259rb\u0259 oldu, h\u0259r\u00e7\u0259nd m\u0259lum oldu ki, Avropa \u0130ttifaq\u0131 diplomatiyas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Fransan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 siyas\u0259tin\u0259 d\u0259st\u0259k ver\u0259nl\u0259rin aras\u0131nda yer al\u0131b. Lakin \u00fcmumilikd\u0259, Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycana m\u00fcnasib\u0259td\u0259 vahid m\u00f6vqe \u00fczr\u0259 raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259l\u0259 bilm\u0259dil\u0259r, Fransa is\u0259 m\u0259hz sanksiyalarda v\u0259 ba\u015fqa add\u0131mlarda israr edirdi. Art\u0131q bu tezisl\u0259r s\u0259sl\u0259ndirilib v\u0259 onlar bel\u0259 des\u0259k havadan as\u0131l\u0131 qal\u0131b, s\u00f6zd\u0259n \u0259m\u0259l\u0259 ke\u00e7m\u0259yib.<\/p>\n<p>Amma bundan sonra onlar art\u0131q \u00f6z-\u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 vandalizm akt\u0131 olan Nat\u0259van\u0131n heyk\u0259linin t\u0259hqir edilm\u0259si, onun sellofana b\u00fck\u00fclm\u0259si, bu \u015f\u0259h\u0259r il\u0259 \u0130smay\u0131ll\u0131 aras\u0131nda qarda\u015fl\u0131q sazi\u015finin l\u0259\u011fv edilm\u0259si kimi l\u00fczumsuz h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 \u0259l atma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. T\u0259bii ki, biz d\u0259 adekvat cavab verirdik v\u0259 indi d\u0259 buna davam edirik. Amma bu, dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, art\u0131q kin, g\u00fccs\u00fczl\u00fck v\u0259 isterikan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc heyk\u0259ld\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi m\u0259n\u0259vi deqradasiyan\u0131n dibidir. Y\u0259ni, burada onlar praktik olaraq erm\u0259nil\u0259rd\u0259n az f\u0259rql\u0259nirl\u0259r. \u00c7\u00fcnki erm\u0259nil\u0259r Nat\u0259van\u0131n A\u011fdamdak\u0131 m\u0259zar\u0131n\u0131 qaz\u0131blar, heyk\u0259lini m\u0259hv edibl\u0259r. Biz onu b\u0259rpa etdik, daha do\u011frusu, yenid\u0259n d\u0259qiq sur\u0259tini ucaltd\u0131q. Fransa is\u0259 Nat\u0259van\u0131n h\u0259min \u00f6lk\u0259d\u0259 heyk\u0259lini t\u0259hqir edir. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, burada bir ox\u015farl\u0131q var.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 indi v\u0259ziyy\u0259t bel\u0259dir, biz, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, b\u00fct\u00fcn bunlara cavab ver\u0259c\u0259yik. Biz t\u0259kc\u0259 m\u00fcdafi\u0259 olunan v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 b\u0259ra\u0259t qazand\u0131ran \u00f6lk\u0259 deyilik. Biz adekvat cavablar veririk v\u0259 ver\u0259c\u0259yik. Bel\u0259 ki, frans\u0131z imperializminin m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyi v\u0259h\u015filikl\u0259r haqq\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n xat\u0131rlayaca\u011f\u0131 faktlar h\u0259ddind\u0259n art\u0131q \u00e7oxdur. Buraya \u018flc\u0259zaird\u0259 indi d\u0259 istifad\u0259 olunmayan b\u00f6y\u00fck \u0259razil\u0259ri z\u0259h\u0259rl\u0259y\u0259n n\u00fcv\u0259 s\u0131naqlar\u0131 daxildir. H\u0259m\u00e7inin mina terrorunu da \u0259lav\u0259 etm\u0259k olar, yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, frans\u0131zlar\u0131n \u018flc\u0259zaird\u0259 basd\u0131rd\u0131qlar\u0131 minalardan insanlar indi d\u0259 h\u0259lak olurlar. Bir milyon yar\u0131m \u0259lc\u0259zairlinin soyq\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 dig\u0259r faktlar da var. M\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ba\u015fqa cinay\u0259tl\u0259r d\u0259 t\u00f6r\u0259dilib v\u0259 bu, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, neokolonializmin r\u00fcsvay\u00e7\u0131 t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bu g\u00fcn Fransa m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259r\u0259 sahib olma\u011f\u0131, onlar\u0131 idar\u0259 etm\u0259yi, s\u0131x\u0131\u015fd\u0131rma\u011f\u0131, viran qoyulmu\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin bu m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 z\u00fclm\u00fcnd\u0259n qurtulmas\u0131na imkan verm\u0259m\u0259yi adi bir hal kimi q\u0259bul edir. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n s\u0259dri kimi biz bu m\u0259s\u0259l\u0259ni qald\u0131rd\u0131qda v\u0259 Bak\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fc ir\u0259li s\u00fcrd\u00fckd\u0259 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 \u0259razil\u0259rinin \u2013 Fransan\u0131n d\u0259niza\u015f\u0131r\u0131 adlanan \u0259razil\u0259rinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7iririk. Onlar\u0131n h\u0259r c\u00fcr t\u0259zyiql\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalmas\u0131 biz\u0259 m\u0259lumdur. Onlar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r, profilaktikadan ke\u00e7irir, h\u0259d\u0259-qorxu g\u0259lirl\u0259r. Bu yax\u0131nlarda Yeni Kaledoniyada bir az\u0259rbaycanl\u0131 jurnalist qad\u0131n\u0131 saxlay\u0131blar. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, bu, hans\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259y\u0259 s\u0131\u011f\u0131r? Ondan casusluqda da \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259nibl\u0259r. O, hadis\u0259l\u0259ri i\u015f\u0131qland\u0131rma\u011fa g\u0259lmi\u015fdi. Fransa t\u0259r\u0259finin xahi\u015fi il\u0259 \u0130sve\u00e7r\u0259d\u0259ki Avropa qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131ndan birinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259sini d\u0259 saxlay\u0131blar. O, Cenevr\u0259d\u0259 neokolonializm\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f t\u0259dbir\u0259 gedirdi. D\u00fcz\u00fcn\u00fc des\u0259k, m\u0259n \u0130sve\u00e7r\u0259 h\u00f6kum\u0259tinin Fransan\u0131n irad\u0259sin\u0259 tabe olmas\u0131ndan v\u0259 bel\u0259 r\u00fcsvay\u00e7\u0131 akt\u0131 t\u00f6r\u0259tm\u0259sind\u0259n t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259nir\u0259m. H\u0259m d\u0259 bu jurnalist \u00e7ox b\u00f6y\u00fck Avropa \u00f6lk\u0259sinin v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131d\u0131r. Y\u0259ni, onlar\u0131n \u0259sl xisl\u0259ti bundan ibar\u0259tdir. Biz bu \u0259sl xisl\u0259ti \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xard\u0131q. N\u0259d\u0259ns\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar haqq\u0131nda indiy\u0259d\u0259k dan\u0131\u015f\u0131lm\u0131rd\u0131. Bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131 bar\u0259d\u0259 susurdular, \u0259laq\u0259dar olmaq ist\u0259mirdil\u0259r, probleml\u0259rd\u0259n qorxurdular, t\u0259hdidl\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kinirdil\u0259r v\u0259 sair\u0259. Amma biz qorxmuruq. Z\u0259nnimc\u0259, bu g\u00fcn ba\u015f ver\u0259nl\u0259r BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131nda v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131nda bir fiaskodur, onlar\u0131n Avropa parlamentind\u0259ki n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 biz\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada z\u0259r\u0259r verm\u0259k, ola bil\u0259r ki, h\u0259tta \u201cq\u0131c\u0131qland\u0131rmaq\u201d kimi bo\u015f c\u0259hdl\u0259rinin ham\u0131s\u0131 faydas\u0131zd\u0131r. T\u0259bii ki, biz yolumuza davam ed\u0259c\u0259yik. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131nda s\u0259drliyimiz ba\u015fa \u00e7at\u0131r, amma Bak\u0131 T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs Qrupu ya\u015fayacaq, biz frans\u0131z neokolonializminin if\u015fa olunmas\u0131n\u0131 v\u0259 frans\u0131z m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259rinin Fransan\u0131n z\u00fclm\u00fcnd\u0259n azad olunmas\u0131 prosesini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>\u201cX\u0259z\u0259r\u201d Televiziyas\u0131ndan\u00a0<strong>G\u00fcnel K\u0259rb\u0259liyeva:<\/strong>\u00a0<em><strong>C\u0259nab Prezident, Tbilisid\u0259 \u0130p\u0259k Yolu Forumunda Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri \u201cs\u00fclh\u00fcn k\u0259si\u015fm\u0259si\u201d dey\u0259 bir layih\u0259d\u0259n b\u0259hs etdi, hans\u0131 ki, bu, \u201cerm\u0259ni qov\u015fa\u011f\u0131\u201d layih\u0259sinin ad\u0131 d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f formas\u0131d\u0131r. S\u00f6zd\u0259 layih\u0259 guya Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259, \u0130ran, G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda kommunikasiyalar\u0131n, bel\u0259 dey\u0259k, inki\u015faf\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Halbuki Az\u0259rbaycan bu t\u0259klifi \u00fc\u00e7 ildir ir\u0259li s\u00fcr\u00fcr. Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri bunu yeni bir t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs kimi s\u0259sl\u0259ndirdi. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, regionda Az\u0259rbaycan\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan bel\u0259 layih\u0259l\u0259rin ba\u015f tutmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc?<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u018flb\u0259tt\u0259 ki, yox. Y\u0259qin ki, siz d\u0259 bunu yax\u015f\u0131 bilirsiniz, m\u00fcmk\u00fcn deyil. Hesab edir\u0259m ki, bu, sad\u0259c\u0259 olaraq, piar aksiyad\u0131r. \u00c7\u00fcnki Erm\u0259nistan, bildiyiniz kimi, 10 noyabr \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli B\u0259yanat\u0131n\u0131n bir m\u00fcdd\u0259as\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirmir v\u0259 faktiki olaraq \u00f6z \u00f6hd\u0259liyin\u0259 laqeyd yana\u015f\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 bunu p\u0259rd\u0259l\u0259m\u0259k, eyni zamanda, \u201cZ\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc sildirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 bir t\u0259klif ir\u0259li s\u00fcrm\u00fc\u015fl\u0259r. Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, \u201cZ\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi\u201d s\u00f6z\u00fc onlar\u0131 \u00e7ox q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131r v\u0259 m\u0259n dey\u0259nd\u0259 ki, ax\u0131 d\u0259hliz h\u0259r hans\u0131 bir \u00f6lk\u0259nin suverenliyini \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na alm\u0131r, &#8211; \u015eimal-C\u0259nub d\u0259hlizi var, Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n ke\u00e7ir. Bu, o dem\u0259k deyil ki, bizim suverenliyimiz burada \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. \u015e\u0259rq-Q\u0259rb d\u0259hlizi var, &#8211; amma n\u0259d\u0259ns\u0259 Erm\u0259nistanda bu d\u0259hliz s\u00f6z\u00fcn\u0259 m\u00fcnasib\u0259t bir az f\u0259rqlidir. Ona g\u00f6r\u0259 bu erm\u0259ni yol k\u0259si\u015fm\u0259si, ya yolay\u0131r\u0131c\u0131, ondan sonra bunu \u201cs\u00fclh yol k\u0259si\u015fm\u0259si\u201d adland\u0131rm\u0131\u015flar. Amma faktiki olaraq bu, piar aksiyadan ba\u015fqa bir \u015fey deyil.<\/p>\n<p>Onlar, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Z\u0259ngilanla Ordubad aras\u0131ndak\u0131 \u0259razid\u0259 biz\u0259 mane\u0259siz ke\u00e7id verm\u0259lidirl\u0259r. Bu, onlar\u0131n \u00f6hd\u0259liyidir. M\u0259n art\u0131q demi\u015f\u0259m, bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m, Az\u0259rbaycandan Az\u0259rbaycana ged\u0259n y\u00fckl\u0259r, v\u0259t\u0259nda\u015flar v\u0259 avton\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259ri he\u00e7 bir yoxlamadan ke\u00e7m\u0259d\u0259n, g\u00f6mr\u00fck inzibat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131na c\u0259lb edilm\u0259d\u0259n s\u0259rb\u0259st ke\u00e7m\u0259lidirl\u0259r. O ki qald\u0131, dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin y\u00fckl\u0259rin\u0259, \u0259g\u0259r, m\u0259s\u0259l\u0259n, Orta Asiyadan T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 bir y\u00fck Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n g\u00f6nd\u0259rilirs\u0259 v\u0259 h\u0259tta Az\u0259rbaycandan T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 hans\u0131sa bir y\u00fck g\u00f6nd\u0259rilirs\u0259, t\u0259bii ki, b\u00fct\u00fcn g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumlar\u0131 da \u00f6d\u0259nilm\u0259lidir. Y\u0259ni, bu, \u00e7ox \u0259dal\u0259tli m\u00f6vqedir.<\/p>\n<p>Bir m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6n\u0259mlidir, bu yolun t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi. \u00c7\u00fcnki m\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 demi\u015f\u0259m ki, Erm\u0259nistan\u0131n qarantiyalar\u0131 biz\u0259 kifay\u0259t deyil. 10 noyabr B\u0259yanat\u0131nda g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdi ki, Rusiya s\u0259rh\u0259d\u00e7il\u0259ri 42-43 kilometr \u0259razid\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 n\u0259zar\u0259ti h\u0259yata ke\u00e7irirl\u0259r v\u0259 bu \u00f6hd\u0259lik yerin\u0259 yetirilm\u0259lidir. Erm\u0259nistan is\u0259 bundan indi boyun qa\u00e7\u0131rmaq ist\u0259yir. Halbuki bu da m\u0259ntiqli deyil. \u00c7\u00fcnki Rusiya s\u0259rh\u0259d\u00e7il\u0259ri Erm\u0259nistan\u0131n, \u0130r\u0259van\u0131n aeroportundad\u0131rlar, Erm\u0259nistan-\u0130ran, Erm\u0259nistan-T\u00fcrkiy\u0259 s\u0259rh\u0259dind\u0259dirl\u0259r. Niy\u0259 orada onlar qala bil\u0259rl\u0259r, amma burada qala bilm\u0259zl\u0259r? Sad\u0259c\u0259 olaraq, bu, bir b\u0259han\u0259dir ki, bu yol a\u00e7\u0131lmas\u0131n. Biz \u00fc\u00e7 il g\u00f6zl\u0259mi\u015fik, bizi ittiham edirdil\u0259r ki, biz g\u00fcc t\u0259tbiq ed\u0259r\u0259k o yolu a\u00e7aca\u011f\u0131q. Halbuki bu, c\u0259f\u0259ng bir ittiham idi. Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, bu \u015fayi\u0259l\u0259ri, bel\u0259 ucuz \u015fayi\u0259l\u0259ri yayan da Fransad\u0131r. Biz d\u0259qiq bilirik ki, h\u0259r yerd\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 y\u0259qin davam edir ki, bu g\u00fcn-sabah Az\u0259rbaycan Erm\u0259nistana h\u00fccum ed\u0259c\u0259k. Halbuki bunun he\u00e7 bir \u0259sas\u0131 yoxdur, he\u00e7 bir haz\u0131rl\u0131q da getmir v\u0259 bu g\u00fcn haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 gizl\u0259tm\u0259k d\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u00c7\u00fcnki h\u0259r \u015fey yuxar\u0131dan, peykd\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, dig\u0259r informasiya m\u0259nb\u0259l\u0259ri var. Biz, sad\u0259c\u0259 olaraq, \u00fc\u00e7 il g\u00f6zl\u0259mi\u015fik, g\u00f6r\u0259nd\u0259 ki, bu al\u0131nm\u0131r, bizim ba\u015fqa yolumuz qalmay\u0131b. Biz q\u0131sa yolla Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259sini Nax\u00e7\u0131vanla birl\u0259\u015fdirm\u0259liyik v\u0259 bildiyiniz kimi, \u0130ranla art\u0131q raz\u0131l\u0131q da \u0259ld\u0259 edildi, n\u0259inki raz\u0131l\u0131q, t\u0259m\u0259lqoyma m\u0259rasimi ke\u00e7irildi. \u0130ndi A\u011fb\u0259nd istiqam\u0259tind\u0259 art\u0131q birinci k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn in\u015fas\u0131 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 ikinci k\u00f6rp\u00fc d\u0259 Ordubad istiqam\u0259tind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Y\u0259qin ki, bu il biz ona da ba\u015flayaca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Erm\u0259nistan yen\u0259 dalan olaraq qalacaq. Onlar indi, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, bundan duyuq d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k \u0259l-aya\u011fa d\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r ki, biz k\u0259narda qald\u0131q v\u0259 h\u0259tta bildiyiniz kimi, Amerika D\u00f6vl\u0259t Departamentinin r\u0259hb\u0259rinin m\u00fcavini d\u0259 bir anla\u015f\u0131lmaz a\u00e7\u0131qlama vermi\u015fdi ki, ya Erm\u0259nistandan ke\u00e7\u0259c\u0259k, ya da ki, biz imkan verm\u0259y\u0259c\u0259yik. Yax\u015f\u0131, biz bunu \u00fc\u00e7 ildir deyirik ki, bu, Erm\u0259nistandan ke\u00e7sin, Erm\u0259nistan imkan vermir. \u0130ndi d\u0259 bizi ittiham edirl\u0259r ki, biz ba\u015fqa yol se\u00e7irik. Y\u0259ni, siz \u015f\u0259rait yarad\u0131n Erm\u0259nistan\u0131n \u0259razisind\u0259n ke\u00e7sin, Mehri \u0259razisind\u0259n ke\u00e7sin, m\u0259n dediyim \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259, onda dig\u0259r varianta ehtiyac qalmayacaq. Yoxsa bu da anla\u015f\u0131lan deyil. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259si il\u0259 Nax\u00e7\u0131van aras\u0131nda \u0259laq\u0259 yen\u0259 d\u0259 \u0130ran \u0259razisind\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilir. Niy\u0259 buna etiraz edilmir, m\u0259hz Mehri hiss\u0259sin\u0259 etiraz edilir? Erm\u0259nistan-\u0130ran ticar\u0259ti g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 art\u0131r, \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259nir. \u0130ran Q\u0259rbi Z\u0259ng\u0259zurda konsulluq a\u00e7\u0131b. Niy\u0259 bu, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, he\u00e7 bir sual yaratm\u0131r? Y\u0259ni, bel\u0259 m\u0259ntiqsiz v\u0259 c\u0259f\u0259ng a\u00e7\u0131qlamalar he\u00e7 kim\u0259 \u015f\u0259r\u0259f g\u0259tirmir v\u0259 \u201cbiz buna imkan verm\u0259y\u0259c\u0259yik\u201d dey\u0259nd\u0259, &#8211; m\u0259n art\u0131q bunu demi\u015f\u0259m, &#8211; Amerika n\u0259yi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur, nec\u0259 imkan verm\u0259y\u0259c\u0259k? G\u0259l\u0259c\u0259k Z\u0259ng\u0259zurda bir s\u0259dd qoyacaq, ya Z\u0259ngilanda bir qo\u015fun yerl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k, ya \u0130ran \u0259razisind\u0259? Nec\u0259 imkan verm\u0259y\u0259c\u0259k? Bu, bizim suveren i\u015fimizdir. Bizim \u0130ranla bu yax\u0131nlarda Astara\u00e7ay \u00fcz\u0259rind\u0259 k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 olmu\u015fdur. