{"id":31347,"date":"2023-08-07T18:24:55","date_gmt":"2023-08-07T14:24:55","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=31347"},"modified":"2023-08-07T18:24:55","modified_gmt":"2023-08-07T14:24:55","slug":"%c9%99g%c9%99r-badimcan-yeyirsinizs%c9%99-faydali-yoxsa-z%c9%99r%c9%99rli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=31347","title":{"rendered":"\u018fg\u0259r bad\u0131mcan yeyirsinizs\u0259&#8230; &#8211; Faydal\u0131, yoxsa z\u0259r\u0259rli?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bad\u0131mcan, pomidor v\u0259 qarp\u0131z kimi, gil\u0259meyv\u0259 say\u0131l\u0131r. Bad\u0131mcan yem\u0259kl\u0259rini yaln\u0131z m\u00fcxt\u0259liflik \u00fcdeyil, h\u0259m d\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 t\u0259\u015fviq etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn diyet\u0259 daxil etm\u0259k x\u00fcsusi m\u0259na da\u015f\u0131y\u0131r. Botanikl\u0259r bad\u0131mcan\u0131 gil\u0259meyv\u0259 hesab edirl\u0259r, lakin kulinariya bax\u0131m\u0131ndan bad\u0131mcan daha \u00e7ox t\u0259r\u0259v\u0259z kimi xarakteriz\u0259 olunmald\u0131r. Bad\u0131mcan \u0259slind\u0259\u00a0bitkil\u0259r\u00a0al\u0259minin\u00a0qu\u015f\u00fcz\u00fcm\u00fc\u00e7i\u00e7\u0259klil\u0259r\u00a0d\u0259st\u0259sinin\u00a0qu\u015f\u00fcz\u00fcm\u00fckimil\u0259r\u00a0f\u0259sil\u0259sinin\u00a0qu\u015f\u00fcz\u00fcm\u00fc\u00a0cinsin\u0259 aid bitki n\u00f6v\u00fcd\u00fcr. T\u0259rkibind\u0259 karotin, A vitamini, B qrupu vitaminl\u0259r, C vitamini, \u015f\u0259k\u0259r [3,2\u00a0%] olmaqla yana\u015f\u0131, xeyli miqdarda kalium, fosfor, kalsium v\u0259 d\u0259mir duzlar\u0131 da vard\u0131r.\u00a0Bad\u0131mcan istisev\u0259n birillik bitkidir. \u018fsas\u0259n Moldaviyada, Orta Asiya v\u0259 Zaqafqaziya respublikalar\u0131nda bec\u0259rilir. Bad\u0131mcan qurulu\u015funa g\u00f6r\u0259 iri meyv\u0259 olub, qab\u0131qla \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Daxilind\u0259 qal\u0131n \u0259tli hiss\u0259si v\u0259 \u00e7oxlu toxumu vard\u0131r.\u00a0Az\u0259rbaycanda bec\u0259ril\u0259n bad\u0131mcan sortlar\u0131ndan Uzun b\u0259n\u00f6v\u015f\u0259yi-239 v\u0259 Yerli Ab\u015feron sortunu g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bad\u0131mcan\u0131n faydalar\u0131<\/strong><br \/>\nBad\u0131mcanlarda x\u00fcsusil\u0259 antosiyaninl\u0259r y\u00fcks\u0259kdir. Nasunin adl\u0131 bu antioksidan x\u00fcsusil\u0259 faydal\u0131d\u0131r. Aliml\u0259rin apard\u0131\u011f\u0131 bir ara\u015fd\u0131rmada bad\u0131mcan\u0131n b\u0259d\u0259n h\u00fcceyr\u0259l\u0259rini z\u0259r\u0259rli s\u0259rb\u0259st radikallardan qorudu\u011fu a\u015fkarlan\u0131b. B\u0259d\u0259nd\u0259n art\u0131q d\u0259mirin \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131na da k\u00f6m\u0259k edir. D\u0259mir qanda oksigenin da\u015f\u0131nmas\u0131, toxunulmazl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 kollagen sintezinin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan qida elementinin m\u00fch\u00fcm hiss\u0259si olsa da, onu \u00e7ox istehlak etm\u0259k t\u00f6vsiy\u0259 olunmur. H\u0259m\u00e7inin, Avropa aliml\u0259rinin ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, bad\u0131mcan\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki antioksidantlara g\u00f6r\u0259 bu meyv\u0259l\u0259r \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri riskini azaltma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir. B\u0259zi elmi m\u0259qal\u0259l\u0259r \u015f\u0259k\u0259r x\u0259st\u0259liyinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn p\u0259hriz\u0259 bad\u0131mcan \u0259lav\u0259 etm\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edir. Bundan \u0259lav\u0259, bu t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 II tip \u015f\u0259k\u0259rli diabet x\u0259st\u0259l\u0259rinin v\u0259ziyy\u0259tini y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p><strong>Bad\u0131mcan\u0131n z\u0259r\u0259rl\u0259ri<\/strong><br \/>\nBad\u0131mcan v\u0259 dig\u0259r t\u00fcnd t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rd\u0259 iltihab\u0131 art\u0131ra bil\u0259n bitki z\u0259h\u0259ri olan solanin var. B\u0259zi insanlar\u0131n bad\u0131mcana qar\u015f\u0131 allergiyas\u0131 var. Allergik reaksiyan\u0131n simptomlar\u0131na s\u0259pgi, \u00fczd\u0259 \u015fi\u015flik, qa\u015f\u0131nma, \u00fcrtiker v\u0259 bo\u011fuq s\u0259s daxildir. Bu simptomlar\u0131 ya\u015fayan h\u0259r k\u0259s t\u0259cili tibbi yard\u0131m almal\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnki anafilaktik \u015fok ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nSa\u011flam bad\u0131mcan\u0131 nec\u0259 se\u00e7\u0259k?<\/p>\n<p>Klassik b\u0259n\u00f6v\u015f\u0259yi bad\u0131mcan vahid r\u0259ng\u0259 sahib olmal\u0131d\u0131r. Parlaq, qaranl\u0131q v\u0259 ya a\u00e7\u0131q l\u0259k\u0259l\u0259r, qan\u00e7\u0131rlar olmamal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r onlar varsa, bu, meyv\u0259nin i\u00e7inin z\u0259d\u0259l\u0259ndiyini v\u0259 bir az \u00e7\u00fcr\u00fcd\u00fcy\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nBad\u0131mcan\u0131n yuxar\u0131 hiss\u0259sind\u0259ki g\u00f6vd\u0259 v\u0259 sapda a\u011f v\u0259 ya t\u00fcnd l\u0259k\u0259l\u0259r olmamal\u0131d\u0131r. \u00d6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u00f6hk\u0259m v\u0259 a\u011f\u0131r olan meyv\u0259l\u0259ri se\u00e7in. Bad\u0131mcan\u0131n yeti\u015fm\u0259sini yoxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn qab\u0131\u011f\u0131n\u0131 barma\u011f\u0131n\u0131zla yum\u015faq bir \u015f\u0259kild\u0259 s\u0131x\u0131n &#8211; \u0259g\u0259r \u00e7uxur qalmad\u0131sa v\u0259 meyv\u0259 \u00f6z formas\u0131na qay\u0131d\u0131bsa, dem\u0259li, o, yeti\u015fmi\u015fdir. G\u0259nc bad\u0131mcanlarda daha az solanin var, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 onlara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259k daha yax\u015f\u0131d\u0131r. Onlar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 tan\u0131ya bil\u0259rsiniz: g\u0259nc bad\u0131mcanlar ad\u0259t\u0259n orta \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcd\u00fcr. Optimal \u00f6l\u00e7\u00fc t\u0259xmin\u0259n 15 sm-dir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bad\u0131mcan, pomidor v\u0259 qarp\u0131z kimi, gil\u0259meyv\u0259 say\u0131l\u0131r. Bad\u0131mcan yem\u0259kl\u0259rini yaln\u0131z m\u00fcxt\u0259liflik \u00fcdeyil, h\u0259m d\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 t\u0259\u015fviq etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":31348,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[],"class_list":["post-31347","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglamliq"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31347","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31347"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31347\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31349,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31347\/revisions\/31349"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/31348"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31347"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31347"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31347"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}