{"id":28800,"date":"2023-06-14T18:17:11","date_gmt":"2023-06-14T14:17:11","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=28800"},"modified":"2023-06-14T18:17:11","modified_gmt":"2023-06-14T14:17:11","slug":"milli-m%c9%99clisin-xususi-iclasi-kecirilib-heyd%c9%99r-%c9%99liyevin-100-illiyi-il%c9%99-bagli-b%c9%99yanat-q%c9%99bul-olunub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=28800","title":{"rendered":"Milli M\u0259clisin x\u00fcsusi iclas\u0131 ke\u00e7irilib, Heyd\u0259r \u018fliyevin 100 illiyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259yanat q\u0259bul olunub"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Milli M\u0259clisinin iyunun 14-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n x\u00fcsusi iclas\u0131nda xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcmummilli lideri, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin memar\u0131 v\u0259 qurucusu Heyd\u0259r \u018fliyevin 100 illik yubileyi il\u0259 \u0259laq\u0259dar b\u0259yanat q\u0259bul edilib.<\/p>\n<p>B\u0259yanat\u0131n tam m\u0259tnini t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00fcmummilli lideri, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin memar\u0131 v\u0259 qurucusu Heyd\u0259r \u018fliyevin anadan olmas\u0131n\u0131n 100 illiyi bu il d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 t\u0259dbirl\u0259r il\u0259 qeyd edilir. B\u00f6y\u00fck siyasi v\u0259 d\u00f6vl\u0259t xadiminin V\u0259t\u0259n v\u0259 mill\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda misilsiz xidm\u0259tl\u0259ri d\u0259rin minn\u0259tdarl\u0131q duy\u011fular\u0131 il\u0259 xat\u0131rlan\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131na, qorunmas\u0131na v\u0259 istiqlal\u0131na h\u0259sr ed\u0259n, onu zaman\u0131n burul\u011fanlar\u0131ndan x\u0259t\u0259rsiz \u00e7\u0131xarma\u011fa nail olan Heyd\u0259r \u018fliyev q\u0259dim tariximizin \u0259n b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rinin \u00f6n c\u0259rg\u0259sind\u0259 dayanmaq haqq\u0131 qazanm\u0131\u015fd\u0131r. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q enerjisini, z\u0259kas\u0131n\u0131, \u0259zmini v\u0259 irad\u0259sini \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdir\u0259n ulu \u00f6nd\u0259r t\u0259kc\u0259 d\u00f6vl\u0259ti idar\u0259 etm\u0259yin deyil, h\u0259m d\u0259 v\u0259t\u0259ni nec\u0259 sevm\u0259k laz\u0131m oldu\u011funun parlaq n\u00fcmun\u0259l\u0259rini g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n \u0259srin 60-c\u0131 ill\u0259rinin sonlar\u0131nda v\u0259 90-c\u0131 ill\u0259rinin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 h\u0259r iki g\u0259li\u015fi \u00f6lk\u0259mizin v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n h\u0259yat\u0131nda \u00e7ox a\u011f\u0131r s\u0131naqlar d\u00f6vr\u00fcn\u0259 t\u0259sad\u00fcf etmi\u015fdir. H\u0259r d\u0259f\u0259 d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev ona b\u0259sl\u0259n\u0259n \u00fcmidl\u0259ri do\u011fruldaraq h\u0259qiqi milli lider oldu\u011funu s\u00fcbuta yetirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>1969-cu ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi h\u0259yat\u0131na g\u0259l\u0259c\u0259yi g\u00f6rm\u0259k v\u0259 yaratmaq bacar\u0131\u011f\u0131na malik q\u00fcdr\u0259tli r\u0259hb\u0259r kimi daxil oldu, c\u0259miyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n prinsipial, q\u0259tiyy\u0259tli, irad\u0259li v\u0259 etibarl\u0131 bir insan kimi q\u0259bul edildi. Onun respublikaya ilk d\u0259f\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etdiyi 13 il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycanda d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011funun b\u00fct\u00fcn tarixi \u0259rzind\u0259 \u0259ld\u0259 olunmayan s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf yolu ke\u00e7ildi, s\u0259naye v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 n\u0259h\u0259ng add\u0131mlarla ir\u0259lil\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Elmin, m\u0259d\u0259niyy\u0259tin, inc\u0259s\u0259n\u0259tin, \u0259d\u0259biyyat\u0131n, dig\u0259r yarad\u0131c\u0131l\u0131q sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131na qay\u011f\u0131 v\u0259 diqq\u0259t art\u0131r\u0131ld\u0131. M\u00fch\u00fcm sosial d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irildi, \u0259halinin h\u0259yat t\u0259rzi d\u0259yi\u015fdi. Az\u0259rbaycan ke\u00e7mi\u015f ittifaq\u0131n qabaqc\u0131l respublikalar\u0131 s\u0131ras\u0131na \u00e7\u0131xd\u0131, c\u0259miyy\u0259td\u0259 yenil\u0259\u015fm\u0259, g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 inam hissi b\u0259rq\u0259rar oldu.