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? \u00c7\u00fcnki \u015eimal-C\u0259nub d\u0259hlizind\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n h\u0259cmi iki d\u0259f\u0259 art\u0131b v\u0259 haz\u0131rda Astaradak\u0131 terminal b\u00fct\u00fcn o y\u00fckl\u0259ri g\u00f6t\u00fcr\u0259 bilmir. Rusiya il\u0259 ikinci ke\u00e7id a\u00e7m\u0131\u015f\u0131q Xanobada v\u0259 indi Rusiya-Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259dind\u0259 iki ke\u00e7id var, bir idi. \u0130ranla da iki ke\u00e7id var. Y\u0259ni, bu, bizim suveren i\u015fimizdir.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fin\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tim odur ki, burada manipulyasiyalarla m\u0259\u015f\u011ful olmas\u0131n. Onlar\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259sind\u0259n Nax\u00e7\u0131vana ged\u0259n t\u0259klif etdiyi mar\u015frut tamamil\u0259 yarars\u0131zd\u0131r v\u0259 ilboyu o mar\u015frutdan istifad\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmayacaq. \u00c7\u00fcnki orada hava \u015f\u0259raiti d\u0259 v\u0259 relyef d\u0259 \u00e7ox s\u0259rtdir. \u018fn d\u00fczg\u00fcn variant Mehri \u0259razisind\u0259ndir. Onsuz da sovet vaxt\u0131nda oradan d\u0259mir yolu ke\u00e7irdi v\u0259 avtomobil yolu da tikilirdi. H\u0259m d\u0259mir yolu, h\u0259m d\u0259 avtomobil yolu oradan ke\u00e7m\u0259lidir. Az\u0259rbaycandan Az\u0259rbaycana, dediyim kimi, he\u00e7 bir yoxlama apar\u0131lmadan insanlar v\u0259 y\u00fckl\u0259r ke\u00e7m\u0259lidir. \u018fks t\u0259qdird\u0259, Erm\u0259nistan \u0259b\u0259di dalan kimi qalacaq v\u0259 \u0259g\u0259r, dediyim mar\u015frut a\u00e7\u0131lmasa, biz Erm\u0259nistanla he\u00e7 bir ba\u015fqa yerd\u0259 s\u0259rh\u0259dimizi a\u00e7maq fikrind\u0259 deyilik. Y\u0259ni, bel\u0259likl\u0259, onlar bundan daha \u00e7ox ziyan g\u00f6r\u0259c\u0259kl\u0259r, n\u0259inki xeyir.<\/p>\n<p><strong>R\u00f6v\u015f\u0259n M\u0259mm\u0259dov:<em>\u00a0C\u0259nab Prezident, h\u0259mkarlar y\u0259qin ki, Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 suallar\u0131 davam etdir\u0259c\u0259kl\u0259r. Amma m\u0259n m\u00f6vzudan bir q\u0259d\u0259r k\u0259nara \u00e7\u0131xmaq v\u0259 bu g\u00fcn ictimaiyy\u0259ti d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n dig\u0259r bir m\u00f6vzuya ke\u00e7id almaq ist\u0259rdim. Bu, n\u00f6vb\u0259d\u0259nk\u0259nar prezident se\u00e7kil\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259lumdur ki, bu il fevral\u0131n 7-n\u0259 t\u0259yin olunub v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif fikirl\u0259r, m\u00fcxt\u0259lif versiyalar s\u0259sl\u0259nir. Amma \u0259n do\u011fru cavab\u0131 Sizd\u0259n ala bil\u0259rik. C\u0259nab Prezident, bel\u0259 bir add\u0131m\u0131n at\u0131lmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n \u0259sas amill\u0259r n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0D\u00fczd\u00fcr, bu bar\u0259d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif versiyalar var. Yax\u015f\u0131 ki, bu sual\u0131 verirsiniz ki, m\u0259n bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rini sizin \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259 ictimaiyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131qlay\u0131m. Birinci s\u0259b\u0259b t\u0259bii ki, suverenliyimizin tam b\u0259rpas\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnki se\u00e7kil\u0259r bir d\u00f6vr\u0259 yekun vurur. Sentyabr ay\u0131nda biz el\u0259 bir d\u00f6vr\u0259 yekun vurmu\u015fuq ki, bu, epoxal bir hadis\u0259dir. Y\u0259ni, Az\u0259rbaycan\u0131n \u00e7ox\u0259srlik tarixind\u0259 m\u0259n hesab edir\u0259m ki, buna ox\u015far Z\u0259f\u0259r olmam\u0131\u015fd\u0131r. B\u00fct\u00fcn amill\u0259ri &#8211; siyasi, h\u0259rbi v\u0259 30 illik i\u015f\u011fal\u0131, \u0259razinin relyefini, m\u00fcdafi\u0259 x\u0259tl\u0259rinin \u00e7ox olmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq hesab edir\u0259m ki, bu, xalq\u0131m\u0131z\u0131n, d\u00f6vl\u0259timizin \u0259n parlaq Q\u0259l\u0259b\u0259sidir. T\u0259bii ki, bu yeni d\u00f6vr ba\u015flayark\u0259n, \u0259lb\u0259tt\u0259, prezident se\u00e7kil\u0259ri d\u0259 bu yeni d\u00f6vr\u00fcn ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki h\u0259r bir d\u00f6vr bir zaman k\u0259siyidir v\u0259 30 il \u0259rzind\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131nda olmu\u015f \u0259razil\u0259rin i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259si v\u0259 suverenliyi tam b\u0259rpa etm\u0259yimiz yeni d\u00f6vr\u00fcn ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 idi. Bu, birinci s\u0259b\u0259bdir.<\/p>\n<p>\u0130kinci s\u0259b\u0259b ondan ibar\u0259tdir ki, ilk d\u0259f\u0259 olaraq m\u00fcst\u0259qil h\u0259yat\u0131m\u0131zda se\u00e7kil\u0259r \u0259razil\u0259rimizin h\u0259r bir yerind\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. Prezident se\u00e7kil\u0259ri b\u00fct\u00fcn dig\u0259r se\u00e7kil\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u0259n vacib se\u00e7kil\u0259r oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259n hesab etdim ki, birinci b\u00fct\u00fcn \u0259razil\u0259rd\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k se\u00e7kil\u0259r prezident se\u00e7kil\u0259ri olmal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r biz se\u00e7kil\u0259ri vaxt\u0131nda, y\u0259ni, 2025-ci ilin aprelind\u0259 ke\u00e7irm\u0259li olsayd\u0131q, o zaman b\u0259l\u0259diyy\u0259 se\u00e7kil\u0259ri daha tez ke\u00e7iril\u0259c\u0259kdi. M\u0259n hesab etdim ki, bu, d\u00fczg\u00fcn olmaz. Azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin h\u0259r bir yerind\u0259 prezident se\u00e7kil\u0259ri birinci se\u00e7kil\u0259r olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Dig\u0259r s\u0259b\u0259b ondan ibar\u0259tdir ki, m\u0259nim Prezident kimi f\u0259aliyy\u0259timin 20 ili tamamland\u0131. Bu da bir d\u00f6vrd\u00fcr v\u0259 bunu da biz bir yekun kimi q\u0259bul etm\u0259liyik v\u0259 20 ild\u0259n sonra yenid\u0259n prezident se\u00e7kil\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259bii ki, bu xronoloji d\u00f6vr\u00fc d\u0259 \u0259sasland\u0131rm\u0131\u015f olur. Y\u0259ni, \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259r bunlard\u0131r. Amma m\u0259n bu s\u0259b\u0259bl\u0259ri, bu s\u0131ralaman\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259t \u00fczr\u0259 etmi\u015f\u0259m. Birinci s\u0259b\u0259b, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, yeni d\u00f6vr\u00fcn ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131d\u0131r v\u0259 prezident se\u00e7kil\u0259ri bu yeni d\u00f6vr\u0259 d\u0259 xeyir-dua ver\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>R\u00f6v\u015f\u0259n M\u0259mm\u0259dov:<\/strong>\u00a0<em><strong>C\u0259nab Prezident, bunu h\u0259m d\u0259 yeni missiyan\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 kimi q\u0259bul etm\u0259k olarm\u0131?<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u018flb\u0259tt\u0259. \u00c7\u00fcnki b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259, hesab edir\u0259m ki, c\u0259miyy\u0259td\u0259 d\u0259 bu bar\u0259d\u0259 y\u0259qin m\u00fczakir\u0259l\u0259r ged\u0259c\u0259k. Bizim \u0259sas milli ideyam\u0131z \u0259razil\u0259rimizi azad etm\u0259k idi. Y\u0259ni, b\u00fct\u00fcn xalq bu ideya \u0259traf\u0131nda, bu amal \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fmi\u015fdi, biz bunu art\u0131q \u0259ld\u0259 etmi\u015fik. Ona g\u00f6r\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015fafla ba\u011fl\u0131, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, m\u0259nim fikirl\u0259rim var v\u0259 bir \u00e7ox hallarda onlar h\u0259lledici olacaq t\u0259bii ki. Ancaq m\u0259n ist\u0259rdim ki, c\u0259miyy\u0259td\u0259 d\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 diskussiyalar getsin, siyas\u0259t\u00e7il\u0259r, politoloqlar, elm adamlar\u0131, ziyal\u0131lar, y\u0259ni, bizim g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131m\u0131zla ba\u011fl\u0131 \u0259sas milli ideya v\u0259 ideyalar\u0131m\u0131z n\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Bu, bir ictimai m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzusu olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, yeni d\u00f6vr\u00fcn yeni h\u0259d\u0259fl\u0259ri olmal\u0131d\u0131r. Biz yeni d\u00f6vr\u0259 k\u00f6hn\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259rl\u0259 ged\u0259 bilm\u0259rik, \u00e7\u00fcnki o h\u0259d\u0259fl\u0259r art\u0131q \u0259ld\u0259 edildi v\u0259 indi b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r var ki, \u00f6z tarixi ke\u00e7mi\u015fini, tarixi u\u011furlar\u0131 ill\u0259r boyunca, onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 istismar edirl\u0259r. Halbuki onlar\u0131n \u00f6zl\u0259rinin o z\u0259f\u0259rl\u0259r\u0259 he\u00e7 bir aidiyy\u0259ti yoxdur. Y\u0259ni, biz o \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n olmaq ist\u0259mirik. Biz n\u0259 etmi\u015fiks\u0259 etmi\u015fik, xalq da bunu qiym\u0259tl\u0259ndirir v\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259c\u0259k. Ancaq bu tarixi Z\u0259f\u0259ri d\u0259 bundan sonra daim istismar etm\u0259k d\u00fczg\u00fcn olmaz. \u00c7\u00fcnki birincisi, siyasi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n d\u00fczg\u00fcn olmaz. \u0130kincisi, c\u0259miyy\u0259td\u0259 el\u0259 bir sakitl\u0259\u015fm\u0259 ovqat\u0131 da yarad\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Birincisi, biz h\u0259r zaman \u00e7ox ay\u0131q olmal\u0131y\u0131q, \u00e7\u00fcnki biz\u0259 qar\u015f\u0131 olan h\u0259r\u0259k\u0259t, dediyimiz bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 bitm\u0259y\u0259c\u0259k, bundan sonra da davam ed\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki biz d\u00fcnya miqyas\u0131nda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck laylar\u0131 t\u0259rp\u0259tdik. B\u0259lk\u0259 d\u0259 t\u0259hlil\u00e7il\u0259r g\u00f6r\u00fcrl\u0259r ki, bizim Z\u0259f\u0259rimizin b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259sadlar\u0131 onlara \u00e7ox baha ba\u015fa g\u0259lib. B\u00f6y\u00fck laylar\u0131 t\u0259rp\u0259tdik biz. El\u0259 bir Z\u0259f\u0259r \u00e7ald\u0131q ki, bu, lokal \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u0259s\u0259l\u0259 deyil. Bu, bir n\u00f6v beyn\u0259lxalq g\u00fcnd\u0259liyin \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin birin\u0259 \u00e7evrilibdir.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, biz\u0259 qar\u015f\u0131 olan m\u0259nfi m\u00fcnasib\u0259t, \u0259n\u0259n\u0259vi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n g\u0259l\u0259n m\u0259nfi m\u00fcnasib\u0259t dayanmayacaq. Erm\u0259nistan\u0131 silahland\u0131rma c\u0259hdl\u0259ri bu m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r ki, bizi daim t\u0259zyiq alt\u0131nda saxlas\u0131nlar. Bu, bizi bundan sonra da rahat ya\u015fama\u011fa qoymamaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259yl\u0259rdir v\u0259 \u0259fsuslar olsun ki, burada da Fransa yen\u0259 d\u0259 \u00f6n plandad\u0131r. Bu g\u00fcn Erm\u0259nistan\u0131 silahland\u0131ran, onlara \u00fcr\u0259k-dir\u0259k ver\u0259n, onlar\u0131n h\u0259rb\u00e7il\u0259rini haz\u0131rlayan v\u0259 n\u00f6vb\u0259ti m\u00fcharib\u0259y\u0259 haz\u0131rlayan \u00f6lk\u0259 Fransad\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 m\u0259n dey\u0259nd\u0259 ki, Fransan\u0131n siyas\u0259ti Qafqazda g\u0259rginliyin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur, m\u0259hz bunu n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdum. Erm\u0259nistanda yersiz ill\u00fcziyalar yarana bil\u0259r ki, n\u0259 vaxtsa onlar Qaraba\u011f\u0131 yenid\u0259n bizd\u0259n qopara bil\u0259rl\u0259r. Bel\u0259 fikirl\u0259r onlar\u0131n c\u0259miyy\u0259tind\u0259 dola\u015f\u0131r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n r\u0259hb\u0259r qrupla\u015fma daxilind\u0259 d\u0259 bel\u0259 fikirl\u0259r var. M\u0259n istisna etmir\u0259m ki, bu fikirl\u0259r, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, getdikc\u0259 daha geni\u015f yer tutacaq.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 biz he\u00e7 vaxt sakitl\u0259\u015fm\u0259m\u0259liyik v\u0259 m\u0259n, xat\u0131rlay\u0131rs\u0131n\u0131zsa, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra demi\u015fdim v\u0259 bunu da etdik, biz daha g\u00fccl\u00fc ordu yaratmal\u0131y\u0131q. Biz son \u00fc\u00e7 il \u0259rzind\u0259 b\u00f6y\u00fck yol ke\u00e7mi\u015fik. \u0130ndi bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 dem\u0259k y\u0259qin ki, d\u00fczg\u00fcn olmaz, amma m\u0259tbuatda olan m\u0259lumat kifay\u0259tdir. Yeni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r antiterror \u0259m\u0259liyyat\u0131nda \u00e7ox \u00f6n\u0259mli rol oynam\u0131\u015fd\u0131lar, yeni texnika, yeni sursatlar, \u0259n m\u00fcasir avadanl\u0131q. M\u0259n art\u0131q bunu demi\u015f\u0259m, bu il m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi kompleksinin n\u0259zdind\u0259 olan zavodlar\u0131m\u0131za h\u0259m d\u00f6vl\u0259t, h\u0259m \u00f6z\u0259l sektor t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259n az\u0131 bir milyard manat investisiya qoyulacaq. Y\u0259ni, biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc daha b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 laz\u0131m olan vasit\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259min ed\u0259c\u0259yik. Y\u0259ni, biz he\u00e7 vaxt sakitl\u0259\u015f\u0259 bilm\u0259rik. Bizim ordu quruculu\u011fu prosesi davam ed\u0259c\u0259k v\u0259 Erm\u0259nistan da bilm\u0259lidir, o, n\u0259 q\u0259d\u0259r silah alsa da, onlara n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00fcr\u0259k-dir\u0259k vers\u0259l\u0259r d\u0259, \u0259g\u0259r biz\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259r hans\u0131 bir t\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nb\u0259yi olsa, biz d\u0259rhal o t\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nb\u0259yini m\u0259hv ed\u0259c\u0259yik. M\u0259n bunu gizl\u0259tmir\u0259m ki, sabah he\u00e7 kim dem\u0259sin n\u0259s\u0259 g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z oldu. Qoy e\u015fid\u0259n e\u015fitsin ki, biz g\u00f6rs\u0259k, biz\u0259 qar\u015f\u0131 real t\u0259hl\u00fck\u0259, o Fransan\u0131n s\u0131n\u0131q-salxaq \u201cBastion\u201d ma\u015f\u0131nlar\u0131, o konserv bankalar\u0131 yox, real t\u0259hl\u00fck\u0259 yaransa, biz preventiv add\u0131mlarla o t\u0259hl\u00fck\u0259ni ist\u0259nil\u0259n n\u00f6qt\u0259d\u0259 m\u0259hv ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 sakitl\u0259\u015fm\u0259 olmamal\u0131d\u0131r. Demir\u0259m, h\u0259r an biz fikirl\u0259\u015fm\u0259liyik ki, yeni m\u00fcharib\u0259 olacaq. Yox, m\u0259n \u0259min\u0259m ki, olmayacaq v\u0259 \u0259limd\u0259n g\u0259l\u0259ni ed\u0259c\u0259y\u0259m ki, olmas\u0131n. Yet\u0259r, m\u00fcharib\u0259l\u0259r kifay\u0259tdir. Ancaq yeni konseptual inki\u015faf strategiyam\u0131z, milli ideologiyam\u0131z\u0131n yeni istiqam\u0259tl\u0259ri v\u0259 \u0259ld\u0259 edilmi\u015f u\u011furlarla sakitl\u0259\u015fm\u0259k sanki m\u00fc\u0259yy\u0259n dur\u011funlu\u011fa g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. Bu, ayr\u0131 bir b\u00f6y\u00fck s\u00f6hb\u0259tin m\u00f6vzusudur. B\u0259lk\u0259 n\u0259 vaxtsa ayr\u0131ca bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 da biz dan\u0131\u015far\u0131q. Amma h\u0259r halda sual\u0131n\u0131za cavab ver\u0259r\u0259k dem\u0259liy\u0259m ki, b\u0259li, yeni d\u00f6vr ba\u015flay\u0131r v\u0259 \u0259min\u0259m, bu d\u00f6vr d\u0259 \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn u\u011furlu olacaq.<\/p>\n<p><strong>Mir\u015fahin A\u011fayev:\u00a0<em>M\u00f6c\u00fcz\u0259l\u0259rin adil\u0259\u015fdiyi d\u00f6vrd\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q, c\u0259nab Prezident, bax, biz oturmu\u015fuq burada, qalib xalq\u0131n qalib liderin\u0259 suallar veririk, cavablar al\u0131r\u0131q v\u0259 h\u00f6rm\u0259tli tama\u015fa\u00e7\u0131lar bax\u0131r biz\u0259. M\u0259n inanmaq ist\u0259yir\u0259m ki, bu tama\u015fa\u00e7\u0131lar aras\u0131nda he\u00e7 vaxt a\u011fl\u0131m\u0131za g\u0259tirm\u0259diyimiz, amma art\u0131q reall\u0131\u011fa \u00e7evrilmi\u015f Arkadi Qukasyan da var, Bako Saakyan da var, Araik Arutunyan da var, Ruben Vardanyan da var v\u0259 bu adamlar Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n Q\u0259l\u0259b\u0259sinin real g\u00f6st\u0259ricil\u0259ridir &#8211; m\u0259\u011flubiyy\u0259t format\u0131nda g\u00f6st\u0259ricil\u0259ridir v\u0259 eyni zamanda, m\u0259n s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si \u0259traf\u0131nda dan\u0131\u015fmaq ist\u0259yir\u0259m. Ona g\u00f6r\u0259 ki, s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015f y\u0259qin ki, b\u00fct\u00fcn bu prosesl\u0259rin sonunu g\u0259tirm\u0259li olan i\u015fdir. Amma ba\u015fqa bir t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 fikirl\u0259\u015firs\u0259n ki, Erm\u0259nistan\u0131n ipinin \u00fcst\u00fcn\u0259 odun y\u0131\u011fmaq olarm\u0131 v\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, bu ip onlar\u0131n \u0259lind\u0259 deyil v\u0259 \u00e7oxdan deyil.