{"id":29831,"date":"2023-07-07T21:27:55","date_gmt":"2023-07-07T17:27:55","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=29831"},"modified":"2023-07-08T21:30:06","modified_gmt":"2023-07-08T17:30:06","slug":"az%c9%99rbaycanin-s%c9%99drliyi-qosulmama-h%c9%99r%c9%99katini-sonuk-qurumdan-alternativ-guc-m%c9%99rk%c9%99zin%c9%99-cevirib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=29831","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259drliyi Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131 s\u00f6n\u00fck qurumdan alternativ g\u00fcc m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evirib"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan 2019-2022-ci ill\u0259rd\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na s\u0259drlik edib v\u0259 daha sonra yekdillikl\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259drliyi daha bir il uzad\u0131l\u0131b. 2019-2023-c\u00fc ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na d\u00f6rdillik s\u0259drliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 t\u0259\u015fkilat s\u00f6n\u00fck v\u0259 z\u0259if bir qurumdan d\u00fcnyada alternativ g\u00fcc m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilib v\u0259 dem\u0259k olar ki, art\u0131q formala\u015fmaqda olan \u00e7oxq\u00fctbl\u00fc d\u00fcnya d\u00fcz\u0259nind\u0259 \u00f6z\u00fc bir q\u00fctb kimi meydana \u00e7\u0131xmaqdad\u0131r. Bu q\u0259na\u0259ti Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u0259sasland\u0131\u011f\u0131 m\u0259\u015fhur Bandunq Prinsipl\u0259rinin 1955-ci ild\u0259 q\u0259bul edilm\u0259si il\u0259 ba\u015flayan tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r yetirm\u0259kl\u0259 \u0259sasland\u0131rmaq olar. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n yaranmas\u0131 \u0259sas etibaril\u0259 \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliy\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilikd\u0259n azad olmu\u015f v\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyini \u0259ld\u0259 etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u00f6z suverenlik v\u0259 istiqlallar\u0131n\u0131 qorumaq, el\u0259c\u0259 d\u0259 Soyuq m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u00fcnyada h\u00f6kmran olan iki q\u00fctb aras\u0131nda qar\u015f\u0131durmada al\u0259t\u0259 \u00e7evrilm\u0259m\u0259k v\u0259 \u0259zilm\u0259m\u0259k m\u0259qs\u0259dind\u0259n ir\u0259li g\u0259lmi\u015fdir.<\/strong><\/p>\n<p>Bu s\u00f6zl\u0259ri Milli M\u0259clis s\u0259drinin m\u00fcavini Adil \u018fliyev s\u00f6yl\u0259yib.<\/p>\n<p>O deyib ki, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 ilk g\u00fcnl\u0259rd\u0259n suverenlik, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc, daxili i\u015fl\u0259r\u0259 qar\u0131\u015fmama kimi prinsipl\u0259ri \u0259ld\u0259 r\u0259hb\u0259r tutub. Lakin qurumun f\u0259aliyy\u0259ti uzun m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 mahiyy\u0259t etibaril\u0259 m\u00fczakir\u0259 platformas\u0131 olaraq davam edib, real g\u00fcc\u0259 \u00e7evril\u0259 bilm\u0259yib, daha \u00e7ox m\u00f6vcud d\u00fcnya d\u00fcz\u0259nini dikt\u0259 ed\u0259n g\u00fccl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259rib.<\/p>\n<p>Ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131, Soyuq m\u00fcharib\u0259nin bitm\u0259si v\u0259 ikiq\u00fctbl\u00fc d\u00fcnya d\u00fcz\u0259ninin sona \u00e7atmas\u0131ndan sonra is\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 sanki aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirmi\u015f, s\u00f6n\u00fck, z\u0259if v\u0259 s\u0259si e\u015fidilm\u0259y\u0259n bir platforma kimi xarakteriz\u0259 olunmu\u015fdur. H\u0259r\u00e7\u0259nd, BMT-d\u0259n sonra d\u00fcnyada ikinci \u0259n b\u00f6y\u00fck qurum olmas\u0131na v\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259 y\u00fczd\u0259n art\u0131q \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdirm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, onun potensial\u0131 b\u00f6y\u00fck olmu\u015fdur. Amma bu potensial onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131r. T\u0259bii ki, bunun bir s\u0131ra s\u0259b\u0259bl\u0259ri var idi. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 \u00fczvl\u0259ri aras\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n ziddiyy\u0259tl\u0259rin olmas\u0131, \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 m\u0259suliyy\u0259t g\u00f6t\u00fcr\u0259c\u0259k lider d\u00f6vl\u0259tin olmamas\u0131, BMT-nin v\u0259 b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u0259, imkanlara malik olan dig\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n fonunda z\u0259if qalmas\u0131 v\u0259 sair s\u0259b\u0259bl\u0259ri qeyd etm\u0259k olar.<\/p>\n<blockquote><p>\u201cBu g\u00fcn tam \u0259minlikl\u0259 b\u0259yan etm\u0259k olar ki, 2019-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na s\u0259dr se\u00e7ilm\u0259si il\u0259 qurumun tarixind\u0259 tamamil\u0259 yeni, enerjili v\u0259 f\u0259al bir d\u00f6vr ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n qlobal m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259al i\u015ftirak\u0131 v\u0259 ciddi m\u00f6vqe ortaya qoymas\u0131, institusional inki\u015faf, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qurumun t\u0259\u015fkilatlanmas\u0131 v\u0259 strukturunun geni\u015fl\u0259nm\u0259si, d\u00fcnya d\u00fcz\u0259nind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 layiqli rol oynamaq iddias\u0131n\u0131 praktik add\u0131mlarla ortaya qoymas\u0131 x\u00fcsusil\u0259 vur\u011fulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar da Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 liderliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. Qeyd olunan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 konkret n\u00fcmun\u0259l\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r yetir\u0259k.