{"id":27245,"date":"2023-05-09T08:35:51","date_gmt":"2023-05-09T04:35:51","guid":{"rendered":"https:\/\/rubin.az\/?p=27245"},"modified":"2023-05-09T08:35:51","modified_gmt":"2023-05-09T04:35:51","slug":"fasizm-uz%c9%99rind%c9%99-q%c9%99l%c9%99b%c9%99d%c9%99n-78-il-kecir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=27245","title":{"rendered":"Fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n 78 il ke\u00e7ir"},"content":{"rendered":"<div><strong>Bu g\u00fcn alman fa\u015fizmi \u00fcz\u0259rind\u0259 tarixi q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n 78 il ke\u00e7ir.<\/strong><\/div>\n<div>B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259sinin\u00a0(1941\u20131945) ba\u015fa \u00e7atd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn.\u00a01945-ci il\u00a0may\u0131n 8-d\u0259n\u00a09-a ke\u00e7\u0259n gec\u0259 alman general\u0131\u00a0Vilhelm Keytel\u00a0qeydsiz-\u015f\u0259rtsiz t\u0259slim akt\u0131n\u0131 imzalam\u0131\u015f, bununla da\u00a0B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si\u00a0fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. Q\u0259l\u0259b\u0259 g\u00fcn\u00fc\u00a0postsovet \u00f6lk\u0259l\u0259ri\u00a0v\u0259\u00a0ikinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259\u00a0i\u015ftirak etmi\u015f dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259 qeyd olunur.<\/div>\n<div>B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si\u00a0ill\u0259rind\u0259 (1941\u20131945)\u00a0Az\u0259rbaycan\u00a0xalq\u0131 h\u0259m \u00f6n, h\u0259m d\u0259 arxa c\u0259bh\u0259d\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck q\u0259hr\u0259manl\u0131q v\u0259 \u015f\u00fcca\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 respublikada 87 q\u0131r\u0131c\u0131 batalyon, 1124 \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 d\u0259st\u0259si yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.\u00a01941\u20131945-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n 700 mind\u0259n \u00e7ox igid o\u011flu v\u0259 q\u0131z\u0131 c\u0259bh\u0259y\u0259 yollanm\u0131\u015fd\u0131. Az\u0259rbaycan diviziyalar\u0131\u00a0Qafqazdan\u00a0Berlin\u0259\u00a0q\u0259d\u0259r \u015f\u0259r\u0259fli d\u00f6y\u00fc\u015f yolu ke\u00e7mi\u015fdir. H\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259rimizin t\u0259qrib\u0259n 130 n\u0259f\u0259ri\u00a0Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131\u00a0ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, 30 n\u0259f\u0259ri\u00a0\u201c\u015e\u00f6hr\u0259t\u201d ordeninin h\u0259r \u00fc\u00e7 d\u0259r\u0259c\u0259si il\u0259 t\u0259ltif edilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycandan olan 170 min \u0259sg\u0259r v\u0259 zabit\u00a0SSR\u0130-nin m\u00fcxt\u0259lif orden v\u0259 medallar\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunmu\u015fdur. \u0130ki d\u0259f\u0259\u00a0Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131\u00a0H\u0259zi Aslanov, Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259manlar\u0131\u00a0\u0130srafil M\u0259mm\u0259dov,\u00a0Aslan V\u0259zirov,\u00a0Adil Quliyev,\u00a0Ziya B\u00fcnyadov,\u00a0G\u0259ray \u018fs\u0259dov,\u00a0M\u0259lik M\u0259h\u0259rr\u0259mov,\u00a0Mehdi H\u00fcseynzad\u0259, generallar\u00a0Mahmud \u018fbilov,\u00a0Akim Abbasov,\u00a0T\u0259rlan \u018fliyarb\u0259yov,\u00a0Hac\u0131baba Zeynalov\u00a0v\u0259 bir \u00e7ox ba\u015fqalar\u0131 \u00f6z \u015f\u00fcca\u0259tl\u0259ri il\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixin\u0259 yeni s\u0259hif\u0259l\u0259r yazm\u0131\u015flar.<\/div>\n<div>\u0130qtisadiyyat\u0131 c\u0259bh\u0259y\u0259 xidm\u0259t istiqam\u0259tin\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 respublikada b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131rd\u0131. Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259\u00a0Bak\u0131, d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n ordu \u00fc\u00e7\u00fcn silah-sursat c\u0259bb\u0259xanas\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdi. B\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, neft\u00e7il\u0259rimiz q\u0259hr\u0259manl\u0131q v\u0259 f\u0259dakarl\u0131q g\u00f6st\u0259rir, c\u0259bh\u0259ni v\u0259 s\u0259nayeni yanacaqla t\u0259min edirdil\u0259r.<\/div>\n<div>Akademik\u00a0Yusif M\u0259mm\u0259d\u0259liyevin\u00a0r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda aviasiya benzini al\u0131nmas\u0131n\u0131n yeni texnologiyas\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Neft\u00e7il\u0259rimizin f\u0259dakar \u0259m\u0259yi say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 neft hasilat\u0131 \u00fczr\u0259 rekord g\u00f6st\u0259rici \u0259ld\u0259 edilmi\u015f,\u00a01941-ci ild\u0259 23,5 milyon ton &#8220;qara q\u0131z\u0131l&#8221; \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Bu, SSR\u0130-d\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lan b\u00fct\u00fcn neftin 71,4 faizini t\u0259\u015fkil edirdi. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan neft\u00e7il\u0259ri \u00f6lk\u0259y\u0259 75 milyon ton neft, 22 milyon ton benzin v\u0259 dig\u0259r neft m\u0259hsullar\u0131 vermi\u015fdil\u0259r. \u0130namla dem\u0259k olar ki, Bak\u0131 nefti fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin \u0259sas amill\u0259rind\u0259n biri olmu\u015fdur. T\u0259kc\u0259 onu dem\u0259k kifay\u0259tdir ki, h\u0259r be\u015f t\u0259yyar\u0259d\u0259n d\u00f6rd\u00fc, h\u0259r be\u015f tankdan d\u00f6rd\u00fc, h\u0259r be\u015f avtomobild\u0259n d\u00f6rd\u00fc Bak\u0131dan g\u00f6nd\u0259ril\u0259n yanacaqla i\u015fl\u0259yirdi.\u00a0B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si\u00a0Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n k\u00fctl\u0259vi q\u0259hr\u0259manl\u0131q v\u0259 f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirdi.<\/div>\n<div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn alman fa\u015fizmi \u00fcz\u0259rind\u0259 tarixi q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n 78 il ke\u00e7ir. B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259sinin\u00a0(1941\u20131945) ba\u015fa \u00e7atd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn.\u00a01945-ci il\u00a0may\u0131n 8-d\u0259n\u00a09-a<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":27246,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-27245","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27245","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27245"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27245\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27247,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27245\/revisions\/27247"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/27246"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27245"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27245"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27245"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}