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Bilirsiniz, bizim tarixi Q\u0259l\u0259b\u0259miz o q\u0259d\u0259r parlaq idi v\u0259 c\u0259mi bir ne\u00e7\u0259 saat \u0259rzind\u0259 davam ed\u0259n \u0259m\u0259liyyat n\u0259tic\u0259sind\u0259 suverenliyimiz b\u00fct\u00fcn \u0259razid\u0259 b\u0259rpa olunanda bunu b\u0259zil\u0259ri bel\u0259 qavraya da bilm\u0259dil\u0259r. O q\u0259d\u0259r tez bir zamanda ba\u015flad\u0131 v\u0259 sona \u00e7atd\u0131 v\u0259 eyni zamanda, bu parlaq Q\u0259l\u0259b\u0259 fonunda bax, dediyiniz o personajlar\u0131n da tutulmas\u0131 bir q\u0259d\u0259r k\u00f6lg\u0259d\u0259 qald\u0131. Halbuki bu, \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 b\u00f6y\u00fck bir tarixi hadis\u0259dir. Biz\u0259 qar\u015f\u0131 qanl\u0131 m\u00fcharib\u0259 aparan, vandall\u0131q t\u00f6r\u0259d\u0259n, Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 t\u00f6r\u0259d\u0259n, torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rimizi, k\u0259ndl\u0259rimizi yerl\u0259-yeksan ed\u0259n canil\u0259r bu g\u00fcn h\u0259bs olunub, saxlan\u0131l\u0131b v\u0259 \u0259dal\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda cavab ver\u0259c\u0259kl\u0259r. Onlar\u0131n aras\u0131nda Qaraba\u011fda olmu\u015f b\u00fct\u00fcn d\u0131rnaqaras\u0131 ke\u00e7mi\u015f liderl\u0259r, ondan sonra Qaraba\u011fa ixrac edilmi\u015f d\u0131rnaqaras\u0131 ba\u015f nazir v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri var. T\u0259kc\u0259 o qrupla\u015fmada iki n\u0259f\u0259r \u00e7at\u0131\u015fm\u0131r, onlar da \u0130r\u0259vandad\u0131rlar, onlar da olsa, onda tam hey\u0259t formala\u015f\u0131r. Bu, do\u011frudan da \u0259dal\u0259tin Z\u0259f\u0259ridir v\u0259 m\u0259n dey\u0259nd\u0259 ki, \u0259dal\u0259t\u0259 inanmaq laz\u0131md\u0131r v\u0259 \u0259dal\u0259ti t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcbariz\u0259 aparmaq laz\u0131md\u0131r, m\u0259hz bunu n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdum. Onlar\u0131n he\u00e7 a\u011fl\u0131na g\u0259l\u0259 bilm\u0259zdi ki, bu g\u00fcn onlar Bak\u0131da \u00e7ay i\u00e7m\u0259k ist\u0259yini bel\u0259 realla\u015fd\u0131racaqlar, istintaq t\u0259cridxanas\u0131nda oturacaqlar v\u0259 \u0259dal\u0259t m\u0259hk\u0259m\u0259sinin q\u0259rar\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>S\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, m\u0259n bir daha qeyd etm\u0259liy\u0259m. Art\u0131q bir balaca qeyd etdim ki, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si ba\u015fa \u00e7atanda bir vakuum yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 he\u00e7 kim bilmirdi ki, bundan sonra n\u0259 olacaq. \u00c7\u00fcnki do\u011frudan da \u00e7ox unikal bir situasiyad\u0131r v\u0259 o zaman m\u0259hz Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi bu bo\u015flu\u011fu doldurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259klif el\u0259di ki, y\u0259qin s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si olmal\u0131d\u0131r. H\u0259r halda dan\u0131\u015f\u0131qlar ba\u015flanmal\u0131d\u0131r, h\u0259tta o vaxt h\u0259l\u0259 f\u0259aliyy\u0259td\u0259 olan Minsk qrupunun n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri d\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259 m\u0259nd\u0259n soru\u015fmu\u015fdular ki, biz indi n\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olaq? Y\u0259ni, Sizin m\u0259sl\u0259h\u0259tiniz n\u0259dir? M\u0259n dedim ki, indi Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259si art\u0131q ba\u011fland\u0131. \u018fg\u0259r n\u0259 il\u0259s\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq ist\u0259yirsinizs\u0259, bir xeyir g\u0259tirm\u0259k ist\u0259yirsinizs\u0259, siz Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan normalla\u015fma prosesind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259 bil\u0259rsiniz. Amma onlardan h\u0259r hans\u0131 bir t\u0259klif g\u0259lm\u0259di. Onda biz bu t\u0259klifi ir\u0259li s\u00fcrd\u00fck. Amma ir\u0259li s\u00fcr\u0259nd\u0259n sonra da he\u00e7 bir cavab g\u0259lm\u0259di. Ondan sonra biz m\u0259lum be\u015f prinsipi r\u0259smil\u0259\u015fdirdik v\u0259 bu prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda faktiki olaraq dan\u0131\u015f\u0131qlar ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. D\u00fczd\u00fcr, o vaxt Erm\u0259nistan v\u0259 b\u0259zi ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259r bu prinsipl\u0259r\u0259 Qaraba\u011fla ba\u011fl\u0131 m\u00f6vzunu da \u0259lav\u0259 etm\u0259k ist\u0259mi\u015fdil\u0259r. Halbuki biz ilk g\u00fcnd\u0259n bunun \u0259leyhin\u0259 idik. \u00c7\u00fcnki m\u0259n deyirdim ki, Qaraba\u011f bizim daxili i\u015fimizdir, \u0259g\u0259r s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si imzalanarsa, bu, d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcqavil\u0259 olacaq. Onu da m\u0259n bildirdim ki, bu, \u00e7ox y\u0131\u011fcam bir s\u0259n\u0259d olmal\u0131d\u0131r. Y\u0259ni, 5-10 cildlik yox, maksimum 5-10 s\u0259hif\u0259lik \u0259sas prinsipl\u0259rdir. Onu da burada, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, velosiped icad etm\u0259k laz\u0131m deyil, sad\u0259c\u0259 olaraq, beyn\u0259lxalq h\u00fcququn prinsipl\u0259ri oraya sal\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ancaq bir m\u00fcdd\u0259t dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 o q\u0259d\u0259r d\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00fcmidl\u0259r do\u011furmurdu. \u00c7\u00fcnki Erm\u0259nistan v\u0259 onun arxas\u0131nda dayanan b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r m\u00fctl\u0259q Qaraba\u011fla ba\u011fl\u0131 m\u00f6vzunu oraya salmaq ist\u0259mi\u015fdil\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 status m\u0259s\u0259l\u0259sini. Bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra art\u0131q hesab edir\u0259m ki, real v\u0259ziyy\u0259t, bizim add\u0131mlar\u0131m\u0131z v\u0259 m\u00f6vqeyimiz, o c\u00fcml\u0259d\u0259n statusun g\u00f6nd\u0259rdiyim o \u00fcnvan\u0131n g\u00f6st\u0259rilm\u0259si m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 onlar\u0131n m\u00f6vqeyind\u0259 d\u0259yi\u015fikliy\u0259 s\u0259b\u0259b oldu v\u0259 art\u0131q status yox, \u201cQaraba\u011fda ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259rin h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u0259 oraya sal\u0131nmal\u0131 idi\u201d iddias\u0131 il\u0259 h\u0259m Erm\u0259nistan, h\u0259m d\u0259 onun havadarlar\u0131 buna \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. Biz is\u0259 deyirdik ki, \u0259g\u0259r bel\u0259 olsa, onda vaxtil\u0259 Erm\u0259nistandan qovulmu\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n da h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi eyni ifad\u0259l\u0259rl\u0259 orada t\u0259sbit edilm\u0259lidir. H\u0259r \u015fey qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 olmal\u0131d\u0131r v\u0259 burada onlar\u0131n arqumentasiyas\u0131 da, &#8211; y\u0259ni, \u201cErm\u0259nistan plyus\u201d bel\u0259 adland\u0131raq bu qrupla\u015fman\u0131, &#8211; \u00e7ox m\u0259ntiqsiz idi ki, onlar 30 il bundan \u0259vv\u0259l qovulmu\u015fdu, amma bunlar buradad\u0131r. Y\u0259ni ki, onlar, b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqa malik deyill\u0259r. Halbuki bu, faktiki olaraq rasist bir yana\u015fma idi. Y\u0259ni, bizim m\u00f6vqeyimiz d\u0259yi\u015fm\u0259z olaraq qal\u0131rd\u0131, ya bu m\u0259s\u0259l\u0259 s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sind\u0259 \u0259ks olunmur, ya da ki, h\u0259r iki n\u00fcmay\u0259nd\u0259nin h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0259ks olunacaq. Dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n bel\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259siz ke\u00e7m\u0259sinin d\u0259 \u0259sas s\u0259b\u0259bi bu idi.<\/p>\n<p>Sentyabr hadis\u0259l\u0259rind\u0259n sonra is\u0259 biz yeni bir v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdik. Erm\u0259nistana veril\u0259n v\u0259dl\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 h\u0259m BMT-d\u0259, h\u0259m Avropa \u0130ttifaq\u0131nda Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 sanksiyalar t\u0259tbiq edil\u0259c\u0259k, Az\u0259rbaycan b\u00f6y\u00fck t\u0259zyiq alt\u0131na d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k, d\u0131rnaqaras\u0131 bu \u0259m\u0259liyyat Az\u0259rbaycana baha ba\u015fa g\u0259l\u0259c\u0259k. Bu \u0259m\u0259liyyat, b\u00fct\u00fcn bu kommunikasiyalar Erm\u0259nistanda \u0259minlik yaratd\u0131 ki, onlar s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sini ist\u0259diyi kimi t\u0259rtib ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r v\u0259 biz\u0259 d\u0259 kims\u0259 t\u0259zyiq edib bizi d\u0259 raz\u0131 sala bil\u0259rl\u0259r. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 70 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 bizim t\u0259klifimiz\u0259, &#8211; \u00e7\u00fcnki burada t\u0259klifl\u0259r m\u00fcbadil\u0259si 5-6 d\u0259f\u0259 gedib, m\u0259tnl\u0259r g\u00f6nd\u0259rilir \u015f\u0259rhl\u0259rl\u0259, &#8211; cavab vermirdi. Biz onu art\u0131q r\u0259smi qaydada bildir\u0259nd\u0259 ki, 70 g\u00fcn, y\u0259ni o vaxt dey\u0259s\u0259n 60 g\u00fcn g\u00f6zl\u0259yirik, ondan sonra t\u0259klif verdil\u0259r v\u0259 haz\u0131rda onlar\u0131n t\u0259klifind\u0259, y\u0259ni onlar\u0131n \u015f\u0259rhl\u0259rind\u0259 Qaraba\u011fla, Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir k\u0259lm\u0259 bel\u0259 yoxdur. Y\u0259ni, bu m\u00f6vzu art\u0131q \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b v\u0259 faktiki olaraq s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn real \u015f\u0259rait m\u0259hz indi yarad\u0131l\u0131b &#8211; m\u0259hz sentyabr \u0259m\u0259liyyat\u0131ndan sonra yarad\u0131l\u0131b. Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, biz onlardan f\u0259rqli olaraq \u00f6z \u015f\u0259rhl\u0259rimizi 70 g\u00fcnd\u0259n sonra yox, 30 g\u00fcnd\u0259n sonra g\u00f6nd\u0259rdik v\u0259 ondan iki h\u0259ft\u0259 sonra onlar, bax bu ay\u0131n 4-d\u0259 yeni \u015f\u0259rhl\u0259r g\u00f6nd\u0259rdil\u0259r. Y\u0259ni, yen\u0259 d\u0259 sual yaran\u0131r: \u018fg\u0259r bu \u015f\u0259rhl\u0259ri iki h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 verm\u0259k olarsa, s\u0259n ke\u00e7\u0259n d\u0259f\u0259 70 g\u00fcn n\u0259yi g\u00f6zl\u0259mis\u0259n? Y\u0259ni, m\u0259nim f\u0259rziyy\u0259m tam s\u00fcbuta yetirilir.<\/p>\n<p>Y\u0259ni bu, bel\u0259 p\u0259rd\u0259arxas\u0131 hadis\u0259l\u0259rin bir q\u0259d\u0259r izahat\u0131 idi. M\u0259nc\u0259, siz\u0259 v\u0259 ictimaiyy\u0259t\u0259 maraql\u0131 olar. Amma \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 odur ki, m\u0259n hesab edir\u0259m, s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259r indi yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 m\u0259tn \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259r f\u0259al getm\u0259lidir. Bir m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 var. Y\u0259qin, siz d\u0259 bunu bilirsiniz, Erm\u0259nistan ist\u0259yir ki, bu s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin z\u0259man\u0259t\u00e7il\u0259ri olsun. Biz hesab edirik ki, buna he\u00e7 bir ehtiyac yoxdur. Bu, iki suveren d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda imzalanacaq s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sidir. Biz orada he\u00e7 bir z\u0259man\u0259t\u00e7il\u0259r\u0259 ehtiyac duymuruq v\u0259 \u0259g\u0259r bu, ikit\u0259r\u0259fli formatda imzalanacaqsa, imzalanmal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r kims\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259k ist\u0259yirs\u0259, biz buna da etiraz etmirik. Ancaq bu k\u00f6m\u0259k el\u0259 olmal\u0131d\u0131r ki, m\u0259cburi olmas\u0131n. \u00c7\u00fcnki b\u0259zil\u0259ri indi yar\u0131\u015fa \u00e7\u0131x\u0131blar ki, dan\u0131\u015f\u0131qlar bu \u00f6lk\u0259d\u0259 ke\u00e7irilsin, o \u00f6lk\u0259d\u0259 ke\u00e7irilsin, ya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6lk\u0259d\u0259 ke\u00e7irilsin. Bu, bir q\u0259d\u0259r geosiyasi r\u0259qab\u0259t\u0259 b\u0259nz\u0259y\u0259n bir \u015feydir. M\u0259n bunu ist\u0259m\u0259zdim. M\u0259n \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 ist\u0259m\u0259zdim ki, Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri geosiyasi m\u00f6vzuya \u00e7evrilsin. Bu, bizim iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259mizdir, \u00f6z\u00fcm\u00fcz d\u0259 bunu h\u0259ll etm\u0259liyik. \u018fg\u0259r raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259ls\u0259k, s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si imzalanacaq. \u018fg\u0259r raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259lm\u0259s\u0259k, dem\u0259li, ya dan\u0131\u015f\u0131qlar davam etdiril\u0259c\u0259k, ya dan\u0131\u015f\u0131qlar dayand\u0131r\u0131lacaq. H\u0259r iki variant da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Mir\u015fahin A\u011fayev:<em>\u00a0D\u00f6rd il bundan qabaq yanvar ay\u0131n\u0131n 21-d\u0259 Davos \u0130qtisadi Forumunda Siz\u0259 bir moderator sual vermi\u015fdi: C\u0259nab Prezident, Avrasiyada xeyli q\u00fcvv\u0259l\u0259r birl\u0259\u015fib, Rusiya v\u0259 \u00c7in xat\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 bel\u0259 bir sual verilmi\u015fdi ki, Az\u0259rbaycan Prezidenti olaraq Siz, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, kim\u0259 z\u0259ng ed\u0259rdiniz? M\u0259n o sual\u0131n da, cavab\u0131n da verildiyi an orada idim v\u0259 bu g\u00fcn h\u0259min sual\u0131 t\u0259krarlamaq ist\u0259yir\u0259m. Niy\u0259? Ona g\u00f6r\u0259 ki, o sual veril\u0259nd\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259l\u0259 20 faiz \u0259skik idi, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz b\u0259rpa olunmam\u0131\u015fd\u0131. Bu g\u00fcn d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini, suverenliyini b\u0259rpa etmi\u015f bir Lider\u0259 bu sual\u0131 verm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti kimi Siz kim\u0259 z\u0259ng ed\u0259rdiniz?<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Prinsipc\u0259, dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, m\u0259n, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, \u00e7ox nadir hallarda hans\u0131sa d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 telefon z\u0259ngi il\u0259 narahat edir\u0259m. \u00c7\u00fcnki hesab edir\u0259m ki, m\u0259nim h\u0259mkarlar\u0131m\u0131n ham\u0131s\u0131 \u00e7ox m\u0259\u015f\u011ful insanlard\u0131r v\u0259 el\u0259 bir ciddi m\u00f6vzu yoxdur ki, bu m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u0259s\u0259 t\u0259cili dem\u0259k laz\u0131md\u0131r. Ad\u0259t\u0259n h\u0259r hans\u0131 bir m\u00f6vzu olanda Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi vasit\u0259sil\u0259 bu mesajlar g\u00f6nd\u0259rilir, ya da ki, k\u00f6m\u0259k\u00e7im vasit\u0259sil\u0259. M\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n b\u0259zil\u0259rini ancaq onlar\u0131n do\u011fum g\u00fcnl\u0259rind\u0259 telefonla z\u0259ng edib t\u0259brik edir\u0259m. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 \u0259n \u00e7ox telefonla dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131m insanlar T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti v\u0259 Rusiya Prezidenti idi. Bu da t\u0259biidir, T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti m\u00fcharib\u0259nin ilk g\u00fcn\u00fcnd\u0259n son g\u00fcn\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r bizim yan\u0131m\u0131zda idi v\u0259 Az\u0259rbaycana verdiyi siyasi v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259k bir \u00e7oxlar\u0131na bir mesaj idi. Bu, sad\u0259c\u0259 olaraq, Az\u0259rbaycan xalq\u0131na h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 d\u0259st\u0259k mesaj\u0131 deyildi. Bu, m\u00fcharib\u0259y\u0259 qar\u0131\u015fmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r\u0259 bir ciddi mesaj idi ki, k\u0259narda durun. Ona g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 bunu he\u00e7 vaxt unutmamal\u0131d\u0131r v\u0259 daim z\u0259ngl\u0259\u015firdik, s\u00f6hb\u0259tl\u0259\u015firdik, m\u0259nim qarda\u015f\u0131m R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan maraqlan\u0131rd\u0131 m\u00fcharib\u0259nin gedi\u015fat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259 m\u0259ni \u015eu\u015fa q\u0259l\u0259b\u0259si m\u00fcnasib\u0259til\u0259 ilk t\u0259brik ed\u0259n d\u0259 o olmu\u015fdur. Prezident Putinl\u0259 d\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s\u00f6hb\u0259tim olmu\u015fdur. \u00c7\u00fcnki bilirsiniz ki, Rusiya bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 m\u00fcharib\u0259ni dayand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259yl\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015fdi v\u0259 m\u0259n d\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259ri qoymu\u015fdum. M\u0259n h\u0259l\u0259 oktyabr\u0131n ilk ong\u00fcnl\u00fcy\u00fcnd\u0259 aram\u0131zda olan telefon s\u00f6hb\u0259ti zaman\u0131 demi\u015fdim ki, biz dayanma\u011fa haz\u0131r\u0131q, amma \u015f\u0259rtl\u0259rimiz var. Onlar bizim torpa\u011f\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131xmal\u0131d\u0131r v\u0259 m\u0259n\u0259 tarix verm\u0259lidir, t\u0259qvim verm\u0259lidir n\u0259 vaxt \u00e7\u0131xacaq. M\u0259n art\u0131q bunu Az\u0259rbaycan ictimaiyy\u0259tin\u0259 d\u0259 dedim, y\u0259qin ki, yad\u0131n\u0131zdad\u0131r. M\u0259nim televiziya \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131m da y\u0259qin yad\u0131n\u0131zdad\u0131r ki, Erm\u0259nistan biz\u0259 vaxt versin, tarix versin v\u0259 biz m\u00fcharib\u0259ni dayand\u0131rma\u011fa haz\u0131r\u0131q v\u0259 bel\u0259 d\u0259 oldu. Noyabr\u0131n 10-da biz\u0259 tarix verildi v\u0259 biz m\u00fcharib\u0259ni dayand\u0131rd\u0131q. Ona g\u00f6r\u0259 t\u0259maslar daha \u00e7ox bunun \u0259traf\u0131nda idi v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, noyabr\u0131n 9-da, dediyim kimi s\u0259h\u0259rd\u0259n noyabr\u0131n 10-da erk\u0259n saatlara q\u0259d\u0259r bu raz\u0131la\u015fma, m\u0259tn raz\u0131la\u015fmas\u0131 prosesi getmi\u015fdir. Bu g\u00fcn prinsip etibaril\u0259 m\u0259n kimi do\u011fum g\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brik edir\u0259m, bu m\u0259tbuatda var. M\u0259ni d\u0259 kim t\u0259brik edir, onlar\u0131n say\u0131 \u00e7ox deyil, 4-5 Prezidentdir, m\u0259n t\u0259r\u0259fimd\u0259n d\u0259 4-5 Prezident\u0259 z\u0259ng edib telefonla t\u0259brik edir\u0259m. Amma y\u0259qin bu g\u00fcn \u0259g\u0259r hans\u0131sa ciddi bir m\u0259s\u0259l\u0259 \u00f6lk\u0259miz qar\u015f\u0131s\u0131nda dursa, \u0259lb\u0259tt\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, qarda\u015f\u0131m R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fana z\u0259ng ed\u0259r\u0259m, onu m\u0259lumatland\u0131raram.