{"id":20352,"date":"2022-05-09T09:17:55","date_gmt":"2022-05-09T05:17:55","guid":{"rendered":"http:\/\/rubin.az\/?p=20352"},"modified":"2022-05-09T09:17:55","modified_gmt":"2022-05-09T05:17:55","slug":"fasizm-uz%c9%99rind%c9%99-q%c9%99l%c9%99b%c9%99d%c9%99n-77-il-otur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=20352","title":{"rendered":"Fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n 77 il \u00f6t\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin 77 ili tamam olur.<\/p>\n<p>1945-ci il may\u0131n 8-d\u0259n 9-a ke\u00e7\u0259n gec\u0259 alman feldmar\u015fal\u0131\u00a0Vilhelm Keytel qeyd-\u015f\u0259rtsiz\u00a0t\u0259slim akt\u0131n\u0131 imzalay\u0131b, bununla da \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 qazan\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Q\u0259l\u0259b\u0259 g\u00fcn\u00fc postsovet \u00f6lk\u0259l\u0259ri v\u0259 \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259 qeyd olunur.<\/p>\n<p>\u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 fa\u015fizm\u0259 qar\u015f\u0131 600 mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcb, onlardan 300 mini q\u0259l\u0259b\u0259 u\u011frunda can\u0131ndan ke\u00e7ib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan diviziyalar\u0131 Qafqazdan Berlin\u0259 q\u0259d\u0259r \u015f\u0259r\u0259fli d\u00f6y\u00fc\u015f yolu ke\u00e7ib. 130 az\u0259rbaycanl\u0131 Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131 ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb, 30 n\u0259f\u0259r\u00a0\u201c\u015e\u00f6hr\u0259t\u201d ordeninin h\u0259r \u00fc\u00e7 d\u0259r\u0259c\u0259si il\u0259 t\u0259ltif edilib, 170 mind\u0259n \u00e7ox \u0259sg\u0259r v\u0259 zabitimiz m\u00fcxt\u0259lif orden v\u0259 medallarla t\u0259ltif edilib.<\/p>\n<p>\u0130ki d\u0259f\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131 H\u0259zi Aslanov, Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259manlar\u0131 \u0130srafil M\u0259mm\u0259dov, Aslan V\u0259zirov, Adil Quliyev, Ziya B\u00fcnyadov, G\u0259ray \u018fs\u0259dov, M\u0259lik M\u0259h\u0259rr\u0259mov, Mehdi H\u00fcseynzad\u0259, generallar Mahmud \u018fbilov, Akim Abbasov, T\u0259rlan \u018fliyarb\u0259yov, Hac\u0131baba Zeynalov fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 \u00f6z t\u00f6hf\u0259l\u0259rini veribl\u0259r.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yanacaq t\u0259minat\u0131 il\u0259 t\u00f6hf\u0259si \u0259v\u0259zsiz olub. M\u00fcharib\u0259nin 1941-1945-ci ill\u0259rind\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131nda istehsal olunan neftin 70 faizind\u0259n \u00e7oxu, benzinin 80 faizi v\u0259 m\u00fch\u0259rrik ya\u011flar\u0131n\u0131n 90 faizi Az\u0259rbaycan\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259nin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 h\u0259lledici rol oynam\u0131\u015f sovet ordusunun tank v\u0259 t\u0259yyar\u0259l\u0259rinin tam \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Bak\u0131 neft\u00e7il\u0259rinin g\u00f6nd\u0259rdiyi yanacaqla h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259tirilib. Q\u0259l\u0259b\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox z\u0259ruri olan m\u00fcxt\u0259lif silah n\u00f6vl\u0259ri Az\u0259rbaycan m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 fasil\u0259siz rejimd\u0259 istehsal edilib.<\/p>\n<p>Akademik Yusif M\u0259mm\u0259d\u0259liyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda aviasiya benzini al\u0131nmas\u0131n\u0131n yeni texnologiyas\u0131 yarad\u0131l\u0131b. Neft\u00e7il\u0259rimizin f\u0259dakar \u0259m\u0259yi say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 neft hasilat\u0131 \u00fczr\u0259 rekord g\u00f6st\u0259rici \u0259ld\u0259 edilib, 1941-ci ild\u0259 23,5 milyon ton \u201cqara q\u0131z\u0131l\u201d \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b. Bu, SSR\u0130-d\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lan b\u00fct\u00fcn neftin 71,4 faizini t\u0259\u015fkil edirdi. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan neft\u00e7il\u0259ri \u00f6lk\u0259y\u0259 75 milyon ton neft, 22 milyon ton benzin v\u0259 dig\u0259r neft m\u0259hsullar\u0131 veribl\u0259r.<\/p>\n<p>Q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 s\u00f6yl\u0259m\u0259k\u00a0olar ki, Bak\u0131 nefti fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin \u0259sas amill\u0259rind\u0259n biri olub. T\u0259kc\u0259 onu dem\u0259k kifay\u0259tdir ki, h\u0259r be\u015f t\u0259yyar\u0259d\u0259n,\u00a0tankdan, avtomobild\u0259n\u00a0d\u00f6rd\u00fc Bak\u0131dan g\u00f6nd\u0259ril\u0259n yanacaqla i\u015fl\u0259yirdi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131 arxa c\u0259bh\u0259d\u0259 d\u0259 misilsiz \u0259m\u0259k h\u00fcn\u0259rl\u0259ri g\u00f6st\u0259rib, ordunun ehtiyaclar\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz f\u0259dakarl\u0131qla \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. Xalq\u0131m\u0131z c\u0259bh\u0259y\u0259 7 tondan \u00e7ox donor qan\u0131 g\u00f6nd\u0259rib, d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n ordunun \u0259rzaq v\u0259 isti geyiml\u0259 t\u0259chizat\u0131nda f\u0259al m\u00f6vqeyi il\u0259 se\u00e7ilib.<\/p>\n<p>\u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin\u00a0veteranlar\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n f\u0259xridir. Onlar\u0131n m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi q\u0259hr\u0259manl\u0131q bu g\u00fcn b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259tl\u0259 xat\u0131rlan\u0131r, h\u0259lak olan soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n xatir\u0259si ehtiramla yad olunur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn fa\u015fizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin 77 ili tamam olur. 1945-ci il may\u0131n 8-d\u0259n 9-a ke\u00e7\u0259n gec\u0259 alman feldmar\u015fal\u0131\u00a0Vilhelm<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20353,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,36],"tags":[],"class_list":["post-20352","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20352","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20352"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20352\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20354,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20352\/revisions\/20354"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20353"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20352"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20352"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20352"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}