<\/p>\n<p>Milli-m\u0259n\u0259vi s\u0259rv\u0259tl\u0259rin qorunmas\u0131na v\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131na, milli m\u0259nlik \u015f\u00fcurunun oyanmas\u0131na v\u0259 g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259l\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259dim tarixi t\u0259bli\u011f edilm\u0259y\u0259 ba\u015fland\u0131, 1978-ci ild\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f Konstitusiyada Az\u0259rbaycan dilin\u0259 d\u00f6vl\u0259t dili statusu verildi.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan SSR-in \u0259sas\u0131nda inki\u015faf etmi\u015f yetkin, m\u00fcst\u0259qil bir d\u00f6vl\u0259tin cizgil\u0259rini formala\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131. Z\u0259ngin iqtisadi potensial yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, y\u00fcks\u0259k ixtisasl\u0131 milli kadrlar\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n h\u0259rbi m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131na \u00fcmd\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259t verilirdi.<\/p>\n<p>1982\u20131987-ci ill\u0259rd\u0259 Sov.\u0130KP M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259si Siyasi B\u00fcrosunun \u00fczv\u00fc, SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti S\u0259drinin birinci m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fark\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 layiqinc\u0259 t\u0259msil etmi\u015fdir. \u0130ttifaq\u0131n bir s\u0131ra nazirlik v\u0259 komit\u0259l\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 n\u0259zar\u0259t ed\u0259n r\u0259hb\u0259r \u015f\u0259xs kimi o, d\u00f6vl\u0259t \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llind\u0259 b\u00f6y\u00fck u\u011furlar qazanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, ulu \u00f6nd\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlay\u0131rd\u0131. Onun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyi Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik bir s\u0131ra q\u0259rarlar q\u0259bul etmi\u015fdi. Az\u0259rbaycanda m\u0259rk\u0259zd\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015fdiril\u0259n bir \u00e7ox iri layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n liderl\u0259rind\u0259n biri olmas\u0131 Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik m\u00f6vqeyi tutan q\u00fcvv\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131nda \u0259n b\u00f6y\u00fck mane\u0259 idi. 1987-ci ilin oktyabr ay\u0131nda ulu \u00f6nd\u0259rin Sovetl\u0259r Birliyinin r\u0259hb\u0259rliyind\u0259 y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n faci\u0259l\u0259rinin \u0259sas\u0131 qoyuldu.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u0259cburi istefas\u0131ndan iki h\u0259ft\u0259 ke\u00e7m\u0259mi\u015f erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n sovet iqtidar\u0131nda olan himay\u0259darlar\u0131 ovaxtk\u0131 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259tinin Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259rkibind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b Erm\u0259nistana verilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131rd\u0131lar. Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 v\u0259 Erm\u0259nistan Respublikas\u0131nda az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 apar\u0131lmas\u0131na haqq qazand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn 1988-ci ilin fevral\u0131nda SSR\u0130 v\u0259 Erm\u0259nistan x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Sumqay\u0131t \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 irimiqyasl\u0131 t\u0259xribat t\u00f6r\u0259dildi.