<\/p>\n<p><strong>Fikr\u0259t Doluxanov:\u00a0<em>C\u0259nab Prezident, bir q\u0259d\u0259r \u00f6nc\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf, yeni d\u00f6vr v\u0259 yeni missiya bar\u0259d\u0259 s\u00f6hb\u0259t a\u00e7\u0131ld\u0131. Bu yerd\u0259 B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f Proqram\u0131na toxunmaq ist\u0259rdim. Siz \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131z\u0131n birind\u0259 bel\u0259 bir ifad\u0259 i\u015fl\u0259tmi\u015fdiniz ki, Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur c\u0259nn\u0259t\u0259 \u00e7evrilir. Biz g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, orada s\u00fcr\u0259tli b\u0259rpa v\u0259 yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131r. 2024-c\u00fc il bax\u0131m\u0131ndan g\u00f6zl\u0259ntil\u0259riniz n\u0259dir v\u0259 yerli sahibkarlar\u0131n, xarici investorlar\u0131n bu i\u015fl\u0259r\u0259 daha da f\u0259al c\u0259lb olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 institusional add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub?<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r. Bu haqda \u00e7ox dan\u0131\u015fmaq ist\u0259m\u0259zdim. Sad\u0259c\u0259 olaraq, b\u00fct\u00fcn b\u00f6y\u00fck infrastruktur layih\u0259l\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, hesab edir\u0259m ki, \u0259sas nailiyy\u0259timiz odur ki, be\u015f ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sin\u0259 ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r qay\u0131tm\u0131\u015flar. La\u00e7\u0131n, F\u00fczuli \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri, A\u011fal\u0131, Tal\u0131\u015f v\u0259 Zabux k\u0259ndl\u0259ri art\u0131q dir\u00e7\u0259lir. Bu il h\u0259min o ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rin\u0259 ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin qaytar\u0131lmas\u0131 davam ed\u0259c\u0259k. Bu ilin \u0130nvestisiya Proqram\u0131 yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 m\u0259nim t\u0259r\u0259fimd\u0259n t\u0259sdiq olunacaq, bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 art\u0131q m\u00fczakir\u0259d\u0259n ke\u00e7ib. H\u0259m Qaraba\u011fa, \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zura, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin dig\u0259r yerl\u0259rin\u0259 aid \u0130nvestisiya Proqram\u0131 bizim \u0259sas al\u0259timizdir, b\u0259rpa \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas al\u0259timizdir.<\/p>\n<p>Bu il Qaraba\u011fda, \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin ham\u0131s\u0131 davam etdiril\u0259c\u0259k. Bunlar n\u0259h\u0259ng layih\u0259l\u0259rdir. Bildiyiniz kimi, su anbarlar\u0131, yollar, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r, d\u0259mir yollar\u0131, m\u0259kt\u0259bl\u0259r, x\u0259st\u0259xanalar, art\u0131q ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r onlar\u0131n in\u015faat\u0131, b\u0259zil\u0259ri art\u0131q istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir. \u0130\u00e7m\u0259li su x\u0259tl\u0259ri, elektrik enerjisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 layih\u0259l\u0259r, suvarma il\u0259 ba\u011fl\u0131 qeyd etdiyim su anbarlar\u0131, m\u0259s\u0259l\u0259n S\u0259rs\u0259ng Su Anbar\u0131 &#8211; bu g\u00fcn anbarda ancaq 50 faiz su var. \u00c7\u00fcnki i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 erm\u0259nil\u0259r ancaq onu istismar edibl\u0259r. Y\u0259ni, oraya bir q\u0259pik d\u0259 v\u0259sait qoyulmam\u0131\u015fd\u0131. Xa\u00e7\u0131n\u00e7ay Su Anbar\u0131 tamamil\u0259 m\u0259hv edilmi\u015fdi, indi bu yax\u0131nlarda a\u00e7\u0131ld\u0131. Yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 F\u00fczulid\u0259ki K\u00f6nd\u0259l\u0259n\u00e7ay Su Anbar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 ed\u0259c\u0259yik. Suqovu\u015fan\u0131 biz yenid\u0259n qurduq, indi kanallar \u00e7\u0259kilir. Ondan sonra Zabux\u00e7ay Su Anbar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131 bu il tamamlanacaq, o da b\u00f6y\u00fck \u0259razini suvarma suyu il\u0259 t\u0259min ed\u0259c\u0259k. Y\u0259ni, ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r qay\u0131danda art\u0131q orada \u0259kin-bi\u00e7in \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rait olmal\u0131d\u0131r. Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, qay\u0131dan ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin m\u0259\u015f\u011fullu\u011fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 bizim qurumlar\u0131m\u0131z ciddi m\u0259\u015f\u011fuldur v\u0259 h\u0259m ged\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r onlar \u00fc\u00e7\u00fcn treninql\u0259r ke\u00e7irilir, h\u0259m d\u0259 yerl\u0259rd\u0259 yeni istehsalat sah\u0259l\u0259ri, s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri yarad\u0131l\u0131r v\u0259 yarad\u0131lacaq. A\u011fdamda v\u0259 C\u0259bray\u0131lda iki b\u00f6y\u00fck s\u0259naye zonas\u0131 art\u0131q f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131b v\u0259 bu il o zonalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 geni\u015fl\u0259n\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu infrastruktur layih\u0259l\u0259ri imkan verir ki, biz bu il daha b\u00f6y\u00fck sayda ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259ri \u00f6z d\u0259d\u0259-baba torpaqlar\u0131na qaytaraq v\u0259 onlar\u0131n bu il qaytar\u0131lacaqlar\u0131 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r aras\u0131nda be\u015f \u015f\u0259h\u0259r &#8211; \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259ri, C\u0259bray\u0131l \u015f\u0259h\u0259ri, K\u0259lb\u0259c\u0259r \u015f\u0259h\u0259ri, Xank\u0259ndi \u015f\u0259h\u0259ri, Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri olacaq. A\u011fdam, Z\u0259ngilan, Qubadl\u0131 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin\u0259 is\u0259 ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin 2025-ci ild\u0259 qay\u0131tmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bununla paralel olaraq bir \u00e7ox k\u0259ndl\u0259rd\u0259, &#8211; hans\u0131larda ki, m\u0259n t\u0259m\u0259l qoymu\u015fam, &#8211; orada in\u015faat davam ed\u0259c\u0259k, bir ne\u00e7\u0259 k\u0259nd\u0259 ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r qay\u0131dacaqlar. M\u0259s\u0259l\u0259n, La\u00e7\u0131n rayonunun Sus k\u0259ndi haz\u0131r olacaq. Ondan sonra Xocal\u0131 rayonunun K\u0259rkicahan, Mal\u0131b\u0259yli, Tur\u015fsu k\u0259ndl\u0259rinin d\u0259 b\u0259rpas\u0131na art\u0131q start veririk. K\u0259ndl\u0259r tamamil\u0259 da\u011f\u0131lm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. M\u0259n Qaraba\u011fa son s\u0259f\u0259rim zaman\u0131 oraya ba\u015f \u00e7\u0259kmi\u015f\u0259m. Tamamil\u0259 da\u011f\u0131lm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir, Mal\u0131b\u0259yli m\u0259scidi d\u0259 da\u011f\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 vandallar ondan da peyin anbar\u0131 kimi istifad\u0259 etmi\u015fl\u0259r. Y\u0259ni, sadalad\u0131\u011f\u0131m bu, \u0259n az\u0131 \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259r\u0259 ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r qay\u0131dacaq v\u0259 2026-c\u0131 ilin sonuna q\u0259d\u0259r o art\u0131q b\u0259yan edildi, h\u0259d\u0259fimiz 140 min ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcn\u00fc \u00f6z d\u0259d\u0259-baba torpaqlar\u0131na qaytarmaqd\u0131r. \u018fmin\u0259m ki, biz buna da nail olaca\u011f\u0131q. Onu da bir daha bildirm\u0259liy\u0259m ki, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 biz \u00f6z daxili imkanlar hesab\u0131na edirik. He\u00e7 bir donor t\u0259\u015fkilat\u0131, he\u00e7 bir dig\u0259r t\u0259r\u0259f biz\u0259 k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rmir. Ancaq \u00d6zb\u0259kistan v\u0259 Qazax\u0131stan F\u00fczulid\u0259 iki m\u0259kt\u0259bin tikintisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 biz\u0259 qarda\u015f d\u0259st\u0259yi g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir, b\u00fct\u00fcn qalan layih\u0259l\u0259r daxili imkanlar hesab\u0131na realla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6z\u0259l sektoru da siz qeyd etdiniz, m\u0259n \u00e7ox \u015fadam v\u0259 bir daha \u00f6z\u0259l sektora m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k onlara \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, Qaraba\u011fa v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zura daha f\u0259al investisiya qoysunlar. Art\u0131q Hadrut q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259, Da\u015falt\u0131 k\u0259ndind\u0259 v\u0259 A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 layih\u0259 \u00f6z\u0259l sektor t\u0259r\u0259find\u0259n icra edilir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259zif\u0259ni icra ed\u0259c\u0259k, biz ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259ri qaytaraca\u011f\u0131q. Amma, eyni zamanda, m\u0259n hesab edir\u0259m ki, Qaraba\u011fda v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda ancaq o b\u00f6lg\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015f insanlar ya\u015famamal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n ist\u0259nil\u0259n yerind\u0259n insanlar orada ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlara malik olmal\u0131d\u0131r. T\u0259bii ki, m\u0259s\u0259l\u0259n, Bak\u0131dan, ya Sumqay\u0131tdan oraya gedib ya\u015famaq ist\u0259y\u0259n getsin, ev als\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259, m\u0259nzil als\u0131n, torpaq als\u0131n, ev tiksin v\u0259 orada ya\u015fas\u0131n. Y\u0259ni, onun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t, t\u0259bii ki, he\u00e7 bir ev tik\u0259n deyil.<\/p>\n<p>Onu da m\u0259n bizim b\u00fct\u00fcn aidiyy\u0259ti qurumlar\u0131m\u0131za bildirmi\u015f\u0259m ki, biz orada ya\u015famaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn evl\u0259r tikirik, orada bir ba\u011f evi \u0259ld\u0259 etm\u0259k ist\u0259y\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcn yox. Ora ba\u011f evi deyil, ora ya\u015famaq yeridir. Kim orada ya\u015famaq ist\u0259yirs\u0259, d\u00f6vl\u0259t onun \u00fc\u00e7\u00fcn pulsuz ev d\u0259 tikir, h\u0259r \u015fey d\u0259 t\u0259\u015fkil edir. \u018fg\u0259r kims\u0259 orada, sad\u0259c\u0259 olaraq, g\u00f6z\u0259l t\u0259bi\u0259ti v\u0259 t\u0259miz havan\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq k\u00f6\u00e7m\u0259k ist\u0259yirs\u0259, \u00f6z\u0259l sektor onlar \u00fc\u00e7\u00fcn orada, m\u0259s\u0259l\u0259n, A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 indi \u00f6z\u0259l sektor bir ya\u015fay\u0131\u015f kompleksi in\u015fa edir, \u00e7oxm\u0259rt\u0259b\u0259li ev, kim ist\u0259yir gedib ondan ev alar, orada da ya\u015fayar. Da\u015falt\u0131da da, Hadrutda da bu g\u00fcn bu layih\u0259l\u0259r icra edilir.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 \u00f6z\u0259l sektora da m\u0259nim t\u00f6vsiy\u0259m budur ki, bundan istifad\u0259 etsinl\u0259r. \u00c7\u00fcnki vaxt g\u0259l\u0259c\u0259k, dediyim o Qaraba\u011f\u0131 v\u0259 Z\u0259ng\u0259zuru c\u0259nn\u0259t\u0259 \u00e7evir\u0259c\u0259yik, bu, reall\u0131\u011fa \u00e7evril\u0259c\u0259kdir. M\u0259nim he\u00e7 bir \u015f\u00fcbh\u0259m yoxdur, \u00e7\u00fcnki \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin b\u00fct\u00fcn Ba\u015f planlar\u0131 t\u0259sdiql\u0259ndi. \u015e\u0259h\u0259rl\u0259rin b\u00fct\u00fcn Ba\u015f planlar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n, daha do\u011frusu, Avropan\u0131n \u0259n qabaqc\u0131l \u015firk\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259ri. \u015eu\u015fa el\u0259 bir \u015f\u0259h\u0259r\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k ki, bunun d\u00fcnyada b\u0259nz\u0259ri olmayacaq, memarl\u0131q v\u0259 t\u0259bi\u0259t bir v\u0259hd\u0259t t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 bizim \u00f6z\u0259l sektorumuz Bak\u0131da, Sumqay\u0131tda h\u0259r bir tind\u0259 ev tikm\u0259kd\u0259ns\u0259, getsinl\u0259r orada evl\u0259r tiksinl\u0259r v\u0259 g\u00f6r\u0259rl\u0259r ki, o iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n d\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li olar v\u0259 eyni zamanda, biznesin sosial m\u0259suliyy\u0259ti n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n d\u0259 \u00f6n\u0259mli olar. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn biznes dair\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycanda \u00e7ox g\u00f6z\u0259l \u015f\u0259rait yarad\u0131l\u0131r v\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rilir. Ona g\u00f6r\u0259 biznesin sosial m\u0259suliyy\u0259ti, hesab edir\u0259m ki, bu olmal\u0131d\u0131r. Getsinl\u0259r, m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r qursunlar, evl\u0259r tiksinl\u0259r, zavodlar, fabrikl\u0259r in\u015fa etsinl\u0259r, d\u00f6vl\u0259t is\u0259 \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u0259c\u0259k &#8211; infrastruktur, x\u0259st\u0259xanalar, m\u0259kt\u0259bl\u0259r, su anbarlar\u0131, qazla\u015fd\u0131rma, i\u00e7m\u0259li su, elektrik enerjisi, evl\u0259r, yollar, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r. \u0130ndi ancaq Murovda\u011f\u0131n alt\u0131ndak\u0131 tuneli n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, bunun uzunlu\u011fu t\u0259xmin\u0259n 12 kilometrdir. \u0130ndi t\u0259s\u0259vv\u00fcr edin, bir tunel 12 kilometrdir, amma bel\u0259 tunell\u0259rin say\u0131, &#8211; d\u00fczd\u00fcr, o \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 yox, &#8211; onlarlad\u0131r. Y\u0259ni, 2024-c\u00fc ild\u0259 bu i\u015fl\u0259r\u0259 \u00e7ox g\u00fccl\u00fc t\u0259kan veril\u0259c\u0259k v\u0259 b\u00fct\u00fcn qar\u015f\u0131da duran v\u0259zif\u0259l\u0259r t\u0259min edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>\u00c7inar\u0259 Nurm\u0259mm\u0259dova:<\/strong>\u00a0<em><strong>C\u0259nab Prezident, bu g\u00fcn biz B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015fdan, b\u0259rpa i\u015fl\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r\u0131q, amma qar\u015f\u0131m\u0131zda duran dig\u0259r v\u0259zif\u0259l\u0259r d\u0259 var: s\u0259rh\u0259dl\u0259rin delimitasiyas\u0131 v\u0259 demarkasiyas\u0131. Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri Nikol Pa\u015finyan s\u0259rh\u0259dl\u0259rin delimitasiya v\u0259 demarkasiyas\u0131n\u0131n 1975-ci il x\u0259rit\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n apar\u0131lmas\u0131n\u0131 vacib say\u0131r v\u0259 b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u0259 bu iddia il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirl\u0259r. Niy\u0259 bu g\u00fcn Erm\u0259nistan m\u0259hz 1970-ci il x\u0259rit\u0259l\u0259rin\u0259 istinad edilm\u0259sini ist\u0259yir? Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 x\u0259rit\u0259l\u0259r daha \u0259sasd\u0131r v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 ist\u0259rdim Nax\u00e7\u0131van\u0131n K\u0259rki v\u0259 Qazax\u0131n yeddi k\u0259ndi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 d\u0259 m\u00fcnasib\u0259tinizi \u00f6yr\u0259n\u0259k ki, delimitasiya v\u0259 demarkasiya \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 nec\u0259 t\u0259nziml\u0259n\u0259c\u0259k?<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Bu g\u00fcn i\u015f\u011fal alt\u0131nda qalan s\u0259kkiz k\u0259ndin m\u0259s\u0259l\u0259si daim g\u00fcnd\u0259likd\u0259dir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 h\u0259m m\u0259nim Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri il\u0259 t\u0259maslar \u0259snas\u0131nda m\u00fczakir\u0259 edilir, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Sankt-Peterburqda ayaq\u00fcst\u00fc son s\u00f6hb\u0259t zaman\u0131 m\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259ni qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131m v\u0259 eyni zamanda, delimitasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 komissiyalar\u0131n g\u00fcnd\u0259liyind\u0259 d\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 dayan\u0131r. Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, komissiyalar\u0131n n\u00f6vb\u0259ti g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bu ay n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur v\u0259 orada bir m\u00f6vzu olacaq: h\u0259min o b\u00f6lg\u0259nin delimitasiya m\u0259s\u0259l\u0259si, Qazax-Tovuz b\u00f6lg\u0259sinin.