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 COVID-19 pandemiyas\u0131n\u0131n alovlanmas\u0131ndan d\u0259rhal sonra bu f\u0259lak\u0259tl\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 \u00f6n plana \u00e7\u0131xd\u0131, \u201cpeyv\u0259nd mill\u0259t\u00e7iliyi\u201dn\u0259 qar\u015f\u0131 k\u0259skin m\u00f6vqe s\u0259rgil\u0259di v\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn peyv\u0259ndl\u0259rin \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131na \u00e7a\u011f\u0131ran iki q\u0259tnam\u0259nin BMT t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilm\u0259sin\u0259 nail oldu. Bel\u0259likl\u0259, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq effektiv qlobal liderlik n\u00fcmayi\u015f etdirildi\u201d, &#8211; dey\u0259 Adil \u018fliyev bildirib.<\/p><\/blockquote>\n<p>O qeyd edib ki, postpandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 kas\u0131b \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259st\u0259k verilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sini d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 d\u00fcnyan\u0131n diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zin\u0259 g\u0259tirib. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259drliyi il\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n institusional inki\u015faf\u0131n\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259y\u0259n ciddi add\u0131mlar at\u0131l\u0131b: Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 Parlament \u015e\u0259b\u0259k\u0259si v\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 G\u0259ncl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 t\u0259sis edilib. \u0130nstitusional inki\u015faf istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs v\u0259 t\u0259dbirl\u0259r davam etdirilir.<\/p>\n<p><strong>\u201c\u0130yulun 5-d\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u018flaq\u0259l\u0259ndirm\u0259 B\u00fcrosunun \u201cQo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131: meydana \u00e7\u0131xan \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flarla m\u00fcbariz\u0259d\u0259 birg\u0259 v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tli\u201d m\u00f6vzusunda nazirl\u0259r g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259\u015fkilat\u0131n bundan sonrak\u0131 f\u0259aliyy\u0259tinin ana x\u0259tl\u0259ri kimi xarakteriz\u0259 oluna bil\u0259c\u0259k b\u0259yanatlar verdi. O, BMT-nin art\u0131q m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn reall\u0131qlar\u0131na uy\u011fun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 ciddi islahatlar apar\u0131lmal\u0131 oldu\u011funu bildirdi. El\u0259c\u0259 d\u0259, Fransan\u0131n n\u00fcmun\u0259sind\u0259 ba\u015f qald\u0131ran neokolonializm, y\u0259ni, yeni m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik meyill\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 z\u0259rur\u0259tini vur\u011fulad\u0131. Prezident \u0130lham \u018fliyev d\u00fcnyada multilateralizmin inki\u015faf\u0131n\u0131n vacibliyini v\u0259 bu m\u0259nada, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u00f6z layiqli yerini tutmas\u0131n\u0131n z\u0259ruri oldu\u011funu b\u0259yan etdi.<\/strong><\/p>\n<p><strong>BMT-d\u0259 islahatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 m\u0259hz effektli multilateralizmin b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131 v\u0259 n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 neokolonializm meyill\u0259rinin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan son d\u0259r\u0259c\u0259 \u00f6n\u0259mlidir. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259drliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 b\u00f6y\u00fck inki\u015fafa nail olub v\u0259 z\u0259if, s\u00f6n\u00fck bir qurumdan m\u00fch\u00fcm, alternativ g\u00fcc m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilib. Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na qoydu\u011fu miras t\u0259\u015fkilat\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn fundamental baza kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir v\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin b\u0259yan etdiyi prioritetl\u0259r t\u0259\u015fkilat\u0131n \u0259sas f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirir\u201d,<\/strong> &#8211; dey\u0259 Milli M\u0259clis s\u0259drinin m\u00fcavini vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan 2019-2022-ci ill\u0259rd\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na s\u0259drlik edib v\u0259 daha sonra yekdillikl\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259drliyi daha bir il uzad\u0131l\u0131b. 2019-2023-c\u00fc<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":29620,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-29831","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-idman"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29831","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29831"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29831\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29832,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29831\/revisions\/29832"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/29620"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29831"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29831"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29831"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}