{"id":19791,"date":"2022-04-22T18:33:41","date_gmt":"2022-04-22T14:33:41","guid":{"rendered":"http:\/\/rubin.az\/?p=19791"},"modified":"2022-04-22T18:33:41","modified_gmt":"2022-04-22T14:33:41","slug":"az%c9%99rbaycanda-nazirl%c9%99r%c9%99-m%c9%99xsus-m%c9%99lumatlar-%c9%99l%c9%99-kecirilib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rubin.az\/?p=19791","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda nazirl\u0259r\u0259 m\u0259xsus m\u0259lumatlar \u0259l\u0259 ke\u00e7irilib?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Son g\u00fcnl\u0259rd\u0259 bir s\u0131ra qurumlar\u0131n sistem m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n hakerl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259l\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar yay\u0131l\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>\u201cQafqazinfo\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, Az\u0259rbaycan \u0130nternet Forumunun r\u0259hb\u0259ri Osman G\u00fcnd\u00fcz m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259t bildirib.<\/p>\n<p>O qeyd edib ki, t\u0259kc\u0259 \u0130cbari S\u0131\u011forta B\u00fcrosunun (\u0130SB) b\u00fct\u00fcn sisteminin da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 40 milyondan \u00e7ox m\u0259lumat\u0131n \u0259l\u0259 ke\u00e7irildiyi iddia olunur: \u201cDTX, D\u0130N, \u018fdliyy\u0259 Nazirliyi v\u0259 s. qurumlar\u0131n avtomobill\u0259ri haqq\u0131nda, h\u0259m\u00e7inin bir \u00e7ox nazirl\u0259r\u0259 m\u0259xsus m\u0259lumatlar \u0259l\u0259 ke\u00e7irilib. Y\u0259ni \u0259vv\u0259ll\u0259r s\u0131\u011forta \u015firk\u0259tl\u0259ri, bizim telefonlar\u0131m\u0131z\u0131 qanunsuz olaraq bir-biril\u0259rin\u0259 sat\u0131rd\u0131lar, indi is\u0259 bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, d\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u00f6z\u0259l sektora, v\u0259t\u0259nda\u015flara aid b\u00fct\u00fcn bu m\u0259lumatlar toplam olaraq onlardan o\u011furlan\u0131b v\u0259 a\u00e7\u0131qlan\u0131b.<\/p>\n<p>Xat\u0131rlay\u0131ram ki, \u0130SB-y\u0259 olan bu h\u00fccum ilk d\u0259f\u0259 deyil. Bir ne\u00e7\u0259 il \u00f6nc\u0259 d\u0259 t\u0259xmin\u0259n bu formada kiber h\u00fccum olmu\u015fdu v\u0259 m\u0259lumatlar \u0259l\u0259 ke\u00e7irilmi\u015fdi. Hakerl\u0259rin a\u00e7\u0131qlad\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumatlardan, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015flar\u0131n adlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131qlamas\u0131ndan bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259k olar ki, h\u00fccum m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc olaraq h\u0259yata ke\u00e7irilib. \u0130SB is\u0259 \u00f6t\u0259n g\u00fcn a\u00e7\u0131qlama verib ki, sanki, he\u00e7 n\u0259 olmay\u0131b, h\u0259r \u015fey qaydas\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcman etm\u0259k olar ki, h\u00fccum ed\u0259nl\u0259r \u0130SB sisteminin b\u00fct\u00fcn inc\u0259likl\u0259rin\u0259, z\u0259if n\u00f6qt\u0259l\u0259rin\u0259 \u00f6nc\u0259d\u0259n b\u0259l\u0259d olublar. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 is\u0259, \u0130SB sistemi he\u00e7 zaman g\u00fccl\u00fc olmay\u0131b. Bir m\u00fcdd\u0259t bundan \u00f6nc\u0259 \u0130SB elektron xidm\u0259tl\u0259rinin kefiyy\u0259tsizliyi haqq\u0131nda yaz\u0131b b\u0259rbad g\u00fcnd\u0259 oldu\u011funu qeyd etmi\u015fdim.\u00a0G\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, \u0130SB r\u0259hb\u0259rliyi \u00f6t\u0259n ill\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259rd\u0259n, onlar haqq\u0131nda yaz\u0131lanlardan ibr\u0259t d\u0259rsi g\u00f6t\u00fcrm\u00fcrl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Osman G\u00fcnd\u00fcz \u0259lav\u0259 edib ki, kiber h\u00fccum n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u0259 m\u0259xsus xeyli informasiyalar, v\u0259t\u0259nda\u015flara m\u0259xsus f\u0259rdi m\u0259lumatlar a\u00e7\u0131qlan\u0131b:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cD\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, DTX v\u0259 D\u0130N, h\u0259tta \u00f6zl\u0259rin\u0259 m\u0259xsus olan informasiyalar\u0131n s\u0131zmas\u0131na ciddi reaksiya verm\u0259li, \u0130cbari S\u0131\u011forta B\u00fcrosundan hesabat t\u0259l\u0259b etm\u0259li v\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259ri ciddi olaraq ara\u015fd\u0131rmal\u0131d\u0131r. Bu qurumda ciddi \u0130T audit i\u015fl\u0259ri aparmaq v\u0259 onun \u0259sas\u0131nda kiber t\u0259hl\u00fck\u0259sizlikl\u0259 ba\u011fl\u0131 cidid q\u0259rarlar q\u0259bul etm\u0259k, r\u0259hb\u0259rlyinin m\u0259suliyy\u0259tini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n bir daha diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259rdim ki, Prezidentin m\u00fcvafiq f\u0259rman\u0131 \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanmal\u0131 olan \u201cKritik informasiya infrastrukturunun t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259si haqq\u0131nda Qaydalar&#8221; tez bir zamanda q\u0259bul edilm\u0259lidir. Kritik hesab olunacaq qurumlar\u0131n siyah\u0131lar\u0131 t\u0259sdiql\u0259nm\u0259lidir. Eyni zamanda f\u0259rdi m\u0259lumatalar\u0131n qorunmas\u0131 haqq\u0131nda qanunvericiliyimiz d\u0259 son zamanlar q\u0259bul edil\u0259n yeni Avropa standartlar\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. F\u0259rdi m\u0259lumatlar\u0131 qoruya bilm\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u00f6z\u0259l sektora qar\u015f\u0131 c\u0259zalar s\u0259rtl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir\u201d.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, \u0130cbari S\u0131\u011forta B\u00fcrosu haker h\u00fccumlar\u0131 bar\u0259d\u0259 yay\u0131lan m\u0259lumata m\u00fcnasib\u0259t bildirib. Qeyd edilib ki, \u00e7\u0131xan m\u0259lumatlarla \u0259laq\u0259dar ara\u015fd\u0131rmalar davam etdirilir.<\/p>\n<div><\/div>\n<div><img decoding=\"async\" class=\"img-responsive\" title=\"\" src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/1650629213\/278986679_2017126351822418_2048540275023239173_n.jpg\" alt=\"\" \/><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son g\u00fcnl\u0259rd\u0259 bir s\u0131ra qurumlar\u0131n sistem m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n hakerl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259l\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar yay\u0131l\u0131b. \u201cQafqazinfo\u201d x\u0259b\u0259r verir ki,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19792,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-19791","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19791","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19791"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19791\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19793,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19791\/revisions\/19793"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19792"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19791"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19791"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rubin.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19791"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}