<\/p>\n<p>N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn 1975-ci ilin, yaxud da ki, indi 1970-ci ilin, h\u0259tta b\u0259zi t\u0259klifl\u0259rd\u0259 1970-ci, 1990-c\u0131 ill\u0259rin x\u0259rit\u0259l\u0259ri, cavab \u00e7ox sad\u0259dir v\u0259 m\u0259n bu g\u00fcn bu bar\u0259d\u0259 a\u00e7\u0131q dan\u0131\u015fmaq ist\u0259yir\u0259m. Sirr deyil ki, XX \u0259srd\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 hiss\u0259-hiss\u0259 Erm\u0259nistana verilmi\u015fdir. 1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131 yaranandan bir g\u00fcn sonra, \u0259fsuslar olsun ki, \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259ri Erm\u0259nistana verildi. Halbuki bunun he\u00e7 bir \u0259sas\u0131 yox idi. Bu, q\u0259dim Az\u0259rbaycan \u015f\u0259h\u0259ridir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u0259srl\u0259r boyu orada ya\u015fay\u0131b v\u0259 \u0130r\u0259van\u0131n tarixi, y\u0259ni, bu g\u00fcn silinm\u0259kd\u0259 olan tarixi g\u00f6rk\u0259mi Az\u0259rbaycan memarl\u0131q abid\u0259sinin m\u00f6vcudlu\u011funu, \u00e7ox\u0259srlik m\u00f6vcudlu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yir. \u0130r\u0259van o \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259ndir ki, sanki orada k\u00f6hn\u0259 \u015f\u0259h\u0259r yoxdur, sad\u0259c\u0259 olaraq, Az\u0259rbaycan \u015f\u0259h\u0259ri olub, o da s\u00f6k\u00fcl\u00fcb, da\u011f\u0131l\u0131b. O q\u0259rara g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 m\u0259n hesab edir\u0259m v\u0259 y\u0259qin ki, ham\u0131 m\u0259niml\u0259 raz\u0131la\u015far, o b\u00f6y\u00fck bir tarixi cinay\u0259t idi, s\u0259hv yox, cinay\u0259t. Birincisi, \u0130r\u0259vanda o vaxt ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lardan soru\u015fulmad\u0131. \u0130kincisi, n\u0259 qa\u00e7aqa\u00e7 idi? Hara t\u0259l\u0259sirdil\u0259r? Y\u0259ni, 28 mayda respublika elan olundu, 29 mayda \u0130r\u0259van Erm\u0259nistana verilir. Onun da izahat\u0131 he\u00e7 bir m\u0259ntiq\u0259 s\u0131\u011fm\u0131r ki, bunu verm\u0259kl\u0259 Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131ndan \u0259l \u00e7\u0259kir. \u018fl \u00e7\u0259kdimi? Yox, daha da az\u011f\u0131nla\u015fd\u0131. \u0130r\u0259vandan olan n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin &#8211; o vaxt Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tind\u0259 t\u0259msil olunmu\u015f n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin etiraz\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmad\u0131. Y\u0259ni, o, b\u00f6y\u00fck tarixi cinay\u0259t idi v\u0259 o, bir ba\u015flan\u011f\u0131c idi. 1920-ci ilin aprelind\u0259 sovetl\u0259\u015fm\u0259d\u0259n sonra noyabr ay\u0131nda art\u0131q sovet h\u00f6kum\u0259ti Q\u0259rbi Z\u0259ng\u0259zurun b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini Az\u0259rbaycandan qopar\u0131b Erm\u0259nistana vermi\u015fdir. Bu da tarixi faktd\u0131r, x\u0259rit\u0259l\u0259r var, XX \u0259srin \u0259vv\u0259linin x\u0259rit\u0259l\u0259ri var. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin x\u0259rit\u0259si var v\u0259 orada Z\u0259ng\u0259zur, &#8211; \u015f\u0259rqi, q\u0259rbi yoxdur, \u2013 b\u00fct\u00fcn Z\u0259ng\u0259zur Az\u0259rbaycan \u0259razisidir v\u0259 bu, sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ba\u015f verib. Bel\u0259 torpaq h\u0259diyy\u0259l\u0259ri ill\u0259r ke\u00e7dikc\u0259 davam edirdi. Sonuncu torpaq h\u0259diyy\u0259si 1969-cu ilin may ay\u0131nda edilmi\u015fdir. O vaxta q\u0259d\u0259r hiss\u0259-hiss\u0259 bizim torpaqlar\u0131m\u0131z Erm\u0259nistana verilirdi v\u0259 t\u0259xmin\u0259n 100 min kvadratkilometrd\u0259n, &#8211; m\u0259n Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u0259razisini n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturam, &#8211; 86,6 min kvadratkilometr\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. Heyd\u0259r \u018fliyev 1969-cu ilin iyul ay\u0131nda r\u0259hb\u0259r se\u00e7il\u0259nd\u0259n sonra art\u0131q bu torpaq h\u0259diyy\u0259l\u0259ri, bu proses dayand\u0131. O vaxta q\u0259d\u0259r hiss\u0259-hiss\u0259 verilirdi.<\/p>\n<p>Onlar m\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 1970-ci ill\u0259rin x\u0259rit\u0259l\u0259rini \u0259sas g\u00f6t\u00fcrm\u0259k ist\u0259yirdil\u0259r. M\u0259n sual ver\u0259nd\u0259 ki, yax\u015f\u0131, niy\u0259 1970-ci ill\u0259r? Deyin, m\u0259n\u0259 izah edin, bunun hans\u0131 metodoloji \u0259saslar\u0131 var, siyasi \u0259saslar\u0131 var? Yoxdur. \u018fg\u0259r biz siyasi \u0259saslar\u0131na istinad ets\u0259k, onda istinad n\u00f6qt\u0259si kimi ya Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yaranmas\u0131 d\u00f6vr\u00fcn\u00fc, ya da sovetl\u0259\u015fm\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fc g\u00f6t\u00fcrm\u0259liyik. O olar siyasi metodologiya. \u018fg\u0259r biz xronoloji metodologiyaya \u00fcst\u00fcnl\u00fck vers\u0259k, onda g\u0259lin baxaq, XX \u0259srin \u0259vv\u0259lind\u0259 x\u0259rit\u0259l\u0259r n\u0259 idi, g\u0259lin bu x\u0259rit\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fimizi quraq. Y\u0259ni, siz 1960-c\u0131, 1950-ci, 1940-c\u0131 ill\u0259ri k\u0259nara qoyursunuz v\u0259 m\u0259hz 1970-ci ill\u0259r\u0259 istinad etm\u0259k ist\u0259yirsiniz. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 ki, bizim tarixi torpaqlar\u0131m\u0131z art\u0131q onlara verilmi\u015fdi. Ona g\u00f6r\u0259 biz buna q\u0259ti sur\u0259td\u0259 etiraz etmi\u015fik v\u0259 edirik. \u018ffsuslar olsun ki, 1970-ci ill\u0259rin x\u0259rit\u0259sini, \u0259sas g\u00f6t\u00fcrm\u0259k ist\u0259y\u0259n t\u0259kc\u0259 Erm\u0259nistan deyil, onun y\u0259ni, \u201cErm\u0259nistan plyus\u201d qrupla\u015fmas\u0131d\u0131r v\u0259 biz buna he\u00e7 vaxt raz\u0131l\u0131q ver\u0259 bilm\u0259rik.<\/p>\n<p>Bizim m\u00f6vqeyimiz \u00e7ox \u0259dal\u0259tli v\u0259 m\u0259ntiqlidir. Ya siyasi metodologiya \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259lidir, ya xronologiya g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259lidir, ya da biz b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 he\u00e7 bir x\u0259rit\u0259 \u0259sas\u0131nda i\u015fimizi qurmamal\u0131y\u0131q. Komissiya yarad\u0131l\u0131b. Komissiyan\u0131n i\u015fini f\u0259alla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ekspert qruplar\u0131 yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. Getsinl\u0259r qar\u0131\u015f-qar\u0131\u015f o yerl\u0259ri g\u0259zib o s\u0259rh\u0259di m\u00fc\u0259yy\u0259n etsinl\u0259r. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn bizim s\u0259rh\u0259dimiz \u015f\u0259rti xarakter da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>O ki qald\u0131 i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan k\u0259ndl\u0259r\u0259, hesab edir\u0259m ki, bizim t\u0259klifimiz d\u0259 \u00e7ox m\u0259ntiqlidir. Bildiyiniz kimi, orada anklav v\u0259 qeyri-anklav k\u0259ndl\u0259r var. O k\u0259ndl\u0259r ki, anklav k\u0259ndl\u0259r deyil, h\u0259min d\u00f6rd k\u0259nd Az\u0259rbaycana qeyd-\u015f\u0259rtsiz qaytar\u0131lmal\u0131d\u0131r. O k\u0259ndl\u0259r ki, anklav k\u0259ndl\u0259rdir, &#8211; \u00e7\u00fcnki Erm\u0259nistan\u0131n bir anklav k\u0259ndi Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259dir, &#8211; h\u0259min k\u0259ndl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar ayr\u0131ca bir ekspert qrupu yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 o, m\u00fczakir\u0259 edilm\u0259lidir. Biz hesab edirik ki, b\u00fct\u00fcn anklavlar qaytar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu anklavlara ged\u0259n yollarda \u015f\u0259rait olmal\u0131d\u0131r v\u0259 bu anklavlara orada ya\u015fayan insanlar yerl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir. Y\u0259ni, bizim m\u00f6vqeyimiz bundan ibar\u0259tdir. Erm\u0259nistan\u0131n m\u00f6vqeyi n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir, biz bunu ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259 bilmirik. Sad\u0259c\u0259 olaraq bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, n\u0259 deyirl\u0259r. Deyirl\u0259r ki, t\u0259r\u0259fl\u0259r g\u00fczg\u00fc \u015f\u0259klind\u0259 geri \u00e7\u0259kilsin. Amma hara \u00e7\u0259kilsin? Bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 sual\u0131 h\u0259l\u0259 2021-ci ilin may ay\u0131nda m\u0259n\u0259 b\u0259zi h\u0259mkarlar\u0131m vermi\u015fdi. Yad\u0131n\u0131zdad\u0131r, o vaxt s\u0259rh\u0259dd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259qiql\u0259\u015fm\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 bir telefon z\u0259ngi \u0259snas\u0131nda dedil\u0259r ki, xahi\u015f edirik, siz qay\u0131das\u0131n\u0131z. Deyir\u0259m, haraya qay\u0131daq? Deyirl\u0259r ki, haradan g\u0259lmisiniz oraya. Deyir\u0259m, biz Bak\u0131dan g\u0259lmi\u015fik, Bak\u0131ya qay\u0131daq? Biz 30 il orada olmam\u0131\u015f\u0131q. \u018fg\u0259r o s\u0259rh\u0259d s\u0259rh\u0259d idis\u0259, onda Erm\u0259nistan onu s\u0259rh\u0259d kimi tan\u0131yayd\u0131, s\u0259rh\u0259d ni\u015fanlar\u0131n\u0131 qoyayd\u0131. O, ax\u0131 bu s\u0259rh\u0259di tan\u0131m\u0131rd\u0131. O hesab edirdi ki, onun s\u0259rh\u0259di A\u011fdamdad\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 biz oraya Bak\u0131dan g\u0259lmi\u015fik, biz orada olmam\u0131\u015f\u0131q. Ona g\u00f6r\u0259 haraya qay\u0131daq? Deyin haraya qay\u0131daq, qay\u0131daq. Bax, m\u0259nim o sual\u0131ma cavab olmad\u0131.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, biz he\u00e7 yer\u0259 qay\u0131dan deyilik. N\u0259 2021-ci ilin may ay\u0131ndak\u0131 m\u00f6vqel\u0259rd\u0259n, n\u0259 d\u0259 2022-ci ilin sentyabr ay\u0131ndak\u0131 m\u00f6vqel\u0259rd\u0259n biz bir add\u0131m geri ged\u0259n deyilik, \u00e7\u00fcnki o s\u0259rh\u0259d m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259lidir. Ancaq bizim indi Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcbahis\u0259 edil\u0259n yerl\u0259\u015fm\u0259yimiz he\u00e7 bir ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sini \u0259hat\u0259 etmir. Bizim durdu\u011fumuz m\u00f6vqel\u0259rd\u0259, t\u0259p\u0259l\u0259rd\u0259 he\u00e7 vaxt ya\u015fay\u0131\u015f olmay\u0131b. Erm\u0259nistan is\u0259 bu g\u00fcn bizim k\u0259ndl\u0259rimizi i\u015f\u011fal etm\u0259kd\u0259 davam edir v\u0259 bu, d\u00f6z\u00fclm\u0259zdir. Yen\u0259 d\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m v\u0259 hesab edir\u0259m ki, komissiyalar\u0131n bu ay\u0131n sonunda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u0259snas\u0131nda bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tiril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>\u00c7inar\u0259 Nurm\u0259mm\u0259dova:\u00a0<em>C\u0259nab Prezident, bu, s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin predmeti olacaqm\u0131? \u00c7\u00fcnki bir s\u0131ra r\u0259smil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n a\u00e7\u0131qlama verilib ki, delimitasiya v\u0259 demarkasiya m\u0259s\u0259l\u0259si s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin predmeti olmayacaq.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0B\u0259li. Prinsipc\u0259, s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sind\u0259 delimitasiya v\u0259 demarkasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259r hans\u0131 b\u0259nd ola bil\u0259r. Ancaq \u0259g\u0259r biz delimitasiyan\u0131 g\u00f6zl\u0259yib s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sini t\u0259xir\u0259 salsaq, onda s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si he\u00e7 30 ild\u0259n sonra da imzalanmaya bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 biz demi\u015fik ki, bizim dost v\u0259 qon\u015fu G\u00fcrc\u00fcstanla delimitasiya h\u0259l\u0259 ba\u015fa \u00e7atmay\u0131b. S\u0259rh\u0259din c\u0259mi 70 faizi m\u00fc\u0259yy\u0259n olunub v\u0259 t\u0259sdiql\u0259nib. Rusiya il\u0259 bizim delimitasiya prosesimiz 20 il davam etdi, 2012-ci ild\u0259 ancaq imzaland\u0131 v\u0259 bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r 13 il ke\u00e7ib, b\u00fct\u00fcn o dir\u0259kl\u0259r, ni\u015fanlar h\u0259l\u0259 qoyulmay\u0131b, demarkasiya h\u0259l\u0259 ki, tam apar\u0131lmay\u0131b. Ona g\u00f6r\u0259 \u0259g\u0259r biz bu iki m\u00f6vzunu qar\u0131\u015fd\u0131rsaq, onda s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si uzanacaq, b\u0259lk\u0259 d\u0259 30, 50 il bundan sonraya. Biz hesab edirik ki, s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si imzalanmal\u0131d\u0131r, n\u0259 q\u0259d\u0259r tez olsa, o q\u0259d\u0259r yax\u015f\u0131d\u0131r. Amma y\u0259ni, dem\u0259k ist\u0259mirik ki, bizim \u015f\u0259rtl\u0259r \u0259sas\u0131nda. Ancaq hesab edir\u0259m ki, bizim \u015f\u0259rtl\u0259rimiz \u0259n \u0259dal\u0259tli \u015f\u0259rtl\u0259rdir. Delimitasiya prosesi is\u0259 davam etm\u0259lidir. K\u0259ndl\u0259r biz\u0259 qaytar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Anklavlarla ba\u011fl\u0131 komissiyan\u0131n i\u015fi n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u0259 raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259lm\u0259k olar. Y\u0259ni, hesab edir\u0259m ki, bu, tam m\u0259ntiqli yana\u015fmad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>G\u00fcnel K\u0259rb\u0259liyeva:<\/strong>\u00a0<em><strong>C\u0259nab Prezident, Az\u0259rbaycan\u0131n b\u0259rpaolunan enerji potensial\u0131 ild\u0259n-il\u0259 art\u0131r. X\u0259z\u0259r regionu Avropan\u0131n enerji ke\u00e7idinin \u0259sas m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilir. H\u0259tta 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r bu potensial\u0131n 30 faiz art\u0131r\u0131lmas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Eyni zamanda, \u00f6lk\u0259miz COP29 kimi b\u00f6y\u00fck bir t\u0259dbir\u0259 ev sahibliyi ed\u0259c\u0259k. Qar\u015f\u0131da duran h\u0259d\u0259fl\u0259r, \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259r n\u0259l\u0259r olacaq?<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0B\u0259li, bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 indi \u00e7ox ciddi \u00f6n\u0259m veririk v\u0259 hesab edirik ki, biz burada da ist\u0259diyimiz\u0259 nail olaca\u011f\u0131q. M\u0259qs\u0259d d\u0259 odur ki, biz bu g\u00fcn d\u00fcnyada, x\u00fcsusil\u0259 d\u00fcnyan\u0131n enerji m\u0259kan\u0131nda ged\u0259n prosesl\u0259rd\u0259n gerid\u0259 qalmayaq. \u00c7\u00fcnki indi ham\u0131m\u0131z yax\u015f\u0131 bilirik ki, bir \u00e7ox apar\u0131c\u0131 ke\u00e7mi\u015f neft \u015firk\u0259ti h\u0259tta \u00f6z adlar\u0131n\u0131 da d\u0259yi\u015fdirib enerji \u015firk\u0259tl\u0259rin\u0259 \u00e7evirirl\u0259r v\u0259 getdikc\u0259 ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259 t\u0259l\u0259bat artacaq. Neft-qaz sah\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u015firk\u0259tl\u0259rin investisiya portfelind\u0259 \u0259g\u0259r ya\u015f\u0131l enerji layih\u0259l\u0259ri olmasa, onlar b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259c\u0259kl\u0259r. Orada m\u00fcxt\u0259lif m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 add\u0131mlar da istisna deyil.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 biz bu \u00fcmumi trendin i\u00e7ind\u0259 olmal\u0131y\u0131q. X\u00fcsusil\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, bizim misilsiz potensial\u0131m\u0131z var. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 bu bar\u0259d\u0259 r\u0259q\u0259ml\u0259r deyilib v\u0259 t\u0259kc\u0259 biz t\u0259r\u0259fd\u0259n yox, Beyn\u0259lxalq Maliyy\u0259 Korporasiyas\u0131, &#8211; o da D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n bir qoludur, &#8211; X\u0259z\u0259rd\u0259ki bizim potensial\u0131m\u0131z\u0131 157 min meqavat h\u0259cmind\u0259 t\u0259sdiql\u0259yib. Ona g\u00f6r\u0259 indi enerji sah\u0259sind\u0259 bu istiqam\u0259t prioritetdir. Art\u0131q ke\u00e7\u0259n ilin oktyabr ay\u0131nda birinci b\u00f6y\u00fck G\u00fcn\u0259\u015f Elektrik Stansiyas\u0131 istismara verildi v\u0259 qrafik \u00fczr\u0259 biz yax\u0131n \u00fc\u00e7-d\u00f6rd il\u0259 b\u0259rpaedil\u0259n enerji n\u00f6vl\u0259rinin h\u0259cmini t\u0259qrib\u0259n 3-4 min meqavat s\u0259viyy\u0259sin\u0259 \u00e7atd\u0131raca\u011f\u0131q. M\u00fcqayis\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bizim \u00fcmumi elektrik stansiyalar\u0131m\u0131z\u0131n potensial\u0131 haz\u0131rda t\u0259qrib\u0259n 7-8 min meqavatd\u0131r v\u0259 yeni stansiya da in\u015fa edilir &#8211; 1200 meqavatl\u0131q, yax\u0131n zamanlarda istifad\u0259y\u0259 veril\u0259c\u0259k. Haz\u0131rda bizim elektrik stansiyalar\u0131m\u0131zda il \u0259rzind\u0259 t\u0259qrib\u0259n 5 milyard kubmetr t\u0259bii qaz elektrik enerjisinin istehsal\u0131na s\u0259rf edilir. \u0130ndi b\u0259rpaolunan enerji n\u00f6vl\u0259ri biz\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n imkan ver\u0259c\u0259k ki, h\u0259min o 5 milyard kubmetr qaz\u0131 yox, b\u0259lk\u0259 1-2 milyard kubmetr qaz\u0131 elektrik enerjisinin istehsal\u0131na x\u0259rcl\u0259y\u0259k, qalan qaz\u0131 ixrac ed\u0259k. Onsuz da Avropada bizim qaz\u0131m\u0131za t\u0259l\u0259bat g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 art\u0131r v\u0259 biz bunu ancaq b\u0259rpaolunan enerji hesab\u0131na ed\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p>\u0130ndi imzalanm\u0131\u015f kontraktlar v\u0259 anla\u015fma memorandumlar\u0131 10 min meqavat istehsal\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Bizim imzalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kontraktlar v\u0259 memorandumlar d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 ya\u015f\u0131l enerji \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259dir. Ona g\u00f6r\u0259 f\u0259rz etm\u0259k olar ki, onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 icra edil\u0259c\u0259k v\u0259 bu, bizim b\u00fct\u00fcn daxili t\u0259l\u0259bat\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6d\u0259y\u0259c\u0259k. T\u0259bii ki, bunun iqlim d\u0259yi\u015fikliyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u00f6hf\u0259si olacaq v\u0259 eyni zamanda, biz\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k ki, t\u0259bii qaz\u0131 daha b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 ixrac ed\u0259k. H\u0259tta \u0259g\u0259r 10 min meqavat\u0131n yar\u0131s\u0131 h\u0259ll olunsa, bu, biz\u0259 kifay\u0259t ed\u0259c\u0259k. Ancaq m\u0259n hesab edir\u0259m ki, bu 10 min meqavatla bizim i\u015fimiz kifay\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259c\u0259k, \u00e7\u00fcnki potensial h\u0259ddind\u0259n art\u0131q b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. H\u0259m quruda, h\u0259m d\u0259nizd\u0259 yerl\u0259r t\u0259sdiq edildi v\u0259 n\u00f6vb\u0259ti b\u00f6y\u00fck g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k stansiyalar\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259n il istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bax, \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 bundan ibar\u0259tdir v\u0259 hesab edir\u0259m ki, bunun potensial\u0131 h\u0259m i\u015f yerl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131na, yeni texnologiyalar\u0131n Az\u0259rbaycana g\u0259tirilm\u0259sin\u0259, h\u0259m d\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u0259siri olacaq. \u00c7\u00fcnki X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259n k\u0259narda bizim b\u00fct\u00fcn qalan potensial stansiyalar\u0131m\u0131z b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 yerl\u0259\u015fir, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sind\u0259.