<\/p>\n<p>1990-c\u0131 ilin yanvar\u0131nda f\u0259rsiz r\u0259hb\u0259rl\u0259rin milli x\u0259yan\u0259ti v\u0259 sovet imperiyas\u0131n\u0131n d\u0259h\u015f\u0259tli cinay\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 xalq\u0131m\u0131z g\u00fcnahs\u0131z qurbanlar ver\u0259nd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev he\u00e7 bir t\u0259qib v\u0259 t\u0259zyiqd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259y\u0259r\u0259k, ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 Moskvada Az\u0259rbaycan\u0131n daimi n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyin\u0259 g\u0259ldi, b\u0259yanat ver\u0259r\u0259k haqq s\u0259simizi d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131. Ulu \u00f6nd\u0259r xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 silah t\u0259tbiq edilm\u0259sin\u0259 q\u0259ti etiraz\u0131n\u0131 bildir\u0259r\u0259k, 20 Yanvar cinay\u0259tinin mahiyy\u0259tini v\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259rini, bu faci\u0259ni t\u00f6r\u0259d\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259rin niyy\u0259tl\u0259rini a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rdi.<\/p>\n<p>Bu hadis\u0259d\u0259n bir ne\u00e7\u0259 ay sonra Heyd\u0259r \u018fliyev xalq\u0131n\u0131n yan\u0131nda olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ittifaq v\u0259 respublika r\u0259hb\u0259rliyinin t\u00f6r\u0259tdiyi m\u00fcxt\u0259lif mane\u0259l\u0259r\u0259 baxmayaraq, Bak\u0131ya qay\u0131td\u0131, burada qalma\u011fa imkan verilm\u0259diyin\u0259 g\u00f6r\u0259 do\u011fuldu\u011fu \u015f\u0259h\u0259r\u0259 \u2013 Nax\u00e7\u0131vana getdi. Az\u0259rbaycan v\u0259 Nax\u00e7\u0131van parlamentl\u0259rinin deputat\u0131, muxtar respublikan\u0131n Ali M\u0259clisinin s\u0259dri se\u00e7ildi. Nax\u00e7\u0131van \u0259halisi il\u0259 birlikd\u0259 a\u011f\u0131r blokada \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fay\u0131b i\u015fl\u0259di, muxtar respublikan\u0131n m\u00fcdafi\u0259sini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259tiyy\u0259tli t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u0259r\u0259k, Az\u0259rbaycan\u0131n bu q\u0259dim b\u00f6lg\u0259sini erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131ndan qoruyub saxlad\u0131.<\/p>\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259rin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Nax\u00e7\u0131van Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259qiqi d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyin\u0259 ged\u0259n yolda bayraqdar rolunu \u00f6hd\u0259sin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc v\u0259 bu rolu u\u011furla yerin\u0259 yetirdi. Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131 Nax\u00e7\u0131van Ali M\u0259clisinin sessiyas\u0131nda D\u00f6vl\u0259t Bayra\u011f\u0131 kimi q\u0259bul edildi. Nax\u00e7\u0131van Muxtar Sovet Sosialist Respublikas\u0131n\u0131n ad\u0131ndan \u201cSovet Sosialist\u201d s\u00f6zl\u0259ri \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>1992-ci ilin noyabr ay\u0131nda Nax\u00e7\u0131vanda Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n t\u0259sis edilm\u0259si v\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin partiyaya s\u0259dr se\u00e7ilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcasir siyasi sisteminin formala\u015fmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u00f6n\u0259mli bir hadis\u0259 oldu. Tarixi z\u0259rur\u0259td\u0259n yaranan Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 c\u0259miyy\u0259tin apar\u0131c\u0131 siyasi q\u00fcvv\u0259sin\u0259 \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>1991-ci il oktyabr\u0131n 18-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi elan edildikd\u0259n sonra \u00f6lk\u0259miz son d\u0259r\u0259c\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b probleml\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131b \u00e7ox \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. Yeni yaranan d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015funun siyasi, sosial v\u0259 iqtisadi t\u0259m\u0259lini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259y\u0259, d\u0259yi\u015f\u0259n \u015f\u0259rait\u0259 uy\u011fun idar\u0259\u00e7ilik mexanizml\u0259ri haz\u0131rlama\u011fa qadir siyasi r\u0259hb\u0259rliyin olmamas\u0131 z\u0259ruri d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu v\u0259zif\u0259l\u0259rini yerin\u0259 yetirm\u0259y\u0259 imkan vermirdi.<\/p>\n<p>1993-c\u00fc ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 hakimiyy\u0259t tam iflic v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. Ovaxtk\u0131 iqtidar\u0131n s\u0259ri\u015ft\u0259sizliyi v\u0259 acizliyi \u00fcz\u00fcnd\u0259n h\u0259rc-m\u0259rcliyin d\u00f6vl\u0259t h\u0259yat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rin\u0259 siray\u0259t etm\u0259sind\u0259n, \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u00f6km s\u00fcr\u0259n ba\u015f\u0131pozuqluqdan, hakimiyy\u0259t u\u011frunda didi\u015fm\u0259d\u0259n, \u0259slind\u0259, milli ordunun olmamas\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259n t\u0259cav\u00fczkar Erm\u0259nistan Respublikas\u0131 bir-birinin ard\u0131nca torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011fal edirdi.