<\/p>\n<p><strong>Fikr\u0259t Doluxanov:<\/strong>\u00a0<em><strong>C\u0259nab Prezident, dekabr\u0131n 10-da Serbiyan\u0131n Ni\u015f \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Serbiya-Bolqar\u0131stan Qaz \u0130nterkonnektorunun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimi ba\u015f tutdu v\u0259 m\u0259rasimd\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Avropan\u0131n etibarl\u0131 enerji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131d\u0131r\u201d fikri bir daha s\u0259sl\u0259ndi. Eyni zamanda, Sizin bu layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 x\u00fcsusi rolunuz bir daha vur\u011fuland\u0131. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn rolunu v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yini nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Bu, vacib m\u0259rasim idi v\u0259 m\u0259nim orada i\u015ftirak\u0131m, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Az\u0259rbaycan\u0131n artan rolunun t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. \u00c7\u00fcnki bu, t\u0259bii ki, Az\u0259rbaycan qaz\u0131ndan s\u00f6hb\u0259t gedir v\u0259 Serbiya Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131 alan sayca s\u0259kkizinci \u00f6lk\u0259dir. Bu vaxta q\u0259d\u0259r G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259, Yunan\u0131stan, Bolqar\u0131stan, \u0130taliya, Rum\u0131niya, Macar\u0131stan art\u0131q bizim qaz sistemimiz\u0259 qo\u015fuldu, m\u00fcxt\u0259lif interkonnektorlar da yarad\u0131ld\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn bu interkonnektorlar\u0131n t\u0259kanverici q\u00fcvv\u0259si C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi olmu\u015fdur. \u00c7\u00fcnki \u0259g\u0259r biz vaxtil\u0259 bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259s\u0259ydik v\u0259 n\u0259inki t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259, \u0259g\u0259r bunu h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259s\u0259ydik, t\u0259bii ki, bu g\u00fcn h\u0259r hans\u0131 bir interkonnektordan s\u00f6hb\u0259t ged\u0259 bilm\u0259zdi. B\u00fct\u00fcn bu interkonnektorlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Yunan\u0131stan-Bolqar\u0131stan v\u0259 Bolqar\u0131stan-Serbiya, Rum\u0131niya v\u0259 Macar\u0131stan C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin bir buda\u011f\u0131d\u0131r. Y\u0259ni, bu g\u00fcn s\u0259kkiz \u00f6lk\u0259 Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131 al\u0131r, onlardan alt\u0131s\u0131 Avropa \u00f6lk\u0259sidir. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin say\u0131 artacaq. \u00c7\u00fcnki biz bir ne\u00e7\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259si il\u0259 indi dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131r\u0131q v\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, dan\u0131\u015f\u0131qlar \u00f6n\u0259mli m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259dir.<\/p>\n<p>T\u0259l\u0259bat var v\u0259 artacaq, resurslar\u0131m\u0131z var, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d qaz yata\u011f\u0131 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck qaz-kondensat yata\u011f\u0131d\u0131r. Ke\u00e7\u0259n il ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r, amma bu il art\u0131q 1,5 milyard kubmetr qaz \u201cAb\u015feron\u201d qaz yata\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131xar\u0131lacaq. Bu, \u0259lav\u0259 resursumuzdur. Ondan sonra, \u00fcmid edir\u0259m ki, h\u0259r halda qar\u015f\u0131ya bel\u0259 v\u0259zif\u0259 qoyulub, bu ilin sonuna &#8211; dekabr ay\u0131na q\u0259d\u0259r \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d yata\u011f\u0131nda \u201cD\u0259rin qaz\u201d adland\u0131r\u0131lan layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u0259 ilk qaz \u0259ld\u0259 olunacaq. Orada da potensial \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bizim dig\u0259r layih\u0259l\u0259rimiz v\u0259 \u201cAb\u015feron\u201d qaz yata\u011f\u0131n\u0131n ikinci fazas\u0131 &#8211; bu bar\u0259d\u0259 d\u0259 q\u0259rar q\u0259bul edilm\u0259lidir, y\u0259ni, investisiya q\u0259rar\u0131. Bu q\u0259rar q\u0259bul olunarsa, \u0259min\u0259m ki, olunacaq, \u201cAb\u015feron\u201dda illik hasilat\u0131n h\u0259cmi 5 milyard kubmetr t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. Y\u0259ni, bu, \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli r\u0259q\u0259mdir. Ondan ba\u015fqa, \u201c\u015e\u0259f\u0259q\u201d, \u201cAsiman\u201d, \u201c\u00dcmid\u201d, \u201cBab\u0259k\u201d, \u201cNax\u00e7\u0131van\u201d, \u201cQaraba\u011f\u201d &#8211; b\u00fct\u00fcn bu yataqlarda bu g\u00fcn haz\u0131rl\u0131\u011fa do\u011fru i\u015fl\u0259r gedir v\u0259 onlar\u0131n da resurs bazas\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Y\u0259ni, m\u0259n vaxtil\u0259 dey\u0259nd\u0259 ki, 100 il bundan sonra da Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fda\u015flar \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli t\u0259r\u0259fda\u015f olacaq, bunu n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdum v\u0259 bu g\u00fcn bu realla\u015f\u0131r. Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi indi tam g\u00fcc\u00fc il\u0259 i\u015fl\u0259yir v\u0259 \u0259g\u0259r bu d\u0259hlizl\u0259 biz \u0259lav\u0259 qaz h\u0259cmini g\u00f6nd\u0259rm\u0259k ist\u0259s\u0259k, onda o, g\u0259r\u0259k geni\u015fl\u0259ndirilsin. Oraya, \u0259lb\u0259tt\u0259, \u0259lav\u0259 v\u0259sait qoyulmal\u0131d\u0131r. Amma bu nasos stansiyalar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 geni\u015fl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r v\u0259 t\u0259l\u0259bat da var. Prinsip etibaril\u0259 Az\u0259rbaycanda g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yeni qaz infrastrukturunun yarad\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 d\u0259 bax\u0131la bil\u0259r, bunu da biz n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7iririk.<\/p>\n<p>Avropa Az\u0259rbaycan\u0131n bu sah\u0259d\u0259ki f\u0259aliyy\u0259tini n\u0259inki d\u0259st\u0259kl\u0259yir, h\u0259tta bir \u00e7ox hallarda biz\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259r d\u0259 olmu\u015fdur v\u0259 bu m\u00fcraci\u0259tl\u0259r\u0259 biz m\u00fcsb\u0259t cavab vermi\u015fdik. Avropa Komissiyas\u0131 qeyd etdiyiniz kimi, Az\u0259rbaycan\u0131 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f adland\u0131r\u0131b. Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n Enerji Komissiyas\u0131 is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 Panavropa qaz t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131 adland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 onlar tam haql\u0131d\u0131r. Bizim Avropa m\u0259kan\u0131na g\u00f6nd\u0259rdiyimiz qaz\u0131n h\u0259cmi \u00e7ox da olmasa, t\u0259qrib\u0259n 12 milyard kubmetr\u0259 yax\u0131nd\u0131r. Halbuki bu, bizim ixrac\u0131m\u0131z\u0131n yar\u0131s\u0131d\u0131r. Amma \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259hat\u0259si m\u0259hz o ifad\u0259ni tamamil\u0259 haql\u0131 edir, y\u0259ni, Panavropa t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu, bizim b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259timizdir. Bu, biz\u0259 b\u00f6y\u00fck dividendl\u0259r g\u0259tirir, h\u0259m iqtisadi, h\u0259m d\u0259 t\u0259bii ki, siyasi. \u00c7\u00fcnki sirr deyil ki, qaz amili enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n \u00f6n plandad\u0131r. Bizim \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcm\u00fcz m\u0259hz ondad\u0131r ki, biz b\u00f6y\u00fck yat\u0131r\u0131m qoyaraq m\u00fcasir qazpaylay\u0131c\u0131 \u015f\u0259b\u0259k\u0259 yaratm\u0131\u015f\u0131q. Resurs bazam\u0131z kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fckd\u00fcr v\u0259 artacaq. Avropada t\u0259l\u0259bat da m\u00fctl\u0259q artacaq. \u00c7\u00fcnki onlar n\u0259 q\u0259d\u0259r ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259 ke\u00e7id etm\u0259k ist\u0259s\u0259l\u0259r, yen\u0259 d\u0259 t\u0259bii qaza ehtiyaclar\u0131 olacaq.<\/p>\n<p>Amma ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259 g\u0259ldikd\u0259, yen\u0259 d\u0259 burada Az\u0259rbaycan \u00f6z rolunu oynayacaq. \u00c7\u00fcnki ya\u015f\u0131l enerji d\u0259hlizi, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Qara d\u0259nizin alt\u0131 il\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259c\u0259k kabel d\u0259 Az\u0259rbaycan resurslar\u0131na hesablan\u0131b. Y\u0259ni, qazla, neftl\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r h\u0259ll olunub. Ya\u015f\u0131l enerjini ixrac etm\u0259kl\u0259 bizim \u00f6n\u0259mimiz daha da artacaq. Avropa Komissiyas\u0131nda, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bunu yax\u015f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r v\u0259 mart\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 Bak\u0131da C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin n\u00f6vb\u0259ti M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k v\u0259 bu M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131na Az\u0259rbaycanla Avropa Komissiyas\u0131 h\u0259ms\u0259drlik edir.<\/p>\n<p>Ancaq bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir m\u0259qama diqq\u0259t yetirm\u0259k ist\u0259rdim. \u018ffsuslar olsun ki, Avropada b\u0259zi siyas\u0259t\u00e7il\u0259r ya bunu anlam\u0131rlar, ya onlarda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r informasiya yoxdur v\u0259 sentyabr hadis\u0259l\u0259rind\u0259n sonra h\u0259tta b\u0259zil\u0259ri b\u0259yan edirdil\u0259r ki, Az\u0259rbaycanla Avropan\u0131n qaz \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 dayand\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bel\u0259 a\u00e7\u0131qlamalar, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fccl\u0259ndirmir. D\u00fczd\u00fcr, bu a\u00e7\u0131qlama Avropa Parlamentinin s\u0259dri t\u0259r\u0259find\u0259n verilmi\u015fdi. Avropa Komissiyas\u0131 he\u00e7 vaxt bel\u0259 a\u00e7\u0131qlamalar verm\u0259yib v\u0259 t\u0259bii ki, verm\u0259y\u0259c\u0259k. Amma Avropa Parlamentinin s\u0259dri ki\u00e7ik v\u0259zif\u0259 deyil v\u0259 \u0259g\u0259r bu \u015f\u0259xs bunu deyirs\u0259, dem\u0259li, burada d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 m\u00f6vzu var. Amma onu b\u0259ri ba\u015fdan bildirm\u0259liy\u0259m ki, \u0259g\u0259r h\u0259r hans\u0131 bir s\u0259b\u0259b\u0259 g\u00f6r\u0259 bu m\u00f6vqe \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil ets\u0259, onda, sad\u0259c\u0259 olaraq, biziml\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli kontraktlar imzalayan \u015firk\u0259tl\u0259r 100 milyonlarla, b\u0259lk\u0259 d\u0259 milyardlarla avro d\u0259y\u0259rind\u0259 c\u0259rim\u0259l\u0259r \u00f6d\u0259m\u0259li olacaqlar. Ona g\u00f6r\u0259 bel\u0259 c\u0259f\u0259ng a\u00e7\u0131qlamalar ver\u0259n m\u0259sul \u015f\u0259xsl\u0259r daha diqq\u0259tli olmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan qaz ixrac\u0131ndan neft ixrac\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 qat-qat az g\u0259lir \u0259ld\u0259 edir. Prinsip etibaril\u0259 \u0259g\u0259r f\u0259rz ets\u0259k ki, bu g\u00fcn bizim qaz ixrac\u0131m\u0131z yoxdur, adi v\u0259t\u0259nda\u015f bunu he\u00e7 vaxt hiss etm\u0259y\u0259c\u0259k. \u018fg\u0259r bizim qaz\u0131m\u0131z\u0131n Avropaya n\u0259qli hans\u0131sa s\u0259b\u0259b\u0259 g\u00f6r\u0259 k\u0259sils\u0259, onda bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r daha \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k v\u0259 bunu Avropada h\u0259r k\u0259s ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259lidir, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u0259suliyy\u0259tsiz b\u0259yanatlar ver\u0259n Avropa Parlamentinin s\u0259dri d\u0259 bunu bilm\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>Lidiya Molodtsova:<em>\u00a0C\u0259nab Prezident, m\u0259lum oldu\u011fu kimi, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin yekdil q\u0259rar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan 2019-cu ild\u0259n bu beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatda \u00fc\u00e7 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 s\u0259drliy\u0259 ba\u015flad\u0131. M\u0259nim \u0259vv\u0259lki sual\u0131ma cavab\u0131n\u0131zda Sizin qeyd etdiyiniz kimi, respublikaya etimad\u0131n \u00f6rn\u0259yi olan Bak\u0131 T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs Qrupunun yarad\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r v\u0259 u\u011furlu f\u0259aliyy\u0259t say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n H\u0259r\u0259katda s\u0259drliyi daha bir il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 uzad\u0131ld\u0131. Bu n\u00fcfuzlu t\u0259\u015fkilata s\u0259drlik Az\u0259rbaycana n\u0259 verdi v\u0259 h\u0259min ill\u0259r \u0259rzind\u0259 H\u0259r\u0259kat hans\u0131 u\u011furlara imza atd\u0131?<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Bu s\u0259drlik biz\u0259 BMT-d\u0259n sonra \u0259n iri t\u0259\u015fkilata r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259k kimi \u0259v\u0259zolunmaz t\u0259cr\u00fcb\u0259 verib v\u0259 do\u011fru yolda oldu\u011fumuza dair daha b\u00f6y\u00fck \u0259minlik yarad\u0131b. \u00c7\u00fcnki H\u0259r\u0259kat\u0131n yaranmas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259l prinsipl\u0259rini \u2013 daha d\u0259qiq des\u0259k, d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin suverenliyini, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc, m\u00fcst\u0259qilliyini h\u0259mi\u015f\u0259 tam d\u0259st\u0259kl\u0259mi\u015fik v\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259yirik, h\u0259m\u00e7inin H\u0259r\u0259kat\u0131n qurucular\u0131n\u0131n 60 ild\u0259n d\u0259 \u00e7ox m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l r\u0259hb\u0259r tutduqlar\u0131 ideyalar\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr\u00fck. M\u0259hz b\u00f6y\u00fck geosiyasi m\u0259rk\u0259zl\u0259rd\u0259n uzaq durmaq v\u0259 he\u00e7 kimin dediyi il\u0259 oturub-durmamaq. Y\u0259ni, bu, mahiyy\u0259t etibaril\u0259, m\u00fcst\u0259qillik u\u011frunda, m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t u\u011frunda H\u0259r\u0259kat olub. Hesab edir\u0259m ki, H\u0259r\u0259kat daha qlobal oyun\u00e7ular adlanan g\u00fccl\u0259rin \u0259leyhin\u0259 deyil, \u00f6z se\u00e7imi, \u00f6z l\u0259yaq\u0259ti, \u00f6lk\u0259l\u0259rin xalqlar\u0131n\u0131n ist\u0259dikl\u0259ri kimi ya\u015famaq ist\u0259yir. Biz bu prinsipl\u0259ri h\u0259mi\u015f\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fm\u00fc\u015f\u00fck v\u0259 indi d\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr\u00fck. Fikrimc\u0259, haz\u0131rda beyn\u0259lxalq analitikl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131 daha yax\u015f\u0131 tan\u0131y\u0131rlar, bizim r\u0259hb\u0259r tutdu\u011fumuz prinsipl\u0259r\u0259 b\u0259l\u0259ddirl\u0259r. G\u00f6z\u0259l ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r ki, siyas\u0259t uzaqla\u015fma deyil, dostluq z\u0259minind\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, Az\u0259rbaycanda deyildiyi kimi, \u201cs\u0259ninki s\u0259nd\u0259, m\u0259nimki m\u0259nd\u0259\u201d. Bu, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n yax\u015f\u0131 yoldur. \u0130nteqrasiya prosesl\u0259ri k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir. He\u00e7 bir inteqrasiya \u0259sas inteqrant\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xarmamal\u0131d\u0131r. \u0130ndi Avropa \u0130ttifaq\u0131 m\u0259kan\u0131nda b\u0259zi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin, onlar\u0131n \u00f6z \u00f6lk\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259y\u0259 malik olan r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin nec\u0259 \u201ca\u011f qar\u011faya\u201d \u00e7evrildiyini g\u00f6r\u00fcr\u00fck, \u00e7\u00fcnki onlar\u0131n m\u00f6vqeyi \u00fcmumi istiqam\u0259td\u0259n f\u0259rql\u0259nir. B\u0259s, onda demokratiya prinsipl\u0259ri harada qald\u0131, bu strukturun guya \u0259sasland\u0131\u011f\u0131 b\u0259rab\u0259rlik prinsipl\u0259rin\u0259 n\u0259 oldu? \u018fg\u0259r t\u0259\u015fkilat\u0131n h\u0259r hans\u0131 \u00fczv\u00fc hans\u0131sa m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 dair f\u0259rqli fikird\u0259dirs\u0259, ona qar\u015f\u0131 ayr\u0131-se\u00e7kilik, sanksiyalar t\u0259tbiq