<\/p>\n<p>1980-ci ill\u0259rin sonlar\u0131nda Erm\u0259nistandak\u0131 ata-baba torpaqlar\u0131ndan qovulan 250 min\u0259 yax\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n ard\u0131nca i\u015f\u011fal edilmi\u015f b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259n 700 mind\u0259n \u00e7ox soyda\u015f\u0131m\u0131z da yerind\u0259n-yurdundan did\u0259rgin sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131. S\u00fcr\u0259tl\u0259 ged\u0259n da\u011f\u0131lma prosesinin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259si kimi, 1993-c\u00fc ilin ortalar\u0131nda \u00f6lk\u0259miz real v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si t\u0259hl\u00fck\u0259si, separat\u00e7\u0131l\u0131q meyill\u0259ri il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 dayanm\u0131\u015fd\u0131. Az\u0259rbaycan par\u00e7alanmaq, bir d\u00f6vl\u0259t kimi m\u0259hv olmaq f\u0259lak\u0259tinin lap yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda idi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131n h\u0259ll edildiyi a\u011f\u0131r m\u0259qamda xalq\u0131n t\u0259kidli t\u0259l\u0259bi il\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin ali hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131tmas\u0131 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rlanm\u0131\u015f planlar\u0131 alt-\u00fcst etdi. Ulu \u00f6nd\u0259rin d\u00f6vl\u0259t r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan u\u00e7urumun bir add\u0131ml\u0131\u011f\u0131ndan geri d\u00f6nd\u00fc, xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259nliyi v\u0259 l\u0259yaq\u0259ti m\u00fcdafi\u0259 olundu.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n h\u0259qiqi d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin tarixi m\u0259hz Qurtulu\u015f G\u00fcn\u00fcnd\u0259n ba\u015flan\u0131r. \u00c7\u00fcnki ulu \u00f6nd\u0259rin dediyi kimi, \u201cTarix d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s\u00fcbut etmi\u015fdir ki, xalq\u0131n \u0259v\u0259zsiz milli s\u0259rv\u0259ti olan m\u00fcst\u0259qilliyin qorunmas\u0131 onun \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259n qat-qat a\u011f\u0131r v\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259zif\u0259dir\u201d. Bu g\u00fcn tam inamla s\u00f6yl\u0259m\u0259k olar ki, \u0259g\u0259r o vaxt \u00f6lk\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin \u015f\u0259xsi m\u00fcdaxil\u0259si olmasayd\u0131, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin varl\u0131\u011f\u0131na \u00e7oxdan son qoyulmu\u015fdu.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin b\u00f6y\u00fck siyas\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 yolunda ilk add\u0131m 1993-c\u00fc il iyunun 15-d\u0259 onun Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Ali Sovetinin s\u0259dri v\u0259zif\u0259sin\u0259 se\u00e7ilm\u0259si olmu\u015fdur. \u00dcmummilli liderimiz Prezident se\u00e7il\u0259n\u0259d\u0259k d\u00f6rd aya yax\u0131n parlament\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan parlamentinin s\u0259dri v\u0259zif\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti \u00f6lk\u0259mizd\u0259 qanunvericilik orqan\u0131n\u0131n n\u00fcfuzunu y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 qald\u0131rd\u0131 v\u0259 onun pe\u015f\u0259kar n\u00fcmay\u0259nd\u0259li orqan kimi formala\u015fmas\u0131 istiqam\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259y\u0259 imkan verdi. Milli M\u0259clis m\u00fcr\u0259kk\u0259b ictimai-siyasi probleml\u0259ri m\u00fczakir\u0259 v\u0259 h\u0259ll etm\u0259y\u0259 qadir olan hakimiyy\u0259t orqan\u0131na \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev siyasi irad\u0259si v\u0259 q\u0259tiyy\u0259ti, \u00e7evik v\u0259 d\u0259rin a\u011fl\u0131, m\u00fcdrikliyi v\u0259 yarad\u0131c\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si, z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259si, ona inam b\u0259sl\u0259y\u0259n xalq\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131 d\u0259st\u0259k say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin qar\u015f\u0131s\u0131nda dayanan taley\u00fckl\u00fc probleml\u0259rin h\u0259llin\u0259 nail oldu. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 c\u0259mi 23 ay m\u00f6vcud olmu\u015f Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin aqib\u0259tini ya\u015famaq v\u0259 m\u0259hv olmaq t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n qurtuldu. Sonralar \u00f6lk\u0259nin qanunvericilik orqan\u0131n\u0131n xalq\u0131n arzu v\u0259 ist\u0259kl\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131td\u0131\u011f\u0131 15 iyun g\u00fcn\u00fcn\u00fc Milli Qurtulu\u015f G\u00fcn\u00fc kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259si bu h\u0259qiq\u0259tin daha bir t\u0259sdiqi idi.<\/p>\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259rin xilaskarl\u0131q missiyas\u0131nda \u0259n m\u00fch\u00fcm add\u0131m\u0131 \u00f6lk\u0259ni da\u011f\u0131lmaq v\u0259 par\u00e7alanmaq h\u0259ddin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xarm\u0131\u015f d\u00f6vl\u0259t v\u0259 hakimiyy\u0259t b\u00f6hran\u0131n\u0131 aradan qald\u0131rmas\u0131, v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si t\u0259hl\u00fck\u0259sinin, d\u00f6vl\u0259t \u00e7evrili\u015fi v\u0259 terror c\u0259hdl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almas\u0131 oldu.<\/p>\n<p>M\u00fcst\u0259qilliyimizin ilk ill\u0259rind\u0259 s\u0259ri\u015ft\u0259siz siyasi v\u0259 h\u0259rbi r\u0259hb\u0259rlik xarici h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc d\u0259f ed\u0259 bil\u0259n silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin yaranmas\u0131na imkan verm\u0259mi\u015fdi. Ulu \u00f6nd\u0259r torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259y\u0259 qadir olan milli ordunun formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u0259n vacib v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi ir\u0259li s\u00fcrd\u00fc. Bu istiqam\u0259td\u0259 q\u0259ti t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si d\u00f6y\u00fc\u015f \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 zonas\u0131nda d\u00f6n\u00fc\u015f yaratd\u0131 v\u0259 1994-c\u00fc ilin may ay\u0131nda c\u0259bh\u0259 x\u0259ttind\u0259 at\u0259\u015fk\u0259s elan olundu.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 daxilind\u0259 m\u00f6hk\u0259m ictimai-siyasi sabitlik yarad\u0131ld\u0131. Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin yeni neft strategiyas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edildi. Xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 sazi\u015fl\u0259r imzaland\u0131. Az\u0259rbaycan\u0131n karbohidrogen ehtiyatlar\u0131n\u0131n d\u00fcnya bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Bak\u0131\u2013Tbilisi\u2013Ceyhan neft, Bak\u0131\u2013Tbilisi\u2013\u018frzurum qaz k\u0259m\u0259rl\u0259rinin \u00e7\u0259kili\u015fin\u0259 ba\u015fland\u0131. Xarici t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131n yat\u0131rd\u0131\u011f\u0131 milyardlarla dollar m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 investisiya Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na \u0259lav\u0259 t\u0259kan verdi. T\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rd\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n g\u0259lirl\u0259rin toplanmas\u0131n\u0131, s\u0259m\u0259r\u0259li idar\u0259 edilm\u0259sini v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn saxlanmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259li maliyy\u0259 qurumu olan D\u00f6vl\u0259t Neft Fondu yarad\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Neft s\u0259nayesinin dir\u00e7\u0259lm\u0259si iqtisadiyyat\u0131n qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131na da \u015f\u0259rait yaratd\u0131. Bazar iqtisadiyyat\u0131 prinsipl\u0259ri t\u0259tbiq olundu, iqtisadi islahatlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n torpaq islahat\u0131, \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirm\u0259 apar\u0131ld\u0131. H\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u0259 son qoyuldu, \u00f6lk\u0259miz dinamik inki\u015faf yoluna \u00e7\u0131xd\u0131.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259timizin elmi t\u0259hlil\u0259 \u0259saslanan, m\u00fcasir d\u00fcnyan\u0131n reall\u0131qlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulan h\u0259rt\u0259r\u0259fli v\u0259 dol\u011fun xarici siyas\u0259t konsepsiyas\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131 v\u0259 ard\u0131c\u0131l h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259y\u0259 ba\u015fland\u0131. \u00d6lk\u0259mizin d\u00fcnyaya inteqrasiyas\u0131 reall\u0131\u011fa \u00e7evrildi. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu \u00fczv\u00fc oldu. D\u00fcnyan\u0131n \u0259ks\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 dostluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri yarad\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Yeni Konstitusiyan\u0131n haz\u0131rlan\u0131b \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259si yolu il\u0259 q\u0259bul olunmas\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259t v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti quruculu\u011funa, hakimiyy\u0259t b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u0259 v\u0259 demokratik t\u0259sisatlar\u0131n yaranmas\u0131na yol a\u00e7d\u0131, qanunun aliliyi t\u0259min olundu, demokratik se\u00e7ki mexanizmi b\u0259rq\u0259rar edildi, yeni siyasi partiyalar f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259d\u0259 \u0259sasl\u0131 siyasi, h\u00fcquqi v\u0259 sosial islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irildi. \u015e\u0259rq v\u0259 m\u00fcs\u0259lman al\u0259mind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u00f6l\u00fcm c\u0259zas\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259si v\u0259 bir s\u0131ra dig\u0259r t\u0259dbirl\u0259r d\u00f6vl\u0259timizin beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunu daha da art\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizin qorunmas\u0131, m\u0259d\u0259niyy\u0259tin, \u0259d\u0259biyyat\u0131n v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259tin inki\u015faf\u0131 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin prioritet istiqam\u0259tl\u0259rin\u0259 \u00e7evrildi. Milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik ideologiyas\u0131 v\u0259 idar\u0259\u00e7ilik f\u0259ls\u0259f\u0259si formala\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. Az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q, m\u00fcst\u0259qillik v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik amallar\u0131 namin\u0259 milli h\u0259mr\u0259yliyin yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u0259m\u0259li add\u0131mlar at\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ya\u015fayan soyda\u015flar\u0131m\u0131zla \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf etdirilm\u0259si, diaspor t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n yaranmas\u0131na k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rilm\u0259si d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin t\u0259rkib hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrildi. D\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n qurultaylar\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si \u0259n\u0259n\u0259 hal\u0131n\u0131 ald\u0131.<\/p>\n<p>Bu m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m i\u015fl\u0259rin ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 Milli M\u0259clis h\u0259mi\u015f\u0259 \u00fcmummilli liderimizin yan\u0131nda olmu\u015f, onun uzaqg\u00f6r\u0259n daxili v\u0259 xarici siyas\u0259tini f\u0259al sur\u0259td\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r parlament\u0259 daim b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. 1995-ci il noyabr\u0131n 24-d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev birinci \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f Milli M\u0259clisin ilk iclas\u0131nda i\u015ftirak etmi\u015f, qanunvericilik orqan\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259rin\u0259 \u00f6z xeyir-duas\u0131n\u0131 vermi\u015fdir. Sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r parlamentin bir s\u0131ra iclaslar\u0131nda i\u015ftirak v\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin qanunvericilik t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Milli M\u0259clis t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edil\u0259n \u00e7oxsayl\u0131 qanunvericilik aktlar\u0131 d\u00f6vl\u0259timizin m\u00fcasir beyn\u0259lxalq standartlara uy\u011fun m\u00f6hk\u0259m h\u00fcquqi bazas\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131n\u0131 t\u0259min etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rlik etdiyi otuz be\u015f il\u0259 yax\u0131n