etm\u0259k, tamamil\u0259 qanunsuz olaraq maliyy\u0259 v\u0259saitind\u0259n m\u0259hrum etm\u0259k laz\u0131m deyil. B\u00fct\u00fcn bunlar d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fc qar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015f verir, y\u0259ni, art\u0131q maskalar da \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n biz k\u00f6n\u00fcll\u00fc inteqrasiya plan\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yirik, amma bu, m\u0259ntiqli olmal\u0131, \u00f6lk\u0259l\u0259rin maraqlar\u0131na cavab verm\u0259lidir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 m\u0259hz q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sind\u0259 m\u00fcst\u0259qil olan alternativ struktur kimi yarad\u0131l\u0131b, bel\u0259 ki, h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti d\u0259 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyin n\u0259 dem\u0259k oldu\u011funu bilirl\u0259r. Amma zaman ke\u00e7dikc\u0259 bu struktur bir az deqradasiyaya u\u011fray\u0131b v\u0259 h\u0259tta beyn\u0259lxalq arenada onu \u00e7ox az adam xat\u0131rlay\u0131rd\u0131. Biz bu t\u0259\u015fkilata r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259y\u0259 ba\u015flayanda, t\u0259bii ki, formal r\u0259hb\u0259r ola bilm\u0259zdik. N\u0259yin namin\u0259 oraya g\u0259lmi\u015fdik? Sad\u0259c\u0259, vaxt ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn deyil. Biz \u00f6z siyas\u0259timizi aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259ldik. \u018flb\u0259tt\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n yekdillikl\u0259 se\u00e7ilm\u0259si v\u0259 yekdil q\u0259rarla s\u0259drlik m\u00fcdd\u0259tinin uzad\u0131lmas\u0131 bu siyas\u0259ti inamla aparma\u011fa imkan verdi, \u00e7\u00fcnki biz 120 \u00f6lk\u0259d\u0259n 119-nun mandat\u0131na malik idik. T\u0259bii ki, \u0259sas diqq\u0259ti \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc, suverenlik m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ltdik. Bu m\u00f6vzu bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vacib idi, amma t\u0259kc\u0259 onunla kifay\u0259tl\u0259nm\u0259dik. B\u00fct\u00fcn milli n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tl\u0259ri il\u0259 apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u00fct\u0259madi i\u015f n\u0259tic\u0259sind\u0259 yeni platforma yarada bildik. \u018flb\u0259tt\u0259, ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fck ki, funksional dinamika da laz\u0131md\u0131r. H\u0259m\u00e7inin bilirdik ki, t\u0259\u015fkilata \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin b\u0259zil\u0259ri aras\u0131nda bar\u0131\u015fmaz ziddiyy\u0259tl\u0259r m\u00f6vcuddur v\u0259 bu, H\u0259r\u0259kata t\u0259\u015fkilat qismind\u0259 transformasiya etm\u0259y\u0259 imkan vermirdi. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 platformalar\u0131 yaradacaq strukturlar\u0131n t\u0259sis olunmas\u0131 yolu il\u0259 getm\u0259y\u0259 q\u0259rar verdik. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 d\u0259rhal etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyildi. Bel\u0259 ki, biz H\u0259r\u0259kat\u0131n c\u0259mi 10 il \u00fczv\u00fc olduqdan sonra onun s\u0259dri se\u00e7ildik. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n bir ne\u00e7\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs ir\u0259li s\u00fcrd\u00fck v\u0259 onlar d\u0259st\u0259kl\u0259ndi. Parlament, g\u0259ncl\u0259r, qad\u0131n platformalar\u0131 da bel\u0259 yarand\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar H\u0259r\u0259kata yeni n\u0259f\u0259s verdi v\u0259 biz bir ne\u00e7\u0259 sammit v\u0259 nazirl\u0259r s\u0259viyy\u0259sind\u0259 t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irdik. X\u00fcsus\u0259n COVID-l\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc zaman bizim vaksin milliyy\u0259t\u00e7iliyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 sah\u0259sind\u0259 aktiv f\u0259aliyy\u0259timiz\u0259 v\u0259 H\u0259r\u0259kata yeni impuls verdi. Dem\u0259liy\u0259m ki, bunlar, sad\u0259c\u0259, siyasi b\u0259yanatlar deyildi, h\u0259m d\u0259 \u0259m\u0259li bax\u0131mdan \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 vaksinasiya apar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bizim m\u0259lumat bazam\u0131zdan istifad\u0259 edirdi.<\/p>\n<p>Biz \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259sl simas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 f\u0259al v\u0259 \u00e7ox a\u015fkar \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirdik. M\u0259s\u0259l\u0259n, bu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biri uzun m\u00fcdd\u0259t d\u00fcnyada m\u0259n\u0259vi liderliy\u0259 iddia edirdi, h\u0259r\u00e7\u0259nd bunun \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir \u0259sas\u0131 yox idi. M\u0259n Kanadan\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturam. Amma onun d\u0131rnaqaras\u0131 m\u0259n\u0259vi liderliyi \u00f6z\u00fcn\u00fc onda g\u00f6st\u0259rdi ki, bu \u00f6lk\u0259 laz\u0131m oldu\u011fundan be\u015f d\u0259f\u0259 art\u0131q vaksin ald\u0131. Sonra onlar\u0131n istifad\u0259 m\u00fcdd\u0259ti qurtard\u0131 v\u0259 ham\u0131s\u0131n\u0131 tullad\u0131lar. Bu vaksinl\u0259r\u0259 ehtiyac\u0131 olan bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r, sad\u0259c\u0259, \u00f6z\u00fcn\u00fcn minl\u0259rl\u0259, on minl\u0259rl\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131 itirirdi. H\u0259min vaxt m\u0259s\u0259l\u0259 onda deyildi ki, bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin pulu yoxdur, sad\u0259c\u0259, vaksinl\u0259r\u0259 \u0259l\u00e7atanl\u0131q olmay\u0131b. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, biz d\u0259 \u0259l\u00e7atanl\u0131qla ba\u011fl\u0131 probleml\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdik. H\u0259min vaxt m\u0259n \u00c7in Xalq Respublikas\u0131n\u0131n S\u0259drin\u0259 m\u0259ktubla m\u00fcraci\u0259t etdim. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Mir\u015fahinin sual\u0131ndan kim\u0259 z\u0259ng vurdu\u011fumu xat\u0131rlad\u0131m. C\u0259nab Si Cinpin\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycana vaksin kvotas\u0131 ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 xahi\u015f etdim v\u0259 \u00e7ox minn\u0259tdaram ki, S\u0259dr Si Cinpin olduqca operativ \u015f\u0259kild\u0259 cavab verdi v\u0259 biz\u0259 500 min vaksin ayr\u0131ld\u0131, \u0259lav\u0259 d\u0259 500 milyon doza. Y\u0259ni, biz \u00c7ind\u0259n bu k\u00f6m\u0259yi ald\u0131\u011f\u0131m\u0131za g\u00f6r\u0259, bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n \u0259vv\u0259l, yanvar\u0131n 20-d\u0259n etibar\u0259n vaksinasiyaya ba\u015flad\u0131q. Bizim sat\u0131n almaq \u00fc\u00e7\u00fcn pulumuz var idi, amma imkanlar\u0131m\u0131z yox idi. Kanadan\u0131n ehtiyac\u0131ndan be\u015f d\u0259f\u0259 \u00e7ox vaksin sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 bir vaxtda bu, t\u0259biidir. H\u0259min vaksinl\u0259r nec\u0259 yay\u0131l\u0131rd\u0131? Ax\u0131, \u00c7in istisna olmaqla, vaksin istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 \u0259sas\u0259n Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259ri idi. N\u0259 olsun ki? Onlar bunu nec\u0259 yay\u0131rd\u0131lar, biz b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 xat\u0131rlay\u0131r\u0131q: ancaq \u00f6zl\u0259rin\u0259, sonra is\u0259 qalan\u0131n\u0131 tullay\u0131rd\u0131lar. Yerd\u0259 qalanlar \u00f6ls\u0259 d\u0259, \u00f6lm\u0259s\u0259 d\u0259, x\u0259st\u0259l\u0259ns\u0259 d\u0259 &#8211; onlar\u0131n vecin\u0259 deyildi. B\u00fct\u00fcn bunlar bizi demokratiyaya, b\u0259rab\u0259rliy\u0259, \u0259dal\u0259t\u0259, insan haqlar\u0131na \u00f6yr\u0259tm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u0259sl simas\u0131n\u0131 bir daha a\u015fkara \u00e7\u0131xar\u0131r. M\u0259n bunu yalan\u00e7\u0131l\u0131q, iki\u00fczl\u00fcl\u00fck v\u0259 riyakarl\u0131q kimi xarakteriz\u0259 ed\u0259rdim. Biz maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 g\u00f6st\u0259rirdik v\u0259 sonra ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z vaksinl\u0259rin bir hiss\u0259sini ehtiyac\u0131 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 &#8211; 80-d\u0259n \u00e7ox d\u00f6vl\u0259t\u0259 verdik. Y\u0259ni, \u00f6lk\u0259nin, Az\u0259rbaycan\u0131n miqyas\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcrs\u0259k, \u0259hali v\u0259 adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u00fcmumi potensiala g\u00f6r\u0259, y\u0259qin ki, biz ham\u0131dan \u00e7ox yard\u0131m etdik. Bunu tamamil\u0259 d\u00fczg\u00fcn hesab edirdik, \u00e7\u00fcnki h\u0259r zaman yard\u0131m \u0259lini uzatmaq laz\u0131md\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bizim xarici siyas\u0259timizi u\u011furlu ed\u0259n amill\u0259rd\u0259n biri m\u00fcraci\u0259t edildikd\u0259 v\u0259 imkan\u0131m\u0131z olduqda h\u0259mi\u015f\u0259 yard\u0131m etm\u0259kdir. Hesab edir\u0259m ki, h\u0259yatda da bel\u0259dir, imkan\u0131n varsa k\u00f6m\u0259k etm\u0259k laz\u0131md\u0131r, yoxdursa bunu ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k olar. Bu g\u00fcn, s\u0259drliyimizin ba\u015fa \u00e7atd\u0131\u011f\u0131 bu ayda onu Uqandaya t\u0259hvil veririk. Biz art\u0131q tamamil\u0259 ba\u015fqa struktur t\u0259hvil veririk v\u0259 h\u0259l\u0259 Uqanda il\u0259 \u00fc\u00e7l\u00fckd\u0259 yer alaca\u011f\u0131q. Uqandadan sonra \u00d6zb\u0259kistan r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259c\u0259k. Bel\u0259likl\u0259, biz neokolonializm il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 d\u0259 daxil olmaqla, f\u0259aliyy\u0259timizi davam etdir\u0259c\u0259yik. \u018flb\u0259tt\u0259, dediyim v\u0259 sizin d\u0259 qeyd etdiyiniz kimi, Bak\u0131 T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs Qrupu art\u0131q h\u0259yata v\u0259siq\u0259 al\u0131b, onu he\u00e7 kim he\u00e7 vaxt yerind\u0259n t\u0259rp\u0259d\u0259 bilm\u0259z. H\u0259r\u0259katda apar\u0131c\u0131 rola malik olma\u011f\u0131m\u0131zdan as\u0131l\u0131 olmayaraq, Bak\u0131 T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs Qrupu bizim f\u0259aliyy\u0259timizin n\u0259tic\u0259sidir. M\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r azadl\u0131q \u0259ld\u0259 etm\u0259dikc\u0259, biz bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 onlara k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p><strong>R\u00f6v\u015f\u0259n M\u0259mm\u0259dov:\u00a0<em>C\u0259nab Prezident, beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259rd\u0259n s\u00f6z d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fk\u0259n, bir q\u0259d\u0259r \u00f6nc\u0259 dediyiniz fikird\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k, sonuncu sual\u0131m\u0131 \u00fcnvanlamaq ist\u0259rdim. Bildirdiniz ki, Qaraba\u011f probleminin h\u0259lli qlobal arenada laylar\u0131 t\u0259rp\u0259tdi v\u0259 t\u0259bii ki, biz h\u0259m d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rimizi g\u00f6rd\u00fck, onlar\u0131n maskalar\u0131 y\u0131rt\u0131ld\u0131, h\u0259m d\u0259 dostlar\u0131m\u0131z\u0131 daha yax\u0131ndan tan\u0131d\u0131q. M\u0259hz bu bax\u0131mdan Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq diplomatiyada atd\u0131\u011f\u0131 \u00f6n\u0259mli add\u0131mlardan biri d\u0259 dostlar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131 art\u0131rmaq, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q co\u011frafiyas\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259kdir. H\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan\u0131n n\u00fcmayi\u015f etdirdiyi modell\u0259rd\u0259n biri d\u0259 qlobal t\u0259dbirl\u0259ri \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ke\u00e7irm\u0259kdir. Art\u0131q n\u0259inki Bak\u0131, i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259r bel\u0259 qlobal t\u0259dbirl\u0259r\u0259 ev sahibliyi edir v\u0259 el\u0259 son \u00fc\u00e7 ild\u0259 biz onlarla bel\u0259 t\u0259dbirin ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rik v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, 2023-c\u00fc il iki m\u00fch\u00fcm hadis\u0259 il\u0259 bizim yad\u0131m\u0131zda qald\u0131. Bu, h\u0259m COP29-un, h\u0259m d\u0259 Urban Forumunun Az\u0259rbaycanda ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 yekdil q\u0259rar\u0131n verilm\u0259sidir. Bax, bu toplant\u0131lardan, bu qlobal platformalardan Az\u0259rbaycan h\u0259m \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q co\u011frafiyas\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, h\u0259m d\u0259 \u0259dal\u0259tli m\u00f6vqeyini bir daha b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131rmaq bax\u0131m\u0131ndan nec\u0259 istifad\u0259 ed\u0259c\u0259k?<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0B\u0259li, bunlar \u00e7ox \u00f6n\u0259mli hadis\u0259l\u0259rdir, bir daha Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunu v\u0259 bizim u\u011furlu siyas\u0259timizi g\u00f6st\u0259rir. \u00c7\u00fcnki COP29-la ba\u011fl\u0131 hadis\u0259l\u0259rin gedi\u015fat\u0131n\u0131 indi h\u0259r k\u0259s bilir v\u0259 yen\u0259 d\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m, tam s\u0259mimiyy\u0259tl\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bizim \u00e7ox d\u0259qiq v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f diplomatik add\u0131mlar\u0131m\u0131z n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259dbiri Az\u0259rbaycanda ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn imkan \u0259ld\u0259 etdik. Bilirsiniz ki, COP30-un ev sahibi b\u0259lli olsa da &#8211; Braziliya, COP29-un ev sahibi son g\u00fcnl\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r b\u0259lli deyildi. X\u00fcsusil\u0259 son h\u0259ft\u0259l\u0259r \u0259rzind\u0259, h\u0259tta COP konfrans\u0131 Dubayda ba\u015flayandan sonra da h\u0259l\u0259 aktiv diplomatik t\u0259maslar davam edirdi v\u0259 biz burada da ist\u0259diyimiz\u0259 nail olduq. Halbuki burada da, yen\u0259 d\u0259 bizim d\u0131rnaqaras\u0131 \u0259n\u0259n\u0259vi dostlar\u0131m\u0131z h\u0259r iki t\u0259dbird\u0259 biz\u0259 \u0259ng\u0259l t\u00f6r\u0259tm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar, COP29-da, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, daha gizli formada. \u00c7\u00fcnki burada, eyni zamanda, b\u00f6lg\u0259d\u0259 s\u00fclh\u0259 do\u011fru bir add\u0131m n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulurdu v\u0259 bu add\u0131ma qar\u015f\u0131 getm\u0259k, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, he\u00e7 kim\u0259 \u015f\u0259r\u0259f g\u0259tirm\u0259zdi. Ona g\u00f6r\u0259 p\u0259rd\u0259arxas\u0131 f\u0259aliyy\u0259t daha \u00e7ox \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rmi\u015fdi v\u0259 D\u00fcnya Urban Forumu il\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 biz\u0259 qar\u015f\u0131 kampaniya gedirdi. S\u0259sverm\u0259 \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259zyiql\u0259r g\u00f6st\u0259rilirdi ki, aman\u0131n g\u00fcn\u00fcd\u00fcr, Az\u0259rbaycana s\u0259s verm\u0259yin. Ancaq orada da iflasla \u00fczl\u0259\u015fdil\u0259r v\u0259 bu iki t\u0259dbirin ke\u00e7irilm\u0259si, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunu b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131racaq.<\/p>\n<p>Bir d\u0259 ki, bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259g\u0259r COP t\u0259dbirl\u0259rini biz n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, h\u0259tta Urban Forumu ad\u0259t\u0259n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259, b\u00f6y\u00fck \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bel\u0259 t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irilir. \u00c7\u00fcnki qonaqlar\u0131n say\u0131na g\u00f6r\u0259 bu, \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259dbirdir, y\u0259ni, Dubayda t\u0259qrib\u0259n 70-75 min xarici qonaq var idi v\u0259 b\u00fct\u00fcn ba\u015fqa amill\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, bu q\u0259d\u0259r qona\u011f\u0131 qar\u015f\u0131lamaq, \u015f\u0259rait yaratmaq, b\u00fct\u00fcn t\u0259\u015fkilati m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll etm\u0259k b\u00f6y\u00fck potensialdan x\u0259b\u0259r verir. Y\u0259ni, bu, \u00f6lk\u0259mizin imkanlar\u0131n\u0131n n\u00f6vb\u0259ti n\u00fcmayi\u015fidir. Eyni zamanda, ya\u015f\u0131l g\u00fcnd\u0259liy\u0259 bizim m\u00fcnasib\u0259timizdir v\u0259 biz art\u0131q bu \u015f\u0259r\u0259f\u0259 layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259nd\u0259n d\u0259rhal sonra biz\u0259 qar\u015f\u0131 yen\u0259 d\u0259 media kampaniyas\u0131 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. \u018fn\u0259n\u0259vi aktorlar \u2013 \u201cVa\u015finqton Post\u201d, \u201cNyu-York Times\u201d, &#8211; yad\u0131n\u0131zdad\u0131r, prezident Tramp onlar\u0131 feyk-nyus adland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131, \u00e7ox haql\u0131 olaraq feyk-nyus adland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131, &#8211; \u201cFiqaro\u201d v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 d\u0259rhal biz\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7irkin kampaniyaya ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. He\u00e7 bir \u0259sas\u0131 olmadan v\u0259 h\u0259tta m\u0259nim t\u0259r\u0259fimd\u0259n COP29-a t\u0259yin etdiyim bizim ekologiya nazirini d\u0259 at\u0259\u015f\u0259 tutdular. O, y\u0259qin ki, bel\u0259 hallarla ilk d\u0259f\u0259 rastla\u015f\u0131r v\u0259 irad tutdular ki, o, uzun ill\u0259r neft \u015firk\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259yib. Bu, n\u0259 dem\u0259kdir? M\u0259n d\u0259 9 il neft \u015firk\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015f\u0259m, sonra? Bu adam neft \u015firk\u0259tind\u0259 ekologiya \u00fczr\u0259 vitse-prezident v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259yib. Ondan sonra alt\u0131 ildir ki, ekologiya naziri i\u015fl\u0259yir. B\u00fct\u00fcn bunlar k\u0259nara qoyulur, sanki bu, el\u0259 deyil. Amma bunun neft \u015firk\u0259tind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bioqrafiyas\u0131 var. H\u0259r halda bunlar t\u0259biidir, \u00e7\u00fcnki b\u00fct\u00fcn beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7iril\u0259nd\u0259 biz bel\u0259 bir kampaniya il\u0259 \u00fczl\u0259\u015firik, ist\u0259r Avropa Oyunlar\u0131 olsun, ist\u0259r \u201cEurovision\u201d, h\u0259tta Astronavtika Konqresi. Y\u0259ni, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, art\u0131q bu olmasa, biz t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259n\u0259rik. \u018fc\u0259ba, n\u0259 olub? N\u0259yi d\u00fczg\u00fcn etm\u0259mi\u015fik ki, bizi indi t\u0259rifl\u0259yirl\u0259r Q\u0259rbd\u0259. Y\u0259ni, \u0259g\u0259r onlar bizi t\u0259rifl\u0259yirl\u0259rs\u0259, dem\u0259li, n\u0259s\u0259 biz, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r x\u0259ta t\u00f6r\u0259tdik.<\/p>\n<p>H\u0259r halda bu iki t\u0259dbirin ke\u00e7irilm\u0259si do\u011frudan da b\u00f6y\u00fck hadis\u0259dir v\u0259 \u0259min\u0259m ki, h\u0259r iki t\u0259dbir u\u011furla ke\u00e7iril\u0259c\u0259k v\u0259 g\u0259l\u0259n qonaqlar Az\u0259rbaycan reall\u0131qlar\u0131 il\u0259 tan\u0131\u015f olacaqlar. Mahiyy\u0259t n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n, hesab edir\u0259m ki, neft-qaz hasil ed\u0259n v\u0259 neft-qaz ke\u00e7mi\u015fi olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bel\u0259 t\u0259dbirl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si daha \u00f6n\u0259mlidir. \u00c7\u00fcnki bu, biz\u0259 irad tutulur v\u0259 h\u0259tta Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259rin\u0259 d\u0259, ondan \u0259vv\u0259l Misir\u0259 d\u0259 v\u0259 bel\u0259 bir irad tutulur ki, neft-qaz hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bu, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u0259f\u0259 ba\u015f verir. Amma buna ba\u015fqa n\u00f6qt\u0259d\u0259n yana\u015fmaq laz\u0131md\u0131r. Bax, bu \u00f6lk\u0259l\u0259r &#8211; neftl\u0259, qazla z\u0259ngin olan \u00f6lk\u0259l\u0259r bu prosesin i\u00e7ind\u0259dirl\u0259r. Onlar \u00fcmumi i\u015fimiz\u0259 t\u00f6hf\u0259 verm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. Az\u0259rbaycan da, bizd\u0259n daha \u00e7ox Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259ri ya\u015f\u0131l enerji olmadan da rahat enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini n\u0259inki t\u0259min edir, bir \u00e7oxlar\u0131n\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min edir. Amma bu, b\u00f6y\u00fck bir m\u0259suliyy\u0259t r\u0259mzidir. Onun g\u00f6st\u0259ricisidir ki, biz ist\u0259yirik \u00f6z v\u0259saitimizi bu sah\u0259y\u0259 ay\u0131raq ki, h\u0259m \u00f6lk\u0259l\u0259rimizd\u0259, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, ya\u015f\u0131l enerji inki\u015faf etsin, h\u0259m d\u00fcnyaya t\u00f6hf\u0259 ver\u0259k. Burada, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, indi mahiyy\u0259t \u00fczr\u0259 d\u0259 \u00e7ox ciddi prosesl\u0259r ged\u0259c\u0259k. Az\u0259rbaycan COP29-un prezidenti kimi x\u00fcsusi rola malik olacaq. Prosesl\u0259rin gedi\u015fat\u0131 bizim m\u00f6vqeyimizd\u0259n b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 as\u0131l\u0131 olacaq. Biz art\u0131q bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259n \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q t\u0259klifi alm\u0131\u015f\u0131q. Biziml\u0259 bu haz\u0131rl\u0131q d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n istiqam\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edilsin v\u0259 biz b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa haz\u0131r\u0131q, bu, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 b\u00f6y\u00fck bir t\u0259cr\u00fcb\u0259 olacaq. \u00c7\u00fcnki bu, yen\u0259 d\u0259 hesab edir\u0259m ki, d\u00fcnyan\u0131n bir n\u00f6mr\u0259li beyn\u0259lxalq t\u0259dbiridir, beyn\u0259lxalq konfrans\u0131d\u0131r, h\u0259m d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259ti n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n, BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131ndan da daha m\u00f6t\u0259b\u0259rdir. \u00c7\u00fcnki BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131nda ad\u0259t\u0259n prezidentl\u0259r g\u0259lir, \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. \u00c7\u0131x\u0131\u015f etdiyi d\u00f6vrd\u0259 zalda onlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tl\u0259rind\u0259n ba\u015fqa, ad\u0259t\u0259n he\u00e7 kim olmur. Bundan sonra da \u00e7\u0131x\u0131b gedir. Amma burada real i\u015f apar\u0131lacaq, m\u00fczakir\u0259l\u0259r, ola bil\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n fikir toqqu\u015fmalar\u0131, y\u0259ni maraql\u0131 bir proses olacaq v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n da bu proses\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259si, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, q\u00fcrurvericidir.<\/p>\n<p><strong>Mir\u015fahin A\u011fayev:\u00a0<em>C\u0259nab Prezident, Siz\u0259 bayaqdan diqq\u0259tl\u0259 qulaq as\u0131ram, bel\u0259 baxanda Fransa g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259tdir, n\u00fcv\u0259 d\u00f6vl\u0259tidir. Biz onlara Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dri oldu\u011fu d\u00f6vrd\u0259 n\u0259inki uduzmad\u0131q, h\u0259tta qalib g\u0259ldik. Bel\u0259 baxanda, m\u00fcbariz\u0259 apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z Q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin ham\u0131s\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r q\u00fcdr\u0259tli d\u00f6vl\u0259tl\u0259rdir. Amma, eyni zamanda, z\u0259ifl\u0259yibl\u0259r v\u0259 Az\u0259rbaycan onlar\u0131n he\u00e7 birinin irad\u0259si qar\u015f\u0131s\u0131nda s\u0131nm\u0131r. Bel\u0259 bir sual verm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. N\u0259d\u0259dir Prezident \u0130lham \u018fliyevin g\u00fcc\u00fc v\u0259 n\u0259d\u0259dir onlar\u0131n z\u0259ifliyi? M\u0259s\u0259l\u0259n, niy\u0259 onlar\u0131n Az\u0259rbaycana g\u00fccl\u0259ri \u00e7atm\u0131r, bir qad\u0131ndan ac\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u0131x\u0131rlar, \u00f6z\u00fc d\u0259 qad\u0131n\u0131n heyk\u0259lind\u0259n? \u018fm\u0259kda\u015flar\u0131m\u0131z Fransada olublar, Nat\u0259van\u0131n heyk\u0259lin\u0259 b\u00fck\u00fclm\u00fc\u015f \u00f6rt\u00fcy\u00fc qald\u0131r\u0131blar. G\u00f6r\u00fcbl\u0259r ki, onu boyay\u0131blar. N\u0259dir onlar\u0131 bel\u0259 z\u0259if ed\u0259n v\u0259 n\u0259dir Sizi bel\u0259 g\u00fccl\u00fc ed\u0259n?<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0M\u0259n hesab edir\u0259m ki, g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u0259sas m\u0259nb\u0259yi haql\u0131 olma\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r. \u00c7\u00fcnki biz haql\u0131y\u0131q v\u0259 ist\u0259nil\u0259n auditoriyada, ist\u0259nil\u0259n t\u0259dbird\u0259 \u00f6z haql\u0131 olma\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcbut etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u0259saslar\u0131m\u0131z var. Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 biz tamamil\u0259 haql\u0131yd\u0131q v\u0259 he\u00e7 kim bizi bu haqdan m\u0259hrum ed\u0259 bilm\u0259z. M\u00fcst\u0259qillik ideyalar\u0131m\u0131z\u0131 r\u0259hb\u0259r tutma\u011f\u0131m\u0131zda da haql\u0131 idik. \u00c7\u00fcnki biz m\u00fcst\u0259qil \u00f6lk\u0259yik. \u018fg\u0259r biz m\u00fcst\u0259qil \u00f6lk\u0259yiks\u0259, n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn kimins\u0259 s\u00f6z\u00fc il\u0259 oturub-durmal\u0131y\u0131q? Onda g\u0259lin, m\u00fcst\u0259qil \u00f6lk\u0259 olmayaq. \u018fg\u0259r kims\u0259 hesab edirs\u0259 ki, bizi idar\u0259 ed\u0259c\u0259k, s\u0259hv edir, yen\u0259 haqs\u0131z odur. Bel\u0259 c\u0259hdl\u0259r olub. Son vaxtlar daha yoxdur. \u00c7\u00fcnki art\u0131q g\u00f6r\u00fcbl\u0259r. Amma olub. Biz he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259nin daxili i\u015fl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015fm\u0131r\u0131q, he\u00e7 vaxt qar\u0131\u015fmam\u0131\u015f\u0131q. H\u0259tta Erm\u0259nistan\u0131n daxili i\u015fl\u0259rin\u0259 d\u0259 he\u00e7 vaxt qar\u0131\u015fm\u0131rd\u0131q. H\u0259tta i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 onlar\u0131n daxili prosesl\u0259rin\u0259 d\u0259 he\u00e7 vaxt qar\u0131\u015fm\u0131rd\u0131q. Halbuki bizim kifay\u0259t q\u0259d\u0259r imkanlar\u0131m\u0131z var idi. Bu g\u00fcn d\u0259 var, bu g\u00fcn d\u0259 qar\u0131\u015fm\u0131r\u0131q. Bax\u0131n, bizim daxili i\u015fl\u0259rimiz\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r qar\u0131\u015fma c\u0259hdl\u0259ri olub. N\u0259 q\u0259d\u0259r m\u0259krli planlar qurulub biz\u0259 qar\u015f\u0131. Siz bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131rs\u0131n\u0131z. H\u0259l\u0259 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 biz\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259sass\u0131z 907-ci d\u00fcz\u0259li\u015f q\u0259bul edilmi\u015fdi. N\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259? Guya ki, biz Erm\u0259nistan\u0131 blokadada saxlay\u0131r\u0131q. Ax\u0131, bizim torpaqlar\u0131m\u0131z i\u015f\u011fala m\u0259ruz qal\u0131b, biz nec\u0259 blokadada saxlaya bil\u0259rik? O vaxt h\u0259l\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259mi\u015fdi, o vaxt Q\u0259rbin t\u0259qdir etdiyi d\u0131rnaqaras\u0131 demokratik hakimiyy\u0259t Az\u0259rbaycanda var idi. G\u00f6r\u00fcn o vaxt anti-Az\u0259rbaycan hissl\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015f v\u00fcs\u0259t alm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 ondan sonra biz n\u0259 q\u0259d\u0259r bel\u0259 \u0259sass\u0131z ittihamlara m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131q. Tamamil\u0259 \u0259sass\u0131z.<\/p>\n<p>Y\u0259ni, biz bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 d\u0259 haql\u0131 idik, \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyimizi qoruyurduq, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, \u00f6z h\u0259d\u0259fimiz\u0259 do\u011fru gedirdik v\u0259 indi ke\u00e7mi\u015f hadis\u0259l\u0259ri yeni prizmadan t\u0259hlil ed\u0259rk\u0259n g\u00f6r\u00fcr\u0259m ki, y\u0259qin biz\u0259 qar\u015f\u0131 olan bu \u0259dal\u0259tsizlikl\u0259rin t\u0259m\u0259lind\u0259 Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259sinin h\u0259ll olunmamas\u0131 dayanm\u0131\u015fd\u0131r. \u00c7\u00fcnki daim bizi t\u0259zyiq alt\u0131nda saxlamaq, daim Az\u0259rbaycan\u0131 diktatura, avtokratiya, demokratiyan\u0131 \u0259z\u0259n bir \u00f6lk\u0259 kimi g\u00f6st\u0259rm\u0259k ki, bizim ba\u015f\u0131m\u0131z buna qar\u0131\u015fs\u0131n, biz gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259k, yaxud da ged\u0259k onlar\u0131n qaba\u011f\u0131nda ba\u015f \u0259y\u0259k, dey\u0259k ki, siz biz\u0259 sata\u015fmay\u0131n. Amma biz n\u0259 etdik? Biz \u0259ksin\u0259, biz\u0259 olan h\u00fccumlara qar\u015f\u0131 \u00f6z m\u00f6vqeyimizi ortaya qoyduq v\u0259 onlar da g\u00f6rd\u00fcl\u0259r ki, biziml\u0259 ke\u00e7mir v\u0259 Qaraba\u011f\u0131 azad etm\u0259yimizi d\u0259 ona g\u00f6r\u0259 biz\u0259 ba\u011f\u0131\u015flam\u0131rlar ki, onlar\u0131n \u0259lind\u0259n bu r\u0131\u00e7aq \u00e7\u0131xd\u0131. Az\u0259rbaycan, m\u0259cazi m\u0259nada des\u0259k, bu qarmaqdan \u00e7\u0131xd\u0131. Art\u0131q bu amil yoxdur. \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra status v\u0259 Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259rinin h\u00fcquqlar\u0131 m\u00f6vzular\u0131n\u0131 ortaya atm\u0131\u015fd\u0131lar ki, yen\u0259 d\u0259 burunlar\u0131n\u0131 oraya soxa bilsinl\u0259r. Beyn\u0259lxalq missiyan\u0131n oraya g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sini t\u0259kidl\u0259 t\u0259l\u0259b edirdil\u0259r ki, yen\u0259 d\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti qar\u0131\u015fd\u0131rs\u0131nlar. O r\u0131\u00e7aq da \u0259ll\u0259rind\u0259n \u00e7\u0131xd\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 indi yeni bir m\u00f6vzu axtaracaqlar. Y\u0259ni, sizin sual\u0131n\u0131za bir q\u0259d\u0259r geni\u015f cavab verir\u0259m. Amma bax, bunun \u0259sas platformas\u0131 budur. Biz h\u0259r zaman haql\u0131 olma\u011f\u0131m\u0131zda tam \u0259min idik v\u0259 bir d\u0259n\u0259 d\u0259 nahaq i\u015f g\u00f6rm\u0259dik. \u0130ndi yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, bizi ittiham edirl\u0259r ki, biz Erm\u0259nistana h\u00fccum etm\u0259k ist\u0259yirik. M\u0259n bunu art\u0131q demi\u015f\u0259m, bir daha deyir\u0259m tam s\u0259mimiyy\u0259tl\u0259, ist\u0259s\u0259ydik gir\u0259rdik, lap ax\u0131ra q\u0259d\u0259r ged\u0259rdik. Cermuk \u015f\u0259h\u0259ri &#8211; bizim ke\u00e7mi\u015f \u0259sl ad\u0131 \u0130stisu olan \u015f\u0259h\u0259r g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn qaba\u011f\u0131nda idi. Kim idi bizi saxlayan? Bizim niyy\u0259timiz yox idi. Bizim niyy\u0259timiz s\u0259rh\u0259dimizi m\u00fchafiz\u0259 etm\u0259k idi. El\u0259 t\u0259p\u0259l\u0259r \u0259limizd\u0259 olmal\u0131 idi ki, biz erm\u0259nil\u0259rin planlar\u0131n\u0131 g\u00f6z\u00fcm\u00fczl\u0259 g\u00f6r\u0259k. Bu m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir q\u0259rbli qona\u011f\u0131mla s\u00f6hb\u0259t \u0259snas\u0131nda m\u0259n\u0259 dedi ki, ax\u0131 sizin peykiniz var, siz peykd\u0259n d\u0259 g\u00f6r\u0259 bil\u0259rsiniz. Deyir\u0259m, m\u0259nim peykim m\u0259nim g\u00f6zl\u0259rimdir. M\u0259n g\u00f6zl\u0259riml\u0259 g\u00f6rm\u0259liy\u0259m. Bir d\u0259n\u0259 d\u0259 nahaq i\u015f g\u00f6rm\u0259mi\u015fik, bu \u0259sasd\u0131r, \u0259sas amildir. \u0130kincisi d\u0259 g\u00fcc\u00fcm\u00fcz, c\u0259miyy\u0259timizin birliyi, xalq\u0131m\u0131z\u0131n birliyidir v\u0259 bu birlik olmasayd\u0131, biz he\u00e7 vaxt m\u00fcharib\u0259ni uda bilm\u0259zdik. Birm\u0259nal\u0131 siz\u0259 deyir\u0259m. \u00c7\u00fcnki bu Z\u0259f\u0259ri \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n xalq\u0131n ruhu idi v\u0259 \u0259sg\u0259ri qaba\u011fa g\u00f6nd\u0259r\u0259n d\u0259 xalq\u0131n ruhu idi, onun t\u0259rbiy\u0259si idi. N\u0259 q\u0259d\u0259r silah\u0131n olsa, n\u0259 q\u0259d\u0259r ordun pe\u015f\u0259kar t\u0259liml\u0259rd\u0259 olsa, \u0259g\u0259r ruh yoxdursa, he\u00e7 bir t\u0259p\u0259ni d\u0259 s\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u0259 bilm\u0259zs\u0259n. \u00d6l\u00fcm\u0259 gedirdil\u0259r, siz yax\u015f\u0131 bilirsiniz.<\/p>\n<p>Biz\u0259 qar\u015f\u0131 olanlar haqq\u0131nda m\u0259n \u00e7ox dan\u0131\u015fm\u0131\u015fam, b\u0259lk\u0259 d\u0259 kifay\u0259tdir bu m\u00fcsahib\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn. Amma onlar bizi d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259 bilm\u0259yibl\u0259r, y\u0259qin ki, ona g\u00f6r\u0259 uduzublar. \u018fg\u0259r bizi d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirs\u0259ydil\u0259r, biz\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmazd\u0131lar, biz\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmaq h\u0259r birin\u0259 \u00e7ox baha ba\u015fa g\u0259l\u0259 bil\u0259r. Qeyd etdiyiniz bu hadis\u0259l\u0259r h\u0259m BMT-d\u0259, h\u0259m Avropa \u0130ttifaq\u0131nda bunun \u0259yani s\u00fcbutudur.<\/p>\n<p><strong>R\u00f6v\u015f\u0259n M\u0259mm\u0259dov:\u00a0<em>C\u0259nab Prezident, art\u0131q \u00fc\u00e7 saata yax\u0131nd\u0131r ki, m\u00fcsahib\u0259 davam edir v\u0259 20-d\u0259k istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 suallar\u0131m\u0131z\u0131 cavabland\u0131rd\u0131n\u0131z. M\u00fcsahib\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edirik v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k f\u0259aliyy\u0259tinizd\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 yeni missiya u\u011frunda f\u0259aliyy\u0259tinizd\u0259 h\u0259r birimiz ad\u0131ndan Siz\u0259 u\u011furlar arzu edirik, minn\u0259tdar\u0131q.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Sa\u011f olun, t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. Siz\u0259 d\u0259 u\u011furlar, cansa\u011fl\u0131\u011f\u0131, Yeni ild\u0259 yeni q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r arzulay\u0131ram.<\/p>\n<p><strong>R\u00f6v\u015f\u0259n M\u0259mm\u0259dov:\u00a0<em>\u0130n\u015fallah.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Sa\u011f olun.<\/p>\n<p>AZ\u018fRTAC<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev yanvar\u0131n 10-da yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259 verib. Mm\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik. Az\u0259rbaycan Televiziyas\u0131ndan\u00a0R\u00f6v\u015f\u0259n M\u0259mm\u0259dov:\u00a0C\u0259nab<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":34148,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-34147","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34147","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34147"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34147\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34150,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34147\/revisions\/34150"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/34148"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34147"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34147"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34147"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}