d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 b\u00f6y\u00fck bir siyasi m\u0259kt\u0259b yaratm\u0131\u015f, xalqa xidm\u0259t etm\u0259yin yollar\u0131n\u0131 silahda\u015flar\u0131na v\u0259 siyasi davam\u00e7\u0131lar\u0131na a\u015f\u0131lam\u0131\u015fd\u0131r. Bu bax\u0131mdan Heyd\u0259r \u018fliyevin amallar\u0131 t\u0259kc\u0259 d\u00fcn\u0259n\u0259 v\u0259 bu g\u00fcn\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 \u00fcnvanlanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli liderimizin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdiyi inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131 zaman\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na v\u0259 t\u0259l\u0259bat\u0131na uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 davam etdirm\u0259k namin\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi daxili v\u0259 xarici siyas\u0259t Az\u0259rbaycan\u0131 geni\u015f bir b\u00f6lg\u0259d\u0259 s\u00f6z sahibi olan g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evirmi\u015fdir. Getdikc\u0259 daha da artan imkanlar\u0131m\u0131z qar\u015f\u0131ya qoyulan h\u0259r bir m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259zif\u0259ni u\u011furla yerin\u0259 yetirm\u0259y\u0259 imkan yarad\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 i\u015ftirak\u0131 il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n n\u0259h\u0259ng layih\u0259l\u0259r qlobal iqtisadiyyatda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda b\u0259rq\u0259rar olmu\u015f etibarl\u0131 siyasi r\u0259hb\u0259rlik amili c\u0259miyy\u0259t v\u0259 d\u00f6vl\u0259t h\u0259yat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259rin t\u0259m\u0259lini t\u0259\u015fkil edir. Ulu \u00f6nd\u0259rin \u0259n b\u00f6y\u00fck arzusu h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f, 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 say\u0259sind\u0259 \u0259z\u0259li v\u0259 tarixi torpaqlar\u0131m\u0131z erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131ndan qurtar\u0131lm\u0131\u015f, d\u00f6vl\u0259timizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc v\u0259 tarixi \u0259dal\u0259t b\u0259rpa olunmu\u015fdur. Az\u0259rbaycan Bayra\u011f\u0131n\u0131 azad Qaraba\u011fda v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda dal\u011faland\u0131ran xalq\u0131m\u0131z i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n viran qoyulmu\u015f ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rimizi b\u0259rpa edib g\u00fcl\u00fcstana \u00e7evir\u0259r\u0259k, qurucu xalq oldu\u011funu da d\u00fcnyaya n\u00fcmayi\u015f etdirir.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00f6lm\u0259z ideyalar\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n q\u00fcdr\u0259tinin t\u0259m\u0259lind\u0259 dayanan \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biridir. \u00dcmummilli liderimizin m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi yol Az\u0259rbaycan\u0131 xo\u015fb\u0259xt g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259, xalq\u0131m\u0131z\u0131 firavanl\u0131\u011fa v\u0259 s\u0259ad\u0259t\u0259 apar\u0131r. N\u0259 q\u0259d\u0259r ki Az\u0259rbaycan var, Heyd\u0259r \u018fliyev ya\u015fayacaq, ulu \u00f6nd\u0259rin ideyalar\u0131 d\u00f6vl\u0259timiz\u0259 v\u0259 xalq\u0131m\u0131za yeni-yeni q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r qazand\u0131racaqd\u0131r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Milli M\u0259clisinin iyunun 14-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n x\u00fcsusi iclas\u0131nda xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcmummilli lideri, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin memar\u0131 v\u0259 qurucusu<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":28801,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-28800","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28800","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28800"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28800\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28802,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28800\/revisions\/28802"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28801"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28800